เมื่อวันที่ 29–30 ตุลาคม 2569 มูลนิธิเคเอฟซีประเทศไทย ร่วมกับกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) บริษัท อัตลักษณ์ จำกัด (วิสาหกิจเพื่อสังคม) และศูนย์การเรียนวังซาพิทยาลัย จัดค่าย ‘ค้นพบตัวเอง เข้าใจคุณค่า ออกแบบอนาคต’ ภายใต้โครงการ KFC Bucket Search ณ โรงแรมฟ้าหลวงรีสอร์ท อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี เพื่อเปิดพื้นที่ให้เยาวชนกลุ่มเปราะบางได้สำรวจความสนใจ ค้นหาทักษะและประสบการณ์ที่มีอยู่ในตัวเอง ก่อนนำมาออกแบบเส้นทางการเรียนรู้และอาชีพในอนาคต
กิจกรรมครั้งนี้มีเยาวชนจากเครือข่ายศูนย์การเรียนวังซาพิทยาลัย และสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนจังหวัดอุดรธานี เข้าร่วม 51 คน พร้อมด้วยความร่วมมือจากหน่วยงานในพื้นที่ ได้แก่ ศูนย์การเรียนวังซาพิทยาลัย สถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนจังหวัดอุดรธานี ศูนย์นวัตกรรมสิ่งทอสร้างสรรค์เพื่อสังคม เรือนจำกลางอุดรธานี และมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี
เบื้องหลังค่ายนี้เริ่มต้นจากความเชื่อที่ว่า ‘เด็กทุกคนมีศักยภาพ และทุกศักยภาพนั้นต้องไม่สูญเปล่า’ ซึ่งเป็นแนวคิดสำคัญของความร่วมมือระหว่างมูลนิธิเคเอฟซีประเทศไทยและ กสศ. ที่ดำเนินมาตั้งแต่ปี 2566 ผ่านโครงการ KFC Bucket Search เพื่อสร้างพื้นที่โอกาสและแนะแนวทางชีวิตให้เยาวชนที่หลุดจากระบบการศึกษา รวมถึงเยาวชนในความดูแลของกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน
เป้าหมายของโครงการไม่ได้หยุดอยู่เพียงการช่วยให้เยาวชนค้นพบอาชีพที่สนใจ แต่ต้องการให้พวกเขามองเห็นคุณค่าของทักษะ ความถนัด และประสบการณ์ชีวิตที่สั่งสมมา แม้บางเรื่องอาจเป็นสิ่งใกล้ตัวจนไม่เคยคิดว่ามีคุณค่า ก่อนนำสิ่งเหล่านั้นมาพัฒนาต่อยอดเป็น ‘ทุนตั้งต้นชีวิต’ หรือเครื่องมือเฉพาะตัวที่จะช่วยให้สามารถกำหนดเส้นทางอนาคตและรับมือกับความเปลี่ยนแปลงได้ด้วยตนเอง
ก่อนค้นพบเส้นทางอาชีพ ต้องเริ่มจากการมองเห็นคุณค่าในตัวเอง
คุณนครินทร์ พันธ์วิไล Brand Manager มูลนิธิเคเอฟซีประเทศไทย อธิบายว่า การช่วยให้เยาวชนคนหนึ่งค้นพบว่าสิ่งที่มีอยู่ในตัวเองสามารถเป็นต้นทุนในการเปลี่ยนแปลงชีวิตได้ ไม่เพียงสร้างผลลัพธ์ต่อคนคนนั้น แต่ยังส่งต่อไปถึงครอบครัว ผู้คนรอบข้าง และสังคมในภาพรวม ซึ่งถือเป็นคุณค่าสำคัญของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
ด้วยเหตุนี้ มูลนิธิเคเอฟซีจึงต้องการมีส่วนร่วมในการปลดล็อกศักยภาพของเยาวชนที่หลุดจากระบบการศึกษาและกลุ่มเปราะบางที่เผชิญปัญหาซับซ้อน ทั้งการเติมทักษะ เพิ่มโอกาสในการเรียนรู้และประกอบอาชีพ ตลอดจนเสริมสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจ เพื่อให้พวกเขาก้าวต่อไปด้วยความเชื่อมั่นในตัวเอง
“ค่ายค้นพบตัวเอง เข้าใจคุณค่า ออกแบบอนาคต เราตั้งใจให้น้อง ๆ ได้ค้นหาความชอบและความสนใจผ่านกิจกรรม และในฐานะที่เราเป็นภาคธุรกิจร้านอาหารและงานบริการ ซึ่งมีหลักสูตรห้องเรียนเคเอฟซีอยู่แล้ว เราจึงเปิดโอกาสให้เด็ก ๆ ได้เข้าไปสัมผัสอาชีพในสายธุรกิจบริการจากหน้างานจริงในร้านเคเอฟซี เพื่อให้พวกเขามีต้นทุนมากขึ้นในการสำรวจตัวเอง”
อย่างไรก็ตาม ก่อนจะไปถึงการเรียนรู้เรื่องอาชีพ คุณนครินทร์มองว่าสิ่งสำคัญไม่แพ้กันคือการเตรียมความพร้อมทางจิตใจ เพราะการจะตัดสินใจเลือกเส้นทางชีวิตได้ เยาวชนต้องเริ่มจากการรู้จักและเห็นคุณค่าในตัวเองก่อน
“เพราะก่อนจะรู้ว่าควรมุ่งไปทางไหน สภาพจิตใจจะต้องพร้อม และรู้ว่าแต่ละขั้นตอนที่จะก้าวไปต้องผ่านอะไรบ้าง”
หลักสูตรห้องเรียนเคเอฟซีจึงมีกิจกรรม ‘Heart Style’ หรือการเสริมทักษะหัวใจ ที่ชวนเยาวชนสำรวจวิธีคิด ทำความเข้าใจลักษณะนิสัยและทัศนคติของตัวเอง เรียนรู้ที่จะรักตัวเอง รักผู้อื่น รวมถึงฝึกวางเป้าหมายและวาดภาพอนาคตที่อยากไปให้ถึง
คุณนครินทร์อธิบายว่า เส้นทางไปสู่เป้าหมายของแต่ละคนไม่ได้มีเพียงวิธีเดียว และระหว่างทางย่อมมีอุปสรรคที่ต้องเผชิญ การสนับสนุนเยาวชนจึงไม่อาจพึ่งพาเพียงเงินทุน สิ่งของ หรือความช่วยเหลือจากภายนอกได้ตลอดไป แต่ต้องสร้างความเข้มแข็งจากภายในควบคู่กัน
หัวใจของกิจกรรมจึงอยู่ที่การทำให้เยาวชนเชื่อมั่นว่า หากรู้จักค้นหา พัฒนา และใช้ศักยภาพของตัวเองอย่างเต็มที่ ทักษะและประสบการณ์ที่มีจะกลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ติดตัวไปได้ในระยะยาว
รู้ว่าตัวเอง ‘ชอบอะไร’ สำคัญพอ ๆ กับการค้นพบว่า ‘อะไรไม่ใช่’
หนึ่งในกิจกรรมที่คุณนครินทร์ประทับใจ คือการพาเยาวชนไปเรียนรู้การทำงานจริงที่ร้านเคเอฟซี ซึ่งเปิดโอกาสให้พวกเขาได้เห็นทั้งงานบริการหน้าร้านและกระบวนการทำงานเบื้องหลัง
สิ่งที่เกิดขึ้นหลังจบกิจกรรมกลับน่าสนใจ เพราะเยาวชนบางคนที่เคยบอกว่าไม่สนใจทำงานในร้านเคเอฟซี เมื่อได้เห็นรายละเอียดการทำงานจริงกลับอยากเรียนรู้เพิ่มเติม ขณะที่บางคนซึ่งเคยมั่นใจว่าอยากทำงานในธุรกิจนี้ กลับเปลี่ยนความคิดเมื่อได้สัมผัสลักษณะงานและหน้าที่ต่าง ๆ ด้วยตัวเอง
สำหรับคุณนครินทร์ การเปลี่ยนคำตอบของเยาวชนไม่ใช่ความลังเล แต่เป็นสัญญาณว่าพวกเขากำลังเริ่มเข้าใจตัวเองมากขึ้น
“ข้อค้นพบนี้ทำให้เห็นว่าน้อง ๆ บรรลุเป้าหมาย เพราะมันคือการที่เขาพบแล้วว่าตัวเองชอบ ไม่ชอบ หรือเหมาะกับอะไร ซึ่งเป็นการปลดล็อกชั้นแรก เพื่อจะหาเส้นทางที่ใช่ของตัวเองต่อไป”
จากประสบการณ์การทำงานกับเยาวชนหลายรุ่น คุณนครินทร์พบว่า เมื่อเด็กได้สำรวจตัวเองและตัดสินใจเลือกจากความต้องการที่แท้จริง พวกเขาจะเริ่มมองเห็นขั้นตอนการวางแผนอนาคตชัดเจนขึ้น และเมื่อเวลาผ่านไปอีกหนึ่งหรือสองปี ทิศทางชีวิตของแต่ละคนก็ค่อย ๆ เป็นรูปเป็นร่าง
ค่ายครั้งนี้จึงเปรียบเสมือนบันไดขั้นแรก ก่อนต่อยอดไปสู่กิจกรรมในรูปแบบ ‘เวทีทดลอง’ ที่มูลนิธิเคเอฟซี กสศ. และภาคีเครือข่ายตั้งใจร่วมกันพัฒนา เพื่อให้เยาวชนที่เริ่มค้นพบต้นทุนของตัวเองแล้ว มีพื้นที่ทดลอง ลงมือทำ และขัดเกลาทักษะจนสามารถนำไปใช้ได้จริง
เป้าหมายปลายทางคือการช่วยให้เยาวชนที่วันนี้อาจยังมองเห็นอนาคตไม่ชัดเจน ค่อย ๆ กลายเป็นคนที่สามารถกำหนดเป้าหมายชีวิตของตัวเอง พร้อมมีทักษะเป็นทุนสำรองสำหรับรับมือกับทางแยกและความเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นในวันข้างหน้า
จากงานเกษตรที่เคยช่วยครอบครัว สู่ความฝันอยากเรียนต่อวิทยาลัยเกษตร
สำหรับ ‘เอิร์น’ เยาวชนจากสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนจังหวัดอุดรธานี สิ่งแรกที่เธอได้รับจากค่ายคือความสนุก แต่เมื่อกิจกรรมจบลง สิ่งที่ติดตัวกลับไปกลับเป็นคำถามสำคัญว่า เมื่อถึงวันที่พ้นจากสถานพินิจฯ แล้ว เธอจะใช้ชีวิตและดูแลตัวเองอย่างไร
ระหว่างร่วมกิจกรรม เอิร์นได้รับคำแนะนำจากวิทยากรให้ลองย้อนมองสิ่งที่ตัวเองเคยทำและมีความคุ้นเคย จนค้นพบว่าความรู้เรื่องการทำเกษตรและเลี้ยงสัตว์ ซึ่งเป็นงานที่เธอช่วยครอบครัวมาตั้งแต่เด็ก อาจเป็นต้นทุนสำคัญในการเริ่มต้นชีวิตใหม่
จากเรื่องใกล้ตัวที่ไม่เคยคิดถึงมาก่อน เอิร์นเริ่มมองเห็นเส้นทางของตัวเองชัดเจนขึ้น เธออยากเรียนต่อที่วิทยาลัยเกษตร เพื่อนำความรู้กลับไปพัฒนางานที่บ้าน เอิร์นกล่าวขอบคุณโครงการที่ช่วยให้เธอมองเห็นว่า ประสบการณ์ที่สั่งสมมาตลอดชีวิตไม่ได้สูญเปล่า แต่สามารถนำมาต่อยอดเป็นโอกาสในการเรียนรู้และประกอบอาชีพได้
จากทำเลหน้าบ้านที่มองข้าม สู่ไอเดียเปิดร้านชากาแฟหารายได้เสริม
อีกหนึ่งเรื่องราวคือ ‘โชค’ เยาวชนที่ผ่านช่วงเวลาในสถานพินิจฯ และปัจจุบันมีงานประจำทำแล้ว แต่ด้วยภาระที่ต้องดูแลสมาชิกหลายคนในครอบครัว เขาจึงคิดอยู่เสมอว่าอยากหารายได้เสริม เพื่อเพิ่มความมั่นคงให้ชีวิต
ก่อนเข้าร่วมค่าย โชคยังไม่แน่ใจว่าจะเริ่มต้นอาชีพใหม่จากอะไร กระทั่งได้ร่วมกิจกรรมและรับคำแนะนำจากวิทยากร เขาจึงเริ่มมองเห็นต้นทุนที่มีอยู่ใกล้ตัว นั่นคือทำเลบ้านที่ติดถนนใหญ่และอยู่ใกล้เทศบาล ซึ่งอาจเหมาะกับการเปิดร้านชากาแฟเล็ก ๆ
จากความคิดที่ยังไม่มีรูปร่าง โชคเริ่มเห็นความเป็นไปได้ในการสร้างรายได้เสริมให้ครอบครัว โดยกิจกรรมครั้งนี้ไม่เพียงทำให้เขาได้รับเงินทุนก้อนหนึ่ง แต่ยังได้แนวคิด คำแนะนำ และแรงบันดาลใจสำหรับเริ่มต้นลงมือทำ
โชคบอกว่า การได้เข้าร่วมค่ายทำให้เขารู้สึกว่าตัวเองยังมีโอกาส และตั้งใจจะเก็บทั้งความรู้และความประทับใจที่ได้รับไว้เป็นแรงผลักดันให้พัฒนาตัวเองต่อไปในทุกวัน
จากเรียนตัดผมผ่านยูทูบ สู่ความฝันเปิดร้านของตัวเอง
ขณะที่ ‘การ์ฟิวส์’ เยาวชนจากเครือข่ายศูนย์การเรียนวังซาพิทยาลัย มีเป้าหมายชัดเจนอยู่แล้วว่าอยากเปิดร้านตัดผมของตัวเอง
เขาเริ่มฝึกตัดผมจากคลิปในยูทูบตั้งแต่เรียนชั้น ม.1 และฝึกฝนต่อเนื่องมานานถึง 6 ปี จนปัจจุบันสามารถเปิดร้านเล็ก ๆ ที่บ้าน รับตัดผมได้วันละ 10–15 คน
แต่เมื่อกำลังจะจบชั้น ม.6 การ์ฟิวส์ก็เริ่มคิดถึงการขยับขยายจากร้านที่บ้านไปสู่การเปิดร้านอย่างจริงจัง ซึ่งต้องอาศัยทั้งเงินทุน อุปกรณ์ และความรู้ในการบริหารจัดการ
การได้เข้าร่วมโครงการ KFC Bucket Search จึงทำให้ความฝันของเขาขยับเข้าใกล้ความจริงมากขึ้น เพราะนอกจากได้รับทุนสนับสนุนค่าอุปกรณ์แล้ว ยังได้รับคำแนะนำเรื่องการจัดการร้านที่สามารถนำไปต่อยอดอาชีพได้
“ผมเรียนตัดผมจากยูทูบตั้งแต่ ม.1 ถึงปีนี้ก็หกปีแล้วครับ ตอนนี้เปิดร้านเล็ก ๆ ที่บ้าน ตัดวันละ 10–15 หัว แต่ผมกำลังจะจบ ม.6 เลยเริ่มอยากเปิดเป็นร้านจริงจังขึ้น ค่ายนี้เลยเหมือนช่วยสานฝัน เพราะได้ทั้งทุนค่าอุปกรณ์ ได้คำแนะนำเรื่องการบริหารจัดการร้าน”
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่การ์ฟิวส์มองว่ามีค่ามากที่สุดจากค่ายครั้งนี้ กลับไม่ใช่เพียงเงินทุนหรือความรู้ด้านอาชีพ แต่เป็นการได้พบเพื่อนใหม่และรับฟังเรื่องราวชีวิตของคนอื่น ๆ ที่ต่างมีความฝันและอุปสรรคที่ต้องก้าวผ่านเช่นเดียวกัน
“ก็ดีใจครับ แต่สิ่งที่ผมคิดว่ามีค่าที่สุดคือที่นี่เราได้เพื่อนใหม่ ได้ฟังเรื่องราวของคนมากมาย ทำให้รู้ว่าแต่ละคนก็มีเป้าหมายและเรื่องที่ต้องสู้ไม่ต่างกัน ก็ตั้งใจจะเก็บเอาพลังนี้ไว้ปลุกใจในวันที่ท้อ ว่าตัวเราไม่ได้สู้อยู่คนเดียวครับ”
เรื่องราวของเอิร์น โชค และการ์ฟิวส์ อาจมีจุดเริ่มต้นและเป้าหมายแตกต่างกัน คนหนึ่งเพิ่งค้นพบเส้นทางที่อยากเรียนต่อ อีกคนเริ่มมองเห็นโอกาสสร้างรายได้จากสิ่งใกล้ตัว ขณะที่อีกคนกำลังต่อยอดทักษะที่ฝึกฝนมาหลายปีให้กลายเป็นอาชีพที่มั่นคงขึ้น แต่สิ่งหนึ่งที่ทั้งสามคนมีร่วมกัน คือการได้มองเห็นว่า ตัวเองไม่ได้เริ่มต้นจากศูนย์ เพราะความรู้ ทักษะ และประสบการณ์ที่เคยมี ล้วนเป็นต้นทุนที่สามารถนำไปสร้างโอกาสใหม่ให้ชีวิตได้
และบางที จุดเริ่มต้นของการออกแบบอนาคต อาจไม่ใช่การมองหาอะไรที่ยังขาดอยู่เสมอไป แต่อาจเริ่มจากการค้นพบคุณค่าของสิ่งที่มีอยู่ในตัวเอง แล้วค่อย ๆ ใช้สิ่งเหล่านั้นพาชีวิตเดินไปข้างหน้า
