Banner
วิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรกรบ้านราบอ
ปัตตานี

ดึงเอกลักษณ์ความอร่อยของเครื่องแกงจากชุมชนนีปิสกูเละ มาจัดทำโครงการผลิตเครื่องแกงใต้สร้างรายได้ให้กับชุมชน

หนึ่งในส่วนประกอบสำคัญที่อาหารไทยขาดไม่ได้เลยก็คือ ‘เครื่องเทศ’ อาหารไทยแทบทุกชนิดประกอบไปด้วยเครื่องเทศหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นข่า ตะไคร้ ขิง พริกไทย พริกขี้หนู กระเทียม ฯลฯ โดนหลายเมนูของอาหารไทยก็จะมีกรรมวิธีนำเครื่องเทศเหล่านั้นมาผสมกันจนกลายเป็นส่วนประกอบของการทำอาหารที่เรียกว่า ‘เครื่องแกง’ ซึ่งเป็นวัตถุดิบตั้งต้นสำหรับการทำอาหารไทยหลายต่อหลายเมนู

เครื่องแกงไทยมีมากมายหลากหลายชนิด แตกต่างกันไปตามสูตรของแต่ละพื้นที่ แต่เครื่องแกงที่ได้ชื่อว่าจัดจ้านและมีเอกลักษณ์ที่สุดรูปแบบหนึ่งคือ ‘เครื่องแกงใต้’ เพราะเป็นเครื่องแกงที่มีส่วนผสมแบบ ‘ถึงพริก ถึงเครื่อง’ น่าเสียดายที่ปัจจุบันผู้ผลิตเครื่องแกงบางเจ้ากลับไม่ได้คัดสรรวัตถุดิบอย่างพิถีพิถันมากพอหรือใช้อัตราส่วนผสมที่เน้นความประหยัด ทำให้คุณภาพของเครื่องแกงลดลงไป

ชุมชนบ้านนีปิสกูเละ คือชุมชนที่มีชื่อเสียงในภูมิปัญญาด้านเครื่องแกงของอาหารพื้นบ้านมุสลิม และได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางจากชุมชนรายรอบ ทำให้เหล่าแม่บ้านของชุมชนนีปิสกูเละมักจะมีรายได้พิเศษจากการจ้างงานเพื่อทำอาหารตามงานบุญ งานเลี้ยงต่างๆ อยู่เสมอ ฝีมือของแม่บ้านกลุ่มนี้เกิดจากเอกลักษณ์ในการทำอาหารที่สืบสานมาจากเชื้อสายชาววังเมืองปัตตานี

จากฐานของชุมชนที่มีความโดดเด่นเรื่องเครื่องแกง ทำให้วิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรบ้านราบอ อยากที่จะต่อยอดพัฒนาความเชี่ยวชาญนี้ให้สร้างรายได้แก่ชุมชนมากขึ้น โดยการริเริ่ม ‘โครงการสืบสานการทำเครื่องแกงพื้นบ้านสู่รายได้ของชุมชน’ ที่จะช่วยขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอาหารในชุมชนให้แข็งแกร่งขึ้น

พื้นที่ดำเนินงานของโครงการจะกินขอบเขต 4 หมู่บ้านได้แก่ ชุมชนบ้านนีปิสกูเละ ชุมชนบ้านดาโต๊ะ ชุมชนบ้านกาแระ ชุมชนบ้านราบอ โดยกลุ่มเป้าหมายจะเน้นไปที่คนด้อยโอกาสในชุมชน อาทิ แรงงานนอกระบบ ผู้ถือบัตรสวัสดิการฯ ผู้ว่างงาน ผู้สูงอายุ ผู้พิการ และกลุ่มเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนบ้านราบอ รวมทั้งสิ้น 150 คน

โครงการสืบสานการทำเครื่องแกงพื้นบ้านสู่รายได้ชุมชนจะลงพื้นที่สัมภาษณ์สูตรอาหาร ส่วนผสมของเครื่องแกงและวิธีทำแกงแต่ละประเภทเพื่อนำมาเป็นสูตรกลางสำหรับการเรียนรู้ในโครงการ โดยจะมีการฝึกฝนทำเครื่องแกงอย่างเข้มข้น เพื่อพัฒนาฝีมือของแรงงานให้ได้มาตรฐาน จากนั้นก็จะมีการศึกษาตลาดเครื่องแกงและดูงานในชุมชนอื่นๆ เพื่อเรียนรู้วิธีการขายจากพื้นที่ที่มีประสบการณ์มาก่อน โดยแผนพัฒนาทักษะอาชีพของโครงการนี้ก็จะช่วยดูแลฝึกฝนจนสามารถทำการจัดจำหน่ายได้ด้วยตัวเอง

ในสภาวการณ์ที่ท้องตลาดเครื่องแกงบางส่วนได้ลดคุณภาพของผลิตภัณฑ์ลงเพื่อประหยัดต้นทุน การสร้างสรรค์เครื่องแกงที่พิถีพิถันและมีคุณภาพขึ้นมานั้นจึงย่อมจะทำให้เป็นที่สนใจของตลาด สิ่งที่วิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรบ้านราบอทำจึงเป็นการสร้างมาตรฐานที่ดีให้กับเครื่องแกง และสร้างรายได้ให้กับชุมชนโดยใช้จุดเด่นและทักษะที่มีอยู่แล้วของชาวบ้านมาต่อยอดและพัฒน จนสามารถสร้างรายได้ที่ยั่งยืนให้กับชุมชนได้

เกี่ยวกับโครงการเบื้องต้น

สืบสานการทำเครื่องแกงพื้นบ้านสู่รายได้ของชุมชน

วิสาหกิจชุมชนแม่บ้านเกษตรกรบ้านราบอ

  • โทร: 089-6546637
  • ผู้ประสานงาน: นางสาวตูแวคอลีเย๊าะ กาแบ

เป้าประสงค์

สร้างโอกาสที่เสมอภาคของแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาสให้ได้รับการพัฒนายกระดับฝีมือแรงงานที่มีคุณภาพโดย

  1. เป็นการสืบทอดภูมิปัญญาการทำอาหารของชุมชนให้อยู่คู่ชุมชนชายแดนใต้ต่อไป
  2. เป็นการสร้างโอกาสทางอาชีพให้กับกลุ่มเป้าหมายให้มีรายได้เสริมสู่ครอบครัวเพิ่มขั้น
  3. ลดรายจ่าย และเพิ่มรายได้แก่ครอบครัวเป้าหมายโดยใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นเป็นหลัก
  4. ชุมชนเห็นคุณค่าของตนเองและการอยู่ร่วมกันในชุมชน
  5. กลุ่มเป้าหมายมีทักษะฝีมือการทำเครื่องแกง ทักษะการบริหารจัดการกลุ่ม การคิดเป็นระบบ การสื่อสาร และการทำตลาดออนไลน์
  6. กลุ่มสตรีมีรายได้เสริมและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
  7. พัฒนาความรู้และทักษะการทำอาหารและผลิตเครื่องแกงอาหารมลายูมุสลิมให้กับกลุ่มสตรี
  8. เกิดกลุ่มทำเครื่องแกงที่มีระบบการบริหารจัดการสอดคล้องกับวิถีชีวิต
  9. มีระบบการผลิตที่มีการควบคุมคุณภาพอาหาร (รสชาติ  สะอาด  ปลอดภัยไร้สารป่นเปื้อน
  10. กลุ่มเป้าหมายมีทัศนะคติที่ดีต่อการทำงานกลุ่มและอาชีพ
  11. มีการทำงานเชิงเครือข่ายการผลิตและการตลาด
  12. รักษาตำรับอาหารมุสลิม อัตลักษณ์ชายแดนใต้ให้อยู่คู่ชุมชนต่อไป
  13. ลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม

เรื่องราวนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส โดยกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา

กว่า 74 หน่วยงาน 42 จังหวัด กับ 1 เป้าหมายเพื่อสร้างชุมชนที่มีศักยภาพ ด้วยการพัฒนาทักษะอาชีพแก่แรงงานด้อยโอกาส

รายชื่อโรงเรียน พื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

จังหวัด นราธิวาส จำนวน 4 โรงเรียน

  • โรงเรียนผดุงมาตร
  • โรงเรียนสวนพระยาวิทยา
  • โรงเรียนราชพัฒนา
  • โรงเรียนนราสิกขาลัย

จังหวัดยะลา จำนวน 15 โรงเรียน

  • โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 94 (บ้านบ่อน้ำร้อน)
  • โรงเรียนคุรุชนพัฒนา
  • โรงเรียนบ้านตาเซะ
  • โรงเรียนบ้านราโมง
  • โรงเรียนบ้านกาตอง
  • โรงเรียนบ้านหลักเขต
  • โรงเรียนพัฒนาบาลอ
  • โรงเรียนบ้านโกตาบารู
  • โรงเรียนบ้านตะโละหะลอ
  • โรงเรียนบ้านเยาะ
  • โรงเรียนบ้านโต
  • โรงเรียนบ้านลูโบ๊ะปันยัง
  • โรงเรียนบ้านคลองน้ำใส
  • โรงเรียนบ้านสะเอะ
  • โรงเรียนกาบังพิทยาคม

จังหวัดปัตตานี จำนวน 16 โรงเรียน

  • โรงเรียนวุฒิชัยวิทยา
  • โรงเรียนนิคมสร้างตนเองโคกโพธิ์ มิตรภาพที่ 148
  • โรงเรียนบ้านบางมะรวด
  • โรงเรียนบ้านท่าน้ำตะวันออก
  • โรงเรียนบ้านน้ำบ่อ
  • โรงเรียนบ้านปาลัส
  • โรงเรียนบ้านตรัง
  • โรงเรียนบ้านกระเสาะ
  • โรงเรียนบ้านบูดี
  • โรงเรียนบ้านฝาง
  • โรงเรียนบ้านตะโละไกรทอง
  • โรงเรียนบ้านน้ำดำ
  • โรงเรียนบ้านโลทู
  • โรงเรียนบ้านวังกว้าง
  • โรงเรียนสะนอพิทยาคม
  • โรงเรียนวังกะพ้อพิทยาคม

รายชื่อโรงเรียน ภาคตะวันตก

จังหวัดตาก จำนวน 1 โรงเรียน

  • โรงเรียนบ้านร่มเกล้า 2