เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2569 กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จัดประชุมชี้แจงแนวทางการเสนอชื่อนักเรียนเพื่อรับทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ (Outstanding Development Opportunity Scholarship: ODOS) รุ่นที่ 4 (เพิ่มเติม) ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายและประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ม.4/ปวช.1) ผ่านระบบออนไลน์ โดยมีผู้บริหารสถานศึกษาและคณะครูจากสถานศึกษากลุ่มเป้าหมาย 504 แห่งทั่วประเทศ เข้าร่วมรับฟังหลักเกณฑ์และแนวทางการเสนอชื่อนักเรียนเพื่อรับทุนเพิ่มเติมจำนวน 525 ทุน
ดร.อาทิตยา ปัญญา ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (กพฐ.) กล่าวว่า การเปิดรับทุน ODOS รุ่นที่ 4 รอบเพิ่มเติม มีเป้าหมายเพื่อคัดเลือกนักเรียนให้ครบตามจำนวนที่กำหนด พร้อมสนับสนุนเยาวชนที่มีความสามารถด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ (STEM) ซึ่งเป็นสาขาสำคัญต่อการพัฒนากำลังคนของประเทศ โดยโครงการมีแผนขยายการดำเนินงานไปสู่รุ่นที่ 5 และ 6 ในอนาคต
ทั้งนี้ ความสำเร็จของโครงการต้องอาศัยความร่วมมือจากผู้บริหารสถานศึกษา ครูแนะแนว และบุคลากรทางการศึกษา ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการค้นหาและคัดเลือกนักเรียนที่มีศักยภาพ รวมถึงดูแลกระบวนการสมัครให้เป็นไปอย่างถูกต้อง เพื่อไม่ให้นักเรียนเสียโอกาส
นายลักษศักดิ์ ยางสามัญ ผู้อำนวยการกลุ่มยุทธศาสตร์การอาชีวศึกษาต่างประเทศและวิเทศสัมพันธ์ ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) กล่าวว่า ทุน ODOS จะช่วยสนับสนุนให้นักเรียนสายอาชีพได้พัฒนาความรู้และทักษะที่จำเป็นต่อการประกอบอาชีพในอนาคต จึงขอความร่วมมือจากสถานศึกษาให้ดำเนินการคัดเลือกและเสนอชื่อนักเรียนที่มีคุณสมบัติ เพื่อให้ทุนการศึกษาเกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้เรียน
นายพัฒนะพงษ์ สุขมะดัน ผู้ช่วยผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า โครงการ ODOS ได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีให้ดำเนินการระหว่างปีงบประมาณ 2568–2572 ภายใต้กรอบวงเงิน 5,308.14 ล้านบาท จากงบประมาณสนับสนุนผ่านการออกสลากการกุศล โดยที่ผ่านมา มีนักเรียนได้รับการคัดเลือกรวม 4,276 คน จากการดำเนินงาน 4 รุ่น
สำหรับทุน ODOS รุ่นที่ 4 มีนักเรียนได้รับสิทธิ์ทุนการศึกษาแล้ว 675 คน จากเป้าหมาย 1,200 คน จึงยังมีทุนอีก 525 ทุน โดยคณะกรรมการอำนวยการโครงการฯ ซึ่งมี ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธาน มีมติเห็นชอบให้เปิดรับสมัครรอบเพิ่มเติม ผ่านความร่วมมือกับสถานศึกษา 504 แห่งทั่วประเทศ เพื่อค้นหาและสนับสนุนนักเรียนที่มีความสามารถด้าน STEM โดยเฉพาะกลุ่มที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ให้มีโอกาสเรียนต่อและเตรียมความพร้อมสู่การศึกษาระดับที่สูงขึ้นในสาขาที่ประเทศต้องการ
ข้อมูลจากกระบวนการรับสมัครยังสะท้อนข้อค้นพบสำคัญว่า ผู้สมัครมากกว่าครึ่งหนึ่งมาจากครัวเรือนยากจนและยากจนพิเศษที่มีรายได้เฉลี่ยไม่เกิน 1,200 บาทต่อคนต่อเดือน ขณะที่ผู้สมัครร้อยละ 52.26 มีผลการเรียนเฉลี่ยสูงกว่า 3.75 สะท้อนว่าประเทศไทยยังมี ‘เด็กช้างเผือก’ ที่มีศักยภาพทางวิชาการสูงอีกจำนวนมาก แต่กำลังเผชิญข้อจำกัดด้านทุนทรัพย์ที่อาจทำให้ไม่สามารถศึกษาต่อได้อย่างเต็มศักยภาพ
ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาคุณภาพครูและสถานศึกษา กสศ. และคณะทำงานโครงการทุน ODOS กล่าวว่า ข้อมูลการติดตามเส้นทางการศึกษาพบว่า นักเรียนที่จบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ประมาณร้อยละ 18.5 ไม่ได้ศึกษาต่อในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพ สะท้อนความเสี่ยงที่ประเทศอาจสูญเสียเยาวชนที่มีศักยภาพไปจากระบบการศึกษาเพราะข้อจำกัดด้านเศรษฐกิจ โดยทุน ODOS มีบทบาทสำคัญในการช่วยรักษาโอกาสทางการศึกษาของเด็กกลุ่มนี้
สำหรับทุน ODOS รุ่นที่ 3 และ 4 รัฐบาลได้สนับสนุนงบประมาณทุนการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายและประกาศนียบัตรวิชาชีพจนสำเร็จการศึกษา ขณะที่งบประมาณสำหรับการศึกษาต่อระดับอุดมศึกษายังอยู่ระหว่างการเสนอขออนุมัติ
นางสาวกนิษฐา คุณาวิศรุต ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาหลักประกันโอกาสทางการศึกษา กสศ. และคณะทำงานโครงการทุน ODOS อธิบายว่า ทุน ODOS รุ่นที่ 4 (เพิ่มเติม) เปิดโอกาสให้นักเรียนสัญชาติไทยที่กำลังศึกษาอยู่ในชั้น ม.4 หรือ ปวช.1 จากสถานศึกษาที่กำหนด 504 แห่ง เข้ารับการพิจารณา โดยต้องมีผลการเรียนเฉลี่ยสะสมระดับมัธยมศึกษาตอนต้นตลอด 6 ภาคเรียนไม่ต่ำกว่า 3.00 มีความประพฤติดี มีความรู้ความสามารถด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และมีคุณสมบัติครบถ้วนตามหลักเกณฑ์โครงการ
กลุ่มเป้าหมายหลักคือ นักเรียนที่เคยได้รับทุนเสมอภาคจาก กสศ. หรือเงินอุดหนุนปัจจัยพื้นฐานนักเรียนยากจนจากหน่วยงานต้นสังกัดในช่วงมัธยมศึกษาตอนต้น หากสถานศึกษาไม่มีนักเรียนกลุ่มดังกล่าว สามารถพิจารณานักเรียนที่มีรายได้ครัวเรือนเฉลี่ยไม่เกิน 12,000 บาทต่อคนต่อเดือน ตามเงื่อนไขที่กำหนด โดยแต่ละสถานศึกษาสามารถเสนอชื่อนักเรียนที่มีคุณสมบัติได้ไม่เกิน 5 คน
ทั้งนี้ สถานศึกษาสามารถเสนอชื่อนักเรียนเพื่อรับทุน ODOS รุ่นที่ 4 (เพิ่มเติม) ได้ตั้งแต่วันที่ 15 ตุลาคม ถึง 13 พฤศจิกายน 2569 ภายในเวลา 17.00 น. ผ่านเว็บไซต์ https://scholarship.eef.or.th โดย กสศ. จะตรวจสอบคุณสมบัติระหว่างวันที่ 16–26 พฤศจิกายน และประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิ์ได้รับทุนภายในวันที่ 30 พฤศจิกายน 2569
กสศ. ขอเชิญชวนผู้บริหารสถานศึกษาและคณะครูจากสถานศึกษากลุ่มเป้าหมายทั้ง 504 แห่ง ร่วมกันค้นหาและเสนอชื่อ ‘เด็กช้างเผือก’ ที่มีศักยภาพ เพื่อให้ทุน ODOS เป็นโอกาสสำคัญที่ช่วยให้เยาวชนได้เรียนต่อและพัฒนาความสามารถ โดยไม่ต้องหยุดเส้นทางการศึกษาเพราะข้อจำกัดด้านทุนทรัพย์
