เยาวชน อนาคตของชาติ ชีวิตที่ต้องไม่ถูกทอดทิ้งอีกต่อไป

เยาวชน อนาคตของชาติ ชีวิตที่ต้องไม่ถูกทอดทิ้งอีกต่อไป

ถ้าได้กลับไปเรียนก็จะไปให้ถึงฝันให้ได้และจะทำมันให้เต็มที่ ทุกวันนี้ หนูจะคอยนับวันอยู่เรื่อยๆ ว่าเมื่อไรจะถึงวันที่ได้เข้าเรียนอีกครั้ง ตื่นเต้นมากที่จะได้กลับไปเรียนค่ะ

นี่คือ คำพูดจากหัวใจของนางสาวจรรยา คงศรี วัย 15 ปี ที่ออกจากการศึกษากลางคันมานานถึง 7 ปี เพียงเพราะอุปสรรคเดียวคือความยากจนข้นแค้น

จรรยาอาศัยอยู่ในชุมชนวัดกำแพง อ.เมือง จ.สุรินทร์  ฐานะทางบ้านยากจนจึงต้องลาออกจากโรงเรียนตั้งแต่ชั้น ป.3 หลังจากย้ายไปอยู่โรงเรียนใหม่ในเมืองเนื่องจากโรงเรียนเดิมที่เรียนอยู่ปิดกระทันหัน การเดินทางไปโรงเรียนแห่งใหม่ที่มีระยะทางห่างไกลขึ้นหลายสิบกิโล จึงเป็นอุปสรรค ทั้งเรื่องความไม่ปลอดภัยจากรถในเมืองที่ค่อนข้างแออัด และเธอไม่มีเงินเป็นค่าเดินทาง ไม่มีใครไปรับไปส่ง เด็กหญิงตัวเล็ก ๆ วัย 8 ขวบ ในวันนั้น ที่ไม่เคยออกนอกบ้านมาก่อน
ชีวิตการเรียนในสถานที่ใหม่จึงเต็มไปด้วยความหวาดกลัวและกังวลใจ เด็กหญิงจรรยาในวันนั้น เดินร้องไห้ตลอดเวลาเพราะหลงทางกลับบ้านไม่ถูก ครอบครัวจึงตัดสินใจให้เธอลาออกจากการเรียน มาช่วยพ่อแม่ทำงานหาหอยขมไปขายในตลาด มีรายได้เล็กน้อยเพียงวันละ 200-300 บาท แต่ต้องจุนเจือสมาชิกครอบครัวถึงเกือบ 10 ชีวิต ครอบครัวเธอมีสมาชิก 9 คน พ่ออายุ 52 แม่อายุ 40 กว่า ส่วนพี่สาวอีกสองคนอายุ 18 และ 17 ปี ซึ่งหลุดออกจากระบบการศึกษาทั้งคู่ คนโตเรียนแค่ชั้น ม.1 อีกคนเรียนแค่ชั้น ป.4  ทั้งสองต่างมีลูกเล็กๆอายุ  11 เดือน กับ 6 เดือน อยู่ด้วยกันแออัดในบ้านพร้อมกับญาติคนอื่น ๆ

ตลอดระยะเวลา 7 ปี ที่เธอหลุดออกจากระบบการศึกษา จรรยายังคงฝึกการอ่าน เขียนหนังสือจากตำราเรียนของพี่สาวและหลานในบ้าน เธอเรียนรู้ด้วยตัวเองและก็ชอบการอ่านหนังสือมากโดยเฉพาะเรื่องราวเกี่ยวกับประวัติศาสตร์

“ก็อิจฉาคนอื่นที่ได้เรียนค่ะ เพราะเราอยากไปเรียนมากแต่เราไม่ได้เรียน”  ด.ญ.จรรยา กล่าวด้วยท่าทีขัดเขิน เธอยังมีฝันที่จะกลับมาเรียนหนังสืออีกครั้งเพื่อช่วยเหลือพ่อแม่ไม่ให้ลำบากเหมือนทุกวันนี้

“หนูอยากเรียนเพื่อหาเลี้ยง ช่วยพ่อแม่ให้สบายขึ้น พ่อหาหอยขมเอาไปขายได้วันละ 300 บาท คุณแม่ก็เอาไปขายที่ตลาดในเมือง หนูกับพี่ ก็ช่วยกันหาหอยขม หุงข้าว ล้างจาน เราไม่มีรายได้อะไรบางวันเงินก็ไม่พอใช้ แต่หนูคิดว่า ถ้าเรามีความรู้สูง ๆ ก็ทำงานหาเลี้ยงพ่อแม่ได้”
น้องจรรยา เล่า

น้องจรรยา บอกถึงความฝันว่า อยากเป็นทหาร เพราะเคยเห็นพ่อเป็นทหารเกณฑ์และพ่อก็รักการเป็นทหารก็อยากเป็นตามพ่อ ส่วนตัวยังชอบเรียนวิชาประวัติศาสตร์ ชอบค้นหา เรียนรู้สิ่งต่าง ๆ อยู่เสมอ

“ถ้าได้กลับไปเรียนก็จะไปให้ถึงฝันให้ได้และจะทำมันให้เต็มที่ ทุกวันนี้นับวันอยู่เรื่อยๆ ว่า
เมื่อไรจะถึงวันที่ได้เข้าเรียนอีกครั้ง รู้สึกตื่นเต้นที่จะได้กลับไปเรียน”  เธอตอบอย่างมุ่งมั่น

น้องจรรยาเป็นเพียงหนึ่งในหลายแสนกรณีของปัญหาเยาวชนนอกระบบ ที่ถูกค้นพบผ่านระบบสารสนเทศเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (Information System for Equitable Education : iSEE)  เครื่องมือของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ที่ใช้ติดตามเด็กและเยาวชนยากจนทั้งในและนอกระบบที่ต้องการความช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน

ช่วงต้นเดือนตุลาคมนี้ จรรยาจะได้มีโอกาสกลับเข้าสู่ระบบการศึกษาอีกครั้งดังที่เธอฝันไว้ โดย กสศ. ร่วมกับ มูลนิธิเพื่อนหญิงและอสม. ประสานความช่วยเหลือให้จรรยาได้เรียนต่อ กศน. เพื่อจะได้เรียนและทำงานช่วยเหลือครอบครัวควบคู่กันไป

“ หนูไม่กลัวเรื่องการเรียนยากแค่ไหนก็จะสู้ค่ะ ก็จะไปให้ถึง ม.6 ให้ได้ และถ้าจบ ม.6 ก็อยากไปต่ออีก”  จรรยากล่าวด้วยความมุ่งมั่น

 

ข้อมูลเสริมเพิ่มเติม

ทำไมความจนถึงปิดโอกาสการศึกษา?

ข้อมูลจากการถอดบทเรียนจากโรงเรียนเป้าหมายในจ.เชียงใหม่จำนวน 10 แห่ง
โดย กสศ.ร่วมกับภาคีเชียงใหม่เพื่อการปฏิรูปการศึกษา

1. สภาพหรือวิถีการดำรงชีวิตของนักเรียนและครอบครัว

ครอบครัวที่มีฐานะยากจนมาก คนเหล่านี้ต้องดิ้นรนเพื่อให้มีชีวิตรอดในแต่ละวัน ไม่มีเวลาคิดอ่านทำอย่างอื่น ความยากจนนี้ส่งผลต่อการเข้ารับการศึกษา

ก.ผู้เรียนไม่สามารถเรียนต่อเนื่องในเวลาตามที่หลักสูตรกำหนด มักต้องขาดเรียนเป็นประจำเพราะต้องไปช่วยครอบครัวประกอบอาชีพ การเรียนซ่อมเสริม เรียนพิเศษ เรียนกวดวิชา ยิ่งเป็นไปไม่ได้เลย

ข.ครอบครัวไม่มีกำลังทรัพย์ส่งเสียให้เล่าเรียน ต้องการให้ประกอบอาชีพเร็วที่สุด

2. สภาพการเรียนรู้ของนักเรียน

นักเรียน เรียนรู้อยู่ในห้องอย่างเป็นทุกข์ ไม่มีความสุข เพราะเรียนไม่ทัน ขาดเรียนบ่อย
แม้จะมาโรงเรียนก็เหน็ดเหนื่อยและว้าวุ่นใจจากภาระการงาน และสภาพความเป็นอยู่ที่ยากลำบาก ทำให้ไม่มีสมาธิในการเรียน เมื่อพยายามจะเรียนก็เรียนไม่ค่อยรู้เรื่อง มีแต่ทฤษฎีที่ยาก ไม่เกี่ยวกับวิถีชีวิตจริงของนักเรียน หากเจอคุณครูดุที่เข้มงวดไม่เข้าใจ หรือเจอสถานการณ์ที่ต้องแข่งขันโดยตัวเองเป็นผู้แพ้ตลอด นักเรียนก็จะยิ่งท้อแท้ในการเรียน ไม่ชอบเรียน และมีพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ต่างๆ เด็กเหล่านี้จะมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่ำ หลายคนหนีเรียนและออกกลางคัน

3. สภาพของนักเรียนหลังจากออกจากโรงเรียนแล้ว

ไม่มีอาชีพที่แน่นอน ส่วนใหญ่เป็นผู้ใช้แรงงานที่ไม่มีฝีมือ งานบริการตามร้านอาหาร ปั๊มน้ำมัน ฯลฯ บางส่วนทำไร่ทำนาในที่ดินทำกินของครอบครัว จำนวนมากที่เป็นแม่วัยใส มีครอบครัวเร็วและตามมาด้วยการหย่าร้าง ชีวิตแต่ละคนสุ่มเสี่ยงต่อความล้มเหลว สภาพปัญหาเหล่านี้ทำให้ครอบครัว และชุมชนตกอยู่ในความยากจน เป็นวัฏจักร  หากมีลูกหลานก็จะมีปัญหาเป็นวังวนไม่จบสิ้น

รายชื่อโรงเรียน พื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

จังหวัด นราธิวาส จำนวน 4 โรงเรียน

  • โรงเรียนผดุงมาตร
  • โรงเรียนสวนพระยาวิทยา
  • โรงเรียนราชพัฒนา
  • โรงเรียนนราสิกขาลัย

จังหวัดยะลา จำนวน 15 โรงเรียน

  • โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 94 (บ้านบ่อน้ำร้อน)
  • โรงเรียนคุรุชนพัฒนา
  • โรงเรียนบ้านตาเซะ
  • โรงเรียนบ้านราโมง
  • โรงเรียนบ้านกาตอง
  • โรงเรียนบ้านหลักเขต
  • โรงเรียนพัฒนาบาลอ
  • โรงเรียนบ้านโกตาบารู
  • โรงเรียนบ้านตะโละหะลอ
  • โรงเรียนบ้านเยาะ
  • โรงเรียนบ้านโต
  • โรงเรียนบ้านลูโบ๊ะปันยัง
  • โรงเรียนบ้านคลองน้ำใส
  • โรงเรียนบ้านสะเอะ
  • โรงเรียนกาบังพิทยาคม

จังหวัดปัตตานี จำนวน 16 โรงเรียน

  • โรงเรียนวุฒิชัยวิทยา
  • โรงเรียนนิคมสร้างตนเองโคกโพธิ์ มิตรภาพที่ 148
  • โรงเรียนบ้านบางมะรวด
  • โรงเรียนบ้านท่าน้ำตะวันออก
  • โรงเรียนบ้านน้ำบ่อ
  • โรงเรียนบ้านปาลัส
  • โรงเรียนบ้านตรัง
  • โรงเรียนบ้านกระเสาะ
  • โรงเรียนบ้านบูดี
  • โรงเรียนบ้านฝาง
  • โรงเรียนบ้านตะโละไกรทอง
  • โรงเรียนบ้านน้ำดำ
  • โรงเรียนบ้านโลทู
  • โรงเรียนบ้านวังกว้าง
  • โรงเรียนสะนอพิทยาคม
  • โรงเรียนวังกะพ้อพิทยาคม

รายชื่อโรงเรียน ภาคตะวันตก

จังหวัดตาก จำนวน 1 โรงเรียน

  • โรงเรียนบ้านร่มเกล้า 2

รายชื่อโรงเรียน พื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

จังหวัด นราธิวาส จำนวน 6 โรงเรียน

  • โรงเรียนผดุงมาตร
  • โรงเรียนสวนพระยาวิทยา
  • โรงเรียนราชพัฒนา
  • โรงเรียนนราสิกขาลัย
  • โรงเรียนพิทักษ์วิยากุมุง
  • บ้านบูเก๊ะตาโมง มิตรภาพที่ 128

จังหวัดสงขลา จำนวน 20 โรงเรียน

  • โรงเรียนบ้านม้างอน
  • โรงเรียนวัดประจ่า
  • โรงเรียนจะนะชนูปถัมภ์
  • โรงเรียนบ้านป่าโอน
  • โรงเรียนชุมชนนิคม สร้างตนเองเทพา
  • โรงเรียนบ้านกระอาน
  • โรงเรียนบ้านวังใหญ่
  • โรงเรียนเทพา
  • โรงเรียนบ้านป่าเร็ด
  • โรงเรียนบ้านนาปรัง
  • โรงเรียนทับช้างวิทยาคม
  • โรงเรียนชุมชนบ้านนากัน
  • โรงเรียนบ้านโคกตก
  • โรงเรียนบ้านคอลอมุดอ
  • โรงเรียนบ้านบาโหย
  • โรงเรียนเขาแดงกุศลวิทยา
  • โรงเรียนบ้านเขาพระ
  • โรงเรียนบ้านพระพุทธ
  • โรงเรียนบ้านปากบางนาทับ
  • โรงเรียนบ้านคูนายสังข์

จังหวัดยะลา จำนวน 10 โรงเรียน

  • โรงเรียนบ้านราโมง
  • โรงเรียนพัฒนาบาลอ
  • โรงเรียนบ้านโกตาบารู
  • โรงเรียนบ้านตะโละหะลอ
  • โรงเรียนบ้านคลองน้ำใส
  • โรงเรียนบ้านสะเอะ
  • โรงเรียนกาบังพิทยาคม
  • บ้านด่านสันติราษฎร์
  • อัยเยอร์เวง
  • บ้านจุโป

จังหวัดปัตตานี จำนวน 8 โรงเรียน

  • โรงเรียนวุฒิชัยวิทยา
  • โรงเรียนบ้านกระเสาะ
  • โรงเรียนบ้านตะโละไกรทอง
  • โรงเรียนบ้านน้ำดำ
  • โรงเรียนบ้านโลทู
  • โรงเรียนบ้านวังกว้าง
  • โรงเรียนวังกะพ้อพิทยาคม
  • บ้านบางทัน

รายชื่อโรงเรียน ภาคตะวันตก

จังหวัดตาก จำนวน 1 โรงเรียน

  • โรงเรียนบ้านร่มเกล้า 2