กสศ.เปิดผลลัพธ์ระบบเสริมสร้างทักษะชีวิต ดูแลสุขภาพใจนักศึกษาทุนนวัตกรรมฯ สร้างครูแกนนำให้คำปรึกษารับมือปัญหาตามช่วงวัย

กสศ.เปิดผลลัพธ์ระบบเสริมสร้างทักษะชีวิต ดูแลสุขภาพใจนักศึกษาทุนนวัตกรรมฯ สร้างครูแกนนำให้คำปรึกษารับมือปัญหาตามช่วงวัย

เมื่อเร็วๆ นี้ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ได้จัดการประชุมขับเคลื่อนและส่งเสริมสุขภาพจิตสำหรับเยาวชน โดยมีการนำเสนอผลการดำเนินงาน ‘โครงการพัฒนาระบบเสริมสร้างทักษะชีวิตและดูแลช่วยเหลือนักเรียนอาชีวศึกษา’ ซึ่งเป็นโครงการที่ทำให้นักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ได้รับการดูแลจิตใจที่ถูกวิธี มีการช่วยเหลืออย่างเหมาะสมรวดเร็วก่อนที่ปัญหาจะลุกลาม โดยมุ่งหวังให้นักศึกษาเรียนรู้และพัฒนาสุขภาพใจ เพื่อให้พร้อมรับมือกับปัญหาต่างๆ ตามช่วงวัย

แพทย์หญิง ศุทรา เอื้ออภิสิทธิ์วงศ์ จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น
สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์

แพทย์หญิง ศุทรา เอื้ออภิสิทธิ์วงศ์ จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กล่าวว่า โครงการพัฒนาระบบเสริมสร้างทักษะชีวิตและการดูแลช่วยเหลือนักเรียนอาชีวศึกษา สำหรับนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ได้ดำเนินการต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 แล้ว โดยมีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาศักยภาพบุคลากรครูและบุคลากรในสถานศึกษาสายอาชีพ ให้สามารถจัดกิจกรรมทักษะชีวิตและให้คำปรึกษานักเรียนที่อยู่ในช่วงวัยรุ่น รวมทั้งดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่ขอคำปรึกษาตามความรุนแรงได้อย่างเหมาะสม และมีการถอดบทเรียนการดำเนินงานในพื้นที่ต้นแบบ

“โครงการนี้เป็นการทำงานร่วมกันของ 3 ภาคส่วน คือ 1. ทีมสถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ เป็นผู้กำกับดูแลและสนับสนุนการดำเนินงานในระดับภูมิภาค 2. โค้ช (ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต) ที่เป็นบุคลากรสาธารณสุขจากสถานบริการด้านสุขภาพในจังหวัดเดียวกับสถานศึกษา ซึ่งจะมาเป็นผู้ให้คำปรึกษาช่วยเหลือครูในการดูแลนักเรียน 3. ครูแกนนำของสถานศึกษาที่ร่วมโครงการ จะทำหน้าที่จัดกิจกรรมทักษะชีวิตแก่นักเรียน และดูแลช่วยเหลือให้คำปรึกษานักเรียนที่ประสบปัญหาสุขภาพจิตเบื้องต้น”

แพทย์หญิง ศุทรา กล่าวต่อไปว่า จากผลการดำเนินโครงการพบว่า ในแต่ละปีจะมีนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงผ่านกิจกรรมทักษะชีวิตในสัดส่วนประมาณร้อยละ 40-50 ของนักศึกษาทุนฯทั้งหมด ขณะที่จำนวนครูแกนนำทักษะชีวิตที่ดูแลนักศึกษาในแต่ละสถาบันมีจำนวนเพิ่มขึ้นจาก 65 คน ในการดำเนินโครงการปีแรก มาเป็น 333 คนในปัจจุบัน

นอกจากนี้ได้มีการนำระบบดิจิทัลเพื่อการดูแลสุขภาวะนักเรียนอาชีวศึกษา (HERO-V) ซึ่งเป็นเครื่องมือที่จะช่วยประเมินสุขภาพจิตนักศึกษา มาช่วยครูเฝ้าระวังปัญหาของนักเรียนได้อย่างใกล้ชิดยิ่งขึ้น รวมทั้งสามารถส่งต่อ ขอคำปรึกษากับโค้ชประจำจังหวัดได้ทันท่วงที

ผลการช่วยเหลือนักศึกษารายกรณีที่ได้รับรายงานจากโค้ชผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต ระหว่างเดือนกันยายน 2564 ถึง สิงหาคม 2565 พบว่าสามารถปิดเคสของนักศึกษาได้ 30 เคส แบ่งเป็น นักศึกษากลับมาเรียนต่อได้ โดยครูแจ้งว่าเด็กพร้อมสู้และจะเรียนต่อ 15 เคส นักศึกษาสามารถจัดการอารมณ์และความคิดของตัวเอง มีวิธีผ่อนคลายความเครียดเหมาะสม ไม่มีความคิดทำร้ายตัวเอง ปรับตัวกับเพื่อนได้ มีสมาธิเรียนได้ปกติ 9 เคส และนักศึกษายอมมาพบนักจิตวิทยาตามนัด รับประทานยาต่อเนื่อง มีความเข้าใจโรค 6 เคส

“ข้อเสนอแนะจากการดำเนินโครงการนี้ คือ การกำหนดแผนพัฒนาสมรรถนะบุคลากรในวิทยาลัยที่ทำงานด้านสุขภาพจิตให้ต่อเนื่อง โดยเฉพาะครูที่ดูแลเด็กพิเศษ ซึ่งในหลายสถาบันจะพบว่ายังขาดแคลนทรัพยากรอย่างมาก จึงเสนอให้มีการถ่ายทอดนโยบายนี้แก่ผู้นำทุกระดับ ตั้งแต่ผู้บริหาร ผู้อำนวยการวิทยาลัย ให้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือด้านทักษะชีวิตแก่นักเรียนอาชีวศึกษาให้ครอบคลุมทั้งสถานศึกษา ไม่จำเพาะนักเรียนทุนเท่านั้น และบูรณาการการใช้ข้อมูลให้เชื่อมโยงกันทั้งหมดเพื่อประโยชน์ต่อการรายงานสถานการณ์ปัจจุบันอย่างทันท่วงที”

นายแพทย์ ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานติ์ ที่ปรึกษากรมสุขภาพจิต
และที่ปรึกษาอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพการศึกษาระดับสูงกว่าภาคบังคับ กสศ

ด้าน นายแพทย์ ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานติ์ ที่ปรึกษากรมสุขภาพจิต และที่ปรึกษาอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพการศึกษาระดับสูงกว่าภาคบังคับ กสศ. เปิดเผยว่า การประชุมขับเคลื่อนและส่งเสริมสุขภาพจิตสำหรับเยาวชนครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อหารือแลกเปลี่ยนแนวทางการขับเคลื่อนระบบส่งเสริมสุขภาพจิตสำหรับเยาวชนในสถานศึกษา และระบบสนับสนุนสุขภาพที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำเสนอและแลกเปลี่ยนกรณีศึกษาการส่งเสริมสุขภาพจิตสำหรับเยาวชนในสถานศึกษาจากต่างประเทศและในประเทศ ผ่านการขับเคลื่อนงานขององค์กรระหว่างประเทศ และสถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ เพื่อเป็นข้อเสนอแนะและเป็นแนวทางการขับเคลื่อนระบบส่งเสริมสุขภาพจิตสำหรับเยาวชนในสถานศึกษาต่อไป

หลังจากนี้ผู้ทรงคุณวุฒิและทีมงานของ กสศ. มาถอดบทเรียนว่าจะนำผลการดำเนินงานของโครงการพัฒนาระบบเสริมสร้างทักษะชีวิตและดูแลช่วยเหลือนักเรียนอาชีวศึกษาไปขยายผลร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)  เพื่อให้ ระบบเสริมสร้างทักษะชีวิตและดูแลช่วยเหลือนักเรียนอาชีวศึกษาสามารถดูแลนักเรียนอาชีวศึกษาได้ทุกคน มิใช่แค่นักเรียนที่ได้รับทุน ซึ่งเป็นโจทย์ใหญ่ที่ผู้เกี่ยวข้องจะร่วมกันดำเนินการต่อไป

รายชื่อโรงเรียน พื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

จังหวัด นราธิวาส จำนวน 4 โรงเรียน

  • โรงเรียนผดุงมาตร
  • โรงเรียนสวนพระยาวิทยา
  • โรงเรียนราชพัฒนา
  • โรงเรียนนราสิกขาลัย

จังหวัดยะลา จำนวน 15 โรงเรียน

  • โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 94 (บ้านบ่อน้ำร้อน)
  • โรงเรียนคุรุชนพัฒนา
  • โรงเรียนบ้านตาเซะ
  • โรงเรียนบ้านราโมง
  • โรงเรียนบ้านกาตอง
  • โรงเรียนบ้านหลักเขต
  • โรงเรียนพัฒนาบาลอ
  • โรงเรียนบ้านโกตาบารู
  • โรงเรียนบ้านตะโละหะลอ
  • โรงเรียนบ้านเยาะ
  • โรงเรียนบ้านโต
  • โรงเรียนบ้านลูโบ๊ะปันยัง
  • โรงเรียนบ้านคลองน้ำใส
  • โรงเรียนบ้านสะเอะ
  • โรงเรียนกาบังพิทยาคม

จังหวัดปัตตานี จำนวน 16 โรงเรียน

  • โรงเรียนวุฒิชัยวิทยา
  • โรงเรียนนิคมสร้างตนเองโคกโพธิ์ มิตรภาพที่ 148
  • โรงเรียนบ้านบางมะรวด
  • โรงเรียนบ้านท่าน้ำตะวันออก
  • โรงเรียนบ้านน้ำบ่อ
  • โรงเรียนบ้านปาลัส
  • โรงเรียนบ้านตรัง
  • โรงเรียนบ้านกระเสาะ
  • โรงเรียนบ้านบูดี
  • โรงเรียนบ้านฝาง
  • โรงเรียนบ้านตะโละไกรทอง
  • โรงเรียนบ้านน้ำดำ
  • โรงเรียนบ้านโลทู
  • โรงเรียนบ้านวังกว้าง
  • โรงเรียนสะนอพิทยาคม
  • โรงเรียนวังกะพ้อพิทยาคม

รายชื่อโรงเรียน ภาคตะวันตก

จังหวัดตาก จำนวน 1 โรงเรียน

  • โรงเรียนบ้านร่มเกล้า 2