11 พฤศจิกายน 2569 นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ในฐานะประธานการประชุมคณะอนุกรรมการพัฒนาระบบการจัดการศึกษาหรือการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น และบูรณาการระหว่างหน่วยงานเพื่อแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา ครั้งที่ 3/2569 ภายใต้คณะกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา ระดับชาติ (คกศ.)
ผู้เข้าร่วมประกอบด้วย อาทิ ดร.ธีราภา ไพโรหกุล รองประธานคณะอนุกรรมการฯ ดร.กฤษณพงศ์ กีรติกร และนายคณาพจน์ โจมฤทธิ์ ที่ปรึกษาอนุกรรมการฯ พร้อมด้วยผู้แทน กสศ. นำโดย ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. และ นายพัฒนะพงษ์ สุขมะดัน ผู้ช่วยผู้จัดการ กสศ. รวมถึงผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และวิชาการ ณ ห้องประชุมราชวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ และผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์
ในการประชุมมุ่งยกระดับการแก้ปัญหาเด็กนอกระบบการศึกษา จากการค้นหาและติดตามเด็กกลับเข้าเรียน สู่การป้องกันการหลุดซ้ำและดูแลช่วยเหลือรายบุคคลอย่างต่อเนื่อง โดยพิจารณาทิศทาง Thailand Zero Dropout Plus (TZD+) ปี 2570 เสนอให้ท้องถิ่นเป็นเจ้าภาพหลัก เชื่อมโยงการศึกษาที่ยืดหยุ่นกับทักษะอาชีพและการมีงานทำ พร้อมแผนดำเนินงานระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2570–2574)
ติดตามสถานการณ์เด็กนอกระบบการศึกษา เร่งพัฒนากลไกป้องกันหลุดซ้ำ
ข้อมูลบูรณาการระหว่างหน่วยงานพบว่า จำนวนเด็กและเยาวชนอายุ 3–18 ปี ที่ไม่มีชื่ออยู่ในระบบการศึกษาลดลงจาก 1,025,514 คน ในปีการศึกษา 2566 เหลือ 603,095 คน ในปีการศึกษา 2568 ขณะที่ข้อมูลปีการศึกษา 2569 อยู่ระหว่างการเชื่อมโยงข้อมูลผู้เรียนภาคเรียนที่ 2/2569 เพื่อสรุปจำนวนเด็กและเยาวชนที่กลับเข้าสู่ระบบการศึกษาซึ่งมีแนวโน้มที่ดีขึ้น และจำนวนเด็กที่ยังอยู่นอกระบบการศึกษา
สำหรับความก้าวหน้าการดำเนินงาน ที่ประชุมรับทราบผลการขับเคลื่อน 4 มาตรการหลักของ TZD+ ได้แก่ การบูรณาการฐานข้อมูล การติดตามช่วยเหลือเด็กผ่านหลายช่องทาง (Multi-track) การจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่น และความร่วมมือกับภาคเอกชนเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพ
ขยายการศึกษายืดหยุ่น 878 โรงเรียน เชื่อมการเรียนรู้กับชีวิตและอาชีพ
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) และ กสศ. ร่วมขยายผลนวัตกรรม 1 โรงเรียน 3 รูปแบบ จาก 63 โรงเรียน ใน 34 จังหวัด สู่โรงเรียนสังกัด สพฐ. 878 แห่ง เพื่อให้สถานศึกษาจัดการเรียนรู้ได้ทั้งในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัย ให้สอดคล้องกับความพร้อมและบริบทชีวิตของผู้เรียน
พร้อมพัฒนาแพลตฟอร์ม Mobile School ผ่านโรงเรียนนำร่อง 10 แห่ง เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กเรียนรู้ผ่านห้องเรียนดิจิทัลอย่างยืดหยุ่น ขณะที่ กสศ. ร่วมกับภาคเอกชน อาทิ KFC และ CJ MORE พัฒนาหลักสูตรทักษะอาชีพ รวมถึงการเรียนรู้ด้านฟุตบอล วัฒนธรรมศึกษา และสมาร์ทฟาร์ม เพื่อเชื่อมโยงความสนใจของเด็กกับโอกาสทางการศึกษาและอาชีพ
ปี 2570 ชูท้องถิ่นเป็นเจ้าภาพดูแลรายบุคคล ป้องกันตั้งแต่ปฐมวัย
ที่ประชุมพิจารณาข้อเสนอให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เป็นกลไกหลักดูแลเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษารายบุคคล ตั้งแต่ค้นหา คัดกรอง จัดทำแผนช่วยเหลือ (Care Plan) ประสานสิทธิและสวัสดิการ ไปจนถึงติดตามและส่งต่อโอกาสทางการศึกษาและอาชีพ โดยให้ อบต. เทศบาล กรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา เป็นเจ้าภาพในพื้นที่ มี อบจ. และหน่วยงานระดับจังหวัดร่วมสนับสนุน
อีกแนวทางสำคัญคือการป้องกันตั้งแต่เด็กปฐมวัยอายุ 2–6 ปี ผ่านระบบแจ้งเตือนล่วงหน้า (Early Warning System) เชื่อมโยงข้อมูลการศึกษา ทะเบียนราษฎร์ สุขภาพ และสวัสดิการ เพื่อค้นหาและช่วยเหลือเด็กที่ยังเข้าไม่ถึงบริการ
นอกจากนี้ ยังเสนอขยายการศึกษาที่ยืดหยุ่นผ่าน 1 โรงเรียน 3 รูปแบบ ระบบเทียบโอนและสะสมหน่วยกิต (Credit Bank) และการเรียนรู้ควบคู่การมีรายได้ (Learn to Earn) เพื่อให้เด็กที่มีข้อจำกัดด้านเศรษฐกิจ ครอบครัว หรือจำเป็นต้องทำงาน ยังสามารถเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่อง
พร้อมพัฒนาเส้นทางอาชีพสำหรับเยาวชนอายุ 15–25 ปี ที่ไม่ได้อยู่ในระบบการศึกษา การทำงาน หรือการฝึกอบรม (NEET) ผ่านการรับรองสมรรถนะ การพัฒนาทักษะ (Upskill/Reskill) และการเชื่อมโยงสถานประกอบการ เพื่อเพิ่มโอกาสการมีงานทำและรายได้
ดึงภาคเอกชนร่วมออกแบบการเรียนรู้ พัฒนาทักษะอาชีพ เชื่อมโยงการจ้างงาน
ที่ประชุมรับทราบความก้าวหน้าในการพัฒนาความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน (Public–Private Partnership: PPP) เพื่อส่งเสริมให้ภาคธุรกิจร่วมออกแบบหลักสูตร (Co-production) สนับสนุนงบประมาณและทรัพยากร (Co-finance) และพัฒนาทักษะเชื่อมโยงการจ้างงาน (Training and Employment) ปัจจุบันอยู่ระหว่างศึกษาและพัฒนาต้นแบบความร่วมมือในจังหวัดลำปาง ราชบุรี และสุราษฎร์ธานี พร้อมพิจารณามาตรการจูงใจให้ภาคเอกชนมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง
นอกจากนี้ ยังมีวาระพิจารณาร่างหลักเกณฑ์ Prime Minister TZD+ Awards ปี 2570 เพื่อยกย่องหน่วยงานและบุคคลที่มีผลงานแก้ปัญหาเด็กนอกระบบการศึกษา รวมถึงแผนดำเนินงานระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2570–2574) เพื่อขับเคลื่อนนโยบายในระยะยาว
