Banner
วิสาหกิจชุมชนส้มจุกจะนะ จังหวัดสงขลา
สงขลา

วิสาหกิจชุมชนส้มจุกจะนะ ชู ‘ส้มจุก’ ผลไม้เฉพาะถิ่นเป็นสินค้าประจำชุมชน ช่วยฟื้นคืนเศรษฐกิจในอำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา

ผลไม้รูปทรงหยดน้ำ จะว่าส้มเขียวหวานก็ไม่ใช่จะว่าส้มซ่าก็ไม่เชิง ผิวสีเขียวมีกลิ่นหอมสดชื่น ผลหวานอมเปรี้ยวไม่หวานจัด ด้านบนของผลเป็นจุก ที่กำลังบรรยายนั้นคือผลไม้นามว่า “ส้มจุก” ผลไม้เฉพาะถิ่นที่หารับประทานได้ไม่ง่ายในปัจจุบัน เพราะเพียงแค่เริ่มออกผลก็ถูกจับจองคาต้นเป็นที่เรียบร้อยแล้ว มีความเชื่อว่าส้มจุกเป็นผลไม้มงคลหากนำไปไหว้บูชาเทพเจ้าเพราะจะส่งผลดีกับชีวิต และส้มจุกที่ขึ้นชื่อที่สุดในประเทศ ก็ต้อง “ส้มจุกจะนะ” ที่ปลูกในสวนอำเภอจะนะเท่านั้น

ในอดีต “ส้มจุก” เป็นผลไม้ที่มีชื่อเสียงของอำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา เป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญที่เกษตรกรนิยมปลูกและสร้างชื่อเสียงให้อำเภอจะนะมาอย่างยาวนาน แต่ต่อมาเกษตรกรในพื้นที่ไม่นิยมปลูกเนื่องจากดูแลยาก และมีพืชเศรษฐกิจอย่างอื่นเข้ามาทดแทน เช่น ยางพารา ปาล์มน้ำมัน และพืชสวนอื่น ๆ ทำให้สวนส้มจุกมีจำนวนลดลง 

จากการเปลี่ยนไปปลูกพื้นเศรษฐกิจอย่างอื่นทำให้เกษตรกรที่มีภูมิปัญญาและความเชี่ยวชาญในการปลูก ขยายพันธุ์ และดูแลรักษาส้มจุกมีจำนวนลดลงตามกาลเวลา แต่ในปัจจุบัน ส้มจุกกลายเป็นผลไม้หายาก มีราคาสูงเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณกิโลกรัมละ 200 บาท (ประมาณ 5 ผลต่อ 1 กิโลกรัม) จึงเป็นพืชเศรษฐกิจที่น่าสนใจ เกษตรกรบางส่วนเริ่มหันมาสนใจปลูกส้มจุกเพิ่มขึ้น แต่ขาดองค์ความรู้ในการทำการเกษตรส้มจุก ทำให้อาชีพขยายพันธุ์ส้มจุกและดูแลสวนส้มจุกเป็นที่ต้องการอย่างมากของตลาดในเวลานี้ ประกอบกับสถานการณ์แพร่ระบาดของ โควิด-19 ทำให้แรงงานนอกระบบในพื้นที่ได้รับผลกระทบโดยตรง เนื่องจากไม่มีการจ้างงานเกิดขึ้น 

จึงเป็นโอกาสอันดีที่จะสร้างวิชาชีพเกษตรกรส้มจุกให้กับแรงงานที่ขาดโอกาสในการประกอบวิชาชีพ วิสาหกิจชุมชนส้มจุกจะนะ จึงได้จัดตั้ง “โครงการพัฒนาทักษะอาชีพการขยายพันธุ์และดูแลสวนส้มจุกในพื้นที่ 5 ตำบล อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา” เพื่อสร้างความรู้และทักษะในการประกอบอาชีพเกษตรกรส้มจุก ทั้งการขยายพันธุ์และการดูแลสวนส้มจุก นำไปสู่การเป็นแหล่งจำหน่ายกล้าพันธุ์หรือเป็นผู้ให้บริการดูแลสวนส้มจุก ซึ่งส่วนใหญ่แล้วกลุ่มเป้าหมายของโครงการฯ ดังกล่าวเป็นประชากรวัยแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส 

สำหรับในการออกแบบหลักสูตรการอบรมผู้เข้าร่วมจะได้เรียนรู้ การขยายพันธุ์และดูแลสวนส้มจุก โดยมีทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติควบคู่กันตลอดระยะเวลา 5 วัน และยังมีการมอบเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับใช้ในการประกอบอาชีพเพื่อเป็นต้นทุนอีกด้วย

โดยทางโครงการได้รับการสนับสนุนและความร่วมมือจากองค์กรทั้งในด้านองค์ความรู้ทางการเกษตรและการดำเนินโครงการ ไม่ว่าจะเป็น สำนักงานเกษตรอำเภอจะนะที่ให้การสนับสนุนบุคลากรและองค์ความรู้ด้านการเกษตร องค์การบริหารส่วนตำบลแคที่ให้การสนับสนุนและอำนวยความสะดวกด้านอาคารสถานที่และการบริหารจัดการเชิงนโยบาย สุดท้ายคือ ผู้ประกอบการสวนส้มจุกจะนะที่ช่วยสนับสนุนพื้นที่สวนสำหรับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 

เมื่อโครงการสิ้นสุดลงทางโครงการฯ คาดหวังว่า กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการจะต้องมีความรู้และทักษะในการเกษตรส้มจุก สามารถประกอบอาชีพ มีรายได้ที่มั่นคงและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น พร้อมทั้งสามารถสร้างเครือข่ายเกษตรกรส้มจุกในระดับอำเภอ ระดับจังหวัด และระดับประเทศในท้ายสุด

 

“ส้มจุก” เป็นผลไม้เฉพาะถิ่นที่หารับประทานได้ไม่ง่ายในปัจจุบัน เพราะเพียงแค่เริ่มออกผลก็ถูกจับจองคาต้นเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ซึ่งส้มจุกที่ขึ้นชื่อที่สุดในประเทศ ก็ต้อง “ส้มจุกจะนะ” ที่ปลูกในสวนอำเภอจะนะเท่านั้น

เกี่ยวกับโครงการเบื้องต้น

พัฒนาทักษะอาชีพการขยายพันธุ์และดูแลสวนส้มจุกในพื้นที่ 5 ตำบล อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา

วิสาหกิจชุมชนส้มจุกจะนะ จังหวัดสงขลา

  • โทร: 0814788092
  • ผู้ประสานงาน: นายไสโฝด หลีขาหรี

เป้าประสงค์

ประชากรวัยแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาสในชุมชนที่เข้าร่วมโครงการมีความรู้และทักษะในการขยายพันธุ์และดูแลสวนส้มจุก เพื่อสร้างรายได้และพัฒนาอาชีพได้อย่างยั่งยืน บนฐานข้อมูลที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการวางแผน และกำหนดนโยบายเพื่อหนุนเสริมการการส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มประชากรวัยแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส และเกิดเครือข่ายการทำงานทั้งในระดับตำบลและอำเภอที่เข้มแข็ง

เรื่องราวนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส โดยกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา

กว่า 74 หน่วยงาน 42 จังหวัด กับ 1 เป้าหมายเพื่อสร้างชุมชนที่มีศักยภาพ ด้วยการพัฒนาทักษะอาชีพแก่แรงงานด้อยโอกาส

รายชื่อโรงเรียน พื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

จังหวัด นราธิวาส จำนวน 4 โรงเรียน

  • โรงเรียนผดุงมาตร
  • โรงเรียนสวนพระยาวิทยา
  • โรงเรียนราชพัฒนา
  • โรงเรียนนราสิกขาลัย

จังหวัดยะลา จำนวน 15 โรงเรียน

  • โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 94 (บ้านบ่อน้ำร้อน)
  • โรงเรียนคุรุชนพัฒนา
  • โรงเรียนบ้านตาเซะ
  • โรงเรียนบ้านราโมง
  • โรงเรียนบ้านกาตอง
  • โรงเรียนบ้านหลักเขต
  • โรงเรียนพัฒนาบาลอ
  • โรงเรียนบ้านโกตาบารู
  • โรงเรียนบ้านตะโละหะลอ
  • โรงเรียนบ้านเยาะ
  • โรงเรียนบ้านโต
  • โรงเรียนบ้านลูโบ๊ะปันยัง
  • โรงเรียนบ้านคลองน้ำใส
  • โรงเรียนบ้านสะเอะ
  • โรงเรียนกาบังพิทยาคม

จังหวัดปัตตานี จำนวน 16 โรงเรียน

  • โรงเรียนวุฒิชัยวิทยา
  • โรงเรียนนิคมสร้างตนเองโคกโพธิ์ มิตรภาพที่ 148
  • โรงเรียนบ้านบางมะรวด
  • โรงเรียนบ้านท่าน้ำตะวันออก
  • โรงเรียนบ้านน้ำบ่อ
  • โรงเรียนบ้านปาลัส
  • โรงเรียนบ้านตรัง
  • โรงเรียนบ้านกระเสาะ
  • โรงเรียนบ้านบูดี
  • โรงเรียนบ้านฝาง
  • โรงเรียนบ้านตะโละไกรทอง
  • โรงเรียนบ้านน้ำดำ
  • โรงเรียนบ้านโลทู
  • โรงเรียนบ้านวังกว้าง
  • โรงเรียนสะนอพิทยาคม
  • โรงเรียนวังกะพ้อพิทยาคม

รายชื่อโรงเรียน ภาคตะวันตก

จังหวัดตาก จำนวน 1 โรงเรียน

  • โรงเรียนบ้านร่มเกล้า 2