ในวันที่ครูจำนวนมากต้องใช้เวลาไปกับเอกสาร งานประเมิน และภารกิจนอกห้องเรียนมากกว่าการเตรียมการสอน “เสียงสะท้อนจากครู” กำลังถูกเปลี่ยนเป็นข้อมูลสำคัญ เพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายของระบบการศึกษาไทย
ในการประชุมผู้บริหารระดับสูงกระทรวงศึกษาธิการ ครั้งที่ 3/2569 เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคมที่ผ่านมา นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวถึงข้อมูลจากรายงานผลวิจัยการสำรวจภาระงานครู ซึ่งจัดทำโดยกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จากกลุ่มตัวอย่างครูในสังกัด สพฐ. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โรงเรียนเอกชน และกรุงเทพมหานคร
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนว่า ครูกว่า 47.7% เห็นว่าภาระงานเอกสารและงานประเมิน ส่งผลกระทบต่อคุณภาพการสอน ขณะที่กว่า 63% ไม่สามารถรักษาสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงาน (Work-Life Balance) ได้
ตัวเลขเหล่านี้ไม่ใช่เพียงข้อมูลในรายงานวิจัย แต่คือเสียงสะท้อนจากครูผู้ปฏิบัติงานจริง ที่ชี้ให้เห็นว่า ภาระงานที่ไม่จำเป็นและการประเมินที่ซ้ำซ้อน กำลังดึงเวลาของครูออกจากสิ่งสำคัญที่สุด คือการดูแลและพัฒนาผู้เรียนในห้องเรียน
งานวิจัยจาก กสศ. จึงเป็นหนึ่งในหลักฐานสำคัญที่ช่วยสะท้อนภาระของครู และสนับสนุนการออกแบบนโยบายลดภาระงานที่ไม่จำเป็นของกระทรวงศึกษาธิการ ภายใต้แนวทาง “Work Smart” เพื่อคืนเวลาให้ครูกลับไปอยู่กับนักเรียนมากขึ้น
โดยในปีงบประมาณ 2570 กระทรวงศึกษาธิการจะดำเนินการยกเลิก “โครงการสถานศึกษาสีขาว” รวมถึงยกเลิกการประเมินในอีก 6 โครงการและกิจกรรมที่มีลักษณะซ้ำซ้อน ได้แก่
• กิจกรรมการประเมิน ITA ออนไลน์
• กิจกรรมการประเมินโรงเรียนคุณธรรม 4–5 ดาว
• โครงการยกระดับสมรรถนะความฉลาดรู้ของผู้เรียนตามกรอบประเมินระดับนานาชาติสู่การเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน
• โครงการยกระดับ OBEC Channel
• โครงการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้สู่ห้องเรียน
• โครงการส่งเสริมสุขภาพและพลานามัย
เพราะการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ไม่ได้เริ่มต้นจากการช่วยเหลือเด็กเพียงปลายทางเท่านั้น แต่ต้องเริ่มจากการทำให้ระบบการศึกษาสนับสนุนครู โรงเรียน และผู้เรียนได้อย่างตรงจุด
เมื่อครูมีเวลามากขึ้น
เด็กก็มีโอกาสได้รับการดูแลมากขึ้น
และห้องเรียนก็มีโอกาสกลับมาเป็นพื้นที่ของการเรียนรู้อย่างแท้จริง
กสศ. จะเดินหน้าพัฒนาข้อมูล งานวิจัย และองค์ความรู้ เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบาย ที่ทำให้ระบบการศึกษาไทยเห็นปัญหาจริง ตอบโจทย์จริง และไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
