“รัฐบาลให้ความสำคัญกับความเสมอภาคทางการศึกษา โดยเชื่อว่าทรัพยากรที่สำคัญที่สุดของชาติคือศักยภาพของพี่น้องประชาชน ประเทศที่เจริญก้าวหน้าหรืออยู่ในระดับที่พัฒนาแล้วในโลก ล้วนลงทุนกับคนอย่างต่อเนื่องในทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของครอบครัว การเสริมพัฒนาการตั้งแต่ปฐมวัย การศึกษา การวิจัย และการพัฒนาทักษะ ตลอดจนการเรียนรู้ตลอดชีวิต”

นายกรัฐมนตรี ฯ กล่าว

นายอนุทิน กล่าวอีกว่า ประเทศไทยจึงต้องลงทุนด้านทุนมนุษย์ในทุกมิติและทุกช่วงวัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวัยศึกษาเล่าเรียนที่เราต้องช่วยกันแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนที่หลุดออกจากระบบการศึกษาให้หมดไป เพราะเด็กที่หลุดจากระบบการศึกษานั้น ไม่เพียงแต่หลุดออกจากห้องเรียนเท่านั้น แต่ยังหลุดออกจากโอกาสหลายประการในชีวิตอีกด้วย

ด้วยเหตุนี้ รัฐบาลจึงได้ดำเนินการสานต่อนโยบาย Thailand Zero Dropout โดยยกระดับสู่ Thailand Zero Dropout Plus ซึ่งไม่ได้มุ่งเพียงแต่จะพาเด็กกลับเข้าสู่ห้องเรียนเท่านั้น แต่ต้องพาพวกเขาไปสู่อนาคตที่มั่นคง มีทักษะที่เป็นความต้องการของตลาดแรงงานต่าง ๆ และสามารถประกอบอาชีพได้อย่างมีคุณภาพ เพื่อเป็นกำลังในการพัฒนาประเทศต่อไป

“ผมรู้สึกยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้ทราบว่า จากความร่วมมือของทุกภาคส่วน จำนวนเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาได้ลดลงจากกว่า 1 ล้านคน เหลือประมาณ 600,000 คน ซึ่งถือว่าในช่วงเวลาเพียง 2–3 ปีที่เราได้ดำเนินนโยบาย สามารถลดจำนวนเด็กเหล่านี้ลงได้เกือบครึ่งหนึ่ง ถือเป็นผลลัพธ์ของการลงมือทำอย่างจริงจัง และเป็นข้อพิสูจน์ว่า เมื่อสังคมไทยร่วมมือกัน พวกเราก็สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงที่เป็นรูปธรรมได้”

นายอนุทิน กล่าว

ผมขอกราบขอบพระคุณท่านนายกรัฐมนตรี เศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี คนที่ 30 ของประเทศไทยอีกครั้ง ที่ได้เป็นผู้ริเริ่มนโยบายนี้นะครับ ต้องขอขอบพระคุณท่านประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งได้นำนโยบายนี้มาสานต่ออย่างต่อเนื่อง และพลตำรวจเอก เพิ่มพูน ชิดชอบ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในฐานะประธานคณะกรรมการ Thailand Zero Dropout Plus รวมทั้งต้องขอขอบพระคุณท่านผู้ว่าราชการจังหวัด หัวหน้าส่วนราชการทุกหน่วยงานที่ร่วมกันขับเคลื่อนจนเกิดผลเป็นรูปธรรม และได้เห็นต้นแบบการทำงานที่ควรแก่การยกย่อง

หัวใจสำคัญคือการทำงานร่วมกันอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ระดับนโยบายจนถึงระดับพื้นที่ ดังนั้น

“ผมจึงขอให้ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด ในฐานะประธานคณะกรรมการระดับจังหวัด ได้บูรณาการทุกหน่วยงานเพื่อค้นหาเด็กเป็นรายบุคคล เชื่อมโยงความช่วยเหลือ ติดตามอย่างต่อเนื่อง และช่วยกันปลดล็อกทุกอุปสรรคที่ขัดขวางการเรียนรู้ของเด็ก”

นายกรัฐมนตรี กล่าว

นายอนุทิน กล่าวา ขอฝากให้เหล่านายกเหล่ากาชาดจังหวัดและคู่สมรสของผู้ว่าราชการจังหวัด ช่วยสนับสนุนคู่ชีวิตของท่านในการทำสิ่งที่ดี เพราะท่านดำรงตำแหน่งนายกเหล่ากาชาด ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการดูแลเด็กและครอบครัวอย่างใกล้ชิด ทั้งด้านความเป็นอยู่ สุขภาพ บริการและการคุ้มครองทางสังคม ถือเป็นการให้บริการทางสังคม และเป็นการทำ CSR หรือจิตอาสารูปแบบหนึ่ง ซึ่งพวกเราทุกคนมีความพร้อมและมีความเต็มใจอยู่แล้ว

“อยากจะขอเชิญชวนภาคเอกชนให้เข้ามามีส่วนร่วมในการช่วยกันลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา เพราะสิ่งที่ช่วยกันนี้ถือเป็นการลงทุนระยะยาว เนื่องจากการช่วยให้เด็กคนหนึ่งได้รับการศึกษา มีทักษะ มีงานทำ และมีโรงเรียนเรียน เท่ากับการเพิ่มกำลังคนที่มีคุณภาพให้กับประเทศ” นายกรัฐมนตรีฯ กล่าวและว่าขอแสดงความยินดีกับผู้ที่ได้รับรางวัลในวันนี้เป็นอย่างยิ่ง และขอให้ทุกท่านได้เห็นว่า รางวัลเหล่านี้เป็นแรงบันดาลใจ เป็นสิ่งแสดงความชื่นชมยินดี ตลอดจนความเคารพศรัทธาในความมุ่งมั่นตั้งใจของท่านจนนำมาสู่ความสำเร็จ แต่จุดนี้ยังไม่ใช่จุดสิ้นสุดของภารกิจที่เรามีร่วมกัน เพราะอนาคตของชาติขึ้นอยู่กับเด็กและเยาวชน และอนาคตของเด็กและเยาวชนนั้นไม่ได้ขึ้นอยู่กับใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นหน้าที่ของคนทั้งสังคมที่ต้องร่วมกันประคับประคอง เพื่ออนาคตของประเทศไทยที่เข้มแข็งและยั่งยืน 

The post ไร้รอยต่อ! ‘อนุทิน’ ขอบคุณ ‘เศรษฐา’ ต้นแบบ Zero Dropout สั่งการผู้ว่าฯ ทั่วประเทศลุยค้นหาเด็กเป็นรายบุคคล first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2569 คุณภิสรา พัฒนศิริ ประธานคณะเจ้าหน้าที่ด้านการเงิน ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด (มหาชน) เป็นผู้แทนส่งมอบคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊กจำนวน 200 เครื่อง โดยมีคุณรองรักษ์ พนาปวุฒิกุล รองผู้จัดการ หัวหน้าสายงานกฎหมายและบริหารความเสี่ยงองค์กร ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และศาสตราจารย์ ดร.สมพงษ์ จิตระดับ กรรมการบริหารกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา เป็นผู้แทนรับมอบ ณ ธนาคารกรุงศรีอยุธยา สำนักงานใหญ่

คอมพิวเตอร์ที่ได้รับการสนับสนุนจะถูกส่งต่อไปยังโรงเรียนในพื้นที่ขาดแคลนและโรงเรียนที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัยในจังหวัดสงขลา เพื่อสนับสนุนการจัดการเรียนการสอน เพิ่มการเข้าถึงเทคโนโลยี และลดข้อจำกัดด้านอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ของโรงเรียน

โครงการ “คอมพิวเตอร์เพื่อเด็กไทย ใส่ใจเรื่องการเงิน” มีเป้าหมายเพื่อสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับโรงเรียนที่ขาดแคลน ผ่านการสนับสนุนอุปกรณ์คอมพิวเตอร์สำหรับการเรียนการสอน ควบคู่กับการพัฒนาชุดความรู้ด้านการเงิน (Financial Literacy) เพื่อให้ครูสามารถบูรณาการเนื้อหาในการจัดการเรียนรู้ และช่วยให้นักเรียนมีทักษะการวางแผนและบริหารจัดการทางการเงินตั้งแต่วัยเรียน

ผลการติดตามการดำเนินโครงการในโรงเรียนที่ได้รับการสนับสนุนก่อนหน้านี้ พบว่า นักเรียนมีพัฒนาการด้านทักษะดิจิทัล ทั้งการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ การสืบค้นข้อมูล และการเรียนรู้ผ่านสื่อออนไลน์เพิ่มขึ้น ขณะที่ครูสามารถประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการจัดการเรียนการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น นอกจากนี้ ทั้งครูและนักเรียนมีความรู้และทักษะด้านการเงินเพิ่มขึ้น และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนทางการเงินในชีวิตประจำวัน 

ผลลัพธ์ดังกล่าวตอกย้ำบทบาทของความร่วมมือระหว่างภาคธุรกิจ ภาคตลาดทุน และภาคการศึกษา ในการลดความเหลื่อมล้ำด้านการเข้าถึงเทคโนโลยี และยกระดับทักษะที่จำเป็นสำหรับเด็กและเยาวชนในศตวรรษที่ 21

The post กรุงศรีมอบโน้ตบุ๊ก 200 เครื่อง สนับสนุนโครงการ “คอมพิวเตอร์เพื่อเด็กไทย ใส่ใจเรื่องการเงิน” first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2569 ที่ โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ กรุงเทพ ฯ – กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) เปิดตัว ‘โครงการขับเคลื่อนดิจิทัลเพื่อประชาชน: สื่อสารและสร้างการรับรู้ ระบบ พม. CARE’ พร้อมประกาศทิศทางนโยบายเรื่องการใช้เทคโนโลยีคัดกรองและช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง ที่ทั้งรวดเร็วแม่นยำและโปร่งใส โดย นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ประธานในพิธี ระบุว่า การขับเคลื่อนระบบ พม. CARE ครั้งนี้ เป็นก้าวสำคัญของการบูรณาการฐานข้อมูลดิจิทัล ที่เชื่อมโยงโดยตรงกับภารกิจของทุกหน่วยงานซึ่งทำงานช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง เพื่อประโยชน์ต่อมิติการทำงาน โดยเฉพาะการลดความซ้ำซ้อนของการทำงาน และเพิ่มความแม่นยำในการคัดกรองกลุ่มเป้าหมาย

โดย ‘พม. CARE’ เป็นระบบที่ออกแบบขึ้นเพื่อเพิ่มความแม่นยำในการตรวจสอบสิทธิ์ ซึ่งจะแชร์ฐานข้อมูลกับระบบคัดกรองและระบบช่วยเหลือ ที่มุ่งเป้าไปยังครอบครัวนักเรียนยากจนพิเศษในความดูแลของ กสศ. เพื่อป้องกันปัญหาการรับสิทธิ์สวัสดิการซ้ำซ้อน และเพิ่มโอกาสให้เงินช่วยเหลือส่งถึงผู้ต้องการความช่วยเหลือตรงตามสถานการณ์ ทั้งยังช่วยจำแนกข้อมูลกลุ่มเปราะบางอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อช่วยให้หน่วยงานเกี่ยวข้องสามารถ ‘ค้นพบกลุ่มเด็กตกหล่น’ และพบตัวเด็กกลุ่มเสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษาได้เร็วขึ้น เพื่อนำเข้าสู่กลไกรับทุนอุดหนุน หรือเข้าถึงสวัสดิการที่เหมาะสมได้ทันท่วงที และในโอกาสนี้ กระทรวง พม. ยังได้ชี้แจงถึงวิธีการใช้งานของระบบ พม. CARE เพื่อให้ทุกภาคส่วนสามารถนำไปปรับใช้เป็นเครื่องมือลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม และยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนกลุ่มเปราะบางอย่างไร้รอยต่อ

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า แพลตฟอร์ม ‘พม. CARE’ คือตัวแบบการขับเคลื่อนนโยบายเชิงรุก ที่คณะทำงานใช้ติดตามกลุ่มเป้าหมายได้ต่อเนื่อง สามารถส่งต่อข้อมูลระหว่างหน่วยงาน โดยเฉพาะกระทรวง พม. และ กสศ. เพื่อร่วมดูแลเด็กเยาวชนกลุ่มเป้าหมายอย่างครบวงจร 

ทั้งนี้ ปี 2568 ที่ผ่านมา กสศ. และ กระทรวง พม. ได้บูรณาการงานเชิงรุก เพื่อช่วยเหลือดูแลเยาวชนที่ไม่มีรายชื่อในระบบการศึกษา ผ่านการเชื่อมโยงข้อมูลระบบ พม.Smart กับฐานข้อมูล Thailand Zero Dropout โดย สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด (พมจ.) ทีม ONE HOME ร่วมด้วยคณะทำงานในพื้นที่ จะสามารถค้นหาติดตามและวางแผนดูแลนักเรียนอย่างครอบคลุมทุกมิติ และในระยะถัดไป กสศ. ยังเตรียมผลักดันระบบ พม. CARE ให้เป็นช่องทางสำหรับเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา เพื่อขอรับความช่วยเหลือในการกลับเข้าสู่การเรียนรู้และพัฒนาตนเองตามศักยภาพ โดย กสศ. พร้อมสนับสนุนและร่วมมือกับเครือข่ายวิชาการ ภาคประชาสังคม และภาคเอกชน เพื่อพัฒนาองค์ความรู้และนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ในระดับพื้นที่และภาพรวมของประเทศ ทั้งด้านการศึกษา สิทธิสวัสดิการขั้นพื้นฐาน ตลอดจนการติดตามประเมินผลต่อเนื่อง เพื่อผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมในภารกิจลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

“พม. CARE จะเป็นนวัตกรรมช่วยในการเยี่ยมบ้านนักเรียน ที่เจ้าหน้าที่สามารถทำผ่านระบบดิจิทัล เช่น Video Call หรือภาพถ่ายดาวเทียม ซึ่งช่วยลดระยะเวลาและเพิ่มความปลอดภัย ในการเข้าถึงนักเรียนพื้นที่ห่างไกล ขณะเดียวกัน พม. CARE ยังเป็นเครื่องมือปลดล็อคให้เด็กเยาวชนเข้าถึงสวัสดิการศึกษาได้สะดวกขึ้น ผ่านแอปพลิเคชัน ThaID (ไทยดี) ของกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ซึ่งพร้อมรองรับคำร้องและยืนยันตัวตนทางระบบดิจิทัลได้ทันที”

ผู้จัดการ กสศ. กล่าวว่า กสศ. และ กระทรวง พม. ได้ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือตั้งแต่ปี 2566 เพื่อพัฒนาระบบการดูแลช่วยเหลือเด็กและเยาวชนที่เข้าไม่ถึงโอกาส โดยมีเป้าหมายคือสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา และเพิ่มโอกาสเข้าถึงสิทธิทางสังคม ก่อนความร่วมมือดังกล่าวจะนำสู่การพัฒนานวัตกรรมและระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางอย่างต่อเนื่องด้วย 3 ระบบสำคัญ ได้แก่

‘ESS Help Me’ ระบบแจ้งเหตุฉุกเฉินทางสังคมผ่าน LINE Official Account ตลอด 24 ชั่วโมง ซึ่งเป็นการร่วมมือระหว่าง พม. สำนักงานตำรวจแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และ กสศ. เพื่อให้ประชาชนแชร์พิกัดจุดเกิดเหตุ และติดตามการช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่รัฐได้รวดเร็วและแม่นยำ

‘พม. Smart’ ระบบสำหรับเจ้าหน้าที่ พม. และเครือข่ายอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (อพม.) ในการบันทึกข้อมูล ติดตาม และบริหารจัดการความช่วยเหลือประชากรกลุ่มเปราะบาง เพื่อลดความซ้ำซ้อนและเพิ่มประสิทธิภาพการส่งต่อความช่วยเหลือ

‘พม. CARE’ ระบบ e-Service ที่เชื่อมโยงข้อมูลกับระบบ พม.Smart และ MSO-Logbook ของกระทรวง พม. เพื่อให้ประชาชนขอรับความช่วยเหลือและสวัสดิการได้โดยตรง พร้อมติดตามสถานะได้ทันที โดย พม. CARE จะครอบคลุมการขอรับเงินสงเคราะห์ 6 ประเภท คือ เงินอุดหนุนช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาทางสังคมกรณีฉุกเฉิน, เงินอุดหนุนเด็กเยาวชนจากครอบครัวยากจน, เงินอุดหนุนครอบครัว, เงินสงเคราะห์เพื่อฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ, เงินอุดหนุนผู้มีรายได้น้อยและผู้ไร้ที่พึ่ง และเงินอุดหนุนผู้สูงอายุในภาวะยากลำบาก

ด้าน นายกันตพงศ์  รังษีสว่าง ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กล่าวเพิ่มเติมว่า กระทรวง พม. ได้ประกาศใช้ ‘ระเบียบว่าด้วยการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาทางสังคม พ.ศ. 2569’ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดความซ้ำซ้อนในการช่วยเหลือประชาชน โดยมีเนื้อหาสำคัญที่เชื่อมโยงสนับสนุนการดำเนินงานของ กสศ. ในการช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายที่เป็นเด็ก เยาวชน และครอบครัวผู้มีรายได้น้อยอย่างเป็นระบบผ่านฐานข้อมูลดิจิทัล และร่วมกับ กสศ. ยกระดับกระบวนการคัดกรอง ผ่านระบบ MSO-LOGBOOK และ พม. Smart ซึ่งจะสะดวกต่อการสืบค้นข้อมูลและพิจารณาความช่วยเหลือนักเรียนยากจนพิเศษของ กสศ. เป็นรายกรณี และทำให้การส่งต่อความช่วยเหลือแม่นยำยิ่งขึ้น

“พม. CARE จะเป็นช่องทางช่วยเหลือผู้ปกครองของนักเรียนในความดูแลของ กสศ. ให้เข้าถึงสวัสดิการและเงินอุดหนุนโดยไม่ต้องเดินทาง สามารถทำผ่านออฟไลน์โดยแจ้งเรื่องผ่าน อพม. หรือกลไกท้องถิ่น ทั้งมีระเบียบระบุว่า ‘สามารถพิจารณาช่วยเหลือได้มากกว่าหนึ่งสิทธิสำหรับหนึ่งครอบครัว’ โดยคำนึงถึงความเหมาะสม ซึ่งหมายถึงครอบครัวเด็กที่ได้รับทุนจาก กสศ. จะยังมีสิทธิ์รับเงินอุดหนุนช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย หรือเงินสงเคราะห์เด็กในครอบครัวจาก พม. เพิ่มเติมได้ พร้อมการกำกับดูแลระบบแยกสิทธิ์และรายงานการเบิกจ่ายที่ชัดเจนเพื่อความโปร่งใส และเพิ่มความมั่นใจว่างบประมาณจากรัฐ จะถูกใช้อย่างคุ้มค่าและส่งตรงถึงกลุ่มเป้าหมายที่มีความต้องการจริง ๆ”

The post กสศ. จับมือ กระทรวง พม. เชื่อมฐานข้อมูล ‘Thailand Zero Dropout – พม.Smart’ ยกระดับสู่ระบบ ‘พม. CARE’ ประสานกลไกลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา first appeared on กสศ..

ในเวทีเสวนาครั้งนี้ ผู้เชี่ยวชาญจากพรรคการเมืองและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ร่วมกันวิเคราะห์โจทย์ใหญ่ของการศึกษาไทย ท่ามกลางวิกฤตอัตราการเกิดที่ลดลงและเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

เปิดโรดแมป “ปฏิรูปการศึกษา” เสนอ พ.ร.บ.ฉบับใหม่ ยึดหลักความยั่งยืนเหนือตัวบุคคล 

ดร.ธีราภา ไพโรหกุล ที่ปรึกษาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ  ยืนยันถึงโรดแมปการปฏิรูป 5 ด้าน และเป้าหมายสำคัญคือการผลักดัน พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่ ให้เป็นธรรมนูญหลักของการศึกษาที่จะต้องยึดถือร่วมกัน เพื่อลดปัญหาความไม่ต่อเนื่องของนโยบายตามตัวบุคคล

“การแก้ปัญหาความไม่ต่อเนื่องในการศึกษาไทย สิ่งสำคัญที่ต้องยอมรับประการแรกคือ ปัญหาในปัจจุบันไม่ได้เกิดจากการขาดแคลนนโยบายที่ดี แต่เกิดจากการที่นโยบายที่ดีไม่สามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่องจนตลอดรอดฝั่ง ประเทศจึงจำเป็นต้องแยกความต่อเนื่องของนโยบายออกจากความต่อเนื่องของตัวบุคคลให้ได้ ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศนโยบายหลักไว้ 5 ประการ ประกอบด้วย  1.การลดภาระงานครูเพื่อคืนครูสู่ห้องเรียน  2.การปรับปรุงสูตรการจัดสรรงบประมาณเพื่อแก้ไขความเหลื่อมล้ำเป็นรูปแบบที่อิงตามความต้องการจริง (Need-Based)  3.การยกระดับหลักสูตรให้เท่าทันโลก  4.การสร้างความปลอดภัยในสถานศึกษา5.การผลักดันพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ”  

“ทั้งนี้การขับเคลื่อนนโยบายให้มีความยั่งยืนสามารถแบ่งการดำเนินงานออกเป็น 3 ระดับ  ระดับแรก คือ ระดับข้อมูล ที่ต้องมีความชัดเจนและหนักแน่นเพื่อใช้เป็นหลักอ้างอิงในการใช้ดุลพินิจพิจารณานโยบายต่าง ๆ   ระดับที่สอง คือ ระดับกลไก การยกระดับการเรียนรู้ให้ยืดหยุ่นและสอดคล้องกับโลกความเป็นจริง โดยอิงตามสมรรถนะและมาตรฐานสากล เพื่อไม่ให้นโยบายผูกติดอยู่กับผู้บริหารคนใดคนหนึ่ง แต่สามารถเชื่อมโยงกับการพัฒนาทักษะและการจ้างงานได้  ระดับที่สาม เป็นระดับที่มีความสำคัญที่สุด คือ ระดับกฎหมาย ด้วยการผลักดันพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่เพื่อเป็นธรรมนูญหลักของการศึกษาให้ยึดถือร่วมกัน ไม่ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลกี่ชุดก็ตาม”

ท่ามกลางความมุ่งมั่นในการปฏิรูปการศึกษา ดร.ธีราภา ได้เปิดเผยถึงความท้าทายสำคัญภายในกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่ต้องอาศัยการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์การทำงานครั้งใหญ่ โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเด็นหลักที่ต้องเร่งดำเนินการ ดังนี้ 

“ความท้าทายในการทำงานภายในกระทรวงศึกษาธิการ  ประการแรกคือ รูปแบบการทำงานในระบบไซโล (Silo) หรือลักษณะต่างคนต่างทำโดยขาดการบูรณาการร่วมกัน จำเป็นต้องมุ่งสลายโครงสร้างนั้นด้วยการแต่งตั้งคณะกรรมการภายในกระทรวงเพื่อส่งเสริมการทำงานร่วมกัน ซึ่งแม้จะไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ในชั่วข้ามคืน แต่จำเป็นต้องได้รับการปรับเปลี่ยนอย่างเป็นรูปธรรม”

“ประการต่อมาคือ ปัญหาที่ยืดเยื้อมานานกว่า 10–20 ปีของหลากหลายหน่วยงานภายใต้สังกัดกระทรวง ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขอย่างตรงจุด หรือหน่วยงานไหนที่จะต้องแก้ปัญหา จะต้องปักหมุดไปตรงนั้น   ประการสุดท้ายคือ แนวทางการขับเคลื่อนให้ข้าราชการก้าวไปข้างหน้าด้วยความเร็วและกรอบเวลา (Timeline) เดียวกัน เนื่องจากปัจจุบันแม้จะมีบุคลากรที่มีความสามารถเป็นจำนวนมาก แต่ยังขาดระบบสร้างแรงจูงใจที่เหมาะสม เช่น เปลี่ยนจากการที่ครูมุ่งทำงานเพื่อประกวดรางวัล มาเป็นวัดผลด้วยมุ่งเน้นผลลัพธ์ที่แท้จริง  อย่างที่บอกว่าเรามีเจตจำนงทางการเมืองที่ชัดเจน ไม่ใช่แค่การศึกษา แต่เป็นการพัฒนาทุนมนุษย์ทั้งหมด ถึงแม้ว่า เราอาจจะไม่ได้เป็นพรรคแกนนำรัฐบาล แต่ส่วนที่เราดูแลค่อนข้างชัดเจน เพราะฉะนั้นการวางวิสัยทัศน์ การวางนโยบาย เราทำแบบบูรณาการทั้งหมด” 

ตามหา “ปรัชญาการศึกษาไทย”กับโจทย์ใหญ่ที่มากกว่าแค่การจัดสรรงบประมาณ 

ดร.อมรศักดิ์ กิจธนานันท์ รองประธานคณะกรรมาธิการการศึกษา การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม วุฒิสภา ชี้ว่าสูตรการจัดสรรงบรายหัวแบบเดิมไม่เพียงพอต่อการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำ โดยเสนอให้นำแนวทางของประเทศฟินแลนด์มาปรับใช้ คือการจัดสรรงบประมาณแบบ “ไม่เท่ากันแต่เป็นธรรม” อิงตามโจทย์พื้นที่และความจำเป็นของโรงเรียน ไม่ใช่การเฉลี่ยรายหัวแบบเท่าเทียมเพียงอย่างเดียว

“โจทย์หลักจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ   ด้านแรก คืองบประมาณ ว่าจะทำอย่างไรกับเรื่องการศึกษาเพื่อให้มีความยั่งยืนและไม่ถูกตัดทอนมากไปนัก ไม่อย่างนั้นมันจะเกิดความไม่แน่นอน เพราะความเสมอภาคต้องอาศัยความต่อเนื่องด้วย  ด้านที่สอง คือด้านนิติบัญญัติ หรือนโยบาย ซึ่งตามธรรมชาติทางการเมือง นโยบายจะนำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลง แต่สิ่งที่มีความแน่นอนที่สุด คือกฎหมาย ทำให้เป็นพ.ร.บ. ความแน่นอนจะเกิดขึ้น”  

“มองในมุมของวุฒิสภา สำหรับด้านงบประมาณจำเป็นต้องมีการพิจารณาจัดสรรใหม่ เนื่องจากปัจจุบันยังคงใช้หลักการคำนวณตามรายหัว โดยไม่ได้ประเมินจากความต้องการที่แท้จริงหรือโจทย์ของโรงเรียนจริงๆ  หากพิจารณาว่าโจทย์ของเราคืออะไร รูปแบบจะแตกต่างออกไป เช่น ประเทศฟินแลนด์ที่มีโจทย์หลักเรื่องความเสมอภาค โดยใช้แนวคิดการสร้างความพร้อมให้กับผู้เรียน รัฐบาลจึงจัดสรรงบประมาณได้ไม่เท่ากัน เช่น การสนับสนุนเพิ่มเติมแก่คนพิการหรือโรงเรียนในเขตชนบทที่ขาดครู จำเป็นจะต้องจ้างครูเพื่อสอนทางไกล  ซึ่งประเทศไทยควรปรับเปลี่ยนปรัชญาทางการศึกษาในลักษณะดังกล่าวเช่นกัน”

“นอกจากนี้ การจัดสรรงบประมาณในปัจจุบันแบ่งตามกระทรวงและงบบูรณาการ แต่ยังไม่มีการจัดสรรงบบูรณาการเพื่อการศึกษาโดยเฉพาะ หากสามารถปรับเปลี่ยนกลไกในส่วนนี้ได้จะช่วยขับเคลื่อนการทำงานได้ดียิ่งขึ้น ประกอบกับในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ ควรมีการปรับปรุงเพื่อส่งเสริมการศึกษาที่ยืดหยุ่นและการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยรูปแบบที่กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ได้ดำเนินงานไว้นั้นถือเป็นต้นแบบที่ดี แต่อาจยังคงมีข้อติดขัดบ้าง ซึ่งหากได้รับการแก้ไขเชิงโครงสร้างจะสามารถช่วยสนับสนุนระบบการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ”

อะไรคือแกนกลางที่จะยึดเหนี่ยวการศึกษาไทยให้เดินหน้าได้อย่างมั่นคงท่ามกลางความผันผวนทางการเมือง ดร.อมรศักดิ์ได้ฉายภาพถึงช่องว่างสำคัญที่ทำให้การปฏิรูปการศึกษาไทยยังวนลูปอยู่กับที่ นั่นคือการขาด ‘ปรัชญาการศึกษาของชาติ’ ที่ชัดเจนและเป็นเอกภาพ พร้อมเสนอแนะแนวทางที่ฝ่ายนิติบัญญัติควรร่วมกันผลักดันดังนี้ 

“ปัญหาของประเทศคือเราไม่เคยตอบได้อย่างชัดเจนว่า ‘ปรัชญาของประเทศ’ คืออะไร ขณะที่ฟินแลนด์มีความชัดเจนและภาคภูมิใจในการยืนอยู่บนหลักของความเสมอภาค แต่สำหรับประเทศไทย เรากลับตอบคำถามนี้ไม่ได้ เพราะเราไม่เคยคิดหรือถกเถียงเรื่องนี้อย่างจริงจัง และยังไม่ถือเป็นวาระแห่งชาติ  หากผู้ที่เข้ามาเป็นรัฐบาลมีเจตจำนงทางการเมืองที่ชัดเจน ก็สามารถกำหนดทิศทางได้ แต่ในการหาเสียงเลือกตั้งที่ผ่านมา เรากลับไม่ค่อยเห็นการพูดถึงประเด็นนี้มากนัก และยังไม่เห็นใครลุกขึ้นมาผลักดันเรื่องนี้อย่างจริงจัง   เราจึงต้องย้อนกลับมาถามว่าอะไรคือสิ่งที่จะเป็นแรงขับเคลื่อนของสังคม และใครจะเป็นผู้ขับเคลื่อนเรื่องนี้ แม้เราจะพูดถึงประเด็นดังกล่าวกันมามาก แต่ท้ายที่สุดเราก็ยังมีโจทย์สำคัญที่ต้องร่วมกันคิดว่าจะทำอย่างไรให้เกิดการขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรม”

“ในแวดวงการศึกษา เราน่าจะชวนกันคิดว่าอะไรคือปรัชญาการศึกษาของไทย และประเด็นใดที่ฝ่ายนิติบัญญัติควรร่วมหารือและผลักดันเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎร เพื่อจัดลำดับความสำคัญของประเทศ ให้เกิดความต่อเนื่องในการดำเนินนโยบาย และกำหนดแกนหลักที่สังคมไทยจะยึดถือร่วมกัน ซึ่งหนึ่งในแกนหลักนั้นควรมีเรื่อง ‘ความเสมอภาค’ รวมอยู่ด้วย”

“งบมากแต่ไม่ตอบโจทย์” ชูการศึกษาคุณภาพคือสิทธิขั้นพื้นฐาน 

ดร.การดี เลียวไพโรจน์  ส.ส.บัญชีรายชื่อและรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ เสริมว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่เม็ดเงิน แต่อยู่ที่ประสิทธิภาพการบริหารจัดการ พร้อมเสนอให้กำหนดตัวชี้วัด (KPI) ด้านทรัพยากรมนุษย์ที่จับต้องได้ เพื่อให้การใช้งบประมาณในแต่ละปีตอบโจทย์ความเจริญของประเทศอย่างแท้จริง

“การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ควรเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่แรกเกิด ปัจจุบันกลุ่มผู้ที่ได้รับโอกาสทางการศึกษายังคงประสบปัญหาการปรับตัวไม่ทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี ประเด็นแรก แม้ว่างบประมาณด้านการศึกษาจะเพิ่มสูงขึ้นในทุกปี แต่ยังไม่สะท้อนถึงประสิทธิผลที่ชัดเจน ปัญหานี้จึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนเงิน แต่อยู่ที่ประสิทธิภาพของการบริหารจัดการงบประมาณ เห็นได้ว่า 70-80% เราลงทุนกับทรัพยากรมนุษย์ หรือแพลตฟอร์มต่างๆ อาจพูดได้ว่าเรากำลังใช้เงินอย่างไม่ถูกจุด ดังนั้นประเทศไทยจึงควรมีการกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPI) เพื่อวัดความเจริญของประเทศ ซึ่งควรบรรจุประเด็นพื้นฐานสำคัญอย่างการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เข้าไปด้วย เนื่องจากที่ผ่านมายังไม่มีการนำเรื่องดังกล่าวมาเป็นตัวชี้วัดอย่างเป็นรูปธรรม”

“ประเด็นถัดมา คือ แม้จะมีการลงทุนในแพลตฟอร์มต่าง ๆ ไปเป็นจำนวนมากอย่างต่อเนื่อง แต่ผลลัพธ์ที่ได้กลับยังไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร ในขณะที่การติดตามผลเป็นรายบุคคลยังพบแนวโน้มที่ระดับ IQ ของนักเรียนลดลงเรื่อย ๆ (ยิ่งเรียนยิ่งโง่ ยิ่งโตยิ่งเซ่อ) เลยต้องมองย้อนกลับมาว่าการลงทุนด้านการศึกษายิ่งเริ่มดำเนินการได้เร็วเท่าไรก็จะยิ่งเห็นผลลัพธ์ได้รวดเร็วเท่านั้น โดยควรตั้งเป้าหมายเป็นการพัฒนาขีดความสามารถของมนุษย์ซึ่งสามารถเริ่มต้นได้ตั้งแต่ระยะอยู่ในครรภ์”

“ประเด็นสุดท้าย คือ ระบบจัดสรรงบประมาณในรูปแบบการหารเฉลี่ยรายหัวแบบเดิมเริ่มไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ จึงจำเป็นต้องปรับปรุงระบบให้มีประสิทธิผลมากยิ่งขึ้น โดยมีจุดเริ่มต้นสำคัญคือการกำหนดให้การศึกษาคุณภาพสูงเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่ทุกคนพึงได้รับ”

ในบริบทที่ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ภาวะสังคมสูงวัยและมีอัตราการเกิดที่ลดต่ำลง ดร.การดี ได้สะท้อนมุมมองที่น่าสนใจในการพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส โดยมองว่าเมื่อจำนวนเด็กน้อยลง ยิ่งเป็นจังหวะสำคัญในการยกระดับคุณภาพการศึกษาผ่านการบริหารงบประมาณที่ตรงจุด โดยมีข้อเสนอเชิงนโยบายที่สำคัญว่า 

“แม้ว่าอัตราการเกิดของประชากรเด็กจะลดลง แต่สิ่งสำคัญคือการมุ่งเน้นพัฒนาคุณภาพชีวิตและศักยภาพของเด็กให้สูงขึ้น ซึ่งการที่จำนวนตัวหารลดลงจะช่วยส่งผลให้งบประมาณจัดสรรต่อหัวเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย  การศึกษาที่มีคุณภาพสูงควรจัดเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่ทุกคนพึงได้รับและต้องเชื่อมโยงกับทักษะที่สำคัญด้วย  ดังนั้นนวัตกรรมทั้ง 8 เรื่องซึ่งเป็นเรื่องที่ถูกใจมาก  เรื่องแรกคือเรื่องของข้อมูล เพราะการดำเนินงานและตัดสินใจในเชิงนโยบายจำเป็นต้องอาศัยฐานข้อมูลที่ชัดเจน ควบคู่ไปกับการติดตามผลลัพธ์ในตัวเด็กอย่างต่อเนื่อง  เรื่องที่สองคือระบบการศึกษาควรมีความยืดหยุ่นเพื่อให้สามารถตอบสนองต่อความต้องการที่หลากหลายได้อย่างแท้จริง  สองเรื่องนี้จึงเป็นประเด็นสำคัญที่อยากจะฝากไว้” 

“ปฏิรูปการศึกษาต้องเหนือการเมือง”  พลังฉันทามติล้มแรงเฉื่อยภาครัฐ  

นายพริษฐ์ วัชรสินธุ ส.ส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาชน เน้นย้ำว่าอุปสรรคสำคัญคือโครงสร้างภาครัฐที่ขาดความยืดหยุ่นและปัญหาการสืบทอดวัฒนธรรมการทำงานแบบเดิม ดังนั้น สิ่งสำคัญที่จะก้าวข้ามผ่านการเปลี่ยนรัฐบาลได้ คือการสร้าง “ฉันทามติของประชาชน” ให้การปฏิรูปการศึกษาเป็นภารกิจหลักที่ต้องดำเนินต่อไปไม่ว่าใครจะเข้ามาบริหาร

 “แม้จะมีการพูดคุยถึงปัญหาทางการศึกษามาอย่างยาวนาน แต่ต้นตอที่แท้จริงของปัญหายังคงเป็นประเด็นที่ต้องพิจารณา ซึ่งการเปลี่ยนรัฐบาลบ่อยครั้งอาจไม่ใช่สาเหตุหลัก โดยสามารถศึกษาได้จากกรณีอุปสรรคในการจัดทำหลักสูตรการศึกษาฉบับใหม่ ที่ฉบับเดิมถูกใช้มาอย่างยาวนานตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 (ยุคไอโฟนรุ่นแรก) ซึ่งข้อจำกัดสำคัญประกอบด้วย 3 ปัจจัยหลักดังนี้”

“ ปัจจัยแรก คือ โครงสร้างที่ขาดความยืดหยุ่นของภาครัฐ (แรงเฉื่อย) โดยระบบราชการมักมีแรงเฉื่อยที่จะปฏิบัติงานตามรูปแบบเดิมเพื่อให้ถูกต้องตามระเบียบที่สืบทอดกันมา เช่น กรณีการลดภาระงานครู เราเป็นฝ่ายค้านทำได้เพียงการตัดลดงบประมาณ ถึงแม้ว่าหน่วยงานผู้รับผิดชอบมักชี้แจงว่าได้ยุติการดำเนินโครงการต่าง ๆ ในโรงเรียนที่ส่งผลเป็นการดึงครูออกจากห้องเรียน แต่ก็ยังมีบางเรื่องที่ยังคงสืบทอดกันมาเป็นวัฒนธรรม เช่น การต้อนรับผู้มาเยี่ยมเยียน ซึ่งเป็นประเด็นท้าทายที่จะต้องก้าวข้ามให้ได้   ปัจจัยที่สองคือ การแทรกแซงทางผลประโยชน์ โดยแม้จะมีความคืบหน้าในการพัฒนาหลักสูตรฉบับใหม่ แต่ยังคงมีข่าวลือเกี่ยวกับการขัดกันของผลประโยชน์ระหว่างสำนักพิมพ์ต่าง ๆ และ   ปัจจัยที่สามคือ เจตจำนงทางการเมืองของรัฐบาล ว่ามีความมุ่งมั่นต่อการขับเคลื่อนมากน้อยเพียงใด เนื่องจากหากรัฐบาลมีความตั้งใจจริง ย่อมสามารถบริหารจัดการสำนักงบประมาณเพื่อกระจายงบประมาณไปยังหน่วยงานต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ”

“สิ่งสำคัญที่จะสามารถก้าวข้ามอุปสรรคทั้ง 3 ประการนี้ได้ คือ ฉันทามติของประชาชน ซึ่งจะเป็นสิ่งขับเคลื่อนหลักที่ทำให้ไม่ว่ารัฐบาลจะมาจากภาคส่วนใด การปฏิรูปและเปลี่ยนแปลงในเรื่องดังกล่าวก็ถือเป็นภารกิจจำเป็นที่ต้องดำเนินงาน”

เพื่อให้การปฏิรูปการศึกษาเดินหน้าอย่างตรงจุดและวัดผลได้จริง นายพริษฐ์ได้เสนอแนวทางที่เป็นรูปธรรมเพื่อก้าวข้ามข้อจำกัดเดิมๆ โดยเน้นย้ำถึงการให้ความสำคัญกับ ‘สถาบันครอบครัว’ ควบคู่ไปกับการใช้ ‘เทคโนโลยี’ อย่างมีหลักวิชาการรองรับ พร้อมเปิดเผยถึง 3 เอกสารสำคัญที่จะเป็นเครื่องมือเปลี่ยนผ่านการศึกษาไทย ดังนี้ 

“มี 2 โจทย์ที่อยากเสนอ  ประการแรก คือ อยากเห็นกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) บูรณาการการทำงานร่วมกับผู้ปกครองมากยิ่งขึ้น เนื่องจากการพัฒนาเด็กขึ้นอยู่กับการเลี้ยงดูที่บ้านด้วยเช่นกัน ต้องวางกลไกให้ผู้ปกครองมีทักษะในการเลี้ยงดู สนับสนุนบัตรหลานมากยิ่งขึ้น หรือมีกลไกที่ช่วยแบ่งเบาภาระของผู้ปกครอง เช่น ศูนย์เด็กเล็กหรือศูนย์เด็กอ่อน เป็นต้น   ประการที่สอง คือ การวิจัยเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีในการศึกษา เราคาดหวังว่าเทคโนโลยีจะมาช่วยลดความเหลื่อมล้ำ แต่ในปัจจุบันก็ยังมีข้อกังวลเรื่องความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลอยู่ หากมีข้อมูลเชิงวิชาการมาเป็นแหล่งอ้างอิงสำหรับลดข้อกังวลเรื่องการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้เป็นเครื่องมือลดความเหลื่อมล้ำและความเสี่ยงอื่น ๆ ที่จะตามมา”

“นอกจากนี้ ก่อนการเลือกตั้งครั้งถัดไป เราจำเป็นต้องจะต้องมีหนังสือใหม่ 3 เล่ม ที่ไม่ได้เปลี่ยนแค่ปก เนื้อหาจะต้องใหม่ด้วย ได้แก่ หลักสูตรการศึกษาฉบับใหม่ พระราชบัญญัติการศึกษา (พ.ร.บ การศึกษา) ฉบับใหม่ และเล่มงบประมาณ เพราะเราจะต้องเห็นภาพชัดจริงๆ ว่า งบประมาณที่ลงสู่นักเรียน หรือสถานศึกษามันต้องมากขึ้น แต่ส่วนที่ใช้ไปกับสำนักงาน หรือโครงการที่ไม่ได้ก่อประโยชน์ขนาดนั้นจะต้องลดน้อยลง”

เลิก “เจอ-จ่าย-จบ” ใช้ Data รักษาเด็กไทยไม่ให้หลุดจากระบบ 

นายไตรภพ คำเพชร ส.ส.จังหวัดอุดรธานี พรรคเพื่อไทย และเลขานุการคณะกรรมาธิการการศึกษา สภาผู้แทนราษฎร  เสนอให้ปรับแนวคิดการทำงานจากการเน้นหน่วยงาน ไปสู่การให้ความสำคัญกับตัวบุคคล โดยเฉพาะการบูรณาการข้อมูลเพื่อรักษาเด็กกลุ่มเสี่ยงไม่ให้หลุดออกจากระบบการศึกษา โดยมองว่าผลงานของ กสศ. เป็นต้นแบบที่ดีในการติดตามผลลัพธ์รายบุคคลที่ควรขยายผลและให้ความสำคัญ

“ในภาพรวม ประเทศไทยมีการเขียนนโยบายที่ดีมากแต่ยังคงขาดความต่อเนื่องในการดำเนินงาน เนื่องจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมักดำรงตำแหน่งเพียงคนละ 9 – 10 เดือน ทำให้นโยบายไม่ต่อเนื่อง  อย่างไรก็ดี การที่ กสศ. ดำเนินงานอย่างเป็นอิสระและไม่ขึ้นตรงกับฝ่ายใด ทำให้สามารถเข้ามาดูแลปัญหาความขาดแคลนและความเหลื่อมล้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ”

“มีข้อเสนอแนะว่า ควรปรับเปลี่ยนแนวคิดการใช้จ่ายงบประมาณ จากเดิมที่เน้นการจ่ายตรงไปยังหน่วยงานเพื่อพิจารณาจัดสรร ไปเป็นการจัดสรรตามความต้องการของบุคคลหรือตามช่วงอายุ โดยควรเริ่มลงทุนตั้งแต่ระดับอนุบาลไปจนถึงวัยทำงาน เนื่องจากหากจัดสรรงบประมาณตรงไปยังหน่วยงาน เม็ดเงินอาจส่งไปไม่ถึงบุคคลเป้าหมายที่มีความต้องการอย่างแท้จริง”

“สำหรับประเด็นความเหลื่อมล้ำในประเทศไทย มีตั้งแต่กลุ่มยากจนไปจนถึงยากจนพิเศษ ซึ่งเด็กกลุ่มยากจนพิเศษที่หลุดออกจากระบบการศึกษาได้สร้างปัญหาทางด้านสังคมและเศรษฐกิจอย่างมาก แนวทางแก้ไขจึงต้องมุ่งเน้นการรักษาเด็กกลุ่มนี้ไม่ให้หลุดออกจากระบบ ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายกระทรวง แต่ปัจจุบันประเทศไทยมีหน่วยงานที่จัดการศึกษาเป็นจำนวนมาก ทั้งกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงมหาดไทย องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งแต่หน่วยก็ขึ้นตรงกับฝ่ายที่ต่างกัน และเป็นปัญหาใหญ่ของกสศ. ทำให้กสศ. ต้องรวบรวมข้อมูลจากหลากหลายแหล่ง และยังขาดข้อมูลจากหลายหน่วยงาน ซึ่งเป็นประเด็นปัญหาเรื่องข้อมูล แล้วเราควรจะทำอย่างไรเพื่อช่วยเหลือเด็กหลุดจากระบบได้”  

“นอกจากนี้ ในด้านการประเมินผลลัพธ์จากเดิมที่เป็นระบบในลักษณะให้การช่วยเหลือแล้วสิ้นสุดกระบวนการ (เจอ จ่าย จบ) แต่ กสศ. ได้ปรับมาเป็นการติดตามผลอย่างต่อเนื่องว่าผู้เรียนได้รับระบบการศึกษาที่มีคุณภาพและมีชีวิตที่ดีขึ้นจริงหรือไม่ ซึ่งหากผลการดำเนินงานของ กสศ. ประสบความสำเร็จ เชื่อมั่นว่าจะได้รับการจัดสรรงบประมาณที่สูงขึ้นเพื่อนำมาขับเคลื่อนการขจัดความเหลื่อมล้ำต่อไป”

3 พิมพ์เขียวสู่การเปลี่ยนแปลง (Game Changer)

ที่ประชุมได้สรุปแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนภายในระยะเวลา 2-4 ปี เพื่อเปลี่ยนผ่านการศึกษาไทย ดังนี้

1. หลักสูตรฉบับใหม่   ปรับให้ทันสมัยและยืดหยุ่นรองรับโลกอนาคต
2. พ.ร.บ.การศึกษาฉบับใหม่   สร้างหลักกฎหมายที่มั่นคงเพื่อลดปัญหาความผันผวนของนโยบาย
3. งบประมาณฐานคุณภาพ   ปรับสูตรการเงินมุ่งเน้นลดงบสำนักงาน เพิ่มเม็ดเงินที่ส่งตรงถึงนักเรียนและสถานศึกษา

การปฏิรูปทุนมนุษย์ต้องอาศัยการทำงานแบบบูรณาการ และการตัดสินใจเชิงนโยบายที่อิงจากฐานข้อมูลเป็นหลัก โดยผู้เข้าร่วมเสวนาต่างเห็นพ้องว่า ต้องเริ่มลงทุนตั้งแต่ระดับปฐมวัยไปจนถึงวัยทำงาน และต้องผลักดันให้การพัฒนาทุนมนุษย์เป็น “วาระแห่งชาติ” ที่ทุกพรรคการเมืองต้องร่วมกันขับเคลื่อน เพื่อสร้างอนาคตที่ยั่งยืนให้แก่เด็กไทยทุกคน

The post นิติบัญญัติ ศธ. ผนึก กสศ. เร่งเครื่อง “ปฏิรูปทุนมนุษย์” ดัน พ.ร.บ.การศึกษา-ปรับสูตรจัดสรรงบ ยกเป็นวาระแห่งชาติกู้วิกฤตเหลื่อมล้ำ first appeared on กสศ..

นี่คือแนวคิดของ ‘Future You’ แพลตฟอร์มดิจิทัลที่พัฒนาขึ้นเพื่อเชื่อมปัจจุบันสู่อนาคต ที่จะเริ่มต้นจากการบันทึกข้อมูลผู้ใช้งาน ผ่านแบบสอบถามเกี่ยวกับขั้นตอนการเติบโต จุดเปลี่ยนต่าง ๆ ของชีวิต จนถึงเรื่องราวความสนใจ เป้าหมาย ความใฝ่ฝัน ก่อนเทคโนโลยี AI จะวิเคราะห์ประมวลผล สร้าง ‘ตัวตนเสมือนจริงในวัยผู้ใหญ่’ ซึ่งเปี่ยมด้วยประสบการณ์ชีวิต ก่อนให้ผู้ใช้งานสามารถสนทนาโต้ตอบกับตนเองในวันข้างหน้า ด้วยบทสนทนาที่สมจริง เป็นส่วนตัว และอยู่บนฐานของรายละเอียดชีวิตเฉพาะบุคคล  

Future You คือนวัตกรรมจากประเทศไทย ที่พัฒนาขึ้นบนความร่วมมือระหว่าง KBTG บริษัทผู้ชำนาญด้านเทคโนโลยีในเครือธนาคารกสิกรไทย (KBank) และ สถาบันการศึกษาระดับโลกอย่าง MIT Media Lab, Harvard University และ UCLA จนสามารถคว้ารางวัล World Changing Ideas Awards 2025 หรือ ‘นวัตกรรมเปลี่ยนโลก’ ในสาขา Academic Excellence ที่การันตีโดย Fast Company สื่อด้านนวัตกรรมและธุรกิจชั้นนำของโลก ก่อนจะนำไปใช้ในกว่า 100 ประเทศทั่วโลก และเห็นผลแล้วว่า ‘Future You’ เป็นนวัตกรรม AI Feature ที่เพิ่มระดับเชื่อมั่นในการเชื่อมโยงกับตัวตนปัจจุบันสู่ความเป็นไปได้ในอนาคต (Future Self-Continuity) ทั้งเป็นเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ที่เป็นตัวช่วยวางแผนชีวิต และการตัดสินใจระยะยาว ให้กับผู้ใช้งานจำนวนมาก  

ถึงวันนี้ KBGT และ MIT Media Lab ได้พา Future You กลับมาที่ประเทศไทย โดยร่วมมือกับ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) และ คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อนำ Future You มาใช้เป็นเครื่องมือแนะแนวการศึกษา ซึ่งเป็นความร่วมมือในรูปแบบงานวิจัย เพื่อมุ่งลดความเหลื่อมล้ำของโอกาสการเข้าถึงข้อมูล ของการตั้งเป้าหมายชีวิต และเพื่อส่งเสริมแรงบันดาลใจให้เด็กเยาวชนในโรงเรียนทุกพื้นที่ทุกขนาด สามารถออกแบบเส้นทางไปถึงอาชีพในฝัน 

กสศ. โดยสถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา KBTG, MIT Media Lab และคณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้เปิดตัว Future You ครั้งแรก เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2569 โดยมีอาสาสมัครนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ เบญจมราชาลัย และ โรงเรียนวัดชัยมงคล กรุงเทพมหานคร ร่วมทดลองใช้งาน ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการศึกษาบริบทโรงเรียนในประเทศไทย ก่อนคณะทำงานจะนำข้อมูลกลับไปปรับให้ Future You ใช้งานอย่างมีประสิทธิภาพกับนักเรียนทุกกลุ่ม โดยเฉพาะการขยายผลถึงโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกล อันเป็นกลุ่มซึ่งอยู่ไกลจากโอกาสมากที่สุด     

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. กล่าวถึงการนำ Future You มาใช้ลดความเหลื่อมล้ำในการศึกษาไทยระยะยาวว่า การค้นหาตัวเองให้พบคือรากฐานของการศึกษา เพราะช่วงสำคัญของทุกการเติบโต คือวันที่เด็กคนหนึ่งรู้ตัวว่าอยากเป็นอะไร และตระหนักว่าความสามารถบางอย่างในตัวตนจะสามารถพาชีวิตไปทางไหนได้บ้าง ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อความเชื่อมั่นในตัวเอง และกำหนดเส้นทางเดินต่อไป Future You จึงเป็นหนึ่งในความร่วมมือของภาคีการศึกษา เพื่อจะนำเทคโนโลยี AI มาช่วยฉายภาพความฝันในใจของเด็กให้ชัดขึ้น

“ความร่วมมือครั้งนี้มุ่งเป้าที่โรงเรียนขนาดกลางและขนาดเล็ก หรือโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลที่มีครูแนะแนวไม่พอต่อสัดส่วนของนักเรียน เพราะเราพบว่าเด็กที่ขาดโอกาสเข้าถึงข้อมูล ทั้งจากความห่างไกล หรือความไม่พร้อมในการเข้าถึงเครื่องมือดิจิทัล เขาจะเหมือนถูกบดบังไว้จนมองไม่เห็นภาพของตัวเองในวันข้างหน้า ฉะนั้นถ้ามี AI Feature ที่สามารถย่อข้อมูลมหาศาลมาไว้ในมือเด็ก ให้เห็นว่าโลกใบนี้มีความเป็นไปได้ของอนาคตกี่รูปแบบ พร้อมได้สำรวจค้นพบความสนใจ ความชอบ และทักษะที่มีในตัวเอง ก็อาจจะเป็นการเริ่มต้นของการตั้งเป้าหมาย และพบเส้นทางพาไปสู่ภาพอนาคตที่ฝันไว้ได้”

ผู้จัดการ กสศ. เผยหลักการทำงานของ Future You ว่า คือการเชื่อมต่อภาพอดีตกับอนาคต ที่เด็กจะได้เห็นภาพเสมือนจริงของตัวเองในวัยผู้ใหญ่ พร้อมได้ใช้เวลาสื่อสาร ถามตอบ ทำความเข้าใจในเรื่องราวของตัวเอง ซึ่งจะช่วยให้เด็กรู้สึกปลอดภัยที่จะตอบคำถาม กล้าขุดค้นลึกลงถึงความต้องการภายใน จนพบบางความฝันที่อาจไม่เคยเชื่อมั่น และเมื่อคู่สนทนาตรงหน้าคือตัวเองที่ผ่านร้อนผ่านหนาวผ่านประสบการณ์ทำงานมาแล้ว เด็กจะเริ่มมองเห็นทุกความเป็นไปได้ที่มีจุดเริ่มจากชีวิตในปัจจุบัน ซึ่งจะเติมความมั่นใจและเป็นข้อมูลนำทางสู่การเลือกเส้นทางชีวิต ทั้งข้อมูลนี้จะช่วยให้ครูแนะแนวทำงานต่อเพื่อสนับสนุนช่วยเหลือ ร่วมออกแบบเส้นทางให้เด็กไปต่อได้อย่างมั่นคง และกล้าฝันใหญ่ขึ้น

“การเปิดตัว Future You ในสองโรงเรียนต้นแบบ คือโรงเรียนนวมินทราชินูทิศ เบญจมราชาลัย และ โรงเรียนวัดชัยมงคล กรุงเทพมหานคร เป็นขั้นตอนแรกของงานวิจัยเชิงปฏิบัติการ เพื่อศึกษาข้อมูลของนักเรียนที่มีบริบทต่างกัน ในโรงเรียนขนาดต่างกัน และไปให้ถึงข้อค้นพบที่เชื่อมโยงกับข้อเท็จจริงทางการศึกษา ซึ่งข้อมูลระบุว่ามีนักเรียนจำนวนมากในชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ที่ต้องต่อสู้กับอุปสรรคต่าง ๆ ทั้งเรื่องเศรษฐกิจ สถานการณ์ในครอบครัว การเดินทาง และภาระในชีวิต จนทำให้ตัดสินใจไม่เรียนต่อ ซึ่งในทางกลับกัน หากเด็ก ๆ เหล่านี้มีโอกาสเห็นปลายทางของการเรียนรู้มากขึ้น เขาจะรู้ว่าทางไปต่อในการศึกษายังเป็นไปได้ และจะพยายามพาตัวเองไปต่อ ด้วยความเชื่อมั่นและพลังใจที่เพิ่มขึ้น แล้วความพยายามนี้เองที่จะพาเด็กไปถึงจุดเชื่อมต่อที่มีแรงสนับสนุนรองรับ ไม่ว่าทุนการศึกษา ครู โรงเรียน กระทั่งปัจจัยภายนอกในรูปภาคีการศึกษาอีกมากมาย ที่พร้อมผลักดันน้อง ๆ สู่ความสำเร็จ”    

ดร.ไกรยส กล่าวถึงอนาคตของการพัฒนาเทคโนโลยี AI ให้เป็น ‘ผู้ช่วย’ ในโรงเรียนด้านการดูแลสุขภาวะจิตใจ ว่านอกจาก Future You จะเป็นผู้ช่วยแนะแนวของคุณครูแล้ว บันทึกข้อมูลที่แสดงถึงรายละเอียดต่าง ๆ ของชีวิตเด็ก ยังจะช่วยครูให้เชื่อมโยงถึงการดูแลสุขภาพใจอย่างเป็นระบบ “เพราะก่อนจะกล้าเดินตามฝัน เด็กต้องอยู่ในสภาวะจิตใจที่ดีก่อน ดังนั้นไม่เพียงมองที่อนาคต คณะทำงานจะวิจัยต่อเนื่องเพื่อให้ Future You เป็นผู้ช่วยครูแนะแนวสำรวจสภาวะจิตใจ ตลอดจนมองหาสัญญาณความช่วยเหลือเพื่อดูแลเยียวยา และส่งต่อสู่ระบบดูแลที่มีนักจิตวิทยามืออาชีพรับช่วงต่อ”   

คุณเรืองโรจน์ พูนผล KBank Executive Innovation Futurist กล่าวว่า ‘Future You’ เกิดขึ้นจากคำถามเชิงวิจัยว่า หากเรามองเห็นตัวเองในอนาคตที่เป็นไปได้ในหลายรูปแบบ จะส่งผลต่อพฤติกรรมที่กำหนดชีวิตในภายภาคหน้ามากน้อยแค่ไหน โดยเฉพาะในรายละเอียดเล็ก ๆ ของการวางแผนพัฒนาตัวเอง จนเมื่อพัฒนาเครื่องมือขึ้นจึงพบว่า แรงบันดาลใจจากอนาคต สามารถส่งต่อถึงตัวตนปัจจุบัน และกลายเป็นจุดเริ่มของความเปลี่ยนแปลงชีวิตประจำวันเพื่อไปสู่เป้าหมาย

“ผลจากผู้ใช้งานมากกว่าหนึ่งแสนคนในร้อยกว่าประเทศทั่วโลก ช่วยยืนยันว่า Future You ยังสามารถเป็นเครื่องมือที่จะเข้ามาช่วยเด็กในเรื่องการวางแผนอนาคต ในฐานะ ‘ตัวช่วยครูแนะแนว’ เพื่อเปิดประตูความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ให้กับเด็ก จึงได้นำแนวคิดดังกล่าวกลับมาเริ่มต้นที่ประเทศไทย และถึงวันนี้คณะทำงานพร้อมลงพื้นที่ครั้งแรก เพื่อศึกษา เก็บข้อมูล นำข้อสังเกตกลับไปพัฒนาเครื่องมือ เพื่อให้ Future You สามารถรองรับบริบทของโรงเรียนที่แตกต่างหลากหลาย” 

คุณเรืองโรจน์ กล่าวถึงประเด็นสำคัญของการนำเทคโนโลยี AI มาใช้ในการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ว่าเครื่องมือจะต้องสามารถเป็นตัวช่วยให้ครูและนักเรียนก้าวข้ามข้อจำกัด ทั้งการเข้าถึงข้อมูล ความรู้ และความเป็นไปได้ของอนาคต หรือคือการพาเด็กไปให้ถึงการรีดศักยภาพในตัวเองออกมาได้เต็มที่ ซึ่งจะเป็นไปได้ต่อเมื่อเด็กเชื่อมั่น ว่าเขาเป็นได้ทุกอย่างที่ฝัน ขอเพียงตระหนักรู้ถึงเส้นทาง ได้รับการเตรียมความพร้อม และพัฒนาทักษะความสามารถของตนต่อไปอย่างไม่ยอมจำนนต่อข้อจำกัด

ดร.พัทน์ ภัทรนุธาพร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ประจำ MIT Media Lab สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา เจ้าของไอเดียและผู้เริ่มโปรเจค Future You กล่าวว่า การจะเปลี่ยนภาพอนาคต ย่อมต้องมาจากการวางแผนระยะยาว ไม่ว่าสุขภาพ การเงิน หรือการศึกษา เนื่องจากความสำเร็จเหล่านี้ไม่อาจหวังผลได้จากการลงมือทำระยะสั้น ขณะที่ระบบการศึกษาปัจจุบันที่เน้นความเข้มข้นของเนื้อหา กลับแทบไม่ให้ความสำคัญกับ ‘การทำความรู้จักตัวเอง’ Future You จึงพัฒนาขึ้นเพื่อสื่อสารกับผู้ใช้งานว่า ทุกความสนใจใส่ใจหรือทุกการกระทำในวันนี้ คืออนาคตในวันข้างหน้าของเรา และโดยเฉพาะเมื่อเห็นภาพของตัวเองที่เป็นไปได้ ก็อาจเป็น ‘จุดเปลี่ยน’ ของอนาคตที่รออยู่ไม่ไกล 

“โจทย์การเชื่อมอนาคตกลับมาที่ปัจจุบันคือสิ่งที่เป็นสากล เพราะลึกลงไปแล้วมนุษย์ทุกคนจะตั้งคำถามในใจเสมอว่าวันข้างหน้าของเราจะเป็นอย่างไร จะไปอยู่ตรงไหน ทำงานอะไร แต่กว่าจะไปถึงตรงนั้น เราต้องรู้ก่อนว่าจะเลือกเรียนอะไร มีความรู้เฉพาะทางด้านไหน ซึ่งจะกลายเป็นเส้นทางของการพาตัวเองไปเก็บเกี่ยวประสบการณ์ที่จำเป็น เพราะไม่เพียงความเหลื่อมล้ำของการศึกษาที่มีขนาดใหญ่ของเมืองกับพื้นที่ห่างไกล การเรียนรู้ระดับปัจเจกยังสะท้อนว่าผู้เรียนทุกวันนี้ถูกกำหนดให้เรียนเกินความจำเป็น ซึ่งมันตรงข้ามกับการกำหนดแผนการเรียนเฉพาะบุคคล ที่เราควรมุ่งไปที่การ ‘เรียนเฉพาะสิ่งที่จำเป็น’

“Future You จึงตั้งคำถามว่า ถ้าเด็กทุกคนได้รู้จักตัวเองมากขึ้น เขาจะสามารถฝันถึงอนาคตที่เป็นไปได้ของตัวเองกี่แบบ และจะทำให้เด็กคนหนึ่งกล้าพอจะวิ่งตามภาพ ๆ นั้นไปได้ไกลแค่ไหน นอกจากนี้การได้โต้ตอบกับตัวตนในอนาคต ยังสัมพันธ์กับการ ‘ถูกมองเห็น’ ว่าตัวเองเป็นส่วนหนึ่งของสังคม ของโลกใบนี้ ว่าตัวเขาสามารถทำอะไรเพื่อตัวเองได้ เพื่อคนอื่นได้ ด้วยตระหนักแล้วว่าอนาคตมีที่ทางสำหรับเขา และมันจะมีส่วนตรง ๆ ต่อแรงขับให้อยากลุกขึ้นไขว่คว้าเป้าหมาย”

ดร.พัทน์กล่าวว่า Future You ยังมีเป้าหมายสนับสนุนเรื่องการดูแลสุขภาวะจิตใจ (Mental Health) เพราะการมองเห็นอนาคตเชิงบวก จะกระตุ้นให้เด็กเชื่อมั่นว่าทุกปัญหาจะไม่คงอยู่ตลอดไป และจะคิดถึงการแก้ไข พัฒนา ทำวันนี้ให้ดีขึ้น ซึ่งเชื่อมต่อถึงการสร้างทัศนคติของการยอมรับ และความเข้าใจการเปลี่ยนผ่าน เพื่อปลดล็อค ‘ความคิดแบบยึดติด’ (Fixed Mindset) แล้วเชื่อว่า ‘ทุกสิ่งเป็นไปได้’

ผศ.ดร.ณัฐสุดา เต้พันธ์ คณบดีคณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวถึงความร่วมมือในการทำงานว่า คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมโปรเจค Future You ในบทบาทของฝ่ายข้อมูลความรู้ด้านจิตวิทยา และประเมินถึงการพาเครื่องมือไปสู่การดูแลสุขภาวะจิตใจเด็กอย่างปลอดภัย พร้อมเผยว่าการทำงานของ AI ในเชิงจิตวิทยานั้นเป็นไปได้ อย่างไรก็ตามต้องเกิดขึ้นจากความร่วมมือของมนุษย์ ที่ลึกซึ้งเรื่องความเข้าใจ ความคิด การคำนึงถึงจริยธรรม ซึ่งข้อมูลที่ได้รับจาก Future You จะช่วยให้นักจิตวิทยาวิเคราะห์ประมวลผลได้แม่นยำและรอบด้านยิ่งขึ้น    

“ปัจจุบันสังคมซับซ้อนขึ้นในหลายด้าน เด็กส่วนใหญ่ต้องเผชิญกับการเปรียบเทียบแข่งขันทั้งในออนไลน์และชีวิตจริง ซึ่งส่งผลต่อความเครียด กดดัน ความไม่เชื่อมั่นในตนเอง จนไม่กล้าฝันถึงอนาคต Future You จึงไม่เพียงสะท้อนถึงอนาคตที่เป็นไปได้ แต่ยังจะเป็นเครื่องมือให้เรารับมือกับปัจจุบัน ทั้งปัญหาทางอารมณ์จิตใจ การมองเห็นคุณค่าของตัวเอง ที่จะช่วยให้เด็กเข้าใจ ตั้งเป้าหมาย แล้วเมื่อภาพในใจชัดเจน มันจะนำไปสู่การยกระดับความสามารถในการกำกับจัดการตัวเอง ซึ่งคือการลดปัญหาสุขภาพจิตที่ต้นทางจริง ๆ”   

ครูนุสบา บอนประโคน ครูแนะแนวโรงเรียนวัดชัยมงคล กล่าวถึง Future You หลังร่วมทดสอบการใช้งานว่า หนึ่งในความสนใจที่เด็กเข้ามาปรึกษาครูแนะแนวมากที่สุดจะเป็นเรื่องความไม่แน่ใจในการศึกษาต่อ เนื่องจากเด็กไม่รู้ว่าตนถนัดอะไร จนถึงไม่มั่นใจในความพร้อมของตัวเอง โดยใจความสำคัญที่พบนอกจากเรื่องทุนทรัพย์ ก็จะเป็นกรอบจำกัดของการรับรู้เรื่องอาชีพ ดังนั้นการที่ Future You เข้ามาเป็นเครื่องมือหนึ่งในการช่วยเปิดโลกของงานอาชีพใหม่ ๆ พร้อมเชื่อมโยงไปที่ความสนใจและความถนัดของเด็ก จึงสำคัญมากต่อการกำหนดเป้าหมายชีวิต

“เพราะเมื่ออนาคตบ่งชี้ความเป็นไปได้ให้เด็กพอมองเห็นอยู่ไกล ๆ สิ่งที่เคยคลางแคลงใจจะคลี่คลายออก กลายเป็นความเชื่อมั่นที่ค่อย ๆ เข้ามาแทน โดยสำหรับในมุมมองของการแนะแนว การมีเป้าหมายตั้งต้นและการรู้จักตัวเอง ถือเป็น ‘เส้นบอกทาง’ ที่สำคัญที่สุด ทั้งต่อตัวเด็ก หรือต่อการทำงานของครู ในการพาศักยภาพของเด็กไปต่อได้ถูกทาง Future You จึงถือว่าเป็น ‘ผู้ช่วย’ แบ่งเบางานครูแนะแนว ที่จะทำให้ครูรู้จักนักเรียนและสามารถวิเคราะห์เพื่อออกแบบการดูแลสนับสนุนเด็กเป็นรายคนได้ดีขึ้น”

The post ‘Future You’ นวัตกรรมช่วยให้เด็กค้นพบตัวเอง มองเห็นเส้นทางชีวิต และเชื่อว่าทุกอนาคตเป็นไปได้ first appeared on กสศ..

ที่ประชุมมีมติเห็นชอบแต่งตั้ง คณะอนุกรรมการส่งเสริมความร่วมมือด้านการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาในประเทศสมาชิกอาเซียน (ASEAN Zero Dropout) โดยมี นายคณาพจน์ โจมฤทธิ์ เป็นประธานอนุกรรมการฯ และ นางสาวธีราภา ไพโรหกุล ที่ปรึกษาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นรองประธานอนุกรรมการฯ ภารกิจหลักของคณะอนุกรรมการชุดนี้ คือการส่งเสริมความร่วมมือด้านการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาระหว่างหน่วยงานในประเทศกับหน่วยงานประเทศสมาชิกอาเซียน ร่วมถึงบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานในประเทศกับหน่วยงานประเทศสมาชิกอาเซียน เพื่อยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ นวัตกรรมและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง การแก้ไขปัญหาอุปสรรคเชิงโครงสร้าง และสร้างหลักประกันความเสมอภาคในการเข้าถึงการศึกษาอย่างทั่วถึง รวมถึงผลักดันให้เกิดมาตรการต่าง ๆ ในการลดจำนวนเด็กและเยาวชนที่อยู่นอกระบบการศึกษา

การดำเนินงานดังกล่าว จะอาศัยบทบาทสำคัญในโอกาสที่ประเทศไทยจะดำรงตำแหน่งประธานอาเซียนในปี 2571 ในการเชิญชวนประเทศสมาชิกอาเซียนทั้ง 11 ประเทศ มาร่วมกำหนดเป้าหมายลดจำนวนเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาในระดับภูมิภาค ภายใต้แนวคิด “All for Education, Education for All” เนื่องในวาระครบรอบ 40 ปี ปฏิญญาจอมเทียนว่าด้วยการศึกษาเพื่อปวงชน (Jomtien Declaration on Education for All)

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้เห็นชอบรายชื่อผู้สมควรได้รับรางวัล Prime Minister’s TZD+ Awards ประจำปี พ.ศ. 2569 เพื่อยกย่องเชิดชูเกียรติจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สถานศึกษา หน่วยจัดการเรียนรู้ ภาคเอกชน และภาคีเครือข่าย ที่มีผลงานโดดเด่นในการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาอย่างเป็นระบบและยั่งยืน โดยผู้ได้รับรางวัลจะได้รับโล่เกียรติยศจากนายกรัฐมนตรี ซึ่งมีกำหนดจัดพิธีมอบรางวัลภายในเดือนกรกฎาคม 2569 นี้

พร้อมกันนี้ ที่ประชุมยังได้เห็นชอบหลักเกณฑ์เบื้องต้น แนวทางการพิจารณา และปฏิทินการดำเนินงานสำหรับรางวัล Prime Minister’s TZD+ Awards ประจำปี พ.ศ. 2570 รวมถึงเห็นชอบแนวทางการรายงานสรุปผลการดำเนินงานขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2567-2569) เพื่อเตรียมเสนอต่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) ต่อไป

ในส่วนของความก้าวหน้าด้านฐานข้อมูล ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ได้รายงานผลการรวบรวมข้อมูลเด็กและเยาวชนในระบบการศึกษา (ข้อมูล ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2569) โดยแบ่งสถานะการดำเนินงานของหน่วยงานต้นสังกัดออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ดังนี้

กลุ่มที่ส่งข้อมูลและยืนยันแล้ว รวมทั้งสิ้น 8 หน่วยงาน คิดเป็นจำนวนนักเรียน 4,933,519 คน

กลุ่มที่ส่งข้อมูลแล้วแต่ยังไม่ยืนยัน มี 1 หน่วยงาน คือ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) คิดเป็นจำนวนนักเรียน 6,176,422 คน

กลุ่มที่อยู่ระหว่างการจัดส่งข้อมูล รวมทั้งสิ้น 9 หน่วยงาน คาดว่ามีจำนวนนักเรียนรวมประมาณ 414,349 คน

ขณะเดียวกัน สพฐ. และกรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) ได้รายงานผลการดำเนินงานช่วยเหลือเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาผ่านมาตรการต่าง ๆ เช่น การใช้แนวคิดการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นและไร้รอยต่อเพื่อป้องกันไม่ให้เด็กหลุดออกจากระบบ และการทำงานร่วมกับกลุ่มเปราะบางที่อยู่ในกระบวนการยุติธรรม เพื่อให้การช่วยเหลือเป็นไปอย่างครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย

The post ประชุมบอร์ดชาติ TZD+ ตั้งอนุกรรมการ “ASEAN Zero Dropout” ในโอกาสไทยนั่งปธ.อาเซียน first appeared on กสศ..

นางสาวจุลลดา มีจุล ผู้อำนวยการ สคช. กล่าวว่า MOU ในวันนี้ จะนำไปสู่การเชื่อมโยงมากกว่าเดิม โดยเฉพาะในระบบ EWE Platform ที่มุ่งเน้นการช่วยเหลือเด็กและเยาวชนที่ได้รับทุนจาก กสศ. ให้มองเห็นเส้นทางอาชีพ (Career Path) ที่มั่นคงเมื่อเติบโตขึ้น กลุ่มเป้าหมายเร่งด่วน คือ กลุ่มเยาวชนอายุ 17–18 ปี ที่หลุดออกจากระบบการศึกษาภาคปกติ และไม่ประสงค์จะกลับเข้าสู่รั้วโรงเรียน  โดยจะใช้กลไกของสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ เข้ามารับช่วงต่อเพื่อส่งเสริมและต่อยอดทางอาชีพให้แก่เยาวชนกลุ่มนี้โดยตรง  

ทั้งนี้ ความร่วมมือระหว่าง สคช. และ กสศ. เคยสร้างความสำเร็จที่เป็นรูปธรรมมาแล้วจากโมเดลอาชีพ “ผู้ดูแลผู้สูงอายุ” ซึ่งจากการดำเนินงานที่ผ่านมา พบว่า มีเยาวชนที่เคยได้รับทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง เข้าศึกษาต่อกับหน่วยงานฝึกอบรม (Training Provider) ของ สคช. จนสำเร็จการศึกษา โดยผู้เรียนได้รับประกาศนียบัตรคุณวุฒิวิชาชีพในอาชีพผู้ดูแลผู้สูงอายุ ระดับ 4 และ ระดับ 5  ซึ่งเป็นกลุ่มอาชีพที่ตลาดกำลังต้องการสูงและได้รับค่าตอบแทนที่ดีมาก

“สคช. เชื่อมั่นว่าข้อค้นพบและโมเดลความสำเร็จที่เคยร่วมงานกับ กสศ. จะสามารถนำไปขยายผลเพื่อสร้างโอกาสให้กับเยาวชนคนอื่น ๆ ได้อีกเป็นจำนวนมาก และเชื่อมั่นว่าความร่วมมือนี้ ซึ่งมุ่งหวังตอบโจทย์การลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม จะเป็นอีกแรงหนึ่งที่ช่วยผลักดันให้คนไทยหลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง พร้อมยกระดับตัวชี้วัด (Indicator) ด้านการรับรองคุณวุฒิวิชาชีพของประชากรในประเทศไทยให้สูงขึ้นตามมาตรฐานสากล

“โดยในส่วนของขอบเขตความร่วมมือ สคช. จะทำหน้าที่เชื่อมโยงข้อมูลบนแพลตฟอร์ม EWE Platform ส่งเสริมนวัตกรรมการเรียนรู้ระบบอิเล็กทรอนิกส์ (E-Training) ตลอดจนพัฒนาแนวทางการสะสมสมรรถนะการเรียนรู้ (Competency Credit Bank) และระบบสะสมหน่วยกิต (Credit bank) เพื่อเชื่อมโยงคุณวุฒิวิชาชีพกับคุณวุฒิทางการศึกษา” ผู้อำนวยการ สคช. กล่าว

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. กล่าวว่า กสศ. จะสนับสนุนด้านข้อมูล และองค์ความรู้ทางวิชาการเพื่อพัฒนาการจัดการศึกษาและการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น ร่วมถอดบทเรียนเพื่อผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบาย พร้อมทั้งสนับสนุนการเชื่อมโยงแพลตฟอร์มบริหารจัดการข้อมูลของเด็กและเยาวชนเข้ากับระบบ EWE Platform และส่งเสริมให้องค์กรต่าง ๆ ได้รับการรับรองเป็นองค์กรฝึกอบรมหรือองค์กรรับรองสมรรถนะบุคคล 

ดร.ไกรยส กล่าวอีกว่า ทั้งสององค์กรได้ร่วมทำงานกันมาแล้วระยะหนึ่ง จนเห็นภาพความเชื่อมโยงที่ชัดเจน และเชื่อมั่นว่าการลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือในครั้งนี้ จะบรรลุวัตถุประสงค์ในการขับเคลื่อนการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นและตอบโจทย์อนาคตของเด็กไทยอย่างแท้จริง และจะสามารถสานฝันให้กับเด็กและเยาวชนในพื้นที่ห่างไกลจำนวนมากที่มีความใฝ่ฝันอยากมีชีวิตที่ดีขึ้น ต้องการโอกาสในการเรียนรู้เพื่อสร้างเนื้อสร้างตัว คุณวุฒิวิชาชีพจะเป็นหลักประกันความมั่นคงในชีวิตของพวกเขาให้นำความรู้กลับไปพัฒนาบ้านเกิดตัวเองได้ในอนาคต

“ความร่วมมือครั้งนี้ จะปลดล็อกข้อจำกัดข้อมูลภายใต้กฎหมาย PDPA โดยการพัฒนาคนพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในยุคนี้ จำเป็นต้องใช้การบริหารจัดการข้อมูล ปัจจุบันมีข้อจำกัดทางกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ค่อนข้างเข้มงวด MOU ฉบับนี้ จึงทำขึ้นเพื่อตกลงรายละเอียดในการส่งต่อข้อมูลอย่างถูกต้อง ช่วยให้การส่งต่อโอกาสและอนาคตของเด็กทำได้อย่างสมบูรณ์และปลอดภัย เพื่อขับเคลื่อนระบบ E-Workforce Ecosystem และการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดย กสศ. จะเชื่อมโยงแพลตฟอร์มข้อมูลเยาวชนเข้ากับระบบ E-Workforce Ecosystem ของ สคช. เพื่อสร้างรูปแบบการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) นอกรั้วโรงเรียน เปิดโอกาสให้เด็กพัฒนาตนเองและได้รับใบรับรองวุฒิตามศักยภาพจริง 

“โดยการรับรองคุณวุฒินี้ จะช่วยเปลี่ยนชีวิตเด็ก ครอบครัว และขับเคลื่อนประเทศ พร้อมทั้งสนับสนุนองค์ความรู้ทางวิชาการ ถอดบทเรียนเพื่อผลักดันนโยบาย ที่ส่งเสริมให้องค์กรต่าง ๆ ได้รับการรับรองเป็นหน่วยฝึกอบรม เพื่อพาประเทศไทยออกจากกับดักความยากจนและกับดักรายได้ปานกลาง” ผู้จัดการ กสศ. กล่าว

The post กสศ. ร่วมกับ สคช. ลงนาม MOU ยกระดับพัฒนากำลังคนผ่านระบบ EWE Platform และคุณวุฒิวิชาชีพ มุ่งพ้นกับดักรายได้ปานกลาง first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2569 นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นประธานการประชุมคณะอนุกรรมการฯ พร้อม ดร.ธีราภา ไพโรหกุล รองประธานการประชุมคณะอนุกรรมการฯ ครั้งที่ 2/2569 โดยมีผู้แทนจากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาควิชาการที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม ณ ห้องประชุมจันทรเกษม อาคารราชวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ และผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เพื่อขับเคลื่อน 2 วาระสำคัญ ได้แก่ การคัดเลือกรางวัล Prime Minister’s TZD+ Awards ประจำปี 2569 และการบูรณาการความช่วยเหลือเด็กและเยาวชนพิการที่อยู่นอกระบบหรือเสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษา

นายสิริพงศ์ กล่าวว่า ที่ประชุมเล็งเห็นความสำคัญกับการยกระดับการดูแลเด็กและเยาวชนพิการ ซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่มเปราะบางที่มีความเสี่ยงสูงต่อการหลุดออกจากระบบการศึกษา โดยข้อมูลจากการบูรณาการฐานข้อมูระหว่างหน่วยงานและจากการลงพื้นที่ติดตามเด็กและเยาวชน พบว่า ประเทศไทยมีเด็กและเยาวชนอายุ 3–18 ปี ที่ไม่มีชื่ออยู่ในระบบการศึกษาจำนวน 603,095 คน ในจำนวนนี้มีเด็กและเยาวชนที่มีความพิการ 15,896 คน หรือคิดเป็นร้อยละ 3 ของเด็กนอกระบบทั้งหมด

ข้อมูลยังพบว่า กว่าครึ่งของเด็กและเยาวชนพิการนอกระบบการศึกษาเป็นกลุ่มอายุ 15–18 ปี จำนวน 8,746 คน รองลงมาคือกลุ่มอายุ 7–15 ปี จำนวน 6,711 คน โดยประเภทความพิการที่พบมากที่สุด ได้แก่ ความพิการทางสติปัญญา ความพิการทางการเคลื่อนไหวหรือทางร่างกาย และภาวะออทิสติก สะท้อนความจำเป็นเร่งด่วนในการพัฒนาระบบค้นหา ติดตาม และส่งต่อความช่วยเหลืออย่างเป็นระบบ

ที่ประชุมจึงเห็นชอบในหลักการบูรณาการความร่วมมือระหว่างกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (พก.) สำนักงานบริหารงานการศึกษาพิเศษ (สศศ.) กระทรวงศึกษาธิการ และ กสศ. เพื่อเชื่อมโยงฐานข้อมูล ค้นหา ติดตาม และจัดทำแผนดูแลรายกรณี (Care Plan) สำหรับเด็กและเยาวชนที่มีความพิการ ทั้งกลุ่มปฐมวัย กลุ่มนอกระบบการศึกษา และกลุ่มที่อยู่ในระบบการศึกษาแต่มีความเสี่ยงหลุดออกจากระบบ เพื่อให้ได้รับการช่วยเหลืออย่างต่อเนื่องทั้งด้านการศึกษา สุขภาพ และสวัสดิการสังคม

นอกจากนี้ กสศ. จะสนับสนุนงบประมาณภายใต้การดำเนินงาน Thailand Zero Dropout Plus สำหรับค่าใช้จ่ายในการตรวจวินิจฉัย ประเมินความพิการ และการจัดทำบัตรประจำตัวคนพิการ ในอัตราไม่เกิน 5,000 บาทต่อคน เพื่อช่วยลดอุปสรรคด้านค่าใช้จ่าย และทำให้เด็กและเยาวชนพิการเข้าถึงสิทธิและบริการของรัฐได้มากขึ้น

มาตรการดังกล่าวจะช่วยให้เด็กและเยาวชนพิการได้รับการค้นหา ติดตาม ตรวจวินิจฉัย เข้าถึงสวัสดิการ และกลับเข้าสู่ระบบการศึกษาหรือการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ภายใต้เป้าหมาย Thailand Zero Dropout Plus ที่มุ่งไม่ปล่อยให้เด็กและเยาวชนคนใดหลุดจากโอกาสทางการศึกษา

นายสิริพงศ์ กล่าวว่า สำหรับการเตรียมมอบรางวัล Prime Minister’s TZD+ Awards จัดขึ้นโดยคณะกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา ระดับชาติ (คกศ.) เพื่อยกย่องหน่วยงาน องค์กร สถานศึกษา และบุคคลที่มีบทบาทสำคัญในการลดจำนวนเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา และสร้างแรงจูงใจให้ทุกภาคส่วนร่วมขับเคลื่อนเป้าหมาย Thailand Zero Dropout อย่างต่อเนื่อง

สำหรับปี 2569 กำหนดรางวัลรวม 4 ประเภท จำนวน 12 รางวัล ได้แก่ รางวัล “จังหวัดขับเคลื่อน Zero Dropout” 3 รางวัล รางวัล “องค์กรขับเคลื่อน Zero Dropout” 3 รางวัล รางวัล “นวัตกรรมการศึกษายืดหยุ่น Flexible Learning” 3 รางวัล และรางวัล “บุคคลผู้ขับเคลื่อน TZD+ ดีเด่น” 3 รางวัล โดยผู้ได้รับการคัดเลือกจะได้รับโล่รางวัลจากนายกรัฐมนตรี

รางวัลดังกล่าวจัดขึ้นเป็นครั้งแรกภายใต้กลไก Thailand Zero Dropout Plus เพื่อเชิดชูต้นแบบการทำงานที่มีผลลัพธ์เชิงประจักษ์ในการป้องกันและช่วยเหลือเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา รวมถึงสร้างแรงบันดาลใจให้เกิดการขยายผลสู่พื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ

การพิจารณารางวัลจะอาศัยข้อมูลผลการดำเนินงานจากระบบ Thailand Zero Dropout ระบบ Exchange ของกระทรวงศึกษาธิการ และผลการดำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสะท้อนผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่ โดยคณะอนุกรรมการฯ จะเสนอรายชื่อผู้สมควรได้รับรางวัลต่อ คกศ. เพื่อให้ความเห็นชอบ ก่อนจัดพิธีมอบรางวัลในเดือนกรกฎาคม 2569 ณ ตึกสันติไมตรี ทำเนียบรัฐบาล

The post คณะอนุกรรมการยืดหยุ่นฯ TZD+ ช่วยเด็กและเยาวชนพิการกว่า 15,000 คน รับสิทธิ์พื้นฐาน first appeared on กสศ..

คณะผู้แทน กสศ. และ ศธ. นำโดย ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. และนายพีรวิชญ์ ขันติศุข ที่ปรึกษาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ พร้อมด้วยผู้แทนจากกระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) และคณะทำงานด้านวิชาการ กสศ. ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาระบบการจัดสรรทรัพยากรทางการศึกษา เข้าร่วมการประชุมและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้

การประชุมครั้งนี้มุ่งแลกเปลี่ยนองค์ความรู้เกี่ยวกับระบบการจัดสรรทรัพยากรทางการศึกษาโดยใช้ดัชนีความเสมอภาค (Equity Index) ซึ่งใช้ข้อมูลด้านเศรษฐกิจ สังคม และบริบทของผู้เรียน เพื่อประเมินระดับความต้องการในการสนับสนุนของสถานศึกษา และใช้เป็นฐานในการจัดสรรงบประมาณและทรัพยากรทางการศึกษาอย่างเป็นธรรม โดยนิวซีแลนด์ได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความก้าวหน้าในการพัฒนาระบบดังกล่าว ทั้งในด้านการจัดสรรงบประมาณ การบริหารจัดการสถานศึกษา และการออกแบบนโยบายที่มุ่งลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาอย่างเป็นระบบ

นอกจากนี้ คณะผู้แทนไทยยังได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์เกี่ยวกับการกำหนดนโยบายบนฐานข้อมูลและหลักฐานเชิงประจักษ์ (Evidence-based Policy) รวมถึงแนวทางการพัฒนาระบบฐานข้อมูลเพื่อสนับสนุนการจัดสรรงบประมาณ การติดตามผลลัพธ์ และการประเมินประสิทธิภาพของนโยบายด้านการศึกษา

ตลอดภารกิจในครั้งนี้ คณะผู้แทนไทยได้หารือกับหน่วยงานหลักด้านนโยบายและการบริหารจัดการการศึกษาของประเทศนิวซีแลนด์ รวมถึงหน่วยงานด้านการคลัง ได้แก่ กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานสถิติ กระทรวงการคลัง และสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน ตลอดจนหน่วยงานด้านการประกันคุณภาพการศึกษาและด้านความร่วมมือระหว่างประเทศ ได้แก่ สำนักงานตรวจสอบและประเมินคุณภาพการศึกษา สำนักงานรับรองคุณวุฒิการศึกษา (New Zealand Qualifications Authority: NZQA) Education New Zealand และกระทรวงการต่างประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์เกี่ยวกับการเชื่อมโยงข้อมูลภาครัฐ การพัฒนาตัวชี้วัดเชิงสถิติ การติดตามประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณ การกำกับคุณภาพการจัดการศึกษา และการนำข้อมูลมาใช้สนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบาย

ผลจากการหารือ ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะขับเคลื่อนความร่วมมือด้านการพัฒนาระบบข้อมูล การร่วมวิจัยเชิงนโยบาย และการพัฒนาเครื่องมือสนับสนุนการจัดสรรทรัพยากรเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา โดยองค์ความรู้และบทเรียนจากประเทศนิวซีแลนด์จะถูกนำไปใช้ประกอบการจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อปรับปรุงระบบจัดสรรงบประมาณด้านการศึกษาของประเทศไทย ให้สะท้อนความแตกต่างของบริบทพื้นที่และความต้องการในการสนับสนุนของแต่ละสถานศึกษาได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น ซึ่งจะช่วยยกระดับการจัดสรรทรัพยากรทางการศึกษาให้มีประสิทธิภาพ และขับเคลื่อนความเสมอภาคทางการศึกษาของประเทศไทยอย่างเป็นระบบและยั่งยืน

The post กสศ. และ ศธ. รับคำเชิญจากทางการนิวซีแลนด์ แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้าน Equity Index ต่อยอดการปฏิรูประบบจัดสรรงบการศึกษาของไทย first appeared on กสศ..

การประชุมครั้งนี้มีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาควิชาการที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม โดยมีภารกิจสำคัญในการศึกษา ออกแบบ และพัฒนามาตรการจัดการศึกษาหรือการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น การเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน การพัฒนาระบบฐานข้อมูลกลาง ตลอดจนการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อให้เด็กและเยาวชนทุกคนสามารถเข้าถึงโอกาสทางการศึกษาและการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับศักยภาพของตนเอง

นายสิริพงศ์ เปิดเผยว่า ที่ประชุมได้พิจารณา “นิยามกลุ่มเป้าหมายและแนวทางการบูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงาน” เพื่อใช้เป็นฐานในการขับเคลื่อน Thailand Zero Dropout Plus โดยรับทราบความก้าวหน้าการเชื่อมโยงข้อมูลเด็กและเยาวชนที่ไม่มีชื่ออยู่ในระบบการศึกษาซึ่งดำเนินการร่วมกันระหว่างหลายหน่วยงานอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2566 เป็นต้นมา ส่งผลให้จำนวนเด็กและเยาวชนที่ไม่มีชื่ออยู่ในระบบการศึกษาลดลงจาก 1,025,514 คน เหลือ 603,095 คน ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา สะท้อนถึงพลังของการบูรณาการข้อมูลและการทำงานร่วมกันของทุกภาคส่วนในการค้นหา ติดตาม และส่งต่อโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนกลุ่มเป้าหมายอย่างต่อเนื่อง

ที่ประชุมเห็นชอบหลักการกำหนดกลุ่มเป้าหมายของ Thailand Zero Dropout Plus ให้ครอบคลุมเด็กและเยาวชนที่ไม่มีชื่ออยู่ในระบบการศึกษาทุกคน พร้อมกำหนดให้กลุ่มเด็กในช่วงการศึกษาภาคบังคับและก่อนการศึกษาภาคบังคับเป็นกลุ่มเป้าหมายเร่งด่วน เพื่อป้องกันไม่ให้เด็กหลุดออกจากระบบการศึกษาตั้งแต่ต้นทาง

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้พิจารณา Roadmap การขับเคลื่อน Thailand Zero Dropout Plus สู่ ASEAN Zero Dropout 2030 ซึ่งเป็นแผนระยะ 4 ปี (พ.ศ. 2569–2572) เพื่อยกระดับการดำเนินงานจากการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาในประเทศไทย สู่ความร่วมมือระดับภูมิภาคอาเซียน ภายใต้วิสัยทัศน์ “All for Education, Education for All” มุ่งสร้างหลักประกันทางการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนทุกคนในภูมิภาคอาเซียน

Roadmap ดังกล่าวกำหนดกลุ่มเป้าหมายสำคัญ 3 กลุ่ม ได้แก่ เด็กปฐมวัยอายุ 2–3 ปี เพื่อป้องกันการหลุดออกจากระบบการศึกษาตั้งแต่ต้นทาง เด็กและเยาวชนอายุ 3–18 ปี ที่หลุดออกจากระบบการศึกษา เพื่อให้ได้รับการค้นหา ติดตาม และจัดการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น รวมถึงกลุ่มแรงงานรุ่นใหม่และเยาวชนที่ไม่ได้อยู่ในระบบการศึกษา การจ้างงาน หรือการฝึกอบรม (NEET) อายุไม่เกิน 25 ปี ผ่านระบบ Learning Passport และระบบนิเวศการเรียนรู้ตลอดชีวิตที่เชื่อมโยงกับตลาดแรงงาน

การขับเคลื่อนดังกล่าวจะเป็นหนึ่งในวาระสำคัญที่ประเทศไทยเตรียมผลักดันในช่วงการดำรงตำแหน่งประธานอาเซียนปี 2571 เพื่อเชิญชวนประเทศสมาชิกอาเซียนร่วมกำหนดเป้าหมาย ASEAN Zero Dropout 2030 และสร้างความร่วมมือระดับภูมิภาคในการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา

อีกหนึ่งวาระสำคัญ คือ การพิจารณาปฏิทิน กรอบหลักเกณฑ์ และแนวทางการพิจารณารางวัล Prime Minister TZD+ Awards เพื่อยกย่องเชิดชูจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สถานศึกษา หน่วยจัดการเรียนรู้ ภาคเอกชน และภาคีเครือข่าย ที่มีผลงานโดดเด่นในการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาอย่างเป็นระบบและยั่งยืน โดยมีกำหนดจัดพิธีมอบรางวัลในเดือนกรกฎาคม 2569 เพื่อสร้างแรงจูงใจและขยายต้นแบบการทำงานที่ช่วยให้เด็กและเยาวชนทุกคนไม่หลุดจากโอกาสทางการศึกษา

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้พิจารณารายงานสรุปผลการดำเนินงานขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา ระยะที่หนึ่ง (พ.ศ. 2567–2569) เพื่อจัดทำเป็นรายงานเสนอต่อคณะรัฐมนตรี สะท้อนผลลัพธ์ของการดำเนินงานตลอด 3 ปีที่ผ่านมา ทั้งด้านการบูรณาการข้อมูล การติดตามค้นหาเด็กนอกระบบ การพัฒนากลไกการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น และการสร้างความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการดูแลเด็กและเยาวชนกลุ่มเปราะบางไม่ให้หลุดจากเส้นทางการเรียนรู้

นายสิริพงศ์ กล่าวว่า “เด็กทุกคนคือทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณค่าของประเทศ การปล่อยให้เด็กหลุดออกจากระบบการศึกษาไม่เพียงเป็นการสูญเสียโอกาสของเด็กคนหนึ่ง แต่ยังเป็นการสูญเสียโอกาสของประเทศในระยะยาว การแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาจึงไม่ใช่เพียงการพาเด็กกลับเข้าสู่ห้องเรียน แต่คือการสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น เชื่อมโยงข้อมูลและความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อให้เด็กและเยาวชนทุกคนได้รับโอกาสในการพัฒนาตามศักยภาพ และสามารถเติบโตเป็นกำลังสำคัญของประเทศในอนาคต”

พร้อมยืนยันว่า Thailand Zero Dropout Plus จะเป็นกลไกสำคัญในการสร้างหลักประกันโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนไทยทุกคน และเป็นรากฐานสำคัญในการยกระดับประเทศไทยสู่การเป็นผู้นำด้านการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาในภูมิภาคอาเซียน ภายใต้เป้าหมาย ASEAN Zero Dropout 2030 เพื่อให้เด็กและเยาวชนทุกคนไม่ว่าจะอยู่ที่ใด มีสถานะทางเศรษฐกิจหรือสังคมเช่นใด สามารถเข้าถึงการศึกษาและการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับศักยภาพของตนเองได้ตลอดช่วงชีวิต

The post รมช.สิริพงศ์ เร่งขับเคลื่อนการช่วยเหลือเด็กและเยาวชนนอกระบบ วางระบบข้อมูลกลาง เดินหน้ายกระดับ Thailand Zero Dropout Plus สู่ ASEAN Zero Dropout 2030 ในฐานะประธานอาเซียนปี 2571 first appeared on กสศ..