นักวิจัยธนาคารโลก ชี้ COVID-19 ทำเด็กไทยเสียโอกาสการเรียนรู้ เด็กชนบทขาดแคลนคอมพิวเตอร์ ซ้ำยังถูก bully ในโรงเรียน ขณะที่ผลการวิจัยพบว่า ค่าใช้จ่ายเด็กนักเรียนในระดับชั้น ป.1- ม.3 มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นตลอดช่วง 20 ปีที่ผ่านมา แต่กลับไม่ส่งผลให้การเรียนเด็กดีขึ้น

ดร.ดิลกะ ลัทธพิพัฒน์ นักเศรษฐศาสตร์ด้านพัฒนามนุษย์ กลุ่มงานการศึกษา ประจำธนาคารโลก สำนักงานประเทศไทย กล่าวตอนหนึ่งในการอภิปรายพิเศษ เปิดผลวิจัย ผลกระทบต่อการเรียนรู้ของนักเรียนไทยในยุคโควิค-19 ภายในงาน ประชุมวิชาการนานาชาติ รางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ครั้งที่ 3 จัดโดย มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี กระทรวงศึกษาธิการ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กรมประชาสัมพันธ์ และหน่วยภาครัฐและเอกชน ว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาจะเกิดขึ้นได้ย่อมมาจากหลายปัจจัย อาทิ ทรัพยากร คุณภาพครู คุณภาพโรงเรียน ซึ่งหากดูตัวเลขงบประมาณลงทุนด้านการศึกษาของประเทศไทยถือว่าไม่สูงมากนักเมื่อเทียบกับกลุ่มประเทศ OECD (Organization for Economic Cooperation and Development หรือ องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนาของประเทศกลุ่มยุโรป) ผลการวิจัยพบอีกว่า ค่าใช้จ่ายของเด็กนักเรียนในระดับชั้น ป.1- ม.3 มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นตลอดช่วง 20 ปีที่ผ่านมา แต่กลับไม่ส่งผลให้การเรียนของเด็กดีขึ้นแต่อย่างใด โดยเฉพาะผลสอบ PISA ที่ตกต่ำอย่างมาก

“การจัดสรรและการกระจายทรัพยากรเพื่อแก้ไขปัญหาโรงเรียนขาดแคลนบุคลากรครู ยังไม่เป็นไปตามความคาดหวังเท่าใดนัก อีกทั้งยังมีปัญหาความเหลื่อมล้ำไม่เท่าเทียมระหว่างนักเรียนในเขตเมืองกับเขตชนบทค่อนข้างสูง ความไม่เท่าเทียมนั้นมีอยู่ในทุกหนทุกแห่ง ไม่ว่าประเทศใดก็ตาม แต่ในประเทศไทยเราพบว่ามีความเหลื่อมล้ำในระดับสูงมากเมื่อเทียบกับกลุ่มประเทศอาเซียน” ดร.ดิลกะ กล่าว

ดร.ดิลกะ กล่าวว่า เมื่อสำรวจความพร้อมของอุปกรณ์การเรียนและคอมพิวเตอร์ พบว่า เด็กในเขตเมืองส่วนใหญ่มีความพร้อมกว่า 70 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่เด็กนักเรียนในเขตชนบทมีความพร้อมเพียง 45 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งตัวเลขดังกล่าวสะท้อนได้ว่า ประเทศไทยยังไม่พร้อมที่จะจัดการเรียนการสอนแบบออนไลน์ ประกอบกับการสำรวจผลกระทบการเรียนรู้ของเด็กไทยในช่วงโควิด-19 โดยใช้ดัชนีชี้วัด 3 ด้าน ได้แก่ การปรับตัวในการสอนของครู ระเบียบวินัยในห้องเรียน และคุณภาพการเรียนการสอน พบข้อมูลที่น่าสนใจว่า ในกลุ่มโรงเรียนที่ด้อยโอกาสจะมีดัชนีชี้วัดทั้ง 3 ข้อนี้ ต่ำกว่าระดับมาตรฐาน

ขณะเดียวกัน ดร.ดิลกะ ยังเผยผลการสำรวจพฤติกรรมการกลั่นแกล้งรังแก (bully) ในโรงเรียน โดยพบว่า เด็กนักเรียนไทยมีอัตราการถูกกลั่นแกล้งรังแกสูงกว่าค่าเฉลี่ยของกลุ่มประเทศ OECD ทำให้เด็กไม่รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียน ไม่มีความสุขในการไปโรงเรียน ซึ่งส่งผลกระทบต่อเนื่องไปถึงความสามารถในการอ่านที่ลดต่ำลงตามไปด้วย

ดร.ดิลกะ กล่าวว่า แม้ขณะนี้จะยังไม่มีการประเมินความเสียหายในภาพรวมจากผลกระทบของโรคโควิด-19 แต่สิ่งที่สามารถบ่งบอกได้ ณ วันนี้คือ วิกฤตโรคระบาดทำให้เด็กไทยจำนวนไม่น้อยโดยเฉพาะเด็กในชนบทต้องสูญเสียเวลาเรียน ขาดโอกาสในการเรียนรู้และพัฒนาตนเอง ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในด้านการศึกษาจำเป็นต้องเร่งหาทางช่วยเหลือและแก้ปัญหาต่อไป ในอนาคตข้างหน้า หากเกิดการระบาดของโควิด-19 ระลอกสอง ก็หวังว่าหน่วยงานภาครัฐจะสามารถหาแนวทางรับมือที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น เพื่อไม่ให้เด็กไทยต้องสูญเสียโอกาสในการเรียนมากไปกว่านี้

ดร.กฤษณพงศ์ กีรติกร ประธานมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี กล่าวว่า เวทีครั้งนี้เราได้เห็นครูแต่ละที่พยายามที่จะบอกเล่าปัญหาและแนวทางในการแก้ปัญหายุคที่โควิด-19 ระบาดกระทบการศึกษา และไม่รู้ว่าโควิดจะอยู่อีกนานแค่ไหน หลังจากที่โรงเรียนถูกปิด เด็กเรียนหนังสือน้อยลง มันส่งผลต่อพัฒนาการและการศึกษาของเด็ก เป็นระเบิดเวลาลูกใหญ่ การไปโรงเรียนมันไม่ใช่แค่อ่านออกเขียนได้ แต่มันมีพัฒนาการทางสังคม สมอง เด็กต้องมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนเล่นกับเพื่อน ยิ่งเด็กกลุ่มเปราะบาง เด็กยากจนจะยิ่งกระทบอย่างมาก

“เวทีนี้จะบอกเล่าว่าแต่ละประเทศใช้มาตรการอะไรในช่วงโรงเรียนปิด บทเรียนของต่างประเทศเขาจัดการกับปัญหานี้อย่างไร ซึ่งพบว่า เขาเน้นเรื่องความปลอดภัย ใส่หน้ากาก ล้างมือ เว้นระยะห่าง รักษาความสะอาดพื้นที่เรียน พื้นที่โรงอาหาร หลายประเทศจะใช้วิธีทำสื่อให้ผู้ปกครองมารับเพื่อไปสอนลูกที่บ้าน ทำสื่อออนไลน์ สอนออฟไลน์ที่บ้าน ใช้ทุกๆมาตรการเพื่อป้องกันปัญหา ในอนาคตเมื่อเทคโนโลยีเอื้ออำนวย เราต้องทำให้การศึกษาอยู่ในภาพกว้าง ยึดหลักเอาการศึกษา เอาโรงเรียนไปหาเด็กไปหาพ่อแม่ ไปหาชุมชน ถ้าอยู่ในเมืองก็ใช้อินเทอร์เน็ต อยู่ต่างจังหวัดก็ใช้วิทยุโทรทัศน์ เพื่อให้เด็กได้รับการศึกษา” ดร.กฤษณพงศ์ กล่าว

ขณะที่ ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาคุณภาพครูนักศึกษา และสถานศึกษา กสศ. กล่าวว่า การประชุมวิชาการนานาชาติครั้งนี้ จัดขึ้นผ่านระบบออนไลน์ มีครูจากเครือข่ายทั่วโลกรับชมกว่าแสนคน ซึ่งมีความสำคัญกับการทำงานของ กสศ.อย่างมาก เช่น บทบาทครูต่อการเรียนการสอนในช่วงโควิด-19 เพราะไม่ใช่ประเทศไทยประเทศเดียวที่ต้องเผชิญ เราได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเครือข่ายครู 11 ประเทศ เช่น ฟิลิปปินส์ ประเทศที่มีเด็กจำนวนมาก เขาดูแลเด็กได้อย่างไร แนวคิดโมบายที่เขาใช้เข้าถึงตัวเด็กเป็นอย่างไร ถ้าเด็กมาโรงเรียนไม่ได้ต้องแก้ปัญหาให้การเรียนส่งถึงบ้านอย่างไร รวมถึงประเทศสิงคโปร์ ซึ่งเป็นประเทศที่ทันสมัย เขาดูแลเด็กพิเศษของเขาอย่างไร  ซึ่งถือว่าเกิดประโยชน์กับครูไทยอย่างมาก เพราะมิติการแลกเปลี่ยนทั้ง 11 ประเทศ ทางกสศ.จะได้นำไปถอดบทเรียนและต่อยอดการพัฒนาครู เพราะกสศ.เรามีแผนที่จะพัฒนาครู พัฒนาโรงเรียน พัฒนาเด็กนักเรียนในทุกมิติ และเวที2วันนี้เราจะได้เห็นว่า ครูพยายามหาทางออก ปรับรูปแบบการเรียนรู้ เกิดมุมมองใหม่ๆในแต่ละพื้นที่แต่ละโรงเรียน

“กสศ.มองว่าในอนาคต หากเราเตรียมพร้อมเผชิญกับเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน เราจะปรับตัวและรับมือกับมันได้ เทคโนโลยี ระบบออนแอร์ ระบบออนไซต์ ต้องทำควบคู่กันไป เพื่อให้เหมาะสมไม่ทำให้เกิดอันตราย อย่างไรก็ตาม ขณะนี้อยู่ระหว่างการคัดเลือกครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี รุ่นที่ 4 ทั้ง 10 ประเทศ เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงและคณูปการต่อวงการการศึกษา และประเทศไทย กำลังเข้มข้มในการเฟ้นหาครูทั้ง 77 จังหวัด เพื่อให้ได้ผู้แทนของแต่ละจังหวัด ส่งเข้ามาส่วนกลาง คาดว่าในช่วงเดือนมีนาคม 2564 จะทราบผลว่าทั้ง 10 ประเทศ รวมถึงประเทศไทย ใครจะเป็นครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี รุ่นที่ 4 เพื่อรับพระราชทานรางวัลในเดือนตุลาคม 2564 นี้ ซึ่งช่วงนี้ ท่านใดที่อยู่ในพื้นที่ของกระบวนการการคัดเลือกก็สามารถเสนอชื่อครูเข้ามาได้” ดร.อุดม กล่าว

The post นักวิจัยธนาคารโลก ชี้ COVID-19 ทำเด็กไทยเสียโอกาสการเรียนรู้ first appeared on กสศ..

การแพร่ระบาดของ COVID-19 ในประเทศไทยกินเวลามาแล้วกว่า 3 เดือน ทั้งยังมีแนวโน้มว่าจะส่งผลต่อเนื่องไปอีกนานนับจากนี้ หลายหน่วยงานจึงจำเป็นต้องปรับแผนการทำงานรับสถานการณ์ โดยเฉพาะการนำระบบออนไลน์เข้ามาใช้เป็นเครื่องมือสื่อสารหลัก ทั้งนี้ก็เพื่อให้ภารกิจสำคัญสามารถดำเนินต่อไป รวมถึงช่วยเยียวยาความเดือดร้อนให้กับผู้ได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์ครั้งนี้

ภารกิจทางการศึกษาต้องเดินหน้าต่อไป(แม้ในภาวะวิกฤติ)

พิษณุโลกเป็นอีกจังหวัดหนึ่งใน โครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ที่ปรับวิธีการทำงานในช่วงการระบาดของไวรัสโคโรน่า โดยหันมาใช้การสื่อสารงานผ่านออนไลน์เป็นหลัก ทั้งยังใช้เวลาในช่วงของการ Lock Down วางแผนงานช่วยเหลือกลุ่มเด็กและเยาวชนนอกระบบอย่างต่อเนื่อง ด้วยการตรวจสอบข้อมูล จัดทำงานเอกสาร รวมถึงสัมภาษณ์เด็กเพิ่มเติมรายกรณีทางโทรศัพท์ เพื่อคัดแยกจัดกลุ่มเด็กนอกระบบในกลุ่มเป้าหมายที่มีความพร้อมให้เป็นหมวดหมู่ เตรียมส่งกลับเข้าสู่ระบบการศึกษาในโรงเรียน การศึกษานอกโรงเรียน และการจัดฝึกอบรมทักษะอาชีพ ภายหลังสถานการณ์ COVID-19 ซาลง

ดร.เรณู บุญเสรฐ ผู้รับผิดชอบโครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ จังหวัดพิษณุโลก ย้อนถึงความคืบหน้าโครงการ ฯ ก่อนการระบาดของไวรัสโคโรน่าว่า ทางจังหวัดได้ผ่านการลงพื้นที่ค้นหากลุ่มเป้าหมายใน 3 อำเภอ คือ บางระกำ วังทอง และพรหมพิราม จนได้จำนวนกลุ่มเด็กและเยาวชนนอกระบบซึ่งต้องการการช่วยเหลือเร่งด่วนเป็นจำนวน 672 คน จากจำนวนเด็กเบื้องต้นประมาณ 3,000 คน

คัดกรองซ้ำ เฟ้นหากลุ่มต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วน ใครพร้อมเตรียมเข้าเรียนทันที

หลังพบกลุ่มเป้าหมายชุดแรก ทีมงานได้ส่งข้อมูลเด็กทั้งหมดให้ผู้ทรงคุณวุฒิระดับจังหวัดทำการคัดกรองร่วมกับทีมการศึกษานอกโรงเรียน อาสาสมัครสาธารณสุข และทีมพัฒนาสังคมและสวัสดิการมนุษย์ อีกครั้ง เพื่อมุ่งความช่วยเหลือไปที่กลุ่มเร่งด่วน โดยเฉพาะเด็กเยาวชนช่วงอายุ 20-21 ปี หรือกลุ่มท้องในวัยเรียน ขณะเดียวกันก็คัดเลือกเด็กด้อยโอกาสที่แสดงความมุ่งมั่นอยากเรียนจริงๆ ขึ้นพิจารณาเป็นรายกรณี เตรียมส่งกลับสู่ระบบการศึกษาหรือฝึกอาชีพโดยเร็วที่สุด 

“เรามีเด็กบางส่วนที่ได้เข้าไปสมัครเรียนไว้แล้ว ตอนนี้มีอย่างน้อย 2 คนที่มีชื่อขึ้นในการศึกษาในระบบ กลุ่มนี้เขาเลือกเรียนเกษตรที่จังหวัดพิจิตร เพราะมีเป้าหมายอยากกลับไปพัฒนาพื้นที่ไร่นาที่บ้าน อีกส่วนหนึ่งคือเรามีเด็กชุดแรกจำนวนราว 50 คน ที่ขณะนี้เรากำลังทำเรื่องเอกสารเตรียมส่งเข้าเรียน กศน. หรือบางคนก็เลือกฝึกอาชีพ ซึ่งเราได้รับความร่วมมือจากวิทยาลัยสารพัดช่างพิษณุโลก ที่พร้อมรับช่วงดูแลเด็กต่อ กระบวนการช่วยเหลือเราเริ่มไปแล้ว แต่ก็เข้าสู่ภาวะ COVID-19 พอดี”

ประชุมออนไลน์ โทรสัมภาษณ์รายคน จัดหมวดหมู่ความช่วยเหลือ

ในช่วงของการ Lock Down ประเทศเพื่อรับมือกับ COVID-19 นี้เอง ที่ทางจังหวัดพิษณุโลกได้นำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยให้งานเดินต่อไป โดยใช้วิธีประชุมและมอบหมายงานระหว่างคณะทำงานผ่าน ZOOM Cloud Meetings ปรับทีมลงพื้นที่มาใช้โทรศัพท์ หรือ ไลน์ (Line) สัมภาษณ์เด็กและครอบครัวเป็นรายคน ก่อนรวมข้อมูลว่าเด็กกลุ่มนี้ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์อย่างไร และต้องการความช่วยเหลือใดบ้าง ซึ่งส่วนใหญ่คือครอบครัวขาดรายได้ ทางทีมงานจึงจัดหาปัจจัยพื้นฐานส่งต่อให้อาสาสมัครในพื้นที่นำไปแจกจ่ายเยียวยาเบื้องต้น 

ไม่เพียงแค่นั้น ในช่วงเวลาของการเว้นระยะห่างทางสังคมเช่นนี้ ทางจังหวัดยังได้ระดมความคิดพิจารณาเด็กรายคน จัดแยกออกเป็นหมวดหมู่เพื่อส่งต่อความช่วยเหลือที่เหมาะสม ตามความถนัด ความสนใจ แบ่งเป็นกลุ่มที่พร้อมเข้าเรียนในระบบ กลุ่มการศึกษานอกโรงเรียน และกลุ่มฝึกทักษะอาชีพ ทั้งยังจัดเรียงตามลำดับความพร้อมของแต่ละคน ในแต่ละตำบล แต่ละอำเภอ เพื่อหลังจากที่สถานการณ์ดีขึ้น ขั้นตอนการช่วยเหลือต่างๆ จะสามารถทำต่อได้ทันที

“งานของเราไม่ได้หยุดเดินไปพร้อมกับภาวะ COVID-19 แต่เราใช้การปรับเปลี่ยนวิธีทำงาน นำสิ่งที่จำเป็นขึ้นมาคิดมาทำก่อน ส่วนไหนที่สามารถทำได้โดยไม่ต้องออกไปพบกันเราจะทำทันที อย่างตอนนี้ กศน. เขาเปิดให้ลงทะเบียนได้ทางออนไลน์ เราก็จะรวมข้อมูลของเด็กกลุ่มที่เขาพร้อมเรียนและจัดการเรื่องสมัครก่อน อย่างน้อยเด็กจะต้องมีชื่อในระบบให้ทันเทอมการศึกษาหน้านี้ แล้วจะเปิดเทอมจริงๆ เมื่อไหร่ เราค่อยมาว่ากันอีกที”

เป็นการกล่าวปิดท้ายของผู้รับผิดชอบโครงการที่แฝงด้วยคำมั่น ว่าถึงแม้ภาวะวิกฤติอาจจะไม่จบลงเร็ว ๆ นี้ แต่ภาระหน้าที่ในการส่งเด็กและเยาวชนกลับสู่ระบบการศึกษา จะต้องดำเนินต่อไปโดยไม่สะดุด

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post พลิกกลยุทธ์ออนไลน์สู้ COVID-19 เตรียมส่งเด็กกลับเข้าสู่การศึกษาและฝึกอาชีพ first appeared on กสศ..