การผนึกกำลังครั้งนี้มีขึ้นผ่านเวทีการประชุมวิชาการนานาชาติว่าด้วยความเสมอภาคทางการศึกษา ซึ่งบรรดานักการศึกษา
ผู้เชี่ยวชาญและหลายหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วม ณ สถานที่ประชุม และจากแพลตฟอร์มออนไลน์ รวมกว่า 2,000 คน โดยทั้งหมดได้ร่วมแบ่งปันแลกเปลี่ยนประสบการณ์ เพื่อตกผลึกความคิดและประกายแนวทางการทำงาน ภายใต้เป้าหมายเพื่อสร้างความตระหนักรู้ แบ่งปันข้อมูล และเสนอแนวคิดที่จะนำไปสู่แผนปฏิบัติการเพื่อฟื้นฟูการศึกษาให้เด็กและเยาวชนเข้าถึงได้อย่างเสมอภาค ด้วยแนวคิด Education for All – All for Education

สำหรับการประชุมครั้งนี้ ทาง กสศ. ได้ร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการ, ยูเนสโก กรุงเทพ ฯ, สำนักงานภูมิภาคเอเชียตะวันออกและแปซิฟิกของยูนิเซฟ (UNICEF EAPRO), ยูนิเซฟ ประเทศไทย, รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SEAMEO) และ Save the Children เป็นเจ้าภาพจัดงานประชุมวิชาการนานาชาติเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ภายใต้แนวคิด ก้าวสู่ความเสมอภาคไปด้วยกัน (International Conference on Equitable Education : Together Towards Equity) ระหว่างวันที่ 19 – 20 ตุลาคม 2565 ณ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ แอท เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพ ฯ

ทั้งนี้ นับตั้งแต่เกิดการระบาดของไวรัสโควิด-19 ในปี 2020 โรงเรียนเกือบทุกแห่งทั่วโลกต้องปิดทำการเป็นระยะเวลานานร่วมหลายสิบเดือน กลายเป็นความท้าทายใหม่ต่อรัฐบาล โรงเรียน ครู นักเรียนและผู้ปกครองทั่วโลกที่ต้องรับมือและก้าวผ่านขีดจำกัดที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหันครั้งนี้ โดยมีเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทสำคัญ ทำให้ “การเรียนออนไลน์” กลายเป็นตัวเลือกเรียนทางไกลที่มีการนำมาใช้อย่างแพร่หลายในฐานะเครื่องมือหลักสำหรับการศึกษาทั่วโลก

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากความสมบูรณ์พร้อมของโครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยีของแต่ละประเทศมีความแตกต่างกัน และความสามารถในการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตของคนในประเทศนั้น ๆ ยังมีไม่เท่ากัน ดังนั้น การเรียนออนไลน์ที่แม้จะทันสมัยและช่วยปลดล็อกความท้าทายที่เกิดจากโควิด-19 จึงกลับกลายเป็นอุปสรรคอีกขั้นสำหรับเด็กบางกลุ่ม โดยเฉพาะกลุ่มยากจน ความท้าทายของความเหลื่อมล้ำทางเทคโนโลยีที่เกิดขึ้น ทำให้วิธีการสอนบนแพลตฟอร์มออนไลน์ขาดความยืดหยุ่นและจำกัดการเข้าถึง เกิดการจัดสรรทรัพยากรการเรียนรู้ที่ไม่มีประสิทธิภาพ  

ทั้งนี้ ผลการศึกษาล่าสุดที่เปิดเผยที่ทางธนาคารโลกจัดทำร่วมกับ UNESCO, UNICEF, กระทรวงการต่างประเทศและการพัฒนาแห่งสหราชอาณาจักร (UK government Foreign Commonwealth and Development Office – FCDO), USAID และ มูลนิธิบิลล์ แอนด์ เมลินดา เกตส์ ซึ่งเผยแพร่เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมาพบว่า การพัฒนาทางการเรียนรู้ของเด็กต่ำลงอย่างมีนัยสำคัญ แม้ในประเทศที่มีการเรียนออนไลน์มาใช้ ส่งผลให้เด็กนักเรียนรุ่นนี้ มีแนวโน้มสูญเสียรายได้ที่ควรจะหาได้จากช่วงชีวิตของตนถึง 21 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ฯ ซึ่งเทียบเท่า 17 % ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ในโลกปัจจุบัน

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมประชุมทุกฝ่าย พร้อมระบุถึงความสำคัญของการประชุมนานาชาติในครั้งนี้ ว่า เป็นไปเพื่อหาโซลูชั่นการศึกษาที่แต่ละฝ่ายสามารถนำไปปรับใช้กับบริบทของประเทศ โดยวาระเร่งด่วนของการศึกษาในเวลานี้ก็คือการฟื้นฟูการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชน เนื่องจากการระบาดของโควิด-19  ทำให้เด็กจำนวนมากกำลังประสบภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ และปัญหาทางพัฒนาการร่างกายที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ เช่น พัฒนาการกล้ามเนื้อ เป็นต้น

ผู้จัดการ กสศ. ย้ำอีกว่า การเร่งฟื้นฟูเด็กและเยาวชนกลับสู่ภาวะปกติ จนสามารถกลับเข้าสู่ระบบการศึกษาได้อย่างเสมอภาคเท่าเทียม เป็นสิ่งที่ต้องอาศัยการบูรณาการและการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน ตามแนวคิด All for Education ซึ่งเป็นที่มาและวัตถุประสงค์หลักของการประชุมวิชาการนานาชาติ เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาในครั้งนี้ พร้อมแสดงความหวังว่าการพูดคุยนำไปสู่การเกิดแผนการฟื้นฟูและพัฒนาเด็กที่สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุด เกิดการลงทุนเพื่อการศึกษาที่ยั่งยืนในระยะยาว

“สิ่งที่ได้จากการประชุมในครั้งนี้ จะเป็นแนวทางสำคัญที่จะช่วยลดภาวะ ‘Lost Generation’ ซึ่งจะเป็นความสูญเสียที่จะส่งผลกระทบต่อสังคมไทย และสังคมโลกอย่างมหาศาล”  ดร.ไกรยส กล่าว ก่อนเผยว่า มีเด็กประมาณ 300,000 ราย ที่อยู่ในกลุ่มคนยากจนและต้องสูญเสียโอกาสในการเรียนรู้ไป ในช่วงของการปิดโรงเรียนเพราะโควิด-19 ซึ่งลำพังแค่การเยียวยาไม่เพียงพอที่จะทำให้เด็กบรรเทาผลกระทบต่อการสูญเสียการเรียนรู้ แต่จำเป็นต้องลงทุนเพื่อฟื้นฟูการศึกษา นำเด็กที่หลุดออกจากโรงเรียน กลับเข้ามาสู่ระบบการศึกษาอีกครั้ง ฉะนั้นทุกภาคส่วนจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับทรัพยากร ความมุ่งมั่น และทุกมุมมองที่จะสามารถช่วยพวกเขาให้กลับมาโรงเรียนได้อีกครั้ง

ด้าน คยองซอน คิม ผู้อำนวยการองค์การยูนิเซฟประเทศไทย (UNICEF Thailand) ระบุว่า การที่เด็กอายุ 10 ปีขึ้นไป กว่า 70 % ทั่วโลก ขาดความสามารถในการอ่านเขียนเรื่องง่าย ๆ ซึ่งเป็นทักษะขั้นพื้นฐานจำเป็นสำหรับการดำรงชีวิตได้บั่นทอนโอกาสที่เด็กคนนั้นจะได้รับการพัฒนาจนเต็มศักยภาพ ทำให้ไม่มีทางเลือกมากนัก และบีบให้ต้องจำยอมตกเป็นเบี้ยล่างและการเอารัดเอาเปรียบของสังคม เช่น หากเป็นเด็กหญิงก็ต้องถูกบีบบังคับให้แต่งงานก่อนวัยอันควร กลายเป็นคุณแม่วัยใสที่ยังไม่พร้อม หรือหากเป็นเด็กชายก็กลายเป็นแรงงานเด็กราคาถูก

คยองซอน คิม กล่าวต่อไปว่า ปัจจุบันยังมีเด็กจำนวนไม่น้อยที่อาจจะหลบซ่อนอยู่ในมุมมืดของสังคม อยู่ในจุดที่ยังไม่ได้รับการมองเห็นและต้องการความช่วยเหลือ ดังนั้น หน่วยงานทุกฝ่ายต้องดำเนินการในเชิงรุก กล่าวคือเป็นฝ่ายที่ต้องเข้าหาเข้าถึงเด็ก ลงไปยังพื้นที่ที่พวกเขาอยู่ เพื่อให้เด็กแต่ละคนได้รับการสนับสนุนด้านการศึกษาที่มีความเฉพาะเจาะจง ในแบบที่พวกเขาต้องการ ขณะที่หน่วยงานทั้งหลายต้องประเมินผลติดตามอย่างต่อเนื่องจนกว่าที่เด็กคนนั้นจะยืนด้วยกำลังของตนเองได้อย่างมั่นคง

“หัวใจสำคัญคือเราต้องจัดลำดับความสำคัญของปัจจัยการศึกษาขั้นพื้นฐาน รวมถึงการเพิ่มเงินลงทุน โดยเน้นการลงทุนแบบมีเป้าหมายชัดเจน เพื่อนำโอกาสทั้งหมดมาสู่เด็ก ๆ ไม่เพียงพัฒนาแค่ตัวนักเรียนเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงระบบ เราจำเป็นต้องพัฒนาระบบเพื่อส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนมีสุขภาพกายและจิตที่ดี โรงเรียนจะต้องเป็นพื้นที่ปลอดภัย และคอยสนับสนุนผู้เรียนอยู่เสมอ” คยองซอน คิม กล่าว

ขณะที่ ริกะ โยโรซุ หัวหน้าสำนักงานบริหารและผู้ประสานงานโครงการระดับภูมิภาค สำนักงานยูเนสโก กรุงเทพ ฯ กล่าวว่า ทุกฝ่ายจำเป็นต้องสร้างความเสมอภาคเท่าเทียมทางการศึกษาให้แก่เด็ก ๆ ทั้งเด็กที่อยู่ในโรงเรียน และนอกโรงเรียน ฉะนั้น ไม่ว่าพวกเขาจะได้รับการศึกษาแบบอยู่ในโรงเรียน หรือผ่านระบบการศึกษาทางเลือก จะต้องมีการประเมินและรับรู้อย่างเท่าเทียม เพื่อให้พวกเขาสามารถเรียนรู้ต่อไปได้

ริกะ อธิบายว่า การให้ความสำคัญกับ ‘การศึกษา’ (Education) ไม่ใช่เพียงเพราะเป็นเรื่องของ ‘SDG4’  หรือเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goal 4) เท่านั้น แต่เพราะการศึกษาที่เท่าเทียมไม่ใช่อนาคตแต่เป็นปัจจุบัน ดังนั้นทุกฝ่ายจึงต้องทำให้แน่ใจว่า เด็กและเยาวชนจะได้รับการเรียนรู้อย่างเท่าเทียม และได้เรียนรู้ในสิ่งที่พวกเขาสนใจจริง ๆ

“ฉันหวังอย่างยิ่งว่า เราจะสามารถเรียกเด็กรุ่นนี้ว่าเป็น รุ่นแห่งความสุขในอีก 10 ปีข้างหน้า ผ่านความร่วมมือร่วมใจกัน และสนับสนุนด้านการศึกษาของเรา” ริกะ กล่าว

วรางคณา มุทุมล ผู้อำนวยการยุทธศาสตร์ คุณภาพโปรแกรมและผลกระทบ องค์การช่วยเหลือเด็กประจำประเทศไทย (Save the Children) เสริมว่า นอกจากการปรับหลักสูตรการศึกษาและให้ความช่วยเหลือเด็กที่ต้องการความช่วยเหลืออย่างเต็มที่แล้ว คุณครูก็ถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่จำเป็นต้องได้รับแรงสนับสนุนเช่นกัน ในฐานะผู้ที่เป็นหัวใจในการถ่ายทอดความรู้ ขัดเกลาบ่มเพาะทักษะทางอามณ์และสังคม ซึ่งเป็นซอฟท์สกิลที่สำคัญสำหรับโลกยุคใหม่

ทั้งนี้ วรางคณา ย้ำว่า ทุกฝ่ายต้องสนับสนุนการศึกษาทั้งระบบ ไม่ใช่มุ่งให้ความสำคัญแต่เด็กนักเรียนเท่านั้น เพื่อให้เกิดการฟื้นฟูสู่การศึกษาที่ยั่งยืน การหาแนวทางแก้ไขร่วมกันในระดับนานาชาติว่าจะสนับสนุนพัฒนาคุณครูอย่างไร จะดูแลสุขภาพจิตของคุณครูที่ต้องรับมือกับความเครียด ภาระ และความขาดแคลนต่าง ๆ ได้อย่างไร และจะทำอย่างไรให้ครูจึงจะมีสถานะมากกว่าผู้อบรมสั่งสอน แต่เป็นทั้งเพื่อน คนรู้ใจ และปราการที่แข็งแกร่งในการสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีให้แก่เด็ก ๆ ได้

The post กสศ. ผนึกกำลังนานาชาติ เร่งฟื้นฟูภาวะถดถอยทางการเรียนรู้หลังโควิด-19 ก้าวสู่ความเสมอภาคทางการศึกษา ภายใต้แนวคิด Education for All – All for Education first appeared on กสศ..

ในวันที่สถานศึกษาหลายแห่งต้องปิดตัวลง การจัดการศึกษาทางไกลในยุคโควิด-19 อาจทำให้เด็กนักเรียนกว่าหลายล้านคนถูกทิ้งไว้ข้างหลัง ผลจากการสำรวจจากธนาคารโลกสำนักงานประเทศไทยระบุว่า สถานการณ์โควิด-19 สร้างผลกระทบให้ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาเพิ่มขึ้นอย่างทวีคูณ โดยการปิดสถานศึกษาส่งผลให้เด็กกว่า 369 ล้านคน จากจำนวนประชากรเด็ก 375 ล้านคนทั่วโลกได้รับผลกระทบ ซึ่งในจำนวนดังกล่าวมีเด็กที่อยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ราว 50 ล้านคน

กสศ.เดินหน้าผนึกกำลังกับพันธมิตรทางการศึกษา ได้แก่ กระทรวงศึกษาธิการ มูลนิธิสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี องค์การศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization – UNESCO) องค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย องค์การรัฐมนตรีศึกษาแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Southeast Asian Ministers of Education Organization – SEAMEO) และ Save the Children เปิดเวทีระดมมุมมองและความคิดเห็นในระดับภูมิภาคในงาน “การประชุมวิชาการระดับภูมิภาคเพื่อครูและความเสมอภาคทางการศึกษา: ปวงชนเพื่อการศึกษา ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้”

ดร.กฤษณพงศ์ กีรติกร ที่ปรึกษากองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า “จากการติดตามผลกระทบจากสถานการณ์โควิด-19 ปัญหาการศึกษาที่น่ากังวลที่สุดคือภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ โดยหากขาดการเรียนการสอนไปนานขึ้น ทักษะที่หายไปจะเป็นทักษะด้านคณิตศาสตร์ ด้านภาษา และที่สำคัญคือทักษะการอยู่ร่วมในสังคม และผู้ที่มีบทบาทต่อการพัฒนาของเด็กรองจากพ่อแม่คือคุณครู ครูหนึ่งคนอาจสอนเด็กได้นับหมื่นคน ดังนั้นครูคือบุคคลที่จะทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงและสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา ในปัจจุบันเมื่อเกิดสถานการณ์โควิด-19 ขึ้น บทบาทของครูได้เปลี่ยนไป หากเด็กไม่สามารถไปโรงเรียนได้ ครูจะต้องเป็นผู้ที่เข้าหาเด็ก นำการเรียนรู้ไปให้ โดยในงานประชุมครั้งนี้ เราจะได้เห็นตัวอย่างที่น่าสนใจของแต่ละประเทศในการปรับตัวและพัฒนาการเรียนการสอนในยุคโควิด-19 ผ่านการพัฒนาครู”

จากข้อมูลชี้ชัดว่าในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การศึกษาทางไกลทำให้ความรู้ของเด็กสูญหายไปราว 50% หรือเท่ากับเวลาประมาณครึ่งปี โดยในประเทศไทย มีเด็กไทยเพียงแค่ 57.8% ที่สามารถเข้าถึงคอมพิวเตอร์ และในบรรดาเด็กนักเรียนที่ยากจนที่สุด มีเพียง 57% เท่านั้นที่สามารถเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้¹  ขณะเดียวกัน ในประเทศอินโดนีเซีย เด็กกว่า 34.5% ไม่สามารถเข้าถึงการเรียนทางไกล และในช่วงที่สถานศึกษาปิดตัวลง หรือปรับไปเป็นรูปแบบออนไลน์ นักเรียนฟิลิปปินส์อย่างน้อย 1.1 ล้านคนไม่ได้ลงทะเบียนในปีการศึกษาล่าสุดที่ผ่านมา² ดังนั้น โจทย์ข้อใหญ่ในการจัดงานประชุมครั้งนี้คือ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างประเทศในการพัฒนาศักยภาพและเพิ่มขีดความสามารถของ “ครู” เพื่อหาทางออกถึงการสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาท่ามกลางความท้าทายในยุคโควิด-19 ทั้งในระดับภูมิภาค ระดับประเทศ ไปจนถึงระดับท้องถิ่น

ทั้งนี้ การประชุมจัดขึ้นในวันที่ 29-30 ตุลาคม 2564 โดยการประชุมวันที่ 29 ตุลาคม จะเริ่มด้วยพิธีพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ครั้งที่ 4 ปี 2564 โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรีให้กับสุดยอดครูทั้ง 11 ประเทศในอาเซียนและติมอร์-เลสเต ซึ่งเป็นครูผู้สร้างการเปลี่ยนแปลงชีวิตลูกศิษย์และมีคุณูปการต่อวงการศึกษา และทรงปาฐกถาพิเศษแก่ผู้เข้าร่วมประชุมระดับภูมิภาค เรื่อง “การทรงงานในการสร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่เด็กและเยาวชนในสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา (COVID-19) และการพัฒนาครูและสถานศึกษาในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” 

สำหรับวันที่ 30 ตุลาคม จะเป็นเวทีระดมผู้นำทางนโยบาย ผู้เชี่ยวชาญ นักวิชาการ ครูดีเด่นจากประเทศต่างๆ ทั้งในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ฟินแลนด์ ญี่ปุ่น และสหรัฐอเมริกา ในหัวข้อสำคัญ อาทิ บทเรียนที่ได้จากการทำงานของประเทศต่างๆ เพื่อให้เกิดความเสมอภาคในช่วง COVID-19 กรณีศึกษาและนวัตกรรมทางการศึกษา วิธีการรับมือกับความรู้ถดถอยของนักเรียน ระบบสนับสนุนครูเพื่อรับมือกับปัญหา กลยุทธ์การจัดการวิกฤตการเรียนการสอนระดับท้องถิ่น และระดับประเทศ เช่น การเรียนการสอนในประเทศที่มีกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลาย พื้นที่สงคราม หรือพื้นที่วิกฤตที่เป็นอุปสรรคต่อการจัดการเรียนการสอน การสนับสนุนครูอย่างเป็นระบบผ่านสถาบันพัฒนาครูของประเทศสิงคโปร์ รวมถึงมุมมองจากประเทศสหรัฐอเมริกา ฟินแลนด์ และญี่ปุ่น เกี่ยวกับการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคม (Social-emotional learning) ประเด็นการศึกษายุคใหม่ 

การประชุมวิชาการระดับภูมิภาคเพื่อครูและความเสมอภาคทางการศึกษา: ปวงชนเพื่อการศึกษา ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้”  จะเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญเพื่อหาทางออกต่อผลกระทบทางการศึกษา การฟื้นฟูการเรียนรู้ถดถอย  พร้อมกำหนดแนวทางขับเคลื่อนนโยบายหนุนเสริมศักยภาพครูของทั้ง 11 ประเทศ ต่อไป โดยงานประชุมดังกล่าวจะจัดขึ้นในวันที่ 30 ตุลาคม 2564 โดยผู้ที่สนใจสามารถลงทะเบียนเข้าร่วมการประชุม ได้ที่ www.afe2021.eef.or.th

¹รายงานจาก OECD ร่วมกับคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
²Jessie S. Barrot, Ian I. Llenares, and Leo S. del Rosario, Students’ online learning challenges during the pandemic and how they cope with them: The case of the Philippines

The post กสศ. – ยูเนสโก – ยูนิเซฟ ระดมพันธมิตร เร่งหาทางออก ลดความเหลื่อมล้ำ ฟื้นฟูการเรียนรู้ให้นักเรียน first appeared on กสศ..