รศ.ดร.วีระชาติ กิเลนทอง ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อการประเมินและออกแบบนโยบาย (RIPED) และคณบดีคณะการศึกษาปฐมวัย มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย นำเสนอข้อมูลจากผลลัพธ์งานวิจัยทดสอบสมรรถนะเด็กไทย (Key Finding from PBTS in Thailand) ที่แสดงให้เห็นมิติการพัฒนาคุณภาพการศึกษา ว่าการจะยกระดับสมรรถนะผู้เรียนในระยะยาว จำเป็นต้องมองไปที่การพัฒนาตั้งแต่ระดับปฐมวัย-ประถมศึกษา โดยทำให้เด็กเข้าถึงโอกาสและได้รับการเติมเต็มทรัพยากรอย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น

รศ.ดร.วีระชาติ กล่าวว่า งานวิจัยชิ้นนี้ RIPED ได้ทำร่วมกับกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) และองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) โดยเป็นการทดสอบ The PISA-Based Test for Schools (PTBS) ซึ่งเก็บข้อมูลจากนักเรียนอายุ 15 ปีใน 150 โรงเรียนจาก 15 จังหวัดทั่วประเทศไทย ตั้งแต่ช่วงเดือนธันวาคม 2023 ถึงเดือนมกราคม 2024 ด้วยแบบทดสอบที่กำหนดโดย OECD อันเป็นมาตรฐานเดียวกับโปรแกรมประเมินสมรรถนะนักเรียนมาตรฐานสากล หรือ ‘PISA’ ซึ่งผลทดสอบที่ได้รับถือเป็นข้อมูลสำคัญที่ทำให้เกิดการวิเคราะห์สถานการณ์การศึกษาของประเทศไทยในเชิงลึก และทำให้เกิดข้อเสนอเชิงนโยบายที่น่าสนใจติดตามมา

“การเก็บข้อมูลครั้งนี้ เราได้จากการทดสอบเด็กนักเรียนในช่วงชั้น ม.3-ม.4 จำนวน 5,683 คน มีการเก็บข้อมูลเพิ่มเติมจากผู้ปกครอง นอกจากนี้ยังได้นำเครื่องมือวิเคราะห์เพื่อออกแบบการจัดประสบการณ์ที่ส่งเสริมทักษะสมอง (EF Guidline) มาใช้ร่วมด้วย โดยสำหรับแบบทดสอบ PBTS ที่แม้วัดผลเฉพาะเด็กในระเทศไทย แต่ผลทดสอบถือว่าเทียบเคียงมาตรฐานได้กับ PISA ซึ่งเป็นการทดสอบในระดับสากล ผลการทดสอบครั้งนี้จึงสามารถเทียบเคียงคะแนนกับผลสอบของประเทศอื่น ๆ ได้ด้วย”

รศ.ดร.วีระชาติ ได้ยกผลทดสอบในวิชาคณิตศาสตร์มาชี้ให้เห็นว่าเด็กไทยมีผลการทดสอบ PBTS ที่ได้คะแนนต่ำกว่า PISA อยู่มาก ซึ่งเหตุผลหนึ่งคือ ‘กลุ่มทดสอบ’ ส่วนใหญ่เป็นนักเรียนซึ่งได้รับผลกระทบจากความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในมิติต่าง ๆ และในอีกด้านหนึ่ง หากเทียบกับผลทดสอบ PISA ครั้งล่าสุด (2022) พบว่าเด็กทั่วโลกเองก็ได้คะแนนต่ำลง จากปัญหาที่สะสมเรื้อรังมาตั้งแต่วิกฤตโควิด-19   

“ความน่าสนใจของแบบทดสอบ คือการแบ่งทักษะของเด็กออกเป็น 6 ระดับ ตั้งแต่ Level1 คือทักษะพื้นฐานที่เด็กทำได้ทุกคน แล้วจึงไล่ไปสู่ทักษะที่ยากขึ้น โดยใน Level 4-6 จะเป็นทักษะการคิดแก้ปัญหาขั้นสูงที่มีความซับซ้อน เป็นนามธรรม ท้าทายต่อความไม่คุ้นชิน ซึ่งคือหัวใจของแบบทดสอบ PISA ที่ไม่ได้วัดแค่ทักษะระดับพื้นฐาน แต่ยังมุ่งไปที่การคิดวิเคราะห์ขั้นสูง

“เมื่อมองที่การวัดสมรรถนะในภาพรวม จะเห็นว่าเด็กไทยที่มีคะแนนสอบในขั้นสูง (Level 4-6) มีเพียงไม่กี่คน กลับกันกลุ่มที่ทำคะแนนได้แค่ระดับพื้นฐาน (Level 1-2) นั้นมีจำนวนมาก ซึ่งหากมองในเชิงนโยบายแล้ว จะเห็นว่าแบบทดสอบกำลังชี้ไปที่การทำงานกับกลุ่มนี้ซึ่งเป็นเด็กส่วนใหญ่ของประเทศ ว่าเราจะลดจำนวนของคนที่มีสมรรถนะระดับพื้นฐานลง แล้วเพิ่มเปอร์เซ็นต์ของเด็กที่มีสมรรถนะขั้นสูงได้อย่างไร โดยเฉพาะเมื่อคำนึงว่าโลกอนาคตอันใกล้จะยิ่งมีความซับซ้อน และเต็มไปด้วยโจทย์ปัญหาที่ไม่คุ้นชินยิ่งกว่าเดิม ดังนั้นการให้เวลา โอกาส และเติมเต็มด้านทรัพยากรกับเด็กกลุ่มแรก จึงเป็นการทำงานที่ตรงกับโจทย์ปัญหาที่สุด”   

รศ.ดร.วีระชาติ กล่าวถึงภาพรวมของการทดสอบ PBTS ที่หากดูผิวเผินเหมือนจะสะท้อนว่าเด็กที่มาจากครอบครัวรายได้ดีกว่าจะทำคะแนนได้สูงกว่าเสมอ ซึ่งหมายถึงว่าเศรษฐฐานะหรือรายได้ครัวเรือนถือเป็นปัจจัยสำคัญต่อระดับสมรรถนะของเด็กในช่วงวัย 15 ปี อย่างไรก็ตาม งานวิจัยในขั้นต่อมากลับแสดงผลลัพธ์ที่ต่างออกไป เมื่อมีการนำข้อมูลการสอบ O-NET ในช่วงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มาร่วมพิจารณา

โดยสารที่สำคัญของงานวิจัยชิ้นนี้ อยู่ในวิธีการจับคู่กลุ่มตัวอย่างที่เรียกว่า Regression Analysis ซึ่งจะนำผลสอบ O-NET ที่เด็กทำได้ตั้งแต่ช่วง ป.6 มาเป็นตัวแปร จนพบว่าปัจจัยที่ส่งผลต่อระดับสมรรถนะของเด็กในช่วงอายุ 15 อาจไม่ใช่เศรษฐฐานะ ณ ปัจจุบัน แต่เป็นการเข้าถึงโอกาสและทรัพยากรในช่วงเวลาที่อายุน้อยกว่านั้น คือปฐมวัยหรือประถมศึกษา โดยหลักฐานทางอ้อมของข้อสังเกตนี้ คือการขาดทรัพยากรในช่วงอายุยังน้อย ได้กลายมาเป็นรากฐานสำคัญของสมรรถนะที่วัดผลได้ในช่วงอายุ 15 ปี

“หลักฐานหนึ่งที่อาจนำเราไปสู่นโยบายการจัดสรรทรัพยากร ที่จำเป็นต้องย้อนกลับไปให้ความสำคัญกับช่วงปฐมวัยและประถมศึกษา คือเมื่อเราใช้วิธีที่เรียกว่า Regression โดยตัดตัวแปรอื่น ๆ เช่นความรวยความจนหรือความต่างของเพศ แล้วเทียบวัดกันเฉพาะคู่เปรียบเทียบที่มีบริบทใกล้เคียงกันมากขึ้น ซึ่งในกรณีนี้คือผลสอบ O-NET ในช่วง ป.6 จะพบว่า ความเหลื่อมล้ำของสมรรถนะที่สะสมมาตั้งแต่ช่วงก่อนอายุ 15 เป็นตัวแปรที่มีนัยสำคัญต่อผลลัพธ์ในตอนท้าย กล่าวคือแม้ในเด็กกลุ่มยากจนพิเศษที่มาจากครอบครัวรายได้ต่ำกว่าเส้นความยากจน แต่หากมีผลคะแนนสอบ O-NET ที่ดีตั้งแต่ตอน ป.6 เด็กคนนั้นจะมีผลทดสอบ PBTS ที่อยู่ในระดับเดียวกันหรือสูงกว่าได้เมื่ออายุ 15 ปี (ม.3-ม.4) ซึ่งข้อค้นพบนี้ยิ่งตอกย้ำว่าการจะแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำ ย่อมไม่ใช่การทำให้ทุกคนรวยเท่ากัน แต่คือจะทำอย่างไรให้ทุกคนเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพใกล้เคียงกันได้มากที่สุด

“การ Regression โดยใส่คะแนน O-NET เข้าไปเป็นตัวแปรสำคัญ ทำให้เราก้าวข้ามการเปรียบเทียบกลุ่มเป้าหมายโดยโฟกัสเฉพาะความจนความรวยในช่วงวัย 15 ปี แต่เป็นการเทียบระหว่างเด็กที่มีผลคะแนน O-NET เมื่อตอน ป.6 อยู่ในระดับเดียวกัน ซึ่งเป็นไปได้ว่าเด็กคนหนึ่งอาจมาจากครอบครัวยากจน ส่วนเด็กอีกคนมาจากครอบครัวที่ร่ำรวย แล้วเราจึงมาดูว่ามันมีผลมากน้อยแค่ไหนในสามปีถัดมาของชีวิต ซึ่งสิ่งที่เกิดขึ้นหลังการเปรียบด้วยเกณฑ์นี้ ทำให้เราได้คำตอบว่า อะไรก็ตามที่เราเห็นในคะแนน PBTS ล้วนเป็นผลที่ตามมาตั้งแต่ ป.6 ดังนั้นสรุปได้ว่าทักษะที่เด็กแต่ละคนสะสมมาจนถึงชั้น ป.6 คือสิ่งที่นำมาซึ่งความแตกต่างในตอนสอบ PISA โดยเฉพาะเมื่อยิ่งเจาะลึกลงไปที่ลักษณะของข้อสอบ PBTS หรือ PISA จะยิ่งเห็นว่าโจทย์คำถามนั้นไม่ได้มุ่งไปที่ความรู้ในระดับสูงหรือความรู้ในชั้นมัธยม แต่สิ่งที่ข้อสอบต้องการคือการทำความเข้าใจความซับซ้อนของชุดความรู้ในระดับประถมศึกษา และทั้งหมดนี้เท่ากับว่าคะแนนของเด็กที่ทำได้แค่ระดับพื้นฐานในช่วงอายุ 15 กำลังแสดงให้เห็นว่าฐานความรู้ของเขามีปัญหามาตั้งแต่ระดับชั้นประถม”

รศ.ดร.วีระชาติ กล่าวถึงความน่าสนใจของการทดสอบ PISA หรือ PBTS อีกว่า “ในการทดสอบทุกครั้งจะมีการสอดแทรกแบบสอบถามเกี่ยวกับบรรยากาศห้องเรียน หรือรูปแบบของการจัดการเรียนการสอน ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ถือว่ามีประโยชน์มากต่อการแสดงภาพรวมของการจัดการเรียนรู้ จึงคิดว่าหากการสอบ O-NET ปรับให้มีแบบสอบถามเพิ่มเข้าไปด้วย ข้อมูลที่ได้รับจะเป็นข้อเท็จจริงที่จะช่วยในการปรับปรุงห้องเรียนโดยรวมสำหรับเด็ก ๆ ได้อีกมาก

“อยากชี้ให้เห็นว่างานวิจัยซึ่งได้จากผลทดสอบ PBTS ของเด็กไทยวัย 15 ปีราวห้าพันคน ได้ทำให้เรามองเห็นและเข้าใจที่มาที่ไปของคะแนนสอบ PISA ยิ่งขึ้น โดยเฉพาะกรณีความแตกต่างของเส้นทางการเรียนรู้ ที่ก่อรูปร่างมาตั้งแต่ช่วงปฐมวัยถึงประถมศึกษา และเป็นหนึ่งในข้อเสนอเชิงนโยบายเรื่องการจัดสรรทรัพยากรที่คิดว่าจำเป็นต้องทำให้เกิดขึ้น รวมถึงต้องให้ความสำคัญกับการพัฒนาเด็กปฐมวัยมากขึ้นด้วย”

ทั้งนี้ รศ.ดร.วีระชาติ ได้เสนอข้อสรุปจากการทำงานวิจัยไว้ 4 ข้อดังนี้ 

1. ยกระดับสมรรถนะผู้เรียนโดยเน้นความสำคัญที่การพัฒนาตั้งแต่ระดับปฐมวัย-ประถมศึกษา 
2. ลงทุนพัฒนาเด็กกลุ่มที่ทำผลสอบ PBTS ได้ในระดับพื้นฐาน (Level 1-2) โดยสนับสนุนให้เด็กกลุ่มนี้เข้าถึงทรัพยากรและโอกาสต่าง ๆ เพราะเด็กกลุ่มนี้คือคนส่วนใหญ่ของประเทศ ดังนั้นถ้าสามารถเปลี่ยนผลลัพธ์การเรียนรู้ได้ ก็หมายถึงความเป็นไปได้ของการแก้ปัญหาในภาพรวม การลดความเหลื่อมล้ำ และเพิ่มประสิทธิภาพให้กับประเทศ
3. การสอบเชิงวิชาการ (O-NET, NT, RT ฯลฯ) ควรเพิ่มข้อคำถามที่ไม่ใช่ข้อสอบ เพื่อนำข้อมูลมาวิเคราะห์และปรับปรุงเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้
4. งานวิจัยชิ้นนี้คือหนึ่งในการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน ซึ่งแสดงให้เห็นว่าถ้าสามารถเชื่อมโยงข้อมูลมหาศาลเข้าหากันได้ แม้อาจยังไม่พบคำตอบว่าจะลดความเหลื่อมล้ำหรือแก้ปัญหาด้านการศึกษาอย่างไร แต่อย่างน้อยเราจะเข้าใจปัญหาได้มากขึ้น                              

รศ.ดร.วีระชาติ สรุปว่า  “ณ วันนี้เรายังไม่มีงานวิจัยที่ชัดเจนว่าผลทดสอบ PISA หรือการสอบ O-NET สิ่งไหนจะพยากรณ์ความสำเร็จในชีวิตของเด็ก ๆ ได้มากกว่ากัน เพราะเป้าหมายการศึกษานั้นอาจไม่ได้สำคัญที่การยกระดับคะแนน แต่คือการทำให้คนคนหนึ่งมีต้นทุนมนุษย์ เพื่อประสบความสำเร็จในการทำงานและการดำเนินชีวิตอย่างมีคุณภาพ อย่างไรก็ตามเราก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า ‘คะแนน’ ก็สำคัญในแง่ของการ ‘วัดไข้’ เช่นเดียวกับถ้าหมอไม่มีเทอร์โมมิเตอร์ก็วัดไข้ไม่ได้ แล้วก็ประเมินอาการไม่ถูก จึงหวังว่าการเชื่อมโยงข้อมูลงานวิจัยครั้งนี้ จะเป็นเสมือนกระบวนการหนึ่งของการวัดไข้ ที่จะเป็นส่วนหนึ่งของการช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้ และลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาไทยได้ในอนาคต”

The post เปิดผลวิจัยพิสูจน์ ลงทุนปฐมวัย ประถมศึกษา ส่งผลคะแนน PISA มากที่สุด เร่งช่วยเด็กเรียนอ่อน กลุ่มใหญ่ของประเทศ เปลี่ยนผลลัพธ์การเรียนรู้ แก้เหลื่อมล้ำถูกจุด first appeared on กสศ..

การประชุมครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อนำเสนอผลการวิจัยที่ใช้ข้อมูลระยะยาวจากการสอบ PISA ตลอด 25 ปีที่ผ่านมา จากทีมวิจัยชั้นนำจากประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก เพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายและทิศทางการปฏิรูประบบการศึกษา และแนวทางการจัดการเรียนการสอนในสถานศึกษาและชั้นเรียนอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีหัวข้อสำคัญ ได้แก่ 1) บทบาทของข้อมูล PISA ในกระบวนการสร้างความรู้ระดับประเทศ 2) การนำข้อมูล PISA ไปใช้ในการปฏิรูปและเปลี่ยนแปลงนโยบายเฉพาะด้าน และ 3) การนำข้อมูล PISA ไปใช้พัฒนาระดับโรงเรียน ผ่านการแลกเปลี่ยนจากนักการศึกษา นักวิจัย และผู้กำหนดนโยบาย 

ในการประชุมวิชาการนานาชาติ PISA ซึ่งจัดขึ้นเป็นครั้งแรกในรอบ 5 ปีนี้ OECD ได้คัดเลือกผลงานวิจัยจากคณะนักวิจัย และองค์กรวิชาการจากทั่วโลกที่มีผลงานวิจัยซึ่งใช้ข้อมูล PISA ในการจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายที่มีความชัดเจนและเป็นประโยชน์ในการปฏิรูปการศึกษาในระดับนานาชาติ โดยในปีนี้ OECD ได้คัดเลือกผลงานวิจัยที่กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) และ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ได้ร่วมกันดำเนินการตลอด 3 ปีที่ผ่านมา ซึ่งถือเป็นงานวิจัยหนึ่งเดียวในภูมิภาคอาเซียน  โดย ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. และ ดร.วีระชาติ กิเลนทอง ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อการประเมินและออกแบบนโยบาย (RIPED) ได้ร่วมนำเสนอภายใต้หัวข้อ “การใช้ข้อมูล PISA เพื่อส่งเสริมการพัฒนาโรงเรียน และการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ของนักเรียนในประเทศไทย (Leveraging PISA for School Improvement: How the Equitable Education Fund Utilises PISA Insight to Foster Student Resilience and Enhance Educational Outcomes in Thailand)”

งานวิจัยนี้ได้รับการสนับสนุนข้อมูลและความร่วมมือจากสถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สทศ. ในการเชื่อมโยงข้อมูลรายบุคคลของผู้เรียนตั้งแต่ระดับประถมศึกษาปีที่ 6 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 3 กับผลการทดสอบ PISA for School ของนักเรียนในระดับ ม.3 หรือ ม.4 ที่มีอายุประมาณ 15 ปี การเชื่อมโยงข้อมูลนี้ช่วยให้ทีมวิจัยสามารถวิเคราะห์บทบาทของผลการทดสอบ O-NET ระดับ ป.6 ที่มีต่อผลการทดสอบ PISA for School ของนักเรียนกลุ่มตัวอย่างมากกว่า 3,000 คนจาก 16 จังหวัดในประเทศไทย ซึ่งพบว่า ความแตกต่างของทักษะหรือสมรรถนะในอดีตที่ประเมินเมื่อจบระดับประถมศึกษา สามารถอธิบายความแตกต่างของผลคะแนน PISA ของผู้เรียนเมื่ออายุ 15 ปี ได้ดีกว่าแทบทุกตัวแปร ไม่ว่าจะเป็น ตัวแปรที่บ่งบอกถึงคุณลักษณะของสถานศึกษา ของผู้เรียน และของครัวเรือน ข้อค้นพบนี้บ่งบอกเป็นนัยว่า นโนบายที่มุ่งยกระดับคุณภาพการเรียนรู้และลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาระดับประถมศึกษา อาจเป็นมาตรการที่สามารถยกระดับผลการทดสอบ PISA ได้อย่างมีนัยสำคัญและมีประสิทธิภาพ

จากผลการวิจัยดังกล่าว ทางคณะผู้วิจัยจึงได้นำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบายแก่ผู้เข้าร่วมจากประเทศต่าง ๆ ให้เห็นความสำคัญของนโยบายการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ในระยะยาวตั้งแต่ระดับประถมศึกษาถึงระดับมัธยมศึกษา ที่คำนึงถึงความเสมอภาคทางโอกาสและคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียนตั้งแต่ระดับปฐมวัย รวมถึงการลดความเหลื่อมล้ำในคุณภาพการจัดการเรียนการสอนของสถานศึกษาระดับประถมศึกษา โดยเฉพาะในโรงเรียนขนาดเล็ก ที่จะช่วงส่งผลเชิงบวกแก่ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของเด็กเยาวชนไทยทั้งในเวที PISA และ ต่อการพัฒนาประเทศด้านต่าง ๆ ในระยะยาวต่อไป

The post กสศ. และ RIPED ทีมวิจัยหนึ่งเดียวในอาเซียนที่ได้รับเชิญจาก OECD นำเสนอผลวิจัยจากข้อมูล PISA for School เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์การศึกษาไทย ในการประชุมวิชาการนานาชาติ PISA first appeared on กสศ..

นอกจากผักที่ “น้องบี” ดูแลจะถูกส่งต่อไปเป็นอาหารกลางวันให้กับเพื่อนๆ ในโรงเรียนเดียวกันแล้ว ยังรวมถึงหน้าที่ในการดูแลแม่ไก่และเก็บไข่ด้วย

“เราสอนเด็กตั้งแต่ให้รู้จักสายพันธุ์ไก่ไข่ การให้น้ำให้อาหาร การเก็บเกี่ยวผลผลิต และนำผลผลิตที่ได้จัดให้กับโครงการอาหารกลางวัน โดยขายในราคา 100 บาท และจำหน่ายให้ชาวบ้านในชุมชนรอบ ๆ โรงเรียนด้วย” ครูพิทยา กล่าว

เด็กชายตัวเล็กลงมือทำทุกอย่างด้วยตนเองอย่างคล่องแคล่ว แต่สิ่งที่เห็นนี้ไม่ได้เกิดขึ้นในตลอดปีการศึกษาที่ผ่านมา 

พาน้องกลับโรงเรียนไม่ง่าย เมื่อผู้ปกครองไม่เอาด้วย

ในภาคเรียนที่ 1 “น้องบี” ต้องย้ายโรงเรียนเพราะครอบครัวมีเพียงตาและยายที่ต้องส่งเสียลูกหลานถึง 4 คน เด็กคนหนึ่งในบ้านจึงถูกเลือกให้ย้ายไปยังโรงเรียนประจำเพื่อแบ่งเบาภาระการเลี้ยงดู และนั่นคือน้องบี

ในขณะที่น้องเอ ฝาแฝดผู้พี่ยังคงเรียนที่โรงเรียนสินแร่สยาม และมาส่งใบงานให้กับครูพิทยาทุกสัปดาห์ในช่วงที่ต้องเรียนออนไลน์ ทำให้ครูรับรู้ว่าว่าน้องบีไม่เคยเข้าเรียนในโรงเรียนใหม่มาตลอดเทอม

“เราเห็นท่าไม่ดี ก็เลยตามไปที่บ้าน”

ทั้งครอบครัวอาศัยนอนอยู่ริมระเบียงของรีสอร์ทที่ตารับจ้างทำงานอยู่ ฝนตกครั้งนึงก็ต้องขยับที่นอนอยู่ตลอดคืน ฐานะทางบ้านจึงเป็นหนึ่งเหตุผลสำคัญที่ทำให้แม้ครูพิทยาเทียวไปเทียวมาบ้านน้องบีหลายครั้ง เพื่อโน้มน้าวให้กลับไปเรียนหนังสือ แต่ไม่เป็นผล

สถานการณ์ที่น้องบีต้องเผชิญไม่ต่างจากเด็กหลายคนในช่วงวิกฤติโควิด-19 ที่ใน 2 ปีมานี้มีการเลิกจ้างทั้งชั่วคราวและถาวร อาชีพค้าขายและรับจ้างมีรายได้ลดลงต่อเนื่อง กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)สำรวจพบว่าเด็กยากจนพิเศษเพิ่มขึ้นกว่า 3 แสนคนมาเป็น 1.2 ล้านคน เมื่อรวมกับนักเรียนยากจนอีกราว 7 แสนคน ทำให้วันนี้มีเด็กเสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษากว่า 1.9 ล้านคน และเด็กจำนวนมากที่หลุดมาแล้วเพราะต้องช่วยครอบครัวทำงานหารายได้กลายเป็นแรงงานนอกระบบเฉียบพลัน

น้องบีเองก็ต้องช่วยยายเลี้ยงวัวเช่นกัน เมื่อน้องบียืนยันจะไม่กลับมาเรียน ส่วนผู้ปกครองก็ไม่ได้ส่งเสริม โอกาสทางการศึกษาจึงค่อย ๆ ลดลงเต็มที 

เรื่องปากท้องไม่ใช่ปัญหาเดียว เพราะห้องเรียนไม่มีพื้นที่ให้เด็กทุกคน

“ไม่แปลกนะครับ คือเรียนก็ดีครับ แต่ผมอ่านไม่ออก เลยทำงานดีกว่า” คำตอบตรงไปตรงมาที่ “น้องบี” แสดงออกชัดว่าเขาไม่ได้รู้สึกแปลกแยกเมื่อเห็นเพื่อน ๆ หรือแม้กระทั่งฝาแฝดตัวเองได้ไปเรียนหนังสือ

น้องบีถือว่าเรียนช้ากว่าเด็กปกติ แม้อ่านออกบ้างแต่เขียนไม่ค่อยได้ ซึ่งเป็นปัญหาของเด็กอีกหลายคนในโรงเรียนสินแร่สยาม เพราะเป็นโรงเรียนพื้นที่รอยต่อชายแดนฝั่งตะวันตกกับประเทศเพื่อนบ้าน เด็ก ๆ ที่นี่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์จึงมีปัญหาด้านภาษา ที่ภาษาไทยถือเป็นภาษาที่ 2 ของพวกเขา

ผลประเมิน PISA หลายสิบปีที่ผ่านมา พบว่าไทยยังคงได้คะแนนต่ำกว่าค่าเฉลี่ยในการสอบวัดความรู้ทั้ง 3 ด้าน โดยเฉพาะในเรื่องของการอ่านที่ “ต่ำลง” และยังพบ “ความห่าง” ของจำนวนเด็กที่ได้คะแนนต่ำกว่ามาตรฐานมีเยอะกว่ามากเมื่อเทียบกับเด็กที่ได้คะแนนสูงกว่ามาตรฐาน ซึ่งพบในทุกประเทศว่าคะแนนที่ต่ำว่ามาตรฐานจะพบในกลุ่มเด็กที่มีความยากจน

สิ่งที่เกิดขึ้นทำให้ต้องย้อนไปดูการศึกษาตั้งแต่ระดับประถมศึกษาและพบว่า แม้กระทั่งโรงเรียนในกรุงเทพมหานครมีเด็กกว่าร้อยละ 13 ที่ยังอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้

ตอกย้ำกับการศึกษาในช่วงโควิด-19 ที่น้องบีคือหนึ่งในกรณีที่เห็นชัดว่าเมื่อเด็กไม่มีแม้อุปกรณ์การเรียนที่สามารถเข้าถึงการเรียนออนไลน์ได้ และยิ่งมีเหตุจูงใจให้ขาดเรียนไปตลอดปีการศึกษา ก็ยิ่งเกิดภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ (Learning Loss)

เมื่อเรียนไม่ทันเพื่อน ก็ยิ่งทำให้น้องบีไม่อยากกลับมาเรียน

ห้องเรียนแห่งความสุข ออกแบบให้เหมาะสมกับเด็กรายคน 
กลไกเหนี่ยวรั้งเด็กออกนอกระบบ

ความพยายามตลอดช่วงปิดเทอมเพื่อตาม “น้องบี” กลับมาเรียน ท้ายที่สุดเมื่อเปิดภาคเรียนที่ 2 โรงเรียนสินแร่สยามนำน้องบีย้ายกลับมาอยู่ในระบบตามเดิม ซึ่งช่วงสัปดาห์แรกเด็กแทบไม่เคยมาเรียน ครูจึงต้องสร้างแรงจูงใจโดยมอบหมายหน้าที่ให้น้องบีดูแลแปลงผัก เก็บไข่ไก่ และตอนเย็นก็ยังพอมีเวลาไปช่วยยายเลี้ยงวัว แต่ที่สำคัญคือการเปลี่ยนการเรียนการสอนที่ออกแบบมาเพื่อกระตุ้นให้น้องบีเปิดใจกลับมาเรียนอีกครั้ง

ภาณุพงศ์ มุ่นพลาย ผู้อำนวยการโรงเรียนสินแร่สยาม เล่าว่านักเรียนแต่ละคนมีปัญหาที่ต่างกัน ทั้งด้านการเรียน, เศรษฐกิจ หรือสภาพทางสังคม ครูจึงต้องออกแบบการศึกษาให้เหมาะสมกับเด็กทุกคนเพื่อลดความเสี่ยงที่เด็กจะหลุดออกนอกระบบการศึกษา

“เราต้องออกแบบการเรียนรู้อย่างมีความสุข เช่น การหาเทคนิคในการจัดการศึกษาให้กับเด็กพื้นที่ชายขอบ เพิ่มทักษะให้เด็กอ่านออกเขียนได้ การจัดกิจกรรมแบบ Active Learning เพื่อให้เด็กลงมือปฏิบัติจริง” 

ในการแก้ไขปัญหาด้านเศรษฐกิจโรงเรียนจึงสร้างรายได้ระหว่างเรียนให้นักเรียนกลุ่มเสี่ยง มีโครงการฝึกอาชีพในโรงเรียน เช่น บาริสต้าน้อยในร้านกาแฟ Siam Coffee, การเลี้ยงไก่ไข่และปลูกผักเพื่ออาหารกลางวัน หรือร้านตัดผมสินแร่บาร์เบอร์ โดยมีการปันผลให้กับนักเรียนเป็นทุนการศึกษา

ตอนนี้ผลการเรียนของ “น้องบี” ดีขึ้นมาก แม้ยังหยุดเรียนอยู่บ้างแต่เห็นชัดว่ามีความตั้งใจมาเรียนมากขึ้นกว่าเดิม แต่การเริ่มต้นเปิดใจนี้ จะเหนี่ยวรั้งน้องบีได้อีกนานแค่ไหน เพราะในช่วงปิดเทอมคือช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่เด็กจะตัดสินใจอีกครั้งว่าจะอยู่ในภาคการศึกษาต่อไปหรือไม่ ยิ่งการเลื่อนชั้นในระดับประถมศึกษาไปยังมัธยมศึกษา หรือมัธยมศึกษาตอนต้นไปสู่ระดับชั้นที่สูงขึ้นที่จะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น ความเสี่ยงก็ย่อมมีมากขึ้นตามมา

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กล่าวว่า ในระหว่างปิดเทอมครูจะหมั่นไปเยี่ยมบ้านจนรู้สถานการณ์ว่าเด็กแต่ละคนมีโอกาสหลุดออกจากระบบการศึกษาหรือไม่ ดังนั้นช่วงปิดเทอมคือช่วงสำคัญที่สุดที่เราต้องเปิดโครงการ “Zero Dropout เด็กทุกคนต้องได้เรียน” โครงการที่ใช้กลไกเชิงพื้นที่และการระดมทุกภาคส่วนมาทำงานร่วมกัน เพราะใน 2 เดือนข้างหน้านี้ไปจนถึง 15 พฤษภาคม เป็นเหมือนการนับถอยหลัง “2 เดือนอันตราย” ที่จะมีเด็กจำนวนมากเลือกไม่กลับมาสู่ระบบการศึกษา

นี่คือโจทย์ใหญ่ที่ไม่ใช้แค่หน้าที่ของภาคการศึกษา แต่เป็นโจทย์ของทุกคน

The post แปลงผัก เล้าไก่ และฝูงวัว ห้องเรียนรับเปิดเทอม กลไกรักษาเด็กไว้ในระบบ first appeared on กสศ..

สื่อท้องถิ่นรายงานว่า รัฐบาลจะว่าจ้างบรรดาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาและการอ่าน รวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านคณิตศาสตร์ เพื่อรับบทบาทในฐานะผู้ช่วยและที่ปรึกษาของครูและพ่อแม่ ซึ่งจะช่วยยกระดับผลลัพธ์ของนักเรียนในด้านทักษะการอ่านและการคำนวณ ซึ่งเป็นทักษะการเรียนรู้พื้นฐานที่สำคัญและจำเป็นสำหรับการต่อยอดสู่การศึกษาในระดับที่สูงขึ้นไป 

การตัดสินใจครั้งนี้มีขึ้นหลังผลการทดสอบในโครงการ Programmed for International Student Assessment หรือ PISA ซึ่งเป็นโครงการประเมินผลความรู้ของนักเรียนนานาประเทศร่วมกันขององค์กรเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) พบว่า นับตั้งแต่ PISA เริ่มประเมินทักษะการอ่านครั้งแรกในปี 2000 ปีที่ผ่านมาคะแนนเฉลี่ยของออสเตรเลียลดลงราวๆ 3 ใน 4 ของคะแนนเฉลี่ยตามปกติ 

รายงานระบุว่า การว่าจ้างและกระจายตัวผู้เชี่ยวชาญไปยังโรงเรียนทั่วทุกแห่งในรัฐนิวเซาท์เวลส์ จะช่วยแก้ปัญหาภาวะเรียนรู้ถดถอยในเด็กนักเรียนได้ ทั้งนี้ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาจะช่วยกระตุ้นและส่งเสริมให้เด็กๆ อ่านหนังสือและคิดคำนวณเลขอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ บุคลากรกลุ่มนี้ยังมีบทบาทสำคัญในการผลักดันและสนับสนุนหลักสูตรใหม่ที่จะเปิดตัวในปี 2022 ซึ่งจะเน้นวิชาภาษาอังกฤษและเลขอย่างจริงจังอีกด้วย

โครงการคิดริเริ่มนี้เป็นส่วนสำคัญของโครงการ School Success Model หรือ โมเดลโรงเรียนรูปแบบใหม่ ที่นำข้อมูลมาประยุกต์และบูรณาการ เพื่อสร้างสรรค์แนวทางการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับโลกหลังยุคโควิด 

ซาราห์ มิตเชลล์ (Sarah Mitchell) รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการแห่งรัฐนิวเซาท์เวลส์กล่าวว่า ทางกระทรวงกำลังพยายามสร้างหลักสูตรระดับโลก การจ้างงานผู้เชี่ยวชาญด้านการอ่านและคำนวณกว่า 1,300 ตำแหน่ง จะเป็นการช่วยเสริมศักยภาพคุณครูอีกแรง โดยจะช่วยทำให้คุณครูสามารถส่งมอบความรู้ที่ดีที่สุดให้แก่นักเรียนได้

สื่อท้องถิ่นรายงานว่า โครงการใหม่นี้จะเริ่มดำเนินการในปี 2022 เป็นต้นไป และจะพร้อมดำเนินการตามหลักสูตรอย่างเต็มรูปแบบในปี 2023

ขณะเดียวกัน ภายใต้โมเดลความสำเร็จของ School Success Model ปรากฏว่ามี ‘โรงเรียนตัวแทน’ จำนวนหนึ่งที่ถูกเรียกขานว่า ‘Ambassador Schools’ เริ่มกำหนดว่าจะทำการขับเคลื่อนเพื่อยกระดับประสิทธิภาพของครูและนักเรียนทั่วรัฐนิวเซาท์เวลส์ โดยจะไปจับมือเป็นพันธมิตรกับทางมหาวิทยาลัย เพื่อสร้างงานวิจัยด้านการศึกษาที่สามารถแบ่งปันกันทั่วทั้งระบบการศึกษาของรัฐนิวเซาท์เวลส์และนานาประเทศทั่วโลก

ทั้งนี้โรงเรียน Auburn North Public School ถือเป็น 1 ใน 3 ของ ‘โรงเรียนตัวแทน’ ที่ได้รับการคัดเลือก ซึ่งมาร์ก แฮร์ริส (Mark Harris) ครูใหญ่ของโรงเรียนกล่าวว่า โรงเรียนของตนกำลังนำองค์ความรู้มาประยุกต์และต่อยอดเพื่อสร้างสรรค์การศึกษาที่ดีขึ้นให้แก่นักเรียนทุกคน 

“ในฐานะ Ambassador School เรามีโอกาสแบ่งปันและบอกเล่าถึงสิ่งที่เราทำแล้วเวิร์ก เพื่อช่วยโรงเรียนอื่นๆ ในการขับเคลื่อนเพื่อพัฒนาโรงเรียน อีกทั้งโรงเรียนของเรายังตระหนักถึงบทบาทสำคัญที่ผู้ปกครองมีต่อความเป็นอยู่ที่ดีของนักเรียนและในความสำเร็จทางการศึกษาของเด็กอีกทางหนึ่งด้วย” แฮร์ริสกล่าว 

โดยที่ผ่านมา แฮร์ริสได้พัฒนาชุมชนการเรียนรู้และวัฒนธรรมที่เป็นมิตรสำหรับผู้ปกครอง โดยตั้งอยู่บนความสัมพันธ์ที่ไว้วางใจและให้ความเคารพซึ่งกันและกัน ส่งผลให้โปรแกรมการเรียนรู้ที่โรงเรียนพยายามผลักดันนั้นมีประสิทธิภาพเชิงประจักษ์มากมาย 

ขณะเดียวกันแฮร์ริสได้ยกตัวอย่างโครงการริเริ่มที่ทางโรงเรียนได้ดำเนินการลงไป ซึ่งหมายรวมถึงโครงการ ‘Harmony House’ ที่จัดโปรแกรมด้านการศึกษา ความเป็นอยู่ที่ดี และสังคมสำหรับผู้ปกครอง และโปรแกรม ‘Parents as Partners in Learning’ ที่เสริมศักยภาพ และช่วยให้ผู้ปกครองพัฒนาความมั่นใจ พัฒนาความรู้ รวมถึงพัฒนาทักษะจนสามารถจัดการเรียนรู้ให้ลูกๆ ได้อย่างมีคุณภาพนั่นเอง

ที่มา : Experts to help kids lift literacy and numeracy outcomes

The post นิวเซาท์เวลส์เล็งจ้างกูรูกว่า 1,000 คนสู้วิกฤตความรู้ถดถอย first appeared on กสศ..

หลังจากแต่ละโรงเรียนเข้าร่วมการทดสอบ PISA-based Test for Schools (PBTS) แล้ว ทุกโรงเรียนจะได้รับรายงานระดับสถานศึกษา (School Report) ซึ่งสรุปข้อมูลสมรรถนะ เสียงสะท้อน และระดับทักษะทางสังคมและอารมณ์ของนักเรียน ให้ผู้ใช้งานในระดับโรงเรียนสามารถเข้าถึงและนำไปประกอบการวางแผนการพัฒนาโรงเรียนของตัวเองได้ โดยผลการทดสอบในโครงการ PISA for Schools สามารถเทียบเคียงการสอบ PISA ซึ่งดำเนินจัดขึ้นทั่วโลกในทุก 3 ปี ได้ แต่ด้วยข้อมูลในรายงานนี้มีความซับซ้อนและยังเป็นเรื่องใหม่สำหรับนักสร้างการเปลี่ยนแปลงในระดับห้องเรียน จึงจำเป็นที่จะต้องมีการเสวนาเพื่อสนับสนุนโรงเรียน โดยทาง OECD ได้แบ่งการทำความเข้าใจรายงานผลการประเมินเป็น 3 ส่วน ดังนี้   ของนักเรียน มุมมองที่มีต่อแรงบันดาลใจ การจัดการเรียนการสอนและบรรยากาศในโรงเรียน ตลอดจนถึงระดับทักษะทางสังคมและอารมณ์ของนักเรียน  

1 ทำความเข้าใจรายงาน PISA for Schools เบื้องต้น

การทดสอบ PISA-based Test for Schools (PBTS) ออกแบบมาให้โรงเรียนใช้วัดผลและสำรวจความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ในการเรียนรู้ของผู้เรียน โดยโรงเรียนจะสามารถข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับนักเรียนนี้ไปพัฒนาการจัดการเรียนการสอนและการบริหารจัดการโรงเรียนในภาพรวมได้ 

โดย PBTS ได้ออกแบบการทดสอบและแบบสอบถามมาเพื่อให้สามารถเข้าถึงถึงข้อมูลเชิงลึกของนักเรียน เช่นเดียวกับการทดสอบ PISA ผู้เรียนกลุ่มตัวอย่างจะต้องตอบแบบทดสอบซึ่งวัดสมรรถนะความฉลาดรู้ (literacy) ของนักเรียนใน 3 ด้านคือ การอ่าน คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ และแบบสอบถามซึ่งรวบรวมข้อมูลทางเศรษฐฐานะ แรงบันดาลใจ มุมมองต่อบรรยากาศการจัดการเรียนการสอน และความสัมพันธ์ต่อครูและเพื่อน ๆ ของผู้เรียน นอกจากนี้ PISA for Schools ยังได้เพิ่มเติมแบบสอบถามเพื่อประเมินระดับทักษะทางสังคมและอารมณ์ (Social and Emotional Skills) ของผู้เรียน และข้อคำถามเกี่ยวกับการรับมือการเรียนรู้ในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19 ของผู้เรียน

โดยการรายงานผลการประเมินนักเรียน ทั้ง 3 ด้านได้แก่ ทักษะทางปัญญา เสียงสะท้อนของนักเรียน และทักษะทางอารมณ์และสังคม OECD จะนำผลการทดสอบ PBTS ที่จัดขึ้นเมื่อต้นปี 2021 กลับไปเปรียบเทียบกับผลการทดสอบของโรงเรียนในประเทศไทยและคะแนนของประเทศในกลุ่ม OECD ที่เข้าร่วมการทดสอบ PISA 2018 เพื่อให้โรงเรียนเห็นภาพเชิงเปรียบเทียบและหาจุดที่จะพัฒนาต่อไปได้ โดยทาง OECD ได้ย้ำว่าการสอบไม่มีคะแนนเต็ม มีแต่คนได้คะแนนมากกับน้อย เปรียบเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานเพื่อให้เห็นศักยภาพของผู้เรียนเท่านั้น

การติวเพิ่มเติมโดยหวังให้เกิดการแข่งขันในหมู่ผู้เรียน และหวังให้ผู้เรียนสอบให้ได้คะแนนสูง จึงไม่ใช่เรื่องจำเป็น เพราะเป็นการสอบเพื่อประเมินผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้ของนักเรียน นักเรียนไม่จำเป็นต้องกดดันเพื่อให้ได้ผลสอบที่ดี เพราะจะไม่สะท้อนผลการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นจริง ซึ่ง ดร.ไกรยส ภัทราวาท ได้เสริมในส่วนนี้ว่า นอกจากจะต้องทำความเข้าใจกลุ่มเด็กที่ได้คะแนนมากแล้ว ยังต้องให้ความสำคัญกับเด็กที่ได้คะแนนต่ำกว่ามาตรฐาน เพื่อที่จะได้รู้ว่าพวกเขาเหล่านั้นกำลังประสบปัญหาอะไรในการเรียนรู้ และคุณครูสามารถช่วยเหลืออย่างไรได้บ้าง

2 กรณีศึกษาจากต่างประเทศ

การเข้าร่วมการทดสอบในโครงการ PISA for Schools ไม่ได้เน้นไปที่การวัดผลเพื่อจัดลำดับนักเรียน แต่เน้นไปที่การสร้างข้อมูลคุณภาพสูง เพื่อให้กลุ่มชุมชนนักการศึกษาทั้งในระดับผู้กำหนดนโยบายจนไปถึงครูผู้สอนผู้เป็นหัวใจแห่งการขับเคลื่อยความเปลี่ยนแปลงในระดับห้องเรียนจากทั่วโลก เพื่อแบ่งปันกรณีศึกษาทั้งในมุมของปัญหาและแนวทางการแก้ไข ซึ่ง กสศ. และ OECD เชื่อว่าการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ทั้งในระดับประเทศและระดับนานาชาตินี้ จะเป็นส่วนสำคัญในการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ของผู้เรียนให้มีทักษะและสมรรถนะสำคัญในศตวรรษที่ 21

โดย OECD ได้เชิญชวนให้คณะครูและนักการศึกษาจากไทยเข้าไปแสดงความคิดเห็นและแลกเปลี่ยนบนแพลตฟอร์ม PISA for Schools Community ซึ่งได้ติดตั้งให้มีระบบหลายภาษาเพื่อเชื่อมต่อนักการศึกษาจากทั่วโลกให้มีเครื่องมือที่ออกแบบอย่างดีเพื่อสนับสนุนการประเมิน วัดผล และช่วยวางแผนการจัดการเรียนรู้การสอนให้เหมาะสมกับศักยภาพและความต้องการของนักเรียนในแต่ละส่วนของประเทศ

ทาง OECD ยังได้นำเสนอตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับโรงเรียนในสหรัฐฯ และบราซิลที่เข้าร่วมโครงการ PISA for School เพื่อแสดงให้คณะครูจากโรงเรียนไทยที่เข้าร่วมการสัมมนาให้เห็นถึงตัวอย่างการนำเอาผลการทดสอบไปปรับใช้

ตัวอย่างจากโรงเรียนในสหรัฐอเมริกา

คุณ John Campbell อดีตผู้อำนวยการโรงเรียนหลายแห่งในเมืองแอตแลนต้า จอร์เจีย แบ่งปันประสบการณ์ ว่าได้เรียนรู้จาก PISA for Schools ว่ากลุ่มโรงเรียนของในเขต Gwinnett County ยังขาดความเข้มข้น (Rigor) ความเชื่อมโยง (Relevance) และความสัมพันธ์ (Relationship) ซึ่งเขาได้ชวนเพื่อนครูและผู้บริหารในเขตพื้นท่ีมาถอดบทเรียนพร้อมกับวิธีการแก้ไขปัญหา

ความเข้มข้น –  ผลการทดสอบ PBTS แสดงให้เห็นว่าเมื่อนักเรียนตอบคำถามได้ คุณครูก็ไม่ได้มีความเคร่งครัดท่ีจะผลักดันนักเรียนให้อธิบายเหตุผลในการเลือกตอบคำถาม ดังนั้นจึงนับว่าโรงเรียนยังขาดทั้งความเคร่งครัดและความเข้มข้น จึงได้รับผลสะท้อนออกมาว่านักเรียนยังขาดการพัฒนาทักษะกระบวนการคิด การแก้ปัญหา และการสื่อสาร ซึ่งทางโรงเรียนได้นำตัวอย่างบททดสอบที่มุ่งวัดสมรรถนะและทักษะการคิดขั้นสูงของ PISA มาปรับใช้เพื่อพัฒนาทักษะเหล่านี้ให้มากขึ้น

ความเชื่อมโยง – นอกจากนี้ PISA for Schools ยังแสดงให้เห็นว่านักเรียนจำนวนมากไม่เห็นการเชื่อมโยงระหว่างการเรียนการสอนในห้องเรียนกับปัญหาที่พวกเขาเจอในชีวิตประจำวัน ซึ่งเป็นโจทย์ที่โรงเรียนและคุณครูจะนำเอากรณีศึกษาที่เห็นได้ชัดหรือมีผลกระทบกับตัวนักเรียน หรือเหตุการณ์สำคัญที่ถูกพูดถึง เข้ามาประกอบในหลักสูตรให้เกิดความเชื่อมโยงระหว่างความรู้ที่ได้จากในห้องเรียน และการนำเอาไปใช้ในชีวิตประจำวัน ทำให้นักเรียนสามารถเรียนรู้จากเหตุการณ์จริงและฝึกทักษะการเชื่อมโยง รวมไปถึงการคิดอย่างมีระบบ

ความสัมพันธ์ – สำหรับสิ่งที่สำคัญที่สุดคือความสัมพันธ์ นักเรียนจำนวนมากไม่รู้สึกว่าครูผู้สอนใส่ใจหรือให้ความสำคัญกับพวกเขานอกเหนือไปจากการเรียนการสอน นอกจากนี้ยังรู้สึกว่าเมื่ออยู่นอกห้องเรียน พวกเขาไม่สามารถเข้าถึงคุณครูเพื่อขอความช่วยเหลือหรือคำแนะนำเพิ่มเติมที่นอกเหนือไปจากเรื่องการเรียนได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทางโรงเรียนตระหนักดีว่าเมื่อผู้เรียนในช่วงวัยรุ่นได้รับความสนใจ พวกเขาจะสามารถเรียนรู้ได้ดียิ่งขึ้น

ตัวอย่างจากโรงเรียนบราซิล

คุณ Francisco “Freire” De Sales ผู้อำนวยการโรงเรียนในเขต Sobral ประเทศบราซิล แบ่งปันว่า พวกเขาพบกับปัญหาเรื่องความเหลื่อมล้ำของเด็กนักเรียนที่มาจากภูมิหลังหลากหลาย และได้แก้ไขด้วยการจับกลุ่มให้นักเรียนที่มีความสามารถใกล้เคียงกันได้เรียนด้วยกัน รวมไปถึงพัฒนาการสื่อสารและทำให้เด็กๆ เรียนรู้ร่วมกันได้มากขึ้น และยังได้มีการพัฒนาหลักสูตรคณิตศาสตร์ ซึ่งเป็นจุดที่โรงเรียนพบว่านักเรียนส่วนใหญ่ไม่สามารถทำได้ตามมาตรฐาน 

โดยใช้หลักสูตรนอกห้องเรียน การเรียนพิเศษ รวมไปถึงเนื้อหาการสอนจากการแบ่งปันในชุมชนการศึกษา PISA for Schools Community ซึ่งได้รับความช่วยเหลืออย่างดี  นอกจากนี้ทางโรงเรียนได้พัฒนาเนื้อหาการเรียนรู้ที่นักเรียนสามารถนำกลับไปเรียนรู้ด้วยตัวเอง นอกเหนือจากเนื้อหาด้านวิชาการ เพื่อให้นักเรียนด้อยโอกาสได้เข้าถึงการศึกษาได้ทุกเวลาตามที่ต้องการ โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาอุปกรณ์ราคาแพง

3 ระดมความคิดและการนำไปปรับใช้

ผู้เชี่ยวชาญจาก OECD และภาคีเครือข่ายช่วยสนับสนุนได้ร่วมกันเน้นใจความสำคัญที่ต้องกระตุ้นให้นักเรียนคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล ร่วมมือกับนักเรียนคนอื่นหรือครูเพื่อวิเคราะห์ ประเมินผล และสื่อสารแบ่งปันสิ่งที่พวกเขารู้ให้กับทั้งเพื่อนๆ ร่วมชั้นเรียน คุณครู และสังคมรอบ ๆ ตัว

OECD ได้สรุปไว้ว่า บทบาทของครูได้เปลี่ยนจากผู้ให้ความรู้กลายเป็นโค้ชที่คอยให้อำนวยความสะดวกในการเข้าถึงความรู้ และให้อิสระกับนักเรียนในการค้นหาว่าพวกเขาอยากเรียนรู้เรื่องอะไร

ข้อมูลที่ได้จากการวัดผลและประเมินผลจะช่วยให้คุณครูวางแผนการสอนได้ดียิ่งขึ้น อย่างเช่น ผลการวิจัยที่ว่าการเรียนรู้เป็นกลุ่มช่วยให้เรียนได้ดีขึ้น หรือการเรียนรู้ต้องมีเป้าหมายชัดเจนว่าอยากให้นักเรียนทุกคนเข้าใจอะไรเมื่อการเรียนรู้จบลง และการร่วมมือกันระหว่างครูผู้สอนด้วยกัน เพื่อแบ่งปันข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในการสอน หรือแรงบันดาลใจในการแก้ปัญหาการเรียนรู้จากคุณครูคนอื่นๆ ทั่วประเทศ และขอร้องให้บุคลากรทางการศึกษาของไทยเข้ามามีส่วนร่วมในการร่วมกันแก้ปัญหาด้วยการแบ่งปันเรื่องราวของทุกคนเพื่อระดมสมองร่วมกัน

อย่างไรก็ตาม ดร.ไกรยส ยังเน้นย้ำว่า การทดสอบ การประเมินผล การเก็บข้อมูล และการทำความเข้าใจรายงานนั้นจะเป็นประโยชน์ในระดับมหภาคเท่านั้น เพราะในระดับจุลภาคยังจำเป็นต้องขอความร่วมมือจากผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นบุคลากรจากโรงเรียนต่าง ๆ ที่เข้าร่วมโครงการ หรือบุคลากรทางการศึกษาที่เกี่ยวข้อง รวมไปถึงหน่วยงานตัวแทนของรัฐเพื่อร่วมกันพัฒนาและปฏิรูปการศึกษาให้มีความเสมอภาค และเปิดโอกาสให้นักเรียนทุกคนได้เข้าถึงการเรียนรู้เพื่อพัฒนาตัวเองให้เหมาะสมต่อต่อไป

The post กสศ. ผนึกกำลังโรงเรียนทั่วประเทศ เรียนรู้การวิเคราะห์รายงานผลการประเมิน PISA for Schools ยกระดับการศึกษาไทย first appeared on กสศ..

นักวิชาการระบุ 10 ปี การศึกษาไทย ลงทุนมาก แต่คุณภาพยังไม่ถึงเป้าหมาย  กสศ.เสนอปฏิรูประบบงบ ปรับสูตรเงินรายหัว เน้นเด็กเป็นตัวตั้ง และสอดคล้องบริบทพื้นที่ ไม่ให้ รร.ขนาดเล็กเสียเปรียบ พร้อมกระจายงบการศึกษาให้ท้องถิ่นตัดใจสินบริหารเองได้ แก้ปัญหาตรงจุด

เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2563  ที่โรงแรมพูลแมน คิงพาวเวอร์ กรุงเทพ (รางน้ำ) กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เปิดตัวระบบบัญชีรายจ่ายด้านการศึกษาแห่งชาติหรือ NEA ซึ่งเป็นความร่วมมือกับ สำนักงานศูนย์วิจัยและให้คำปรึกษาแห่ง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   ภายใต้โครงการวิจัยพัฒนาระบบบัญชีรายจ่ายด้านการศึกษาแห่งชาติ (National Education Accounts: NEA)

รศ.ชัยยุทธ ปัญญสวัสดิ์สุทธิ์ อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัยฯ รายงานสถานการณ์รายจ่ายด้านการศึกษาไทย เปรียบเทียบตั้งแต่ปี 2551-2561 ระบุว่า 10 ปี บัญชีรายจ่ายด้านการศึกษาของประเทศไทย ลงทุนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2561 ไทยมีการลงทุนด้านการศึกษาถึง 816,463 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 5 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) นับว่าเป็นการลงทุนที่ค่อนข้างสูงเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศอื่น ๆ ในกลุ่ม OECD (ประเทศในกลุ่มองค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ) ซึ่งมีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 4.9 ต่อ GDP

หากพิจารณารายจ่ายต่อหัวในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา พบว่า มีอัตราเพิ่มขึ้นถึงเกือบ 50 เปอร์เซ็นต์  ในจำนวนเงินลงทุนทั้งหมดแยกเป็นของภาครัฐ 618,427 ล้านบาท (76 เปอร์เซ็นต์) ส่วนอีก 198,036 ล้านบาท (24 เปอร์เซ็นต์) เป็นรายจ่ายของภาคครัวเรือนและภาคเอกชน

รศ.ดร.ชัยยุทธ กล่าวว่า กว่าร้อยละ 20 ของงบประมาณแผ่นดิน ยังถูกนำมาใช้ด้านการศึกษาสูงสุดมาโดยตลอด นับตั้งแต่มีแผนปฏิรูปการศึกษาเมื่อปี 2542 แต่ผลลัพธ์ต่อผู้เรียนยังไม่เป็นที่น่าพอใจ เมื่อพิจารณาจากคะแนนโอเน็ต และคะแนนจากโครงการประเมินผลนักเรียนร่วมกับนานาชาติ หรือ PISA  พบว่า ทักษะการอ่านและการคิดวิเคราะห์ของเด็กไทยต่ำกว่าระดับนานาชาติ แบบที่เรียกว่ารั้งท้ายมาอย่างต่อเนื่อง และยังเห็นความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ทั้งด้านโอกาสและคุณภาพผู้เรียน

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่งบประมาณที่ไม่เพียงพอ แต่อยู่ที่ไม่สามารถใช้งบประมาณได้มีประสิทธิภาพ ผลลัพธ์ต่อผู้เรียนยังไม่เป็นที่น่าพอใจ และยังมีความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาทั้งในมิติของโอกาส และคุณภาพอยู่มาก  ข้อเสนอที่เป็นไปได้มากที่สุดขณะนี้คือ การปรับสูตรงบประมาณรายหัว ให้เน้นความจำเป็นของนักเรียน และความแตกต่างของพื้นที่ซึ่งมีค่าครองชีพไม่เท่ากัน รวมทั้งต้องสอดคล้องกับขนาดโรงเรียนด้วย

“สูตรการจัดสรรงบประมาณปัจจุบัน ไม่ได้ทำให้คุณภาพใกล้เคียงกัน แต่กลับถ่างขึ้น  ทำให้โรงเรียนขนาดเล็กโดยเฉพาะที่ควบรวมไม่ได้เสียเปรียบ ไม่สามารถจัดการศึกษาได้อย่างมีคุณภาพ ทั้งที่โรงเรียนขนาดเล็กต้องดูแลเด็กเปราะบางมากกว่า มีปัญหาในหลายมิติ แต่งบประมาณไม่ได้ปรับตัวตาม คุณภาพการศึกษาแย่ลงเรื่อยๆ”  รศ.ดร.ชัยยุทธ กล่าว

รศ.ดร.ชัยยุทธ กล่าวว่า เช่นเดียวกับการจัดสรรทรัพยากรเพื่อลดปัญหาความเหลื่อมล้ำ พบว่างบประมาณรายจ่ายเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษามีแนวโน้มลดลง โดยในปีงบประมาณ 2561 มีมูลค่ารวม 18,683 ล้านบาท ลดจากปี 2559 ที่มีจำนวน 28,000 ล้านบาท  ซึ่งสัดส่วนงบประมาณในด้านนี้ยังถือว่าไม่มากนัก ดังนั้นจึงควรมีการจัดสรรงบประมาณอย่างทั่วถึงและให้กลุ่มเด็กยากจนด้อยโอกาสได้รับการช่วยเหลืออย่างเหมาะสม

ดร.ภูมิศรัณย์ ทองเลี่ยมนาค ผู้เชี่ยวชาญเศรษฐศาสตร์การศึกษา กสศ. กล่าวว่า จากข้อมูลของ NEA มีประโยชน์มากที่จะช่วยนำไปสู่ข้อเสนอต่างๆ ด้วยข้อมูลที่เป็นรูปธรรม แต่นอกจากงบประมาณแล้วก็ยังมีมิติอื่นๆที่เกี่ยวข้อง เช่นการบริหารจัดการ  โดยจากข้อมูลพบว่าประเทศไทยมีการกระจายอำนาจในการบริหารงบประมาณของท้องถิ่นกับส่วนกลางแตกต่างกันมาก โดยงบท้องถิ่นมีเพียงแค่ 16%  ขณะที่หลายประเทศที่มีคุณภาพการศึกษาอย่างฟินแลนด์ อเมริกา มีสูงถึง 40%  ซึ่งการกระจายงบไปท้องถิ่นที่ดีจะช่วยให้การบริหารมีประสิทธิภาพ และแก้ไขปัญหาในท้องถิ่น ของตัวเองได้ดีกว่า

อย่างไรก็ตาม นอกจากไทยจะมีความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจแล้ว การกระจายตัวของทรัพยากรน้อยมาก อยู่กลุ่มเดียวกับละตินอเมริกา ต่างจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างเวียดนาม สิงคโปร์ หรือประเทศแถบสแกนดิเนเวียที่มีการกระจายตัวของทรัพยากรการศึกษาที่ดี ทำให้ไม่เกิดความเหลื่อมล้ำ เพราะประเทศฟินแลนด์โรงเรียนใกล้บ้านก็มีคุณภาพไม่ต่างกันไม่จำเป็นต้องส่งลูกไปเรียนไกล ดังนั้นเราจะต้องทำให้เกิดการกระจายทรัพยากร กระจายอำนาจที่เพิ่มมากขึ้น

ทางด้าน ดร.ไกรยส ภัทราวาท รองผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า ที่ผ่านมาประเทศไทยยังไม่มีการจัดทำบัญชีรายจ่ายด้านการศึกษาอย่างเป็นระบบชัดเจน ทำให้ไม่ทราบข้อมูลที่แท้จริงว่ามีการใช้จ่ายอย่างไรบ้าง ดังนั้น กสศ. จึงจัดทำระบบบัญชีรายจ่ายการศึกษาที่มีมาตรฐาน เป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ

“คำถามแรกที่คนทั่วไปมักถามก็คือ ทำไมการศึกษาไทยลงทุนมาก แต่ได้ผลไม่มาก ทั้งที่การจัดทำงบประมาณแผ่นดิน จะเห็นได้ว่างบประมาณด้านการศึกษามาเป็นอันดับหนึ่งเสมอ ปีละ 5-6 แสนล้านบาท แต่กลับไม่สะท้อนไปถึงผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา ด้วยเหตุนี้การจัดทำบัญชีรายจ่ายการศึกษาจะช่วยให้ทราบว่ามีการจัดสรรงบประมาณไปในกิจกรรมใดบ้าง จังหวัดใดได้มากหรือได้น้อย และเข้าถึงกลุ่มประชากรใดบ้าง เพื่อให้เกิดการทบทวนการจัดสรรทรัพยากรได้อย่างเสมอภาคมากขึ้น” ดร.ไกรยส กล่าว

รองผู้จัดการ กสศ. กล่าวอีกว่า การพัฒนาระบบบัญชีรายจ่ายด้านการศึกษาจะช่วยให้หน่วยงานต่างๆ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการขับเคลื่อนทิศทางการลงทุนด้านการศึกษาที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น และมีความเสมอภาคมากขึ้น โดยล่าสุดได้มีการจัดทำในระบบออนไลน์และลงลึกในรายละเอียดถึงระดับจังหวัด

“การจัดทำบัญชีรายจ่ายด้านการศึกษาก็เปรียบเหมือนการทำบัญชีรายจ่ายครัวเรือน เพื่อการศึกษาของลูกหลานเรา ฉะนั้นทุกภาคส่วนสามารถเข้ามานำข้อมูลนี้ไปปรับใช้ เพื่อให้เกิดการปฏิรูปการศึกษาบนฐานของข้อมูลที่แท้จริง” ดร.ไกรยส กล่าว

ดร.ไกรยส กล่าวว่า หลังจากสถานการณ์โควิด-19 การจัดเก็บงบประมาณทำได้น้อยลง เราจำเป็นต้องมีระบบสมาร์ทอินเวสต์เมนต์ โดยจะต้องมีการจัดเก็บข้อมูลที่ดี และต้องดูว่าเรื่องไหนจำเป็นต้องลงทุนทันที เรื่องไหนรอได้ ดังนั้นหวังว่าการจัดทำงบประมาณปี 2565  NEA จะเป็นเครื่องมือทางนโยบายที่เป็นประโยชน์ รู้ว่าจะต้องลงทุนตรงไหน โดยการลงทุนในมนุษย์ที่คุ้มค่าที่สุดคือการลงทุนในระบบการศึกษา ซึ่ง NEA คือพิมพ์เขียวในการลงทุนโดยมีข้อมูลย้อนหลัง 10 ปี ที่จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการวางแผนในอีก 10 ปีข้างหน้า  โดยผู้สนใจสามารถเข้าไปที่เว็บไซต์ https://research.eef.or.th/nea/ เพื่อดูข้อมูลรายจ่ายด้านการศึกษาย้อนหลังได้

นอกจากนี้  ก่อนที่จะมี กสศ. ประเทศไทยจัดงบแก้ปัญหาเหลื่อมล้ำการศึกษาเพียง  0.5 % ซึ่งถือว่าน้อยมาก โดยคณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษาเคยประเมินว่า จะต้องใช้งบประมาณ 5 %  เพื่อดำเนินการอย่างมีประสิทธิภาพ แต่ปัจจุบันได้รับการจัดสรรเพียง 5,000 ล้านบาท ซึ่งไม่ถึง 1% ด้วยเหตุนี้ กสศ. จำเป็นต้องลงทุนอย่างแม่นยำ เพื่อแก้ไขปัญหาอย่างตรงจุดด้วยเครื่องมืออย่าง NEA รวมทั้งวางยุทธศาสตร์ที่ร่วมลงทุนกับภาคส่วนต่างๆ โดยไม่อาจทำงานเพียงลำพังได้ การที่มี NEA จะทำให้สามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพตรงจุดแม่นยำมากขึ้น

The post กสศ.เปิดตัวระบบบัญชีรายจ่ายด้านการศึกษาแห่งชาติ first appeared on กสศ..

ปัญหาสำคัญ คือเรื่องของความเหลื่อมล้ำระหว่างโรงเรียนที่มีความพร้อมทางทรัพยากร บุคลากร การเรียนการสอนที่มีคุณภาพ บรรยากาศของการเรียนที่ทำให้นักเรียนไม่รู้สึกเป็นส่วนหนึ่ง (belong) ของโรงเรียน ปัญหาการกลั่นแกล้ง (bullying) สิ่งแวดล้อมในโรงเรียน บ้าน  ซึ่งล้วนแต่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน

วันก่อนธนาคารโลก สำนักงานประเทศไทย ได้จัดงานแถลงข่าวเปิดตัวรายงานสองฉบับ คือรายงานดัชนีทุนมนุษย์ 2020 (Human Capital Index – HCI) โดยเฉพาะในส่วนของประเทศไทย และได้นำเสนอรายงานเรื่อง Strengthening the Foundation for Education Success in Thailand – PISA 2018 ซึ่งเป็นการนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูล PISA ของประเทศไทย โดยเฉพาะในส่วนของปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา การจัดสรรทรัพยากร การกระจายตัวของครู ในกรณีของประเทศไทย โดยมีวิทยากรผู้นำเสนอจากธนาคารโลก คือ Dr.Ronald Mutasa (ประเด็น HCI) และ ดร.ดิลกะ ลัทธพิพัฒน์ (PISA 2018)  และได้เชิญ ตัวผมและผู้แทนจาก UNICEF และจาก จุฬาลงกรณ์ฯ มาร่วมพูดคุย เห็นว่ามีบางประเด็นน่าสนใจ เลยจะขอเล่าให้ฟังกันครับ

*** Human Capital Index 2020 ***

ในส่วนของรายงาน Human Capital Index 2020 นับเป็นปีที่ 2 ที่ทางธนาคารโลกได้จัดทำรายงานนี้ขึ้นมา (ครั้งแรกในปี 2018) เพราะทำการวิเคราะห์ว่า ประเทศต่างๆ ในโลก มีระดับของดัชนีทุนมนุษย์เท่าไร โดยมีดัชนีง่ายๆ แค่สามด้าน คือ 1.ด้านการรอดชีวิต (อัตราการรอดชีวิตของเด็กอายุ 5 ขวบ, อัตราการรอดชีวิตของผู้ใหญ่อายุ 15-60 ปี)  2.สุขภาพ (สัดส่วนเด็กอายุ 5 ขวบที่ไม่แคระเกร็น) และ 3.การศึกษา (จำนวนปีที่ได้เรียนในโรงเรียน คะแนนสอบมาตรฐานระดับนานาชาติ) ซึ่งกรณีของประเทศไทยมี HCI เพิ่มขึ้นมานิดหน่อย คือจาก 0.58 เป็น 0.6 ซึ่งเขาให้ความหมายว่า 0.6 หมายถึง เด็กที่เกิดในประเทศไทยนั้นเมื่อมีอายุ 18 ปี จะสามารถบรรลุระดับของทุนมนุษย์ได้สูงสุดประมาณ 60% ของศักยภาพที่เขาสามารถเป็นได้ พิจารณาจากสภาพแวดล้อมทางสุขภาพ และทางการศึกษาของประเทศ

ในขณะที่สิงคโปร์มี HCI 0.88 หมายถึง เด็กที่เกิดในสิงคโปร์ในวันนี้ จะสามารถมีโอกาสบรรลุศักยภาพของตนเองได้ถึง 88% เมื่อเขามีอายุ 18 ปี โดยในภาพรวมประเทศสิงคโปร์มีค่าดัชนีทุนมนุษย์สูงสุดในโลก ส่วนในภูมิภาคเรา เวียดนาม บรูไน ก็มีคะแนนสูงกว่าไทย กลุ่มประเทศ CLM จะอยู่กลุ่มท้ายสุด

สัมภาษณ์เรื่องดัชนีทุนมนุษย์ (Human Capital Index) (เคยเขียนไว้เมื่อสองปีที่แล้ว ปีนี้ก็ไม่ค่อยมีอะไรเปลี่ยนมากนัก)

ที่น่าสนใจคือในกรณีของประเทศไทยที่แม้จะมี HCI สูงขึ้น แต่ปัจจัยด้านการศึกษา กลับเป็นปัจจัยที่มีระดับลดลง ทั้งในเรื่องของจำนวนปีการศึกษาในระดับปฐมวัย (Pre-primary)และมัธยมต้น (Lower-Secondary)  มีประเด็นน่าสนใจนิดหน่อยที่ทาง World Bank พยายามคำนวณเปรียบเทียบค่าคะแนนมาตรฐานการสอบของหลายประเทศมาไว้ด้วยกันให้เทียบกันได้ เรียกว่า Harmonized Test Score (เช่น ประเทศที่ไม่เคยเข้าสอบ PISA เขาก็จะแปลงคะแนนอื่นๆ ให้อยู่ใน scale ที่พอจะเอามาเทียบได้) ทำให้เราได้เห็นคะแนนของประเทศที่เราไม่ค่อยได้เห็น เช่น พม่า เขมร ลาว มาเปรียบเทียบด้วย ซึ่งน่าสนใจมาก เพราะเขาบอกว่าเขมรทำคะแนนได้ดีทีเดียว ทำคะแนนได้ดีกว่าไทย พม่ากับไทยสูสีกัน แต่ ลาว ยังห่างอยู่ แต่ก็อยู่ในระดับแถวๆ ฟิลิปปินส์  ก็เป็นตัวเลขที่น่าสนใจดี (แต่จะจริงหรือไม่ก็แล้วแต่จะคิด คงอยู่ที่หลักการทางเทคนิคที่เขาเอาคะแนนมาแปลงเพื่อเปรียบเทียบกัน)

[ระดับคะแนนสอบมาตรฐานของประเทศอาเซียน มีดังนี้ สิงคโปร์ (575) เวียดนาม (519) กัมพูชา (452) มาเลเซีย (446)  บรูไน (438) ไทย (427) พม่า (425) อินโดนีเซีย (395) ลาว (368) ฟิลิปปินส์ (362)]

***PISA 2018 Report***

ในส่วนของรายงาน PISA 2018 ได้มีการเอาสถิติจาก PISA ของนักเรียนไทย มาวิเคราะห์ในหลาย ๆ ประเด็น พบว่าปัญหาสำคัญ คือ เรื่องของความเหลื่อมล้ำระหว่างโรงเรียนที่มีความพร้อมทางทรัพยากร บุคลากร การเรียนการสอนที่มีคุณภาพ บรรยากาศของการเรียนที่ทำให้นักเรียนไม่รู้สึกเป็นส่วนหนึ่ง (belong) ของโรงเรียน ปัญหาการกลั่นแกล้ง (bullying) สิ่งแวดล้อมในโรงเรียน บ้าน  ซึ่งล้วนแต่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน รวมไปถึงเรื่องของความเหลื่อมล้ำของการเข้าถึงอุปกรณ์ ICT, Digital Device ต่างๆ ซึ่งเห็นได้ชัดในช่วงที่มีการระบาดของ COVID-19 ทำให้ต้องมีการเรียนทางไกล

ซึ่งทางธนาคารโลกได้สรุปข้อเสนอออกมาเป็นสามประเด็นสำคัญๆ คือ 1. สนับสนุนให้โรงเรียนมีบุคลากรทางการศึกษาที่มีคุณสมบัติเหมาะสมอย่างเพียงพอ โดยเฉพาะในโรงเรียนด้อยโอกาส 2. พัฒนาวิธีการสอน และการจัดการในชั้นเรียน เพื่อให้นักเรียนได้ใช้เวลาเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3. สร้างสภาพแวดล้อมในการเรียนที่ปลอดภัย เพื่อให้นักเรียนมีความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของสถานศึกษา

อ่านรายงานได้ที่ PISA 2018 Programme for International Student Assessment

ระยะเวลาที่ผ่านมา กสศ. ก็ได้มีความร่วมมือทางวิชาการกับธนาคารโลกและ สพฐ.ในเรื่องของการจัดสรรทรัพยากรทางการศึกษาให้เพียงพอทั่วถึง ภายใต้ชื่อโครงการ Fundamental School Quality Level (FSQL) ซึ่งจะเป็นการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ จัดทำแผนที่ เก็บข้อมูลด้านทรัพยากรของโรงเรียน เพื่อที่จะให้เห็นความขาดแคลน การเข้าถึงทรัพยากรของแต่ละโรงเรียนและทำให้ทาง สพฐ. ได้มีมาตรการสนับสนุนที่เหมาะสมลงไปได้ต่อไป  ซึ่งธนาคารโลกได้เคยทำการสำรวจในโครงการนี้กับประเทศเวียดนาม และสามารถผลักดันให้รัฐบาลเวียดนามปรับระบบการจัดสรรทรัพยากรให้สามารถไปสนับสนุนโรงเรียนได้อย่างมีมาตรฐานอย่างน้อยในระดับขั้นต่ำ มากขึ้น  (อาจจะเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ช่วยพัฒนาการศึกษาของเวียดนาม)

** PISA 2018 Global Competence **

ช่วงสองเดือนที่ผ่านมา PISA เพิ่งเปิดเผยรายงานผลการวิเคราะห์เรื่อง Global Competence ของนักเรียนจากทั่วโลก และผมได้ลองเอามานั่งวิเคราะห์ดู เห็นว่าน่าสนใจ จึงนำไปแชร์ในวงธนาคารโลกด้วย ปัญหาที่นักวิจัยจากธนาคารโลกมองเห็นคือนักเรียนไทยมีความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่ง (belonging) กับโรงเรียนน้อย อาจจะเกือบต่ำที่สุดในโลก เป็นปัญหาสำคัญอย่างหนึ่ง… แต่เป็นเพราะอะไร ถ้าหากติดตามปรากฏการณ์ความเคลื่อนไหวของกลุ่มนักเรียนในช่วงที่ผ่านมาก็จะเห็นได้ว่าพวกเขาก็พยายามจะสะท้อนเรื่องพวกนี้ออกมาเหมือนกัน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการลงโทษแบบเกินขอบเขต การกลั่นแกล้งในโรงเรียน และปัญหาอื่นๆ  ซึ่งหลายๆ ประเด็นก็ได้สะท้อนออกมาในรายงานของ PISA Global Competence เช่นกัน

จากการเก็บข้อมูลพบว่าถึงแม้ว่าเด็กไทยอาจจะไม่ใช่กลุ่มที่มีความรู้สูง หรือทำคะแนนสอบได้ดีนัก (ทำการทดสอบ PISA Global Competency ได้อันดับ 20 จาก 26 ประเทศที่เข้าร่วมทดสอบ) แต่ก็เป็นกลุ่มที่ใส่ใจในเรื่องปัญหาสังคมสูงกว่านักเรียนจากหลายๆ ประเทศ ที่น่าสนใจคือเป็นกลุ่มที่นิยมใช้ Facebook/Twitter สูงที่สุดในโลก (อันดับ 1 จาก 66 ประเทศ) มองตนเองว่าเป็นพลเมืองโลก (สูงเป็นอันดับ 13 จาก 66 ประเทศ) ใส่ใจต่อประเด็นเช่นความเหลื่อมล้ำทางเพศ (อันดับ 6 จาก 66 ประเทศ)  ร่วมในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม (อันดับ 10 จาก 66 ประเทศ) คิดว่าตนสามารถแก้ปัญหาแก่โลกได้ (อันดับ 14 จาก 66 ประเทศ)

ส่วนจุดด้อยของเยาวชนไทยคือความเข้าใจเห็นใจต่อคนที่มีวัฒนธรรมแตกต่างจากตนในระดับที่ต่ำมากในเกือบทุกดัชนี  (อันดับ 65 จาก 66 ประเทศ) ไม่ให้คุณค่าในวัฒนธรรมความเชื่อของคนที่มีความเชื่อหรือวัฒนธรรมที่แตกต่างออกไป (อันดับ 66 อันดับสุดท้าย) ก็เป็นประเด็นที่น่าสนใจครับ น่าจะเอาจุดแข็งหรือจุดอ่อนตรงนี้ของเยาวชนไทย มาใช้ในการพัฒนาการศึกษาได้เหมือนกัน (เช่นถ้าเด็กนักเรียนสนใจเรื่องประเด็นทางสังคม ก็นำพาให้เขาได้ลงไปศึกษาเชื่อมโยงกับประเด็นอื่นๆ ที่สามารถทำได้ จะได้มีความสุขในการเรียนมากขึ้น ส่งเสริมในเรื่อง empathy ทำให้เข้าใจเห็นใจคนที่มาจากต่างวัฒนธรรมความเชื่อมากขึ้น ซึ่งหลายโรงเรียนที่ค่อนข้างก้าวหน้าก็ได้ลงมือทำบ้างแล้ว)

จริงๆ การสำรวจนี้ทำขึ้นในช่วงสองปีที่แล้ว แต่ผลก็ดูจะสอดคล้องกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศอยู่เหมือนกัน

The post มองศักยภาพการศึกษาไทยผ่านรายงานเวิลด์แบงก์ first appeared on กสศ..

รายงานธนาคารโลก (World Bank) ฉบับล่าสุดเผยให้เห็นถึงสมรรถนะด้านการอ่าน รวมถึงคะแนนด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ของนักเรียนไทยกำลังตกอยู่ในภาวะถดถอยต่อเนื่อง ผลพวงจากความเหลื่อมล้ำในการจัดสรรทรัพยากรและการลงทุนด้านการศึกษาของไทย อีกทั้งเด็กไทยยังได้รับผลกระทบจาก COVID-19 ซึ่งเป็นปัจจัยเร่งให้เกิดความถดถอยลง สัญญาณเตือนรัฐควรจัดสรรทรัพยากรอย่างเท่าเทียม ก่อนที่เด็กอีกจำนวนมากจะหลุดออกนอกระบบ

เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2563  นางเบอร์กิท ฮานสล์ ผู้จัดการธนาคารโลกประจำประเทศไทย เปิดเผยว่า จากโครงการโปรแกรมประเมินสมรรถนะนักเรียนตามมาตรฐานสากล หรือ PISA ในปี 2561 ซึ่งทำการประเมินทักษะนักเรียนไทยอายุ 15 ปี จากทั้งหมด 79 ประเทศ พบว่า ไทยถูกจัดอยู่ในอันดับรั้งท้ายในภูมิภาคเอเชียตะวันออกและแปซิฟิก คืออันดับที่ 68 ด้านการอ่าน อันดับที่ 59 ด้านคณิตศาสตร์ และอันดับที่ 55 ด้านวิทยาศาสตร์ประมาณร้อยละ 60 ของนักเรียนไทยได้คะแนนด้านการอ่านต่ำกว่าสมรรถนะขั้นต่ำ และร้อยละ53 มีคะแนนไม่ถึงระดับสมรรถนะขั้นต่ำด้านคณิตศาสตร์ ขณะที่ร้อยละ 44 ได้คะแนนต่ำกว่าเกณฑ์สมรรถนะขั้นพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์

ผู้จัดการธนาคารโลกประจำประเทศไทย กล่าวว่า สาเหตุที่ทักษะการเรียนรู้ของเด็กไทยตกต่ำ ส่วนหนึ่งเกิดจากนักเรียนมีอัตราการขาดเรียนสูง เพราะไม่รู้สึกว่าตนเป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียน จึงไม่อยากไปโรงเรียน ซึ่งความรู้สึกนี้มาจากหลายปัจจัย ทั้งปัญหาความยากจน ครูไม่มีคุณภาพ เด็กถูกกลั่นแกล้งรังแก รวมถึงการไม่ได้รับกำลังใจและการส่งเสริมจากครอบครัวครัวที่เพียงพอ

ดร.ดิลกะ ลัทธพิพัฒน์ นักเศรษฐศาสตร์ด้านทรัพยากรมนุษย์ประจำธนาคารโลก สำนักงานประเทศไทย กล่าวว่า จากการประเมินตัวเลขค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาของนักเรียนไทยตั้งแต่ชั้น ป.1 จนถึง ม.3 มีมูลค่าเฉลี่ยต่อหัว 27,271 ดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งถือว่าประเทศไทยใช้เงินลงทุนด้านการศึกษาค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับจำนวนนักเรียน แต่ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกลับสวนทางกับการลงทุน ปัจจัยที่อยู่เบื้องหลังของความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาอย่างหนึ่งคือ การกระจายทรัพยากรไม่ถูกจุด รวมถึงปัญหาขาดแคลนครู และการเข้าไม่ถึงอุปกรณ์การเรียน เราจึงเสนอว่า โรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ใกล้เคียงกันควรมีการควบรวม หรือสามารถใช้ครู บุคลากร และอุปกรณ์การศึกษาร่วมกันได้ เพื่อให้การจัดสรรงบประมาณมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น และจากสถานการณ์แพร่ระบาดของโควิด-19 ชี้ให้เห็นว่าเยาวชนที่ด้อยโอกาสจะเป็นผู้ที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด

ขณะที่ ดร.ภูมิศรัณย์ ทองเลี่ยมนาค ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์การศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า ปัญหาเรื่องการจัดสรรทรัพยากรและงบประมาณให้ทั่วถึงเป็นธรรม อุปสรรคอันดับแรกที่ต้องแก้ไขจัดการคือ ระบบที่ล่าช้าซึ่ง กสศ.มีข้อมูลผลการวิจัยเชิงประจักษ์ทั้งจากต่างประเทศและในประเทศ ซึ่งรัฐบาลควรนำข้อมูลเหล่านี้นำไปปรับใช้ ทั้งนี้การกระจายทรัพยากรครูและบุคลากรการศึกษาของไทย เป็นปัญหาที่แก้ไขได้ยาก ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำสูงระหว่างโรงเรียนในเมืองและชนบท ซึ่งปัญหานี้ของประเทศไทยจัดอยู่ในระดับเดียวกับกลุ่มละตินอเมริกา ได้แก่ บราซิล โคลัมเบีย ปานามา

“สิ่งที่ยากสุดในการจัดการคือครู และบุคลากรทางการศึกษา ปัญหานี้ไม่ใช่มีแค่ไทย แต่ประเทศอื่นก็ประสบปัญหาคล้ายกัน เพราะรัฐบาลเป็นเหมือนนายจ้างหลัก โดยมีครูเป็นกลุ่มลูกจ้างที่ใหญ่ที่สุด ดังนั้นการจะพยายามปรับระบบ ลดตำแหน่งครู หรือโยกย้ายครูไปประจำโรงเรียนชนบทห่างไกลจึงเป็นเรื่องยาก แต่หากทำได้ก็เชื่อว่าผลลัพธ์ทางการศึกษาจะดีขึ้นอย่างแน่นอน” ดร.ภูมิศรัณย์ กล่าว

ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์การศึกษา กสศ. กล่าวว่า ที่ผ่านมา กสศ. มีความพยายามที่จะหาจุดเชื่อมโยงระหว่างคุณภาพการศึกษาและการเข้าถึงการศึกษา โดยเชื่อว่าหากแก้ปัญหาทั้งสองนี้ได้ จะช่วยให้ประเทศไทยสามารถพัฒนาทุนมนุษย์ที่มีคุณภาพมากขึ้นได้

ทั้งนี้ หากติดตามสถานการณ์บ้านเมืองในปัจจุบันจะพบว่า มีการเคลื่อนไหวของกลุ่มนักเรียน เยาวชน ที่เรียกร้องให้มีการปฏิรูปการการศึกษา เช่น การเลิกใช้อำนาจนิยมในโรงเรียน การแก้บทลงโทษ เพราะปัญหาเหล่านี้เป็นสาเหตุที่ทำให้เขาไม่รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียน แต่ขณะเดียวกันพวกเขามีความรู้สึกถึงความเป็นพลเมืองค่อนข้างสูง และมีความสนใจเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมเป็นอย่างดี ดังนั้นจึงควรมีการส่งเสริมแนวคิดเชิงบวกแก่เด็กมากขึ้น

The post “ธนาคารโลก”ชี้ควรจัดสรรทรัพยากรด้านการศึกษา อย่างเท่าเทียม มีคุณภาพลดเหลื่อมล้ำ first appeared on กสศ..

นักวิจัยธนาคารโลก ชี้ COVID-19 ทำเด็กไทยเสียโอกาสการเรียนรู้ เด็กชนบทขาดแคลนคอมพิวเตอร์ ซ้ำยังถูก bully ในโรงเรียน ขณะที่ผลการวิจัยพบว่า ค่าใช้จ่ายเด็กนักเรียนในระดับชั้น ป.1- ม.3 มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นตลอดช่วง 20 ปีที่ผ่านมา แต่กลับไม่ส่งผลให้การเรียนเด็กดีขึ้น

ดร.ดิลกะ ลัทธพิพัฒน์ นักเศรษฐศาสตร์ด้านพัฒนามนุษย์ กลุ่มงานการศึกษา ประจำธนาคารโลก สำนักงานประเทศไทย กล่าวตอนหนึ่งในการอภิปรายพิเศษ เปิดผลวิจัย ผลกระทบต่อการเรียนรู้ของนักเรียนไทยในยุคโควิค-19 ภายในงาน ประชุมวิชาการนานาชาติ รางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ครั้งที่ 3 จัดโดย มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี กระทรวงศึกษาธิการ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กรมประชาสัมพันธ์ และหน่วยภาครัฐและเอกชน ว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาจะเกิดขึ้นได้ย่อมมาจากหลายปัจจัย อาทิ ทรัพยากร คุณภาพครู คุณภาพโรงเรียน ซึ่งหากดูตัวเลขงบประมาณลงทุนด้านการศึกษาของประเทศไทยถือว่าไม่สูงมากนักเมื่อเทียบกับกลุ่มประเทศ OECD (Organization for Economic Cooperation and Development หรือ องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนาของประเทศกลุ่มยุโรป) ผลการวิจัยพบอีกว่า ค่าใช้จ่ายของเด็กนักเรียนในระดับชั้น ป.1- ม.3 มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นตลอดช่วง 20 ปีที่ผ่านมา แต่กลับไม่ส่งผลให้การเรียนของเด็กดีขึ้นแต่อย่างใด โดยเฉพาะผลสอบ PISA ที่ตกต่ำอย่างมาก

“การจัดสรรและการกระจายทรัพยากรเพื่อแก้ไขปัญหาโรงเรียนขาดแคลนบุคลากรครู ยังไม่เป็นไปตามความคาดหวังเท่าใดนัก อีกทั้งยังมีปัญหาความเหลื่อมล้ำไม่เท่าเทียมระหว่างนักเรียนในเขตเมืองกับเขตชนบทค่อนข้างสูง ความไม่เท่าเทียมนั้นมีอยู่ในทุกหนทุกแห่ง ไม่ว่าประเทศใดก็ตาม แต่ในประเทศไทยเราพบว่ามีความเหลื่อมล้ำในระดับสูงมากเมื่อเทียบกับกลุ่มประเทศอาเซียน” ดร.ดิลกะ กล่าว

ดร.ดิลกะ กล่าวว่า เมื่อสำรวจความพร้อมของอุปกรณ์การเรียนและคอมพิวเตอร์ พบว่า เด็กในเขตเมืองส่วนใหญ่มีความพร้อมกว่า 70 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่เด็กนักเรียนในเขตชนบทมีความพร้อมเพียง 45 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งตัวเลขดังกล่าวสะท้อนได้ว่า ประเทศไทยยังไม่พร้อมที่จะจัดการเรียนการสอนแบบออนไลน์ ประกอบกับการสำรวจผลกระทบการเรียนรู้ของเด็กไทยในช่วงโควิด-19 โดยใช้ดัชนีชี้วัด 3 ด้าน ได้แก่ การปรับตัวในการสอนของครู ระเบียบวินัยในห้องเรียน และคุณภาพการเรียนการสอน พบข้อมูลที่น่าสนใจว่า ในกลุ่มโรงเรียนที่ด้อยโอกาสจะมีดัชนีชี้วัดทั้ง 3 ข้อนี้ ต่ำกว่าระดับมาตรฐาน

ขณะเดียวกัน ดร.ดิลกะ ยังเผยผลการสำรวจพฤติกรรมการกลั่นแกล้งรังแก (bully) ในโรงเรียน โดยพบว่า เด็กนักเรียนไทยมีอัตราการถูกกลั่นแกล้งรังแกสูงกว่าค่าเฉลี่ยของกลุ่มประเทศ OECD ทำให้เด็กไม่รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียน ไม่มีความสุขในการไปโรงเรียน ซึ่งส่งผลกระทบต่อเนื่องไปถึงความสามารถในการอ่านที่ลดต่ำลงตามไปด้วย

ดร.ดิลกะ กล่าวว่า แม้ขณะนี้จะยังไม่มีการประเมินความเสียหายในภาพรวมจากผลกระทบของโรคโควิด-19 แต่สิ่งที่สามารถบ่งบอกได้ ณ วันนี้คือ วิกฤตโรคระบาดทำให้เด็กไทยจำนวนไม่น้อยโดยเฉพาะเด็กในชนบทต้องสูญเสียเวลาเรียน ขาดโอกาสในการเรียนรู้และพัฒนาตนเอง ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในด้านการศึกษาจำเป็นต้องเร่งหาทางช่วยเหลือและแก้ปัญหาต่อไป ในอนาคตข้างหน้า หากเกิดการระบาดของโควิด-19 ระลอกสอง ก็หวังว่าหน่วยงานภาครัฐจะสามารถหาแนวทางรับมือที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น เพื่อไม่ให้เด็กไทยต้องสูญเสียโอกาสในการเรียนมากไปกว่านี้

ดร.กฤษณพงศ์ กีรติกร ประธานมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี กล่าวว่า เวทีครั้งนี้เราได้เห็นครูแต่ละที่พยายามที่จะบอกเล่าปัญหาและแนวทางในการแก้ปัญหายุคที่โควิด-19 ระบาดกระทบการศึกษา และไม่รู้ว่าโควิดจะอยู่อีกนานแค่ไหน หลังจากที่โรงเรียนถูกปิด เด็กเรียนหนังสือน้อยลง มันส่งผลต่อพัฒนาการและการศึกษาของเด็ก เป็นระเบิดเวลาลูกใหญ่ การไปโรงเรียนมันไม่ใช่แค่อ่านออกเขียนได้ แต่มันมีพัฒนาการทางสังคม สมอง เด็กต้องมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนเล่นกับเพื่อน ยิ่งเด็กกลุ่มเปราะบาง เด็กยากจนจะยิ่งกระทบอย่างมาก

“เวทีนี้จะบอกเล่าว่าแต่ละประเทศใช้มาตรการอะไรในช่วงโรงเรียนปิด บทเรียนของต่างประเทศเขาจัดการกับปัญหานี้อย่างไร ซึ่งพบว่า เขาเน้นเรื่องความปลอดภัย ใส่หน้ากาก ล้างมือ เว้นระยะห่าง รักษาความสะอาดพื้นที่เรียน พื้นที่โรงอาหาร หลายประเทศจะใช้วิธีทำสื่อให้ผู้ปกครองมารับเพื่อไปสอนลูกที่บ้าน ทำสื่อออนไลน์ สอนออฟไลน์ที่บ้าน ใช้ทุกๆมาตรการเพื่อป้องกันปัญหา ในอนาคตเมื่อเทคโนโลยีเอื้ออำนวย เราต้องทำให้การศึกษาอยู่ในภาพกว้าง ยึดหลักเอาการศึกษา เอาโรงเรียนไปหาเด็กไปหาพ่อแม่ ไปหาชุมชน ถ้าอยู่ในเมืองก็ใช้อินเทอร์เน็ต อยู่ต่างจังหวัดก็ใช้วิทยุโทรทัศน์ เพื่อให้เด็กได้รับการศึกษา” ดร.กฤษณพงศ์ กล่าว

ขณะที่ ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาคุณภาพครูนักศึกษา และสถานศึกษา กสศ. กล่าวว่า การประชุมวิชาการนานาชาติครั้งนี้ จัดขึ้นผ่านระบบออนไลน์ มีครูจากเครือข่ายทั่วโลกรับชมกว่าแสนคน ซึ่งมีความสำคัญกับการทำงานของ กสศ.อย่างมาก เช่น บทบาทครูต่อการเรียนการสอนในช่วงโควิด-19 เพราะไม่ใช่ประเทศไทยประเทศเดียวที่ต้องเผชิญ เราได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเครือข่ายครู 11 ประเทศ เช่น ฟิลิปปินส์ ประเทศที่มีเด็กจำนวนมาก เขาดูแลเด็กได้อย่างไร แนวคิดโมบายที่เขาใช้เข้าถึงตัวเด็กเป็นอย่างไร ถ้าเด็กมาโรงเรียนไม่ได้ต้องแก้ปัญหาให้การเรียนส่งถึงบ้านอย่างไร รวมถึงประเทศสิงคโปร์ ซึ่งเป็นประเทศที่ทันสมัย เขาดูแลเด็กพิเศษของเขาอย่างไร  ซึ่งถือว่าเกิดประโยชน์กับครูไทยอย่างมาก เพราะมิติการแลกเปลี่ยนทั้ง 11 ประเทศ ทางกสศ.จะได้นำไปถอดบทเรียนและต่อยอดการพัฒนาครู เพราะกสศ.เรามีแผนที่จะพัฒนาครู พัฒนาโรงเรียน พัฒนาเด็กนักเรียนในทุกมิติ และเวที2วันนี้เราจะได้เห็นว่า ครูพยายามหาทางออก ปรับรูปแบบการเรียนรู้ เกิดมุมมองใหม่ๆในแต่ละพื้นที่แต่ละโรงเรียน

“กสศ.มองว่าในอนาคต หากเราเตรียมพร้อมเผชิญกับเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน เราจะปรับตัวและรับมือกับมันได้ เทคโนโลยี ระบบออนแอร์ ระบบออนไซต์ ต้องทำควบคู่กันไป เพื่อให้เหมาะสมไม่ทำให้เกิดอันตราย อย่างไรก็ตาม ขณะนี้อยู่ระหว่างการคัดเลือกครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี รุ่นที่ 4 ทั้ง 10 ประเทศ เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงและคณูปการต่อวงการการศึกษา และประเทศไทย กำลังเข้มข้มในการเฟ้นหาครูทั้ง 77 จังหวัด เพื่อให้ได้ผู้แทนของแต่ละจังหวัด ส่งเข้ามาส่วนกลาง คาดว่าในช่วงเดือนมีนาคม 2564 จะทราบผลว่าทั้ง 10 ประเทศ รวมถึงประเทศไทย ใครจะเป็นครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี รุ่นที่ 4 เพื่อรับพระราชทานรางวัลในเดือนตุลาคม 2564 นี้ ซึ่งช่วงนี้ ท่านใดที่อยู่ในพื้นที่ของกระบวนการการคัดเลือกก็สามารถเสนอชื่อครูเข้ามาได้” ดร.อุดม กล่าว

The post นักวิจัยธนาคารโลก ชี้ COVID-19 ทำเด็กไทยเสียโอกาสการเรียนรู้ first appeared on กสศ..

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ขับเคลื่อนความเสมอภาคทางการศึกษาด้วยข้อมูลที่มาจากงานวิจัยและการร่วมมือกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรง เช่น ครู ผู้ปกครอง และโรงเรียน จึงประยุกต์แนวคิดหนึ่งที่สำคัญในการยกระดับคุณภาพทางการศึกษา ซึ่งจนถึงปัจจุบันมีเครือข่ายที่ร่วมเส้นทางความฝันด้วยกันกว่า 773 โรงเรียนแล้วในเวลาเพียง 1 ปี 

ในงานประชุมเรื่อง ‘ยกระดับคุณภาพโรงเรียน ลดความเหลื่อมล้ำ: ก้าวต่อไปอย่างยั่งยืน’ ภายใต้โครงการพัฒนาครูและโรงเรียน เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง (Teachers & School Quality Program: TSQP) ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาคุณภาพครู นักศึกษาครู และสถานศึกษา กสศ. ชวนให้ทบทวนถึงแนวทางการทำงาน และชวนมองไปถึงทิศทางอนาคตในการยกระดับคุณภาพของโรงเรียนจากอีกแง่มุม 

ดร.อุดม เริ่มต้นด้วยการชี้ให้เห็นความน่ากังวลของคุณภาพการศึกษาไทยหากไม่เร่งแก้ปัญหาที่ต้นทาง ซึ่งจากผลการสอบ PISA ปี 2018 พบว่าทักษะการอ่าน (reading) ของเด็กไทยมีระดับต่ำที่สุด อันเป็นทักษะพื้นฐานในด้านการเรียน ตามมาด้วยวิชาวิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ 

สิ่งที่เราพบนี้ส่งผลต่อการศึกษาไทยอย่างไร ยิ่งเมื่อพิจารณาถึงความแตกต่างทางการศึกษาระหว่างเขตเมืองกับชนบท พบว่ามีความแตกต่างกันถึง 2 ปีการศึกษา นั่นหมายความว่า เด็กที่อยู่ในเมืองเรียนไปพร้อมกันกับเด็กนอกเมือง แต่ความรู้อาจจะห่างกันระหว่าง ม.6 ต่อ ม.4 ทำให้มีช่องว่างระหว่างเด็กในเมืองกับเด็กนอกเมืองมากขึ้น 

“แต่ถ้าย้อนกลับไปดูผลการสอบ PISA เมื่อ 3 ปีก่อน คือปีการศึกษา 2015 พบว่ามีความเหลื่อมล้ำต่างกันอยู่ 1.8 ปีการศึกษา แล้วขยับขึ้นมาเป็น 2 ปีเต็ม ในอีก 3 ปีถัดมา ถ้าปล่อยทิ้งไว้ ก็นับว่าน่ากลัว” ดร.อุดม กล่าว 

จากปัญหาข้างต้น แนวโน้มเช่นนี้อาจจะมองเห็นได้ในงานของ จอห์น แฮทที (John Hattie) เรื่อง Visible Larning (2008) แนวคิดที่ตอบโจทย์การทำงานอย่างหนึ่งคือ การพัฒนาโรงเรียนทั้งระบบ (whole school approach) ซึ่ง จอห์น แฮทที เสนอว่า มีอยู่ 6 เรื่องสำคัญที่ถ้าหากช่วยกันภายในโรงเรียนจะทำให้ปัญหาเหล่านี้ได้รับการแก้ไข ได้แก่ 

1. ครูรู้ศักยภาพของเด็กแต่ละคน 
2. นักเรียนมีส่วนประเมินตนเอง เด็กทุกคนอยากคิดเอง ประเมินตนเองได้ 
3. การเรียนรู้ตามวัยและพัฒนาการ 
4. การดูแลแก้ไขปัญหาความเสี่ยงของเด็กแต่ละคน 
5. การเรียนการสอนเปลี่ยนหลักคิด
6. พลังร่วมของครูและบุคลากรทุกคนในโรงเรียน 

ดร.อุดม กล่าวว่า “เราจะเห็นว่าที่ผ่านมา 1 ปี โรงเรียนกว่า 290 โรงในเครือข่าย ได้เริ่มเห็นแนวทางนี้ชัดเจนขึ้น แล้วค่อยๆ ขยับไป ส่วนอีกปัจจัยหนึ่งคือ ทำไมจึงต้องให้ครูทุกคนในโรงเรียนมาเข้าร่วมโครงการ เช่น โรงเรียนขนาดกลางค่อนข้างไปทางใหญ่ จะมีครูหลายสิบคน บางโรงเรียนอยู่ที่หลักร้อย รวมครูอัตราจ้าง ครูผู้ช่วยด้วย

ถ้ามีครูฮีโร่อยู่ 1 คน แต่เก่งอยู่คนเดียว การทำงานอาจจะห่อเหี่ยว แต่ถ้าช่วยกันจะสามารถช่วยให้เด็กได้รับทักษะสำคัญในศตวรรษที่ 21 อย่างน้อย 2 เรื่องสำคัญ คือ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการคิดเชิงสร้างสรรค์ เชิงนวัตกรรมได้

“ถ้าหากเราวิเคราะห์และมองไปข้างหน้าว่า แนวทางนี้นอกจากจะเป็นการประยุกต์จากตัวแบบที่ประสบความสำเร็จในต่างประเทศ อีกด้านหนึ่งยังมาจากการกระเทาะจากการทำงานของโรงเรียนในเครือข่ายของไทยเอง”

ดร.อุดม กล่าวอีกว่า การประยุกต์จากงานวิจัยที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติเข้ากับการสำรวจข้อมูลโดยครู ผู้ปกครอง และนักเรียน ได้ช่วยให้แนวทางการพัฒนาคุณภาพโรงเรียนทั้งระบบ (whole school approach) เข้าใกล้ความเป็นจริงมากขึ้น แนวการพัฒนาคุณภาพโรงเรียนทั้งระบบนี้ หมายถึง การพัฒนาโรงเรียนอย่างเป็นระบบด้วยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในโรงเรียน และการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองอย่างแยบยล เพื่อยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ คุณลักษณะ และความประพฤติของนักเรียน โดยอาศัยภารกิจ 3 ด้าน ในการผลักดัน คือ

หนึ่ง-การบริหารจัดการ เช่น การวิเคราะห์ข้อมูลสารสนเทศ การวางแผน การปฏิบัติตามแผน และการประเมินผล สอง-การจัดการเรียนการสอนที่ครอบคลุมการจัดการหลักสูตรและกิจกรรมเสริมหลักสูตร และสาม-การสนับสนุนสภาพแวดล้อมและสิ่งต่างๆ ที่เอื้อให้เกิดการเรียนรู้ของนักเรียน 

“เราไม่หวังพลิกฝ่ามือในปีเดียว แต่อาจจะเป็น 2-3 ปี ซึ่งน่าจะพอเห็นอะไรบางอย่างที่บ่งชี้ได้ว่า ต่อไป กสศ. จะสนับสนุนโรงเรียนด้วยรูปแบบไหนได้บ้าง 

“กรอบแนวคิดของโรงเรียนที่จะพัฒนาตนเองได้จะต้องมีองค์ประกอบ เช่น มาตรการระดับโรงเรียน เครื่องมือช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ เชื่อมโยงกับมาตรการในระดับชั้นเรียน ทั้งหมดจะต้องมีตัวช่วยคือ ‘โค้ช’ ที่จะช่วยสนับสนุนให้เกิดกระบวนการ เพื่อให้ระบบต่างๆ ในโรงเรียนหมุนไปได้ และยังเติมเข้าไปได้อีกตามศักยภาพของโรงเรียน

“โรงเรียนในขนาดเดียวกันทั่วประเทศ 8,000 โรง จะอยู่ในเครือข่ายเรา 10 เปอร์เซ็นต์ หรือประมาณ 700-800 โรง ซึ่งเราหวังให้เกิดผลในอนาคตทั้งหมด การทำงานของเราจะจับมือกันไป ไม่ว่าเด็กจะจบไปกี่รุ่นก็ตาม แต่เราก็ยังเป็นครูกันต่อไป” ดร.อุดม กล่าว 

ถึงที่สุดแนวทางนี้มุ่งหวังผลลัพธ์สุดท้าย คือความยั่งยืน ซึ่งคาดหวังว่าโรงเรียนจะสามารถพัฒนาตนเองไปได้ทั้งระบบ โดยโครงการนี้มีความคาดหวังขั้นต่ำเพียงโรงเรียนลุกขึ้นมาพัฒนาตนเองได้ และนโยบายจากหน่วยงานต้นสังกัดอาจจะมีผลเพียงเล็กน้อยหากโรงเรียนตั้งใจจะทำอยู่แล้ว และคาดหวังด้วยว่าครูจะสามารถมีทักษะที่จำเป็นในการจัดการเรียนรู้ และท้ายที่สุดเกิดเครือข่ายการเรียนรู้ร่วมกันในระดับโรงเรียน ระหว่างครู ระหว่างชั้นเรียน ระหว่างผู้บริหาร

สำหรับแก่นแกนของผลลัพธ์การเรียนรู้ (learning outcome) ที่ ดร.อุดม นำเสนอคือทักษะที่สำคัญ ได้แก่ ทักษะการวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และวิพากษ์อย่างมีวิจารณญาณ ทักษะการคิดสร้างสรรค์ ทักษะการสื่อสาร ทักษะอาชีพ ทักษะชีวิต 

ดังที่ครูในเครือข่ายของ กสศ. ได้ร่วมกันถอดบทเรียนมากมายโดยจับสาระสำคัญอย่างกระชับที่สุดได้ว่า “เด็กอยากมาโรงเรียน ครูสนุกกับการสอน” ขณะเดียวกันเด็กนักเรียนจะได้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คือ มีวินัย มีความซื่อสัตย์ และมีจิตสาธารณะ 

ในตอนท้าย ดร.อุดม วงษ์สิงห์ นำเสนอตัวอย่างครู แอนเดรีย ซาฟิราคู (Andria Zafirakou) ซึ่งเป็นครูสอนวิชาศิลปะและสิ่งทอ โรงเรียนชุมชนแออัดอัลเพอร์ตัน กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ อันเป็นพื้นที่ที่มีอัตราการก่ออาชญากรรมสูงที่สุดในลอนดอน เด็กนักเรียนส่วนใหญ่มีพ่อแม่เป็นผู้อพยพ โดยพบว่าเธอไม่เพียงแต่สอนในโรงเรียนเท่านั้น แต่ยังช่วยชี้นำเด็กในเขตยากจนที่สุดของประเทศและช่วยเหลือเด็กที่มีปูมหลังที่หลากหลาย โดยเธอสามารถสนทนาพื้นฐานได้ถึง 35 ภาษา

วิธีการทำงานของเธอคือ ทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นเพื่อป้องกันเด็กที่มีความเสี่ยงจากการรวมตัวกันของกลุ่มอันธพาล แนะนำให้เด็กรู้จักชมรมมวยเพื่อใช้ในการป้องกันตัว โดยไม่ใช้กำลังและทักษะนี้ไปก่อปัญหานอกพื้นที่ 

แอนเดรีย เชื่อว่าระบบการเรียนรู้ที่ดี ต้องการทีมแกนนำ (leadership team) มีสมาชิกจากทั้งในโรงเรียนและนอกโรงเรียน เพราะเด็กๆ ต้องการผู้ใหญ่ที่เป็นต้นแบบให้เด็กเข้าใจอาชีพต่างๆ จนกระทั่งสามารถช่วยเสริมแรงบันดาลใจต่อการเรียนเพื่ออนาคตของตนเอง มีความริเริ่มสร้างสรรค์ ที่สำคัญรูปแบบการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความสร้างสรรค์ต้องเริ่มตั้งแต่ยังเล็ก 

จากตัวอย่างเล็กๆ ที่กล่าวมาแสดงให้เห็นว่า การพัฒนาทักษะการจัดการเรียนการสอนของครู กับการร่วมมือกันของโรงเรียนและชุมชน จะช่วยโอบรับเด็กนักเรียนในกลุ่มเสี่ยงที่จะหลุดจากระบบ และยังช่วยพัฒนาศักยภาพของเด็กนักเรียนได้ ด้วยการร่วมมือกันระหว่างครู โรงเรียน และชุมชน ถึงที่สุดเป้าหมายไม่ใช่สิ่งอื่นไกลเท่ากับการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาให้เกิดขึ้นจริง

The post ดร.อุดม วงษ์สิงห์: เด็กๆ จะพัฒนา ถ้าครู โรงเรียน และชุมชนจับมือกัน first appeared on กสศ..