หน่วยงาน “ประถม” เป็น NGO ด้านการศึกษาในอินเดียที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 1995 เน้นทำงานเพื่อให้เด็กอินเดียอ่านออกเขียนได้ เนื่องจากในอินเดียนั้น แม้เด็กจำนวนมากจะมีโอกาสเข้าไปโรงเรียน แต่เด็กจำนวนไม่น้อยกลับไม่สามารถอ่านเขียนหรือคิดคำนวณเลขเบื้องต้นได้ 

จากการลงสำรวจพื้นที่ องค์กรประถมพบเด็กชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่ไม่สามารถอ่านแบบเรียนระดับประถมปีที่ 2 รวมถึงไม่สามารถบวกลบเลขหลักหน่วยได้ ทางองค์กรจึงตั้งโครงการชื่อ Teach at the Right Level (TaRL) ขึ้น เพื่อสอนการเขียนอ่านและฝึกเลขขั้นพื้นฐานให้แก่เด็กๆ โดยไม่วัดตามระดับชั้นหรืออายุ แต่วัดตามระดับการเรียนรู้ โดยเด็กที่มีระดับการเรียนรู้ใกล้เคียงกันจะได้อยู่กลุ่มเดียวกัน ซึ่งจะช่วยให้เด็กมีพัฒนาการการเรียนดีขึ้น เพราะเรียนทันเพื่อนและไม่ถูกทิ้งไว้เบื้องหลัง 

ในสถานการณ์ปกติ องค์กรประถมจะดำเนินโครงการ Teach at the Right Level ผ่านค่ายสอนที่มีระยะเวลาประมาณ 10 วัน แต่พอเกิดวิกฤตโควิด-19 ระบาด ค่ายสอนในโครงการ Teach at the Right Level ต้องหยุดชะงักลง แต่เพื่อให้การเรียนรู้ของเด็กๆ ยังดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่อง องค์กรประถมจึงคิดค้นเครื่องมือและระบบที่เอื้ออำนวยให้เด็กๆ ยังเรียนรู้ต่อได้และไม่ขาดช่วง

ด้านล่างนี้คือไอเดียจากองค์กรประถม ซึ่งได้นำไอเดียเหล่านี้มาดำเนินการเพื่อขับเคลื่อนการเรียนรู้ของเด็กอินเดียในช่วงวิกฤตโควิด หลายไอเดียนั้นเรียบง่ายแต่สร้างสรรค์ เหมาะแก่การนำมาประยุกต์ใช้กับบริบทเมืองไทยไม่น้อย

1) สำรวจและเก็บข้อมูลผ่านอาสาสมัคร

ในวิกฤตการระบาดของโควิด-19 ที่โรงเรียนทั่วอินเดียปิดตัว และเด็กๆ ไม่ได้เข้าชั้นเรียนเพื่อเรียนรู้ องค์กรประถมจึงใช้ระบบอาสาสมัคร 5,000 คนในการสำรวจติดตาม 52,000 ครอบครัวทั่วประเทศ เพื่อสำรวจสถานการณ์ของการศึกษา การเข้าถึงอุปกรณ์การเรียนรู้ และกิจกรรมการเรียนการสอน และแนะนำในเรื่องการเรียนทางไกลในช่วงที่เด็กๆ ต้องอยู่บ้าน

2) ตั้งอาสาสมัครในชุมชนผ่านระบบ “เพื่อนช่วยเพื่อน พี่ช่วยน้อง”

อินเดียเป็นประเทศกว้างใหญ่และมีประชากรมหาศาล แต่กระนั้นในระดับชุมชนก็ยังมีความเหนียวแน่นผูกพันกันอยู่ องค์กรประถมเล็งเห็นจุดแข็งตรงนี้ จึงเปิดให้มีอาสาสมัครในชุมชนช่วยติวเด็กๆ เรียกว่าระบบ “เพื่อนช่วยเพื่อน พี่ช่วยน้อง” โดยอาสาสมัครชุมชนจะติวบทเรียนให้กับเด็กนักเรียนที่เรียนตามไม่ทัน โดยเน้นติวความรู้ในระดับที่เหมาะกับความรู้ของผู้เรียน หรือ Teach at the Right Level (TaRL) นั่นเอง

3) ใช้ระบบการเรียนรู้จากอุปกรณ์ราคาถูก สามารถหาได้จากในบ้าน

องค์กรประถมเน้นให้เด็กเรียนรู้เพื่ออ่านเขียนและคิดเลขพื้นฐานได้ ซึ่งพอเด็กไม่ได้เข้าชั้นเรียนเนื่องจากเกิดวิกฤตโควิด-19 ทางองค์กรจึงเลือกส่งเสริมให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านอุปกรณ์ใกล้ตัว ราคาไม่แพง ที่สามารถหาได้จากในบ้าน เช่น แก้วน้ำ จานชาม ช้อนส้อม ผักผลไม้ เป็นต้น โดยเด็กจะนำอุปกรณ์ใกล้ตัวนี้มาฝึกนับตัวเลขหลักหน่วยและหลักสิบ รวมถึงฝึกออกเสียงคำง่ายๆ ที่เกี่ยวกับอุปกรณ์ในบ้าน เป็นต้น ทั้งนี้องค์กรประถมจะส่ง SMS หาผู้ปกครองกว่า 12,000 ชุมชน เพื่อแนะนำแนวทางและขั้นตอนในการดูแลเด็กนักเรียน ซึ่งข้อความใน SMS จะแจ้งว่า 

“เขียนตัวเลข 1-10 ลงในแผ่นกระดาษ จากนั้นนำอุปกรณ์ใกล้ตัว เช่น ช้อนส้อม หรือจานชาม นำมาให้เด็กนับตัวเลข หากเด็กนับได้ตัวเลขไหน ให้วางกระดาษที่เขียนหมายเลขนั้นไว้ด้านข้าง ยกตัวอย่างเช่น เด็กนับชามได้ 3 ชาม ให้เด็กวางกระดาษเลข 3 ไว้ข้างๆ ชาม”

ไอเดียการส่ง SMS หาผู้ปกครอง และการให้เด็กเรียนรู้จากอุปกรณ์ใกล้ตัวนี้ ถือเป็นไอเดียที่เรียบง่าย สร้างสรรค์ แต่ทรงพลังอย่างแท้จริง

ที่มา :

• Pratham
• Mainstreaming an Effective Intervention: Evidence from Randomized Evaluations of “Teaching at the Right Level” in India
• TaRL : Mathematics
• TaRL : Reading

The post IDEA จากองค์กร “ประถม” (Pratham) อินเดีย ใช้สื่อการสอนอย่าง “เรียบง่ายแต่สร้างสรรค์” first appeared on กสศ..

โครงการที่เกิดขึ้นในแทนซาเนียนั้นถูกขับเคลื่อนโดย​องค์กรชื่อ CAMFED (Campaign for Female Education หรือโครงการรณรงค์เพื่อการศึกษาสตรี) ซึ่งเข้าไปร่วมมือกับหน่วยงานและองค์กรต่างๆ ในแทนซาเนียเมื่อปี 2018 จากนั้นจึงเกิดเป็นโครงการ Learner Guide Program ซึ่งเป็นโครงการอาสาสมัครระยะ 18 เดือน ที่เปิดทางให้ผู้หญิงที่จบการศึกษาระดับมัธยม (Learner Guides) ได้มีโอกาสส่งต่อทักษะชีวิตและคำแนะนำแก่นักเรียนรุ่นน้องที่กำลังศึกษาในระดับมัธยม โดยโครงการอาสาสมัคร Learner Guide Program นี้ CAMFED ได้ร่วมมือกับหน่วยงานรัฐ ทั้งกระทรวงศึกษาธิการ วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งแทนซาเนีย (MoEST) และสำนักงานอธิการบดี องค์การบริหารส่วนภูมิภาคและการปกครองส่วนท้องถิ่น (PO-RALG)

องค์กร CAMFED นั้นก่อตั้งเมื่อปี 2005 โดยเน้นทำงานร่วมกับชุมชนท้องถิ่นและรัฐบาล เพื่อร่วมกันส่งเสริมการศึกษาในหมู่เด็กผู้หญิงอย่างยั่งยืน โดยที่ผ่านมาทาง CAMFED ได้สนับสนุนเด็กหญิงด้อยโอกาสมากกว่า 88,000 คนให้สามารถเข้าเรียนในระดับประถมศึกษา และเด็กหญิงอีก 54,000 คนให้ได้เข้าเรียนในระดับมัธยมศึกษา ทั้งนี้โครงการอาสาสมัคร Learner Guide Program ถือเป็นผลงานสำคัญของ CAMFED ซึ่งผลลัพธ์ของโครงการนี้ช่วยให้เด็กด้อยโอกาสจำนวนมากได้เข้าถึงการเรียนที่มีคุณภาพ ขณะเดียวกันก็ช่วยฝึกทักษะและเปิดโอกาสด้านอาชีพให้แก่วัยรุ่นหญิงกลุ่มที่เรียนจบไปแล้วด้วยเช่นกัน

โครงการอาสาสมัคร Learner Guide Program จะจัดให้เยาวชนหญิงที่สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เข้าไปเป็นอาสาสมัครเพื่อสอนหรือช่วยเหลือเด็กนักเรียนมัธยมในชุมชนของตน โดยใช้เวลาหลายชั่วโมงต่อสัปดาห์ ทั้งนี้อาสาสมัครจะสอนทั้งทักษะชีวิต ช่วยให้คำปรึกษาแบบตัวต่อตัวแก่รุ่นน้อง รวมถึงช่วยฝึกให้รุ่นน้องรู้จักใช้บริการทางสังคมต่างๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะช่วยเสริมประสิทธิภาพการเรียนรู้ของเด็กๆ ขณะเดียวกัน อาสาสมัครเยาวชนหญิงก็จะได้รับการฝึกอบรมทักษะ ตลอดจนการเข้าถึงแหล่งเงินกู้ปลอดดอกเบี้ยเพื่อเริ่มต้นธุรกิจขนาดเล็ก และได้รับการรับรองวุฒิการศึกษาจากสภาการศึกษาธุรกิจและเทคโนโลยี (BTEC) ซึ่งได้รับการยอมรับในระดับสากลในการฝึกอบรมและการจ้างงานครูอย่างเป็นทางการ

ทั้งนี้ โครงการอาสาสมัครดังกล่าวได้ดำเนินการมา 3 ระยะแล้ว คือ ระยะนำร่อง ระยะปรับตัว และระยะปรับขนาด (pilot / adaptation / expansion) ซึ่งผลลัพธ์ที่เห็นได้ชัดคือ นักเรียนที่ร่วมโครงการมีพัฒนาการการเรียนดีขึ้น,​ นักเรียนหญิงมีอัตรามาเรียนสูงขึ้น, ขณะที่คุณภาพชีวิตของอาสาสมัครเยาวชนหญิงก็ดีขึ้น ซึ่งเป็นผลลัพธ์ที่น่ายินดีมาก ปัจจุบันโครงการ Learner Guide Program อยู่ในระยะที่ 4 ซึ่งกำลังเตรียมขยายไปสู่ระดับประเทศ

จากการดำเนินการที่ผ่านมาของโครงการ Learner Guide Program ทั้ง 3 ระยะ สามารถถอดบทเรียนออกมาได้ดังนี้

บทเรียนที่น่าเรียนรู้และคำแนะนำ

จากการดำเนินงานโครงการ Learner Guide Program มา 3 ระยะ องค์กร CAMFED และรัฐบาลแทนซาเนีย ได้ค้นพบบทเรียนอันเป็นประโยชน์ต่อการยกระดับคุณภาพทางการศึกษา ซึ่งหน่วยงานในประเทศอื่นอาจนำไปปรับใช้ได้ ดังนี้

1. ในการบรรจุโครงการอาสาสมัคร Learner Guide Program เข้าไปในระบบการศึกษาอย่างเป็นทางการ ควรต้อง
   – เน้นหรือต่อยอดโครงการให้สอดคล้องกับนโยบายและแผนสำคัญที่รัฐวางไว้
   – วางแผนและค่อยๆ เชื่อมโยงบทบาทของรัฐและนวัตกรเข้ามาร่วมด้วย
   – ผนวกให้ชุมชนท้องถิ่นร่วมด้วย ผ่านแรงจูงใจทางตัวเงินและแรงกระตุ้นแบบอื่น
   – สนับสนุนโครงสร้างการประสานงานระหว่างกระทรวงที่มีความรู้และอำนาจอย่างเพียงพอ
2. ข้อเสนอแนะสำหรับการจัดหาทุนระยะยาวเพื่อต่อยอดโครงการ Learner Guide
   – มีส่วนร่วมโดยตรงกับกระบวนการในกรอบงบประมาณและกรอบระยะเวลาของรัฐบาล
   – จัดทำแผนวิเคราะห์และเสนอแนะว่าหากขยายโครงการต้องใช้ต้นทุนเท่าไหร่ เพื่อเป็นแนวทางให้ผู้มีอำนาจตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ได้
3. การใช้กระบวนการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องเพื่อสนับสนุนการขยายตัวของโครงการ Learner Guide
   – ลองปรับเปลี่ยนรูปแบบ จากนั้นทดสอบ ติดตามผล วิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น จากนั้นปรับปรุงและทำซ้ำ
   – นำแนวทางการเรียนรู้ร่วมกันมาประยุกต์และปรับใช้ เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงในระบบการศึกษา
   – ปรับเปลี่ยนและใช้แนวทางการเรียนรู้ร่วมกันเพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษา

ปัจจุบัน โครงการอาสาสมัคร Learner Guide Program ผ่านการดำเนินการมาหลายระยะ และมีการปรับตัว เรียนรู้ และเติบโตอย่างต่อเนื่อง แม้ปัจจุบันจะยังดำเนินการภายใต้บังเหียนของ NGO (องค์กรภาคเอกชน) แต่ก็ได้ร่วมมือกับชุมชนและรัฐบาลมาตลอด ทั้งนี้ในอนาคต โครงการ Learner Guide Program อาจขยายและถูกผนวกเป็นโครงการรัฐ และถูกบรรจุในระบบการศึกษาของประเทศแทนซาเนียได้ ซึ่งหากโอกาสนั้นเกิดขึ้น จะส่งผลต่อชีวิตเด็กอีกมากมายในสังคม

กล่าวได้ว่า เส้นทางการดำเนินโครงการ Learner Guide Program ในแทนซาเนียนั้น เต็มไปด้วยบทเรียนมีคุณค่า น่าศึกษา และน่านำไปประยุกต์ใช้กับหลายพื้นที่บนโลกต่อไป

ที่มา : Improving learning and life skills for marginalized children Scaling the Learner Guide Program in Tanzania
เครดิตภาพ : Kimrawicz / Shutterstock.com

The post ส่องโมเดลยกระดับคุณภาพการเรียนรู้และทักษะชีวิตของเด็กชายขอบ กลยุทธ์การขยายขนาดจากโครงการนำร่องสู่หลักสูตรระดับชาติในแทนซาเนีย first appeared on กสศ..

หนึ่งในความท้าทายของเหล่าคุณครูทั่วอังกฤษ นอกจากจะต้องดำเนินการเรียนการสอนภายในห้องเรียนให้ราบรื่น โดยที่เด็กนักเรียนยังสามารถเรียนรู้ได้อย่างสนุกสนาน ควบคู่ไปกับการเฝ้าระวังด้านสุขอนามัยอย่างจริงจังเพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของโควิด-19 แล้ว คุณครูเหล่านี้ยังต้องรับมือกับเด็กนักเรียนกลุ่มใหญ่ที่ตกอยู่ในภาวะเศร้าโศกเสียใจต่อการจากไปของบุคคลที่ตนเองรักและเคารพจนไม่อยู่ในสภาวะที่พร้อมต่อการเรียนหนังสือได้

Child Bereavement UK องค์กรการกุศลซึ่งมุ่งเยียวยาเด็กที่ต้องเผชิญหน้ากับความสูญเสีย เปิดเผยผลการสำรวจเมื่อช่วงปลายเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา โดยพบว่า 86% ของครูผู้ตอบแบบสอบถามต้องรับมือกับลูกศิษย์ที่สูญเสียสมาชิกในครอบครัวหรือคนรู้จักเพราะโควิด-19 โดยในจำนวนนี้ เกือบ 75% เป็นการสูญเสียบุคคลสำคัญในชีวิตของเด็ก ส่งผลให้เด็กตกอยู่ในความเศร้าและความเครียด ซึ่งหากว่าคุณครูไม่รู้จักวิธีสังเกตและรับมือกับเด็กที่อยู่ในสภาวะอารมณ์แบบนี้อย่างเหมาะสม โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ก็จะส่งผลต่อพัฒนาการการเรียนรู้ของเด็กนักเรียนคนนั้นได้

ดังนั้น องค์การดังกล่าวจึงเห็นความสำคัญและความจำเป็นว่า ควรต้องมีการจัดคอร์สฝึกอบรมให้ครูและนักการศึกษาในโรงเรียนทั่วอังกฤษ ได้เรียนรู้ทักษะและวิธีการรับมือเด็กที่เผชิญกับความสูญเสียอย่างถูกต้อง โดยแม้รัฐบาลและกระทรวงศึกษาธิการจะจัดให้มีการอบรมแล้วส่วนหนึ่ง แต่องค์กร Child Bereavement UK ระบุว่า ข้อเรียกร้องของกลุ่มในครั้งนี้คือต้องการให้ภาครัฐออกเป็นกฎข้อบังคับให้ครูทุกคนต้องเข้ารับการฝึกอบรมอย่างจริงจัง

ข้อเรียกร้องดังกล่าวมีขึ้นเนื่องจากปัจจุบันการเข้ารับการฝึกอบรมดังกล่าวในอังกฤษยังคงเป็นไปตามความสมัครใจของครู ทำให้จำนวนครูและเด็กที่จะได้รับประโยชน์จากการจัดการฝึกอบรมนั้นมีจำนวนน้อยมาก ไม่เพียงพอต่อความต้องการของจำนวนเด็กนักเรียนที่ต้องประสบกับการเสียชีวิตของคนที่ตนเองรัก

ข้อเรียกร้องขององค์กร Child Bereavement UK ได้รับการสนับสนุนจาก Centre For The Art Of Dying Well (ศูนย์เพื่อสุนทรียแห่งการตาย) ของมหาวิทยาลัยเซนต์แมรี ในเวสต์ลอนดอน ซึ่งมีการจัดการคอร์สฝึกอบรมครูในการรับมือกับภาวะสูญเสียรูปแบบต่าง ๆ 

รายงานระบุว่า ในแต่ละปีทางมหาวิทยาลัยจะได้รับมอบหมายให้ฝึกอบรมครูใหม่ในระดับประถมและมัธยมศึกษา เพื่อรับมือกับภาวะสูญเสียของเด็กนักเรียนในช่วงวัยต่าง ๆ โดยผลลัพธ์ของการฝึกอบรม ส่งผลดีต่อทั้งตัวเด็กนักเรียนและคุณครูเอง 

แอนนา ลิซ กอร์ดอน (Anna Lise Gordon) ผู้อำนวยการสถาบันเพื่อการศึกษาในเซนต์แมรีกล่าวว่า หลังจากหยุดเรียนไปนาน โรงเรียนและครูมักจะมุ่งใส่ใจและให้ความสำคัญกับความรู้ด้านวิชาการ อย่างการอ่าน การคิดคำนวนเป็นหลัก โดยไม่สนใจต่อสภาพจิตใจของเด็กสักเท่าไรนัก ซึ่งในสถานการณ์ปกติทั่วไปไม่ใช่ปัญหาใหญ่ ทว่าการระบาดของโควิด-19 ที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก ทำให้ปัญหาสุขภาพจิตของเด็กนักเรียนเป็นเรื่องที่ไม่อาจมองข้ามได้

ทั้งนี้ หลักการสำคัญของคอร์สฝึกอบรมคือ การให้ครูได้เรียนรู้วิธีการพูดคุยสนทนากับลูกศิษย์เกี่ยวกับ “ความตาย” ด้วยภาษาที่เหมาะสม เพื่อทำให้เด็กตระหนัก เรียนรู้ และยอมรับว่า ความตายและความเศร้าจากการตายเป็นเรื่องปกติ เป็นส่วนหนึ่งของชีวิต และเป็นสิ่งที่ต้องประสบทุกคนอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ 

“คนส่วนใหญ่ทั่วไปมักจะรู้สึกกระอักกระอ่วนเมื่อต้องมานั่งพูดคุยในหัวข้อที่เกี่ยวกับความตาย พวกเขามักไม่รู้ว่าจะต้องตอบรับอย่างไร พูดอย่างไร ทำให้สุดท้ายก็คือกลายเป็นไม่พูดอะไรเลย ซึ่งการไม่พูดอะไรเลยนี้ กลับก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ไม่พึงประสงค์ตามมาได้” กอร์ดอนกล่าว 

นอกจากนี้ กอร์ดอน ในฐานะผู้รับผิดชอบจัดทำคอร์สฝึกอบรมการรับมือกับภาวะสูญเสีย กล่าวว่า การฝึกอบรมยังออกแบบมาเพื่อมอบแนวทางและแนวคิดแก่เด็กและเยาวชน รวมถึงสนับสนุนพวกเขาให้สามารถใช้คำพูดแสดงอารมณ์ความรู้สึกออกมา ซึ่งจะทำให้องค์กรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถให้ความช่วยเหลือเด็กได้อย่างทันท่วงที 

โดยผลการศึกษาวิจัยหลายชิ้นระบุตรงกันว่า เด็กหรือเยาวชนจะสามารถเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ก้าวหน้าดีขึ้น และบรรลุผลมากขึ้น หากเด็กรู้สึกดี รู้สึกปลอดภัย และได้อยู่ในสภาพแวดล้อมที่คุ้นเคย กับผู้ใหญ่ที่ไว้ใจ ดังนั้น กล่าวได้ว่า การสูญเสียผู้ใหญ่ที่ไว้ใจและอยู่ในอารมณ์โศกเศร้าย่อมไม่เป็นผลดีต่อการเรียน 

ดังนั้น การเร่งเยียวยาฟื้นฟูสภาพจิตใจเด็กจึงเป็นหนึ่งในแนวทางสำคัญที่จะช่วยให้เด็กมีความพร้อมที่จะเรียน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่เด็กต้องพร้อมให้มากที่สุดหลังจากที่หยุดเรียนเพราะโควิด-19 ไปนาน 

และกลายเป็นที่มาของการเรียกร้องให้ครูอังกฤษเข้ารับการอบรมทักษะการรับมือกับภาวะสูญเสีย ไม่ว่าครูท่านนั้นจะทำงานมานานหรือเพิ่งบรรจุใหม่ก็ตาม โดยการเรียกร้องหนนี้ตั้งเป้าให้ครูทุกคนเข้ามามีส่วนร่วม 

ด้าน ดร.หลุยส์ แมคโกวาน (Louise McGowan) ครูใหญ่โรงเรียนสตรี เซนต์ คลอดีนส แคธอลิก (St. Claudine’s Catholic School For Girls) ในอังกฤษกล่าวสนับสนุนแนวคิดดังกล่าว เพราะโรงเรียนไม่ได้เป็นเพียงสถานที่สำหรับให้เด็กมารับการศึกษาเชิงวิชาการและออกจากโรงเรียนเมื่อหมดเวลาด้วยคุณสมบัติที่ดีขึ้นเท่านั้น แต่โรงเรียนคือชุมชน คือครอบครัวขยาย ในมุมมองของ ดร.แมคโกวาน การดูแลอภิบาลจึงมีความสำคัญพอ ๆ กัน เพราะเป็นเหมือนสิ่งช่วยเตรียมเด็ก ๆ ให้พร้อมสำหรับการใช้ชีวิต

“การฝึกอบรมจะช่วยให้นักเรียนที่ต้องการการปลอบประโลมใจ แต่ไม่รู้จะแสดงออกอย่างไร ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมจากครู ซึ่งเป็นหนึ่งในคนที่พวกเขาไว้วางใจและเคารพมากที่สุดคนหนึ่ง”

ที่มา : Bereaved children: Calls for mandatory training for teachers to support pupils who have lost loved ones

The post NGO อังกฤษเรียกร้องจัดคอร์สอบรมพิเศษ ฝึกทักษะครูรับมือเด็กสูญเสียบุคคลสำคัญ first appeared on กสศ..