เอาเข้าจริงแล้ว ผมเองก็คือหนึ่งในหลายๆ คน
ที่อยากจะลาออกเพื่อหนีจากความทุกข์ตรงหน้า
ความทุกข์ตรงหน้า ที่เพื่อน พี่น้อง คนที่อยู่ในวงการศึกษา
โดยเฉพาะคนเป็นครูหลายๆ คนน่าจะรับทราบกันดี
ในสถานการณ์โรคระบาดโควิด-19 

โควิด-19 ทำให้พวกเราทำการเรียนการสอนแบบเห็นหน้าเห็นตา มีปฏิสัมพันธ์ในห้องเรียน Onsite แบบเดิมไม่ได้เลยมาเกือบ 1 ปี การเรียนการสอนต้องย้ายมา Online และทางไกลแทน ซึ่งแน่นอนมันทดแทนการเรียนรู้ที่มีความหมายในแบบที่เราเชื่อไม่ได้เลย (เชื่อการว่าเรียนรู้ที่ดีคือความสัมพันธ์ที่ดี การเรียนรู้ที่ดีคือการมาใช้ชีวิตร่วมกัน) 

New Normal วิถีปกติใหม่ของครูเรา เอาเข้าจริงคือความไม่ปกติ การแก้ปัญหากลับกลายเป็นเหมือนเพิ่มปัญหาซะมากกว่า ยกตัวอย่างจริงซึ่งตัวผมประสบพบเจอเองคือ อุปกรณ์พื้นฐานอย่างโทรศัพท์มือถือ คอมพิวเตอร์ ระบบอินเทอร์เน็ตของนักเรียนยังเป็นปัญหา ผมมักได้ยินบทสนทนาด้านล่างนี้บ่อยครั้ง

“นักเรียนครับ เปิดกล้องให้ครูเห็นหน้าหน่อย…”
“ครูคะ…ขออนุญาตไม่เปิดกล้องได้ไหม…สัญญาณเน็ตหนูไม่ดีค่ะ”
“ผมไม่สะดวกเลยครับ ที่บ้านอยู่กันหลายคน เสียงดังรบกวนมาก”
“ครู…หนูอาย บ้านมันรกมากกก ยังไม่ได้หวีผม เพิ่งตื่นด้วย”

เสียงสะท้อนแบบนี้ทำให้ครูเราได้รับรู้ถึงปัญหา และพอเข้าใจได้ถึงสาเหตุของการไม่เปิดกล้อง ปรากฏแต่ชื่อนักเรียนบนจอดิจิทัล แต่ไร้การตอบโต้ใดๆ คือปัญหาหนึ่งที่เราไม่สามารถรู้ได้จริงๆ ว่าเด็กกำลังรู้สึกนึกคิดอะไรอยู่ สิ่งที่ครูทำได้ก็เพียงคาดเดาและตีความเอาเอง

เมื่อการเรียนย้ายมาบน Online 100 % พลังงานครูก็ต้องถูกใช้ไปกับหน้าจอเพิ่มขึ้นจากเดิมหลายเท่า ในมุมเดียวกันนักเรียนเองก็เช่นกัน ช่วง Work From Home หรือ Teach From Home ดูเหมือนจะมีข้อดีอยู่ไม่น้อย แต่ข้อเสียก็ไม่น้อยเช่นกัน 

ส่วนตัวผมเองยอมรับเลยว่าทุกข์มากจนอยากจะลาออก 

นอกจากจะใช้เวลาที่นั่งนานมากขึ้นในการสอน ผ่านหน้าจอ ต้องกระตุ้นตัวเอง และกระตุ้นนักเรียนให้เกิดตอบโต้มีส่วนร่วมก็ยากขึ้น เวลาที่เหลือก็ต้องไปออกแบบและเตรียมการสอน และใช้สื่อที่ไม่พ้นคอมพิวเตอร์อยู่ดี นี่ยังไม่รวมกับเวลาที่ต้องเข้าประชุม อบรม สัมมนาออนไลน์ การทำรายงานส่งหลังสอนหรือหลังอบรม ในช่วงเย็น หรือดึก วันเสาร์ อาทิตย์เองก็ถูกดึงเวลาจากเราไป เวลาในการรับสายโทรศัพท์ ฟังปัญหา หรือตอบแชตกับนักเรียน ผู้ปกครอง 

ที่ตลกร้ายมากกว่านั้น เมื่อถึงคราวเครียดเบื่อหน่าย เราเองก็ยังต้องพึ่งหรือผ่อนคลายด้วยการออกจากจอหนึ่งไปสู่อีกจอหนึ่ง เช่น เล่นเกม ดูหนัง ฟังเพลง ดูเหมือนจะแก้ปัญหาเปลี่ยนอารมณ์สั้นๆ จากอารมณ์หนึ่งไปพึ่งอีกอารมณ์หนึ่ง จากปัจจัยภายนอกที่ยิ่งเพิ่มพลังสายตากับจอคอมพ์หรือสมาร์ตโฟนมากขึ้นไปอีก 

สถานการณ์ที่พบเจอ ไม่ว่าจะเป็นอินเทอร์เน็ตติดๆ ดับๆ ที่เป็นอุปสรรค ความเหนื่อยล้าในดวงตานักเรียน เวลาในชีวิตครอบครัวที่ถูกเบียดเบียน งานที่ได้รับมอบหมายจนล้านมือ และอื่นๆ อีกมากมาย ทั้งหมดนี้ล้วนแล้วแต่เป็นสาเหตุของความเครียดของทั้งนักเรียนและตัวคนที่รับบทบาทหน้าที่ครู 

แน่นอนว่าความเครียดและความทุกข์ที่ผมเอ่ยไปด้านต้นน่าจะเกิดขึ้นกับแทบจะทุกอาชีพและทุกวงการอยู่แล้ว

ผมได้ประสบกับภาวะออฟฟิศซินโดรม (Office Syndrome) จนได้เจ้าโรคยอดฮิตของคนทำงานออฟฟิศ ที่ก่อนหน้านี้ผมไม่เคยเข้าใจและรู้สึกว่าช่างอยู่ไกลตัวเหลือเกิน แต่บัดนี้ได้มาเป็นเพื่อนสนิทกับผมและเป็นโจทย์ใหม่ให้ผมแก้ปัญหานี้อีก กล้ามเนื้อมีอาการตึง บางจุดอักเสบ ต้องพึ่งหมอนวดและยาในที่สุด 

New Normal วิถีปกติใหม่ จะเดินหน้าต่อไปได้อย่างไร เมื่อกายไม่ปกติและใจก็ไม่ปกติ ถึงเวลาแล้วที่เราต้องกลับมาดูแลตัวเองให้กลับมาปกติ ก่อนจะไปแก้ปัญหาให้ผู้อื่น หรือแก้ปัญหาของนักเรียนหรือสังคม 

ความทุกข์จากงานและวิถีชีวิตที่ไม่สมดุล ส่งผลกระทบกายและใจ นาฬิกาชีวิตของเราเองต้องถูกทบทวนและจัดการใหม่ 

ผมขอแบ่งปันจากประสบการณ์และมุมมองของผม โดยเริ่มต้นจาก

1. จัดการกับอารมณ์ตัวเอง

ผมกลับมาพยายามฝึกสังเกตอารมณ์ตัวเองมากขึ้น ว่าอารมณ์ที่ขุ่นมัว ไม่พอใจ หงุดหงิด หรืออารมณ์ด้านลบต่างๆ ส่วนใหญ่มันเกิดขึ้นบ่อยๆ ในสถานการณ์ไหน มันมีปัจจัยอะไรที่เป็นสาเหตุให้เกิดอารมณ์นั้น เช่นกันกับอารมณ์ด้านบวก ที่ชอบสนุก สงบ ผ่อนคลาย ตื่นเต้น เร้าใจ
ปรากฏว่า อารมณ์ด้านลบส่วนใหญ่เกิดจากสถานการณ์ในการสอนหรือประชุมออนไลน์…ตึ่งโป๊ะ!  ส่วนอารมณ์ด้านบวก คือการได้ออกไปทำกิจกรรมกลางแจ้ง และใช้กำลังฐานกายมากกว่าใช้กำลังฐานหัวที่เป็นความคิด

2. จัดการกับวิธีคิดตัวเอง

หลังจากเฝ้าสังเกตอารมณ์ตัวเองให้ถี่ขึ้น ความคลี่คลายด้านอารมณ์เบาลงได้ไม่น้อย วิธีคิดหรือทัศนคติกับการทำงานก็ต้องถูกทบทวนจัดการและรื้อทิ้งอยู่ไม่น้อย เช่น ครูต้องเสียสละเวลาและทุ่มเทเพื่อลูกศิษย์ อันนี้ก็ต้องปรับวิธีคิดใหม่ เพราะการเสียสละหลายครั้งเราเบียดเบียนตัวเอง ทั้งเวลาและงบประมาณ หลายครั้งบั่นทอนความรู้สึกและป่วย แบบนี้ต้องทำความเข้าใจใหม่  ด้วยการกลับมาดูแลตัวเองให้มีความสุข ดูแลและบริหารเวลาใหม่เกือบหมด 

การสอนที่เน้นให้ข้อมูลตามหลักสูตรเนื้อหาแกนกลางที่เราไม่อินและสนุก ก็ต้องปรับมาเป็นประเด็นที่นักเรียนสนใจและอยู่ในกระแสด้วย จากนั้นค่อยเชื่อมโยงไปกับผู้เรียน ให้คุณค่ากับทักษะ มุมมอง ทัศนคติที่ดี มากกว่าให้ข้อมูลหรือเนื้อหา 

หาเทคนิคการเรียนการสอนที่น้อยแต่เรียนรู้ได้มาก สร้างหรือรวมกลุ่มเพื่อนครูที่มีความคิด ความเชื่อ เป้าหมายคล้ายกัน มามองปัญหาและหาทางออกร่วมกัน เช่น การสอนร่วมกันเป็นทีม จัดการเรียนรู้แบบบูรณการออนไลน์ เพื่อลดเวลาสอนลง เพิ่มเวลาให้ทั้งครูและนักเรียนได้พัก และให้เวลากับตัวเอง ซึ่งสิ่งเหล่านี้ช่วยแก้ปัญหาความทุกข์ที่ประสบพบเจอได้ไม่น้อยในช่วงที่ผ่านมา

3. จัดการกับเวลาและสร้างนาฬิกาชีวิตใหม่

จากนอนดึก สอนเสร็จเย็น ประชุมถึงค่ำ ภาคกลางคืนเตรียมการสอน กว่าจะได้นอนก็ดึก หลายครั้งข้ามวัน ตื่นสาย เร่งรีบไปให้ทันเข้าสอน ก็ได้จัดตารางชีวิตให้ตัวเองใหม่ ออกไปใช้เวลากับกิจกรรมใช้ร่างกายมากขึ้น เช่น ออกไปปลูกต้นไม้ ปั่นจักรยาน ออกกำลังกาย และสิ่งหนึ่งที่ค้นพบว่าดี และชีวิตเริ่มสดชื่น กระปรี้กระเปร่ามากขึ้น คือการ “วิ่ง” ออกกำลังกายให้เหงื่อออก หัวใจเต้นถี่บ้าง 

ช่วงแรกก็ดูจะหนืด ฝืด ฝืนอยู่ไม่น้อย ที่จะดีดตัวเองออกมาจากฟูกนอนนุ่มๆ เราเองมักจะมีข้ออ้างที่เข้าข้างตัวเองที่จะไม่ออกไปวิ่ง แต่เมื่อตระหนักว่าสิ่งใหม่ที่ค้นพบคือความสุขและความกระปรี้กระเปร่า ความสดชื่นที่หล่นหายไปหลายเดือนจึงได้กลับคืนมาอีกครั้ง

พลังงานที่ได้ส่งผลให้การทำงานในบทบาทของครูดีขึ้นตามลำดับ

นอกจากผมจะมีกำลังกายที่ดีขึ้นจากการวิ่งเป็นประจำ จนค่อยๆ ต่อเนื่องเป็นนิสัย ธรรมชาติ ดิน ฟ้า อากาศก็มีผลสำคัญมากๆ ที่ช่วยให้เราได้รื่นรมย์กับความงามเล็กๆ ระหว่างสองข้างทางที่เราไม่ค่อยได้สังเกต  เพราะการวิ่งทำให้เราช้าลง และมองเห็นมันได้ใกล้ ละเอียดขึ้น

วิถีชีวิตของผู้คนในช่วงเช้าตรู่ที่ไม่ได้เห็นมานาน กลับมาฉายให้เห็นอีกครั้งเมื่อเราออกไปวิ่ง การยิ้มทักทายหรือบทสนทนาเล็กๆ สั้นๆ ช่วยสร้างความคุ้นเคย และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีไม่น้อยระหว่างเรากับคนในชุมชน ความสัมพันธ์ที่ห่างหายไปนานได้กลับมาเชื่อมต่ออีกครั้ง แตกต่างจากบทสนทนาทางโซเชียลหรือออนไลน์อย่างสิ้นเชิง 

ที่สำคัญมากๆ ที่ได้ค้นพบจากการออกไปวิ่งคือ กายกับใจมันประสานสัมพันธ์กันเป็นหนึ่งเดียว จิตที่จดจ่อกับการวิ่งอยู่ในสภาวะผ่อนคลาย อยู่กับปัจจุบันตรงหน้า รู้สึกตัวกับฝีเท้าที่ก้าวกระทบพื้น รู้สึกถึงพลังงานเล็กๆ ที่ถูกชาร์จในใจ 

การเป็นหนึ่งเดียวของกายและใจ  ทำให้เกิดสภาพว่าใจของเรากระโดดออกมาเป็นบุคคลที่สาม ที่เห็นกายเคลื่อนไหวระหว่างวิ่ง และการทำงานของความรู้สึก ที่เบาสบาย สดชื่น มีพลัง

พลังงานที่ได้ส่งผลให้การทำงานในบทบาทของครูดีขึ้นตามลำดับ ความเครียดจากการงานลดลงอย่างเห็นได้ชัดความคาดหวังกับนักเรียนและความคาดหวังกับตัวเองถูกจัดวางใหม่  ด้วยการให้คุณค่ากับการดูแลรักษาสุขภาพกายและใจก่อน 

สุดท้ายแล้ว เรายังต้องอยู่ร่วมกับสถานการณ์โควิด-19 อย่างเลี่ยงไม่ได้  ต่อให้ลาออกหรือไปทำอาชีพใหม่  เราไม่มีทางหนีความเครียดใดๆ ได้เลย เพราะความเครียดเกิดขึ้นจากเราเป็นต้นเหตุสำคัญ 

ที่ทำได้ตอนนี้คือกลับมาดูแลกายและใจให้มี  “ความปกติใหม่” 

เพื่อให้เรามีกำลังกายและกำลังใจ ออกไปเผชิญหน้ากับความจริงอย่างมีความหวังต่อไป

The post บันทึกครูสอญอ แห่ง “สีชมพูศึกษา” หากครูอยากลาออก ขอให้เริ่มต้นด้วยการออกวิ่ง first appeared on กสศ..

จากการทำงานภาคสนามก่อนเปิดเทอม พบว่าเด็กมีอาการเครียดเงียบสะสม ความรู้ถดถอย มีปัญหาเรื่องโภชนาการและความเสี่ยงต่อการออกจากระบบการศึกษา ปีที่ผ่านมาการปิดเทอม 90 วัน ส่งผลเสียมากกว่าผลดี การเปิดเทอมครั้งนี้จึงต้องออกแบบการเรียนให้เป็น New Normal

การถดถอยทางการศึกษามีประมาณ 20 – 50 เปอร์เซ็นต์ ในวิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และการอ่าน ขึ้นอยู่กับบริบทและจำนวนวันที่หยุด เด็กสามารถอ่านเป็นคำหรืออ่านเป็นประโยคได้ลดลง เด็กประถมวัยมีอาการกล้ามเนื้อถดถอย ทั้งนี้สิ่งที่น่าเป็นห่วงที่สุดคือการมีปฏิสัมพันธ์และการอยู่ร่วมกับผู้อื่นของเด็กถอยหลังลงมาก

การเรียนรู้ที่ดีที่สุดของคนในศตวรรษที่ 21 คือ เรียนรู้จาก Project based learning

การจัดการการเรียนรู้ในสถานการณ์โควิด-19 ของไทยยังยืนอยู่กับการเรียนรู้รูปแบบ 5-On ซึ่งถือว่าเปลี่ยนแปลงน้อยเมื่อเทียบกับประเทศอื่น ต่างประเทศมีความเป็นห่วงเด็กและพลเมืองของประเทศที่จะเติบโตในอนาคต หากเกิดภาวะการถดถอยทางการศึกษาจะส่งผลกระทบกับตลาดแรงงาน ค่า GDP และคุณภาพของประชากรในภาพรวม 

หลายประเทศจึงมีเรื่องอาสาสมัครทางการศึกษา กองทุน การออกแบบการเรียนรู้หรือสื่อการสอนที่ทำให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติมากขึ้น

การเรียนรู้ที่ดีที่สุดของคนในศตวรรษที่ 21 คือเรียนรู้จาก Project based learning หรือการเรียนการสอนแบบโครงงาน เด็กจะได้ลงมือปฏิบัติ มีทัศนคติที่ดี มีเพื่อน มีการขึ้นโจทย์ ทุกประเทศควรปรับตัวไปในแนวทางนี้

ฐานการเรียนรู้ที่สำคัญ

1. ฐานครอบครัว ในช่วงโควิด-19 เด็กต้องอยู่กับพ่อแม่มากขึ้น จึงเป็นโอกาสดีในการทำ Home based learning ซึ่งจะทำให้เด็กเกิดกระบวนการเรียนรู้อยู่กับพ่อแม่และสามารถสร้างเสริมลักษณะนิสัยให้กับลูกของตนเองได้ 
2. ฐานโรงเรียน มีส่วนสำคัญในการสร้างบูรณาการ ขึ้นโจทย์ ขึ้นโครงงาน ครูมีบทบาทหน้าที่ในการเป็นโค้ช เป็น Facility factor การออกแบบการเรียนรู้ที่เด็กจะได้เรียนรู้อยู่ที่บ้านและมาพูดคุยปรึกษาที่โรงเรียนเป็นครั้งคราว 
3. ฐานชุมชน ใช้ชุมชนเป็นฐานการเรียนรู้ภาคปฏิบัติเรื่องศิลปวัฒนธรรมอาชีพ ที่สามารถพาเด็กลงสู่การเรียนรู้แบบปฏิบัติจริงได้ เพื่อไม่ให้เด็กเรียนอยู่ในห้องอย่างเดียว การพบปะผู้คนในลักษณะนี้ทำให้โอกาสในการติดโควิด-19 ลดลง เนื่องจากไม่ได้กระจุกตัวอยู่ในห้องเรียน
4. ฐานระบบไอที จากการวิจัยพบว่าประเทศไทยไม่ประสบผลความสำเร็จในการใช้ระบบไอทีกับการเรียนรู้ จึงเป็นโอกาสที่ดีในการใช้ระบบไอทีเข้ามาช่วยเสริม โดยดึงข้อมูลจากแอปพลิเคชันต่างๆ มาออกแบบการเรียนรู้บนฐานระบบโครงงานเพื่อบูรณาการทุกวิชาเข้าด้วยกัน จึงจะแก้การถดถอยของระบบการศึกษาได้

การทำให้เกิดขึ้นจริงได้ ต้องให้ผู้กำหนดนโยบายส่วนกลางกำหนดทิศทาง แต่เวลาลงไปสู่การปฏิบัติจริงนั้นต้องทำอย่างที่อธิบายไปข้างต้น ซึ่งก็จะแตกต่างกันไปตามบริบทและพื้นที่เพื่อให้เป็น Active learning ที่ตอบโจทย์เด็กไทยในศตวรรษที่ 21 ได้

เด็กไทยอยู่ในภาวะยากจนพิเศษถึง 1.1 ล้านคน

เด็กประมาณ 10 – 15% ของประเทศหรือ 1,100,000 คน อยู่ในภาวะยากจนพิเศษ และมีจำนวนไม่น้อยที่มีโอกาสเสี่ยงหลุดจากรอยต่อระบบการศึกษา เพราะปัญหาภาวะยากจนจากการที่พ่อแม่ตกงานซ้ำซาก 

มีรายได้ประมาณ 1,044 บาท ต่อเดือน แต่ค่าใช้จ่ายในการศึกษาโดยเฉลี่ย ตั้งแต่อนุบาลถึงมัธยมศึกษาตอนปลายกลับสูงถึง 4,000 – 9,000 บาทต่อเดือน ไม่รวมค่าเดินทาง พ่อแม่ต้องให้ลูกออกจากระบบโรงเรียนไปหางานทำ เพื่อตัดค่าใช้จ่ายส่วนนั้นไป

นโยบายของรัฐบาล เช่น แอปพลิเคชันเป๋าตังสามารถช่วยแก้ปัญหาได้เพียงชั่วคราวเท่านั้น เด็กในชุมชนแออัด กทม. ยังโชคดีที่มีการช่วยเหลือจากสังคมภายนอก เช่น Thai PBS ในการระดมบริจาคเครื่องอุปโภคและบริโภค แต่สำหรับเด็กต่างจังหวัดเป็นเรื่องยากกว่ามาก

กสศ. จึงได้เข้าไปมอบถุงยังชีพและเงิน 3,000 บาทต่อคน ทั้งยังทำงานร่วมกับผู้ปกครองด้วยการพูดคุยทำความเข้าใจเรื่องความสำคัญทางการศึกษาของเด็กๆ เพื่อให้ผู้ปกครองตัดสินใจให้ลูกอยู่ในระบบการศึกษาต่อไปด้วยการช่วยเหลือประคับประคองจาก กสศ.

เราอยู่ในระบบการเรียนรู้ที่ผู้ใหญ่ทุกคนวิตกกังวล แต่อย่าวิตกจริตมากเกินไป ทุกคนเห็นปัญหา ทุกคนวิตกกังวล แต่ต้องเปิดพื้นที่ให้เด็กได้รับโอกาสและการเรียนรู้ที่ดี 

เราต้องเชื่อมั่นว่าการทำงานประสานกันหลายกระทรวงในปัจจุบันจะทำให้โรงเรียนปลอดภัย

เรียบเรียงจาก “จัดระเบียบ วางระบบการศึกษา รับเปิดเทอม”
พูดคุยกับ ศ.ดร.สมพงษ์ จิตระดับ คณะกรรมการภาคประชาสังคม กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ชวนเสวนาโดย พิชญาพร โพธิ์สง่า 
ใน The Active Podcast Ep.38 วันที่ 20 มิถุนายน 2564

The post การศึกษาเพื่อเด็กไทยในศตวรรษที่ 21 : เอาชนะความกลัวและปรับตัวสู่ New Normal first appeared on กสศ..

กสศ. วุฒิสภา ทีดีอาร์ไอ และภาคี ระดมสมองรับเปิดเทอมใหม่ เสนอแนวทางจัดการศึกษากลับด้าน ให้อิสระโรงเรียนจัดการตามบริบทพื้นที่ แนะลดความเสี่ยงเร่งฉีดวัคซีนครูก่อนเปิดเทอม พร้อมใช้ “ฐานข้อมูล” ออกแบบมาตรการลดความเหลื่อมล้ำตรงจุด ชู อสม.การศึกษาตัวช่วยครูนำการศึกษาไปให้ถึงเด็ก

17 พฤษภาคม 2564 – กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จับมือภาคีพันธมิตร วุฒิสภา TDRI The Reporters และ The Active Thai PBS จัดเสวนาออนไลน์ในหัวข้อ “เปิดเทอมใหม่ที่ไม่เหมือนเดิม : สอนอย่างไร เรียนแค่ไหน เมื่อออนไลน์ไปไม่ถึง” ในวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 โดยมีผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการในแวดวงการศึกษาที่เกี่ยวข้องเพื่อร่วมพูดคุยกันถึงประเด็นการศึกษาแบบ New Normal ในภาวะวิกฤตโควิด-19 เพื่อร่วมกันแบ่งปันการทำงานในการศึกษาปัญหาและหาทางออกให้กับเด็กยากจน เด็กยากจนพิเศษ ที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลและไม่สามารถเข้าถึงสัญญาณอินเทอร์เน็ตได้ พร้อมตัวแทนคุณครูและผู้บริหารสถานศึกษาในพื้นที่ห่างไกล ซึ่งได้มาร่วมแบ่งปันนวัตกรรมการจัดการเรียนการสอนในยุคโควิด-19 ที่ใช้ได้ผลสำเร็จจากประสบการณ์จริง

นายตวง อันทะไชย ประธานกรรมาธิการการศึกษา วุฒิสภา กล่าวว่า ทาง กมธ.ได้ลงไปทำวิจัยผลกระทบจากโควิด-19 ต่อการศึกษา พบว่าในรอบที่ 3 สาหัสมาก หนึ่งในข้อเสนอคือ ควรให้เกิดการจัดการศึกษาได้ตามสภาพจริง บางพื้นที่วิกฤต แต่บางพื้นที่ไม่มีผู้ติดเชื้อ จึงควรให้พื้นที่ที่ไม่มีโควิด-19 ระบาด จัดการเรียนได้เต็มหลักสูตรเต็มเวลา โดยยึดหลักควบคุมโรคระบาด ตามมาตรการวัดไข้ รักษาระยะห่าง ใช้เจลล้างมือ และต้องทำงานร่วมกันระหว่าง 3 ฝ่าย คือ 1. กระทรวงมหาดไทย 2. กระทรวงสาธารณสุข และ 3. กระทรวงศึกษาธิการ นอกจากนี้ การจัดการศึกษาในพื้นที่บนเขา เกาะ ชนบท มีเทคนิคจัดการศึกษาที่แตกต่างกัน ควรนำวิธีเหล่านั้นมาถอดบทเรียนเพื่อจัดการเรียนการสอน อีกทั้งที่ผ่านมาพบว่าการบริหารจัดการการศึกษาที่สั่งการจากฝั่งกระทรวงศึกษาธิการไม่ประสบความสำเร็จ วันนี้สถานศึกษาควรจะเป็นคนกำหนดรูปแบบการเรียนการสอนและส่งขึ้นมาให้กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อจะได้เห็นความแตกต่างหลากหลาย ไม่ต้องเหมือนกัน โดยกระทรวงศึกษาธิการจะมีหน้าที่สนับสนุนงบประมาณและมาตรการช่วยเหลือ

นายตวงกล่าวด้วยว่า สิ่งสำคัญควรมีนวัตกรรมการเรียนการสอนที่นำมาถอดเป็นบทเรียนชุดความรู้ ที่เกิดการมีส่วนร่วมจากกระทรวงมหาดไทย กระทรวงสาธารณสุข และกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อในอนาคตไม่ว่าจะเกิดวิกฤตรอบที่ 4 รอบที่ 5 ก็สามารถรับมือได้ โดยเชื่อมโยงทั้งพื้นที่ สถานศึกษา อสม. ว่าจะต้องจัดการศึกษาอย่างไร อีกทั้งบทเรียนที่ผ่านมาการเรียนการสอนออนไลน์ หรือ DLTV มีปัญหาอะไรบ้างนั้น ยังมีอุปสรรค ทักษะบางอย่างเรียนออนไลน์ไม่ได้ เช่น ดนตรี กีฬา ศิลปะ ต้องเป็นแอคทีฟเลิร์นนิ่ง ไปจนถึงมีกระบวนการพัฒนาผู้เรียน พัฒนาอารมณ์ สติปัญญา อีกทั้งหลังโควิด-19 อาจจะเป็นการสิ้นสุดของโรงเรียนขนาดเล็ก ขนาดกลาง ขนาดใหญ่ กลายเป็นโรงเรียขนาดพอดี เพื่อสามารถควบคุมดูแล รักษาระยะห่างในชั้นเรียนได้ ทำให้ผู้เรียนไม่ต้องหยุดเรียน ไม่ลืมบทเรียน ไม่ต้องหลุดจากระบบการศึกษา

“ที่สำคัญคือ บทบาทของกระทรวงศึกษาธิการต้องปรับใหม่ ต้องไม่ใช้การสั่งการ แต่ใช้การสร้างแรงจูงใจบุคลากรทางการศึกษา และอำนวยความสะดวกทั้งเรื่องหน้ากากอนามัย เจลล้างมือ ที่มีข้อเสนอไปถึงรัฐบาลว่า ควรมีการจัดสรรงบพิเศษ ไม่ใช่ให้โรงเรียนไปหักจากงบเดิมที่ใช้ไม่พออยู่แล้ว อีกทั้งควรมีกระบวนการให้โรงเรียนที่พร้อมเปิดเรียนได้ โดยมีความเป็นเอกภาพทางนโยบาย แต่หลากหลายทางปฏิบัติ โรงเรียนไหนพร้อมก็เปิดก่อนได้เลย ไม่ต้องรอพื้นที่อื่น และควรจะได้นำแนวคิดที่ผ่านมาไปต่อยอดนวัตกรรมจัดการศึกษาต่อไป” นายตวงกล่าว

แนะใช้ “ฐานข้อมูล” ออกแบบมาตรการลดความเหลื่อมล้ำ

ดร.ไกรยส ภัทราวาท รองผู้จัดการ กสศ. กล่าวว่า ในช่วงที่กำลังจะเปิดเทอม ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษามีแนวโน้มรุนแรงขึ้น การทำงานบนฐานข้อมูลรายบุคคล รายโรงเรียน และรายพื้นที่ ด้วยข้อมูลที่เป็นปัจจุบันมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ที่ช่วยให้มองเห็นสถานการณ์หน้างานจริง สามารถออกแบบมาตราการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้ตรงจุด สอดคล้องกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย

ข้อมูลในระบบสารสนเทศเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา หรือ iSEE ช่วยทำให้เห็นภาพจริงในปัจจุบันของเด็กยากจนด้อยโอกาสที่ครัวเรือนมีรายได้น้อยที่สุด 20 เปอร์เซ็นต์ล่างของประเทศ ซึ่งจากการวิเคราะห์ข้อมูลของ กสศ. พบว่า ประชากรผู้มีรายได้น้อยเหล่านี้อาศัยอยู่ในพื้นที่ซึ่งมีบริบทความยากลำบากที่หลากหลาย ซึ่งจำเป็นที่รัฐต้องมีมาตรการที่หลากหลายและสอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงในพื้นที่ เพื่อให้การแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในภาวะวิกฤตโควิด-19 ในช่วงเปิดเทอมนี้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงได้อย่างแท้จริง ตัวอย่างเช่น ปัจจุบันมีสถานศึกษามากถึง 510 แห่ง ที่มีนักเรียนยากจนพิเศษทั้งโรงเรียน โดยจังหวัดที่มีสัดส่วนนักเรียนยากจนพิเศษมากที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ แม่ฮ่องสอน นราธิวาส ปัตตานี ยะลา และตาก นอกจากนั้นข้อมูลระบบ iSEE ยังชี้ให้เห็นว่า ปัจจุบันยังมีสถานศึกษาที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกล (Stand Alone) มากกว่า 1,200 แห่งทั่วประเทศ ที่ยังต้องการการพัฒนาและการลงทุนในโครงสร้างพื้นที่หลายด้าน เพื่อให้มีความพร้อมในการจัดการเรียนการสอนในปีการศึกษา 2564 นี้ ตัวอย่างเช่น จังหวัดที่มีสถานศึกษาขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกลซึ่งยังไม่มีไฟฟ้าใช้มากที่สุด ได้แก่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง และแพร่ ส่วนจังหวัดที่ยังมีสถานศึกษาที่ยังไม่มีอินเทอร์เน็ตใช้จำนวน 255 แห่ง กระจายตัวอยู่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ขอนแก่น และร้อยเอ็ด มากที่สุด เป็นต้น

ดร.ไกรยสกล่าวว่า ปีการศึกษา 2563 ยังมีพื้นที่กว่า 78 ตำบล ที่ไม่มีโรงเรียนอยู่ในตำบลแล้ว ทั้งที่ในท้องถิ่นเหล่านี้ยังมีเด็กวัยเรียน 4,580 คน ที่ต้องข้ามตำบลไปเรียน และบางคนที่ยังอยู่นอกระบบการศึกษา ซึ่งปัจจุบันยังมีเด็กวัยการศึกษาภาคบังคับ (6 – 14 ปี) มากกว่า 400,000 คน ที่ยังไม่มีข้อมูลอยู่ในระบบการศึกษา นอกจากนั้น จากการสำรวจสภาพความพร้อมเรียนรู้ที่บ้านในช่วงสถานการณ์โควิด-19 ระลอกใหม่ในปี 2564 พบความแตกต่างระหว่างนักเรียนในครอบครัวฐานะดี ร้อยละ 20 อันดับแรก สามารถเข้าถึงโทรทัศน์ คอมพิวเตอร์ แท็บเล็ต สมาร์ทโฟน ในพื้นที่เรียนรู้แบบส่วนตัวมากถึงร้อยละ 90 ในขณะที่นักเรียนในครอบครัวยากลำบากที่สุดร้อยละ 20 ลำดับล่าง โอกาสเข้าถึงการเรียนรู้ผ่านเทคโนโลยีมีเพียงร้อยละ 10   

บทเรียนจากการทำงานของ กสศ. ตลอด 3 ปีที่ผ่านมาพบว่า ข้อมูลถือเป็นเครื่องมือในการทำงานเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาที่มีศักยภาพสูง การมีข้อมูลช่วยให้เรามองเห็นสถานการณ์จริงในพื้นที่ ได้ยินเสียงจากในพื้นที่ และทำให้ช่วยเหลือได้ตรงจุด อีกทั้งการมีข้อมูลยังสามารถแชร์ข้อมูลเหล่านี้ไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำการศึกษาไปสู่ตัวผู้เรียน และสุดท้ายการมีข้อมูลจะเชื่อมโยงไปสู่นโยบายที่มาจากปัญหาหน้างานจริง จากคนทำงานจริง ซึ่งไม่ใช่แค่การทำงานในช่วงเปิดเทอมปีนี้เท่านั้น แต่ยังรวมถึงปีต่อๆ ไป โดยการทำงานบนฐานข้อมูลที่มีคุณภาพสูงจากหน้างานจริงจะเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้เรามีการศึกษาที่เสมอภาคได้ในอนาคต” ดร.ไกรยสกล่าว

สแกนพื้นที่ทำความเข้าใจปัญหาออนไลน์และการศึกษาที่เข้าไม่ถึงเด็ก

นายพงศ์ทัศ วนิชานันท์ นักวิจัยด้านการศึกษา สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) กล่าวว่า สำหรับสาเหตุที่ทำให้การจัดการศึกษามีความเหลื่อมล้ำ เข้าไม่ถึงเด็กบางกลุ่ม ในช่วงการระบาดของโควิด-19 ส่วนหนึ่งคือ “เวลา” เนื่องจากโรงเรียนเปิดเรียนไม่ได้ตามกำหนด การจัดการเรียนการสอนทำตามปกติไม่ได้ ยิ่งตอกย้ำให้บางโรงเรียนที่ไม่มีความพร้อมในการจัดการศึกษาต้องลดเวลาเรียนลง เด็กจึงเข้าถึงหลักสูตรได้ไม่ครบถ้วน ค่าเฉลี่ยของปีการศึกษาที่ผ่านมา โรงเรียนส่วนใหญ่ต้องลดเวลาเรียนจาก 200 วัน เหลือราว 180 วัน หายไปประมาณ 10 เปอร์เซ็นต์ และจากบทเรียนในการจัดการศึกษาแบบ 4อ. คือ ออนไลน์ ออนแอร์ สอนผ่าน DLTV ออนแฮนด์ ให้ครูเดินทางไปแจกใบงานในพื้นที่ และออนไซต์ คือให้เด็กสลับวันเข้ามาเรียนเป็นกลุ่มเล็กๆ พบว่ายังมีข้อจำกัด โดยเฉพาะเด็กที่ไม่มีความพร้อมจะรับผลกระทบมากที่สุด นั่นทำให้เห็นว่า หากแก้ปัญหาเพียงเฉพาะหน้าโดยไม่เปลี่ยนวิธีการสอน เวลาที่มีอยู่จะไม่พอกับการเรียนรู้เนื้อหาทั้งหมด ดังนั้นการจัดการศึกษานอกจากแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าตามสถานการณ์แล้ว ต้องคำนึงถึงการเปลี่ยนแปลงทั้งระบบ เพื่อผลการศึกษาในระยะยาว หมายถึงการเรียนในภาวะวิกฤตที่เด็กจะยังได้ทักษะต่างๆ ที่จำเป็นรอบด้าน คือ ต้องมีการเรียนการสอนแบบใหม่ที่ใช้เวลาเรียนน้อยลง และสามารถใช้ประโยชน์จากสิ่งที่อยู่นอกโรงเรียนได้เต็มที่

อย่างไรก็ตาม นายพงศ์ทัศกล่าวว่า สำหรับสถานการณ์ปัจจุบันที่กำลังจะเปิดเทอมใหม่ มาตรการระยะสั้นคือ ต้องเร่งฉีดวัคซีนให้กับครูและบุคลากรทางการศึกษาให้เร็วที่สุด ก่อนเปิดเรียน เริ่มจากพื้นที่สีแดงเข้มก่อน ทั้งนี้ประเด็นหนึ่งคือ ต้องสร้างความมั่นใจในเรื่องผลข้างเคียงของวัคซีน เช่น คำแนะนำทางการแพทย์ในการประเมินความเสี่ยงของแต่ละคนก่อนการรับวัคซีน และต้องมีมาตรการชดเชยกรณีที่เกิดการแพ้วัคซีนร่วมด้วย เชื่อว่าถ้ามาตรการเหล่านี้สื่อสารไปถึงทุกโรงเรียนได้ชัดเจน ก็จะทำให้ครูมีความมั่นใจเพิ่มขึ้น  

ในมุมของผู้ที่ทำงานในพื้นที่ ดร.ศุภโชค ปิยะสันติ์ ผู้อำนวยการบ้านโรงเรียนห้วยไร่สามัคคี จังหวัดเชียงราย ที่ปรึกษาเครือข่ายชมรมนักจัดการศึกษาบนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดาร โรงเรียนพื้นที่เกาะ กล่าวว่า สภาพปัญหาของโรงเรียนพื้นที่สูงมักพบปัญหาเกี่ยวกับการเดินทางและความแตกต่างทางวัฒนธรรมชนเผ่า โดยพบโรงเรียนที่มีปัญหาทั้งสิ้น 1,190 โรงเรียน แบ่งเป็นปัญหายุ่งยากมาก 259 โรงเรียน ยุ่งยากปานกลาง 565 โรงเรียน และยุ่งยากน้อย 366 โรงเรียน กระจายตัวอยู่ตามเขตชายแดน ไล่ตั้งแต่จังหวัดเชียงราย แม่ฮ่องสอน น่าน ตาก และกาญจนบุรี ซึ่งพบว่านักเรียนหลายคนไม่สามารถเรียนออนไลน์ หรือเข้าถึงอินเทอร์เน็ตและโทรทัศน์ได้ สำหรับคุณครูที่เข้าไปในพื้นที่ก็พบกับความลำบาก มีพื้นที่เป็นภูเขาชัน ไม่สะดวกต่อการเดินทาง บางครั้งชุมชนก็ไม่ไว้ใจครู เพราะเป็นคนแปลกหน้า กลัวว่าจะนำโควิด-19 เข้าไปติดเด็กๆ

โรงเรียนและการเรียนที่ต้องเปลี่ยนไป

รศ.ดร.ธันยวิช วิเชียรพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักวิจัยและวิทยบริการ มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตชลบุรี กล่าวว่า การจัดการศึกษาในช่วงหลังการเกิดวิกฤตโควิด-19 จะเปลี่ยนแปลงไป อย่างแรกคือ วิถีชีวิตของคนที่เปลี่ยนไป ทำให้คนเดินทางน้อยลง สื่อสารกันลดลง การวัดผลการศึกษาที่จากเดิมเน้นเรื่องศักยภาพในการแข่งขันเพื่อเข้าสู่สถานประกอบการขนาดใหญ่ข้ามชาติ จะเปลี่ยนเป็นธุรกิจสตาร์ทอัพเล็กๆ ที่ทำแบรนด์ท้องถิ่น เน้นการสร้างอาชีพใหม่ๆ ด้วยตัวเอง ผลที่ตามมาคือ ความคาดหวังเรื่องผลลัพธ์ทางการศึกษาจะมุ่งเน้นที่เรื่องความคิด ทักษะการทำงาน ทักษะชีวิต ทักษะสังคม และการเป็นนักเรียนรู้เชิงรุกตลอดชีวิต

“เราจะไม่ยึดโยงกับโรงเรียนอีกแล้ว กระบวนการเรียนรู้จะไม่เป็นรายวิชาอีกต่อไป แต่จะเป็นหน่วยการเรียนรู้ที่บูรณาการสาระวิชาต่างๆ ลงไป โรงเรียนจะลดความสำคัญลง การเรียนตามอัธยาศัยหรือการศึกษาทางไกลจะเข้ามามีบทบาทสำคัญ การเรียนจะพึ่งพิงกับสภาพแวดล้อมและสถานการณ์ปัญหา สำหรับบทบาทของครูก็จะเปลี่ยนเป็นผู้แนะนำและประสานงานแทน” รศ.ดร.ธันยวิชกล่าว

ครูเคลื่อนที่ – อสม.การศึกษา – ครูหลังม้า นวัตกรรมการเรียนการสอนจากโควิด-19

ในการเสวนาออนไลน์ยังได้ถอดบทเรียนการบริหารจัดการการศึกษาของโรงเรียนในพื้นที่พิเศษ ที่ประสบความสำเร็จจากการปรับตัวในการจัดการเรียนการสอนในช่วงวิกฤตโควิด-19 ที่ผ่านมา โดยก้าวข้ามข้อจำกัดของพื้นที่ มีการผสมผสานการสอนทั้งแบบออนไลน์และออนไซต์ บางพื้นที่มีอาสาสมัครการศึกษาที่อยู่ในชุมชนเข้าไปช่วยเสริมการเรียนการสอน เช่น ศิษย์เก่า รุ่นพี่ และปราชญ์ รวมไปถึงการระดมความร่วมมือจากผู้ปกครองและชุมชน ได้แก่ โรงเรียนบ้านห้วยนกกก ตั้งอยู่ในเขตชายแดนจังหวัดตาก มีสภาพภูมิประเทศเป็นพื้นที่สูง มีหมู่บ้านกระจายเป็นหย่อม ที่ผ่านมาในสถานการณ์โควิด-19 แต่ละระลอก ได้ลองจัดการศึกษาตามนโยบาย แต่ไม่ได้ผลดีนัก จึงคิดค้นวิธีแก้ปัญหาหลายรูปแบบ ทั้งให้เด็กพื้นที่ห่างไกลมาพักนอนและเรียนที่โรงเรียน จัดครูเคลื่อนที่เข้าไปสอนตามหมู่บ้าน รวมถึงคัดเลือกและมอบหมายให้ “พี่ครู” ทำหน้าที่สอนน้องๆ ในหมู่บ้าน 

โรงเรียนบ้านตะโกล่าง จังหวัดราชบุรี ใช้รูปแบบการจัดการศึกษาแบบหย่อมบ้าน แบ่งออกเป็น 7 หย่อม ใช้พื้นที่ศาลาวัด โบสถ์คริสต์ ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงหมู่บ้าน เพื่อแยกนักเรียนไม่ให้มารวมตัวกันมากเกินไป ลดการแพร่ระบาด มีการประสานความร่วมมือกับทั้งผู้นำชุมชน อบต. นายอำเภอ ผู้ใหญ่บ้าน อสม. ผู้นำศาสนา พร้อมทั้งมีครูอาสาที่เป็นทั้งศิษย์เก่า ปราชญ์ชาวบ้าน คนในท้องถิ่น มาช่วยสอนเด็กๆ บางส่วนมีค่าตอบแทน บางส่วนไม่มีค่าตอบแทน เกิดการเชื่อมโยงสร้างความสัมพันธ์ที่ดีขึ้น เกิดการต่อยอด เรียนรู้จากแหล่งเรียนในชุมชน

โรงเรียนบ้านตะโกล่าง จังหวัดแม่ฮ่องสอน กล่าวว่า ในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน โรงเรียนกระจายอยู่ตามเขาสูงทุรกันดาร ไม่มีสัญญาณอินเทอร์เน็ต คนในพื้นที่รายได้น้อย ทำให้ร้อยเปอร์เซ็นต์เข้าไม่ถึงการเรียนรู้แบบออนไลน์ ดังนั้นเพื่อให้สอดคล้องกับสภาพพื้นที่จึงเกิดโครงการครูหลังม้าที่เป็นนวัตกรรมในอดีตของแม่ฮ่องสอน ซึ่งเปลี่ยนจากม้าเป็นมอเตอร์ไซค์บรรทุกสื่อการสอนไปตามพื้นที่แบบคละชั้น

นายประหยัด อุสาห์รัมย์ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านห้วยนกกก จังหวัดตาก กล่าวว่า สำหรับวันเปิดเทอมที่กำลังจะมาถึง ทางโรงเรียนได้มีมาตรการเตรียมพร้อมโดยให้ครูทุกคนกักตัว 14 วัน ส่วนนักเรียนให้กักตัวอยู่ที่บ้าน และผู้นำชุมชนทุกแห่งต้องรู้และสามารถประเมินภาวะความเสี่ยงในพื้นที่ โดยแจ้งข้อมูลบุคคลเข้าออกหมู่บ้านให้ทางโรงเรียนทราบ และติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดว่าจะสามารถเปิดเรียนได้ในรูปแบบใด หากยังเปิดเรียนเต็มรูปแบบไม่ได้ การจัดการเรียนการสอนด้วยวิธีครูเคลื่อนที่ การสอนแบบเว้นระยะห่างที่โรงเรียน และระบบพี่ครู ก็จะนำมาใช้ต่อไป

ด้านนายสยาม เรืองสุขใสย์ ผู้อำนวยการโรงเรียนล่องแพวิทยา จังหวัดแม่ฮ่องสอน กล่าวว่า อยากให้หน่วยงานต้นสังกัดพิจารณาปลดล็อกทั้งระเบียบการจัดซื้อหนังสือ เพื่อให้สามารถใช้นำมาจัดทำแบบฝึกให้สอดคล้องกับการจัดการศึกษา รวมถึงการออกแบบการเรียนรู้ที่มีการวัดผลต่างออกไป เน้นการวัดผลตามสภาพจริง ไม่ได้ยึดตามตัวชี้วัด แต่ยึดสาระที่คิดว่าสำคัญ ดูจากสภาพจริง ชิ้นงาน พัฒนาการผู้เรียน และให้พิจารณาการเปิด-ปิดสถานศึกษาตามความพร้อม หากพื้นที่ไหนพร้อมก็ให้เปิดออนไซต์ ซึ่งจะดีกว่าเรียนอยู่ที่บ้าน เรียนได้เต็มที่ และใช้มาตรการควบคุมการระบาด รวมทั้งอยากให้มีการสนับสนุนเรื่องเจลล้างมือ หน้ากากอนามัย และค่าใช้จ่าย เช่น เบี้ยเลี้ยง ค่าน้ำมัน ให้กับบุคลากรที่ต้องลงพื้นที่

The post เสนอแนวทางจัดการศึกษากลับด้าน ให้อิสระโรงเรียนจัดการตามบริบทพื้นที่ first appeared on กสศ..

เริ่มจาก เศวตพัชร์ อำพันยุทธ์ หรือ บอส” หัวเรี่ยวหัวแรงใหญ่ในการระดมเพื่อนๆ  ตั้งแต่ ภูวินทร์  ตั้งศักดิ์ยืน ซึ่งมีผลงานการแสดงละครจอแก้ว และซีรีย์หลายเรื่องรวมถึงผลงานล่าสุดจากเรื่อง GIFTED  ธีร์  รงควิลิต หรือ “เบอร์ดี้”  หนุ่มนักเรียนนอก จากวอชิงตันดีซี  สหรัฐอเมริกา และยังมีเพื่อนๆ ที่ทุ่มเทงานเพื่อสังคมครั้งนี้ ตั้งแต่ ณญาดา สรวงศารัตน์, ปิ่นไวทย์ สุขกิจประเสริฐ, มนัสนันท์ คงเกิดลาภ, วงศธร อ่อนรักษา และสิทธิณี ลีลาพิลาส

แน่นอนการตั้งชื่อกลุ่มว่า “New Normal” พอคาดเดาออกว่ามีต้นสายปลายเหตุ มาจากสถานการณ์แพร่ระบาดของโรค COVID-19  ที่ส่งผลกระทบเชิงสังคม เศรษฐกิจ คนตกงาน ครอบครัวไม่มีรายได้ซึ่งหนีไม่พ้นลุกลามมาถึงบรรดาเด็กนักเรียนที่อาจต้องออกจากระบบการศึกษา

“กลุ่ม New Normal”   จึงระดมไอเดียเพื่อช่วยเหลือน้องๆ

เศวตพัชร์ หรือ “บอส” เริ่มต้นเล่าโปรเจคต์คนรุ่นใหม่ให้เราฟังว่า ตั้งแต่เกิดสถานการณ์แพร่ระบาดไวรัส COVID-19 ร่วมกันคิดกับเพื่อนๆว่าจะทำโครงการเพื่อสังคมจนมาได้ข้อสรุปร่วมกันผลิตหน้ากากผ้าและสเปย์แอลกอฮอล์นำไปจำหน่าย โดยนำรายได้บริจาคให้องค์กรทางการกุศล

ตอนที่รัฐบาลประกาศให้ทุกคนกักตัวอยู่ในบ้าน ส่งผลถึงนักเรียนไม่สามารถไปโรงเรียนได้ตามปกติ ต้องหยุดยาวหลายวัน มีการปรับเปลี่ยนให้เรียนออนไลน์ คนที่มีความพร้อมได้เปรียบเรียนทางออนไลน์ แต่ก็มีอีกจำนวนไม่น้อยที่ไม่มีเหมือนเรา ผมจึงอยากช่วยในสิ่งที่สามารถทำได้ และเราก็มีความสุขที่ได้ช่วย

บอส เล่าถึงสาเหตุที่ติดต่อมายังสำนักงานกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.)  เพื่อขอนำรายได้จากการจำหน่ายหน้ากากผ้าและสเปย์แอลกอฮอล์บริจาคเพื่อช่วยเหลือผู้ขาดโอกาสทางการศึกษา

ขณะที่ภูวินทร์  ตั้งศักดิ์ยืน  นิสิตใหม่คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ หนึ่งในทีม NN กล่าวเสริมว่า “ช่วง COVID-19  แพร่ระบาดใหม่ๆ ตั้งแต่เดือนมีนาคม มีคนตกงาน น้องๆ นักเรียนก็ต้องปิดเทอมยาว ไม่รู้ว่าจะได้เริ่มเรียนกันเมื่อไหร่ และจะใช้ชีวิตกันอย่างไร ทำให้พวกเราคุยกันว่าควรทำอะไรสักอย่างให้กับผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ”

หลังจากได้ไอเดีย ก็มีการมอบหมายหน้าที่ตามความถนัด เพราะในกลุ่มเพื่อนมีความสามารถในการออกแบบดีไซน์ การประสานงานทางการตลาด

ธีร์  รงควิลิต หรือ “เบอร์ดี้” ผู้ทำหน้าที่ดีไซน์เนอร์ โดยตั้งใจที่จะออกแบบหน้ากากให้แตกต่างจากที่มีจำหน่ายทั่วไป จึงได้รูปแบบหน้ากากผ้าสามมิติที่พอเหมาะกับใบหน้า สามารถปรับสายคล้องได้อย่างสะดวก พร้อมกับสเปย์แอลกอฮอล์มีสมุนไพรบำรุงผิวเป็นส่วนประกอบ บรรจุในกล่องพลาสติกขนาดเล็กเหมาะต่อการพกพา ซึ่งถือได้ว่าเป็นเจ้าแรกๆ ในช่วงที่มีการผลิตสเปย์แอลกอฮอล์ เพราะมีการไปจดทะเบียนผลิตภัณฑ์ NN ไว้ด้วย

ความโดดเด่นของหน้ากากผ้าวาดด้วยลายเส้นสีสรรค์ฉูดฉาด โดยมีเนื้อหาบ่งบอกถึงการใช้ชีวิตของผู้คนบนสถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส พร้อมกับ เขียนข้อความเพื่อเป็นการย้ำเตือนให้รักษาระยะห่างปลอดจาก COVID-19 ด้วยรูปลักษณ์ของหน้ากากผ้า และสเปย์แอลกอฮอล์  สร้างความสะดุดตาผู้คนทุกเพศทุกวัยโดยเฉพาะตรงใจกลุ่มวัยรุ่นหลายคน ทำให้สินค้าของ “กลุ่ม NN”  ได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี

“ส่วนหนึ่ง เราทำโครงการนี้เพราะตั้งใจที่จะช่วยเหลือผู้คน เราไม่ได้เก็งกำไรเพื่อผลประโยชน์ส่วนตัว เราคิดกันว่าจะนำเงินบริจาคมอบให้องค์กรทางการกุศล คราวนี้มาร่วมกันนั่งดูว่าแล้วจะบริจาคที่ไหนดี เดิมจะไปบริจาคที่สถานพยาบาล แต่พบว่ามีผู้บริจาคเยอะแล้ว เราจึงมาดูที่กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา หรือ กสศ. ว่ามีผลงานการช่วยเหลือเด็กนักเรียนขาดแคลนทุนทรัพย์ ผู้ด้อยโอกาส  ซึ่งพบว่า ตรงอุดมคติเรา จึงตัดสินใจนำเงินตรงนั้นมาบริจาคกับ กสศ.” ภูวินทร์ กล่าว

เบื้องหลังการสร้างสรรค์ผลงานจนประสบความสำเร็จ  ต้องยกให้กับครอบครัวของน้องๆ ในกลุ่มที่คอยทำหน้าที่ให้คำปรึกษา “คุณพ่อคุณแม่มีส่วนช่วยครับ ท่านสนับสนุนในเรื่องการลงทุนแต่เราต้องคืน ท่านจะสอบถามจะใช้วัสดุที่ไหน นอกจากนี้ช่วยดูแหล่งจำหน่าย เพราะเราเป็นเด็กมัธยม เวลาไปคุยกับคนทำงานอำนาจการพูดคุยจะแตกต่าง คุณพ่อคุณแม่จึงแนะนำวิธีการเสนองานไปจำหน่ายตามร้านค้า ห้างสรรพสินค้า หรือแม้กระทั่งแหล่งค้าขายออนไลน์ อะไรที่ควรพูดไม่ควรพูดสื่อสารออกไปได้ชัดเจน” ภูวินทร์ กล่าวเสริม

อย่างไรก็ดี “เบอร์ดี้” กระซิบกับเราว่า กำลังออกแบบสินค้าใหม่เพื่อจำหน่าย โดยตั้งเป้าหมายว่าสิ้นปีนี้ จะนำไปช่วยเหลือน้องๆ ที่โรงเรียนแห่งหนึ่งในต่างจังหวัดที่ประสบปัญหาอยู่ใกล้ฟาร์มสุกร ฟาร์มไก่ มีแมลง คอยรบกวนเวลาเรียนหนังสือ จึงจะนำรายได้ทั้งหมดไปสร้างมุ้งลวดให้โรงเรียนต่างจังหวัด

น้องๆ กลุ่ม NN ทำให้เราเห็นว่า ทุกคนสามารถเป็นพลังในการสร้างสรรค์ทำให้เกิดสิ่งดีๆ ในสังคมได้ และทำให้เราเชื่อว่ายังมีเยาวชนอีกจำนวนมากที่มีพลังในการสร้างสรรค์ ยื่นมือให้ความช่วยเหลือน้องๆ ที่ขาดโอกาสทางการศึกษา

The post กลุ่ม New Normal สร้างสรรค์ผลงานเพื่อช่วยสร้างโอกาสทางการศึกษา first appeared on กสศ..

แปลและเรียบเรีย : นงลักษณ์ อัจนปัญญา

ประธานาธิบดีโรดริโก ดูเตอร์เต ของฟิลิปปินส์ ยื่นแผนร่างงบประมาณประจำปี 2021 สู่สภามูลค่ารวม 4,506 ล้านล้านเปโซ (ราว 2,898 ล้านล้านบาท) โดยจัดส่วนแบ่งให้กระทวงศึกษาธิการมากที่สุดถึงเกือบ 4 แสนล้านบาท ตั้งเป้ายกเครื่องหลักสูตรการศึกษาให้สอดคล้องกับยุค New Normal ต่อไป

เว็บไซต์ข่าว Manila Standard สื่อท้องถิ่นของฟิลิปปินส์รายงานว่า ภายใต้แผนงบประมาณประจำปีล่าสุด กระทรวงศึกษาธิการฟิลิปปินส์จะได้รับจัดสรรงบประมาณมากที่สุดกว่า 6 แสนล้านเปโซ (ราว 3.8 แสนล้านบาท) โดยงบประมาณด้านการศึกษาส่วนใหญ่จะนำไปประยุกต์ใช้เพื่อปรับหลักสูตรการศึกษาของฟิลิปปินส์ให้มีความยืดหยุ่น และสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมในปัจจุบัน รวมถึงตอบโจทย์ความต้องการของตลาดงานในอนาคตได้

ทั้งนี้ ประธานาธิบดีดูเตอร์เต ของฟิลิปปินส์ ขึ้นกล่าวแถลงการณ์ต่อสภา ระบุว่า เป้าหมายของการแผนงบประมาณปี 2021 ครั้งนี้ ก็คือการพยายามผลักดันประเทศไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนหลังจากยุค COVID-19 

โดยนอกจากทุ่มเทให้กับการศึกษาแล้ว รัฐบาลจะมุ่งใช้งบประมาณเพื่อยกระดับพัฒนาประเทศในทุกๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นระบบสาธารณสุข ความมั่นคงทางอาหาร การเพิ่มการลงทุนในโครงสร้างสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานสำหรับสาธารณะและดิจิทัล และการให้ความช่วยเหลือชุมชนในการฟื้นฟูจากผลกระทบความเสียหายของการระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่

สื่อท้องถิ่นฟิลิปปินส์รายงานว่า นอกจากงบประมาณก้อนใหญ่ที่จะจัดสรรให้กับทางกระทรวงศึกษาธิการแล้ว ทางรัฐบาลจะจัดสรรงบให้กับทางคณะกรรมาธิการเพื่อการศึกษาขั้นสูง (Commission on Higher Education) อีก 50,900 ล้านเปโซ (ราว 37,700 ล้านบาท) และให้กับหน่วยงานเพื่อการพัฒนาทักษะและเทคนิคการศึกษา (Technical Education and Skills Development Authority) อีก 13,700 ล้านเปโซ (ราว 8,700 ล้านบาท)

ผู้นำฟิลิปปินส์กล่าวว่า สิ่งที่รัฐบาลให้ความสำคัญเป็นลำดับต้นๆ ในด้านการศึกษา คือการ “ปฎิรูป” และ “จัดระบบ” การศึกษาของประเทศขึ้นใหม่ เพื่อให้การเรียนรู้มีความยืนหยุ่น หลากหลาย และผสมผสานมากขึ้น กล่าวคือ มีสถาบันที่ยืดหยุ่นที่จะปรับหลักสูตรการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับบริบทสภาพแวดล้อมของผู้เรียน มีแบบแผนและหลักสูตรการเรียนที่หลากหลาย และมีทางเลือกในการเรียนการสอนให้มากขึ้น รวมถึงการจัดสรรทุนเพื่อขยายโครงการด้านเทคโนโลยีนวัตกรรมเพื่อการศึกษา ภายใต้โครงการ Computerization Programme ของกระทรวงศึกษาธิการฟิลิปปินส์ 

ถ้อยแถลงที่แสดงให้เห็นความสนใจของรัฐบาลประธานาธิบดีดูเตอร์เต้ของฟิลิปปินส์ที่มีต่อการศึกษา มีขึ้นหลังจากที่เมื่อต้นเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ดอกเตอร์ Henry Chan นักเศรษฐศาสตร์เพื่อการพัฒนาแห่งสถาบันการพัฒนาแบบองค์รวมศึกษา เขียนบทความแสดงทัศนะกึ่งเตือนถึงรัฐบาลฟิลิปปินส์ ให้เร่งวางนโยบายและกรอบการทำงานด้านการศึกษาของประเทศ ควบคู่ไปกับการรับมือการระบาดของ COVID-19 เนื่องจากวิกฤตโรคระบาดที่เกิดขึ้น กำลังทำให้เกิดวิกฤตด้านการศึกษาในประเทศฟิลิปปินส์ ที่จะทำให้จำนวนเด็กและเยาวชนที่จะเข้าเรียนในภาคการศึกษาใหม่ลดลงอย่างน่าวิตก 

ทั้งนี้ รายงานการลงทะเบียนเรียนของเด็กนักเรียนทั่วประเทศประจำภาคปีการศึกษา 2020-2021 ของกระทรวงศึกษาธิการฟิลิปปินส์ ซึ่งบ่งชี้ถึงปริมาณนักเรียนที่เข้าลงทะเบียนเรียนตามหลักสูตรในทุกระดับชั้นตั้งแต่ อนุบาลจนถึงมัธยมศึกษาตอนปลาย รวมถึง นักเรียนในระบบทางเลือก (Alternative Learning System : ALS) และนักเรียนในโครงการสำหรับผู้พิการและทุพพลภาพ พบว่า จนถึงวันที่ 29 กรกฎาคม มีนักเรียนลงทะเบียนเข้าเรียนในโรงเรียนรัฐและเอกชนทั่วประเทศรวม 22.2 ล้านคน ลดลงจากช่วงเดียวกันในภาคการศึกษาก่อนหน้าคือ 2019-2020 ซึ่งอยู่ที่ 27.7 ล้านคน 

ขณะเดียวกัน นักเรียนที่เข้าลงทะเบียนเรียนในโรงเรียนเอกชนลดลงอย่างมาก โดยกระทรวงศึกษาธิการประเมินว่า มีนักเรียนเพียง 31% เท่านั้นที่สมัครเข้าเรียนในโรงเรียนเอกชนเหมือนเดิม ส่วนหนึ่งของนักเรียนเอกชนตัดสินใจย้ายไปเรียนในโรงเรียนรัฐบาล ขณะที่นักเรียนในฝั่งโรงเรียนรัฐบาลมีอัตรากลับมาสม้ครเข้าเรียนราว 90%

The post ฟิลิปปินส์ร่างงบแบ่งให้กระทวงศึกษาธิการมากที่สุด ผลักดันประเทศไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนหลังจากยุค COVID-19 first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 13 ส.ค. 63 นายณัฏฐพล ทีปสุวรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เปิดเผยว่า  ภายหลังกระทรวงศึกษาธิการ ได้ออกประกาศให้สถานศึกษาเปิดเรียนเต็มรูปแบบ ตั้งแต่เมื่อวันที่ 13 ส.ค. 2563  จึงได้กำชับการจัดทำบันทึกประจำวันของนักเรียนในแต่ละวันหลังเลิกเรียน ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญมาก

ขณะนี้รัฐบาลมั่นใจว่าการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ในประเทศลดน้อยลงมาก แต่ยังต้องระวังไม่ให้เกิดการแพร่ระบาดอีกครั้ง โดยเฉพาะจากในโรงเรียน ซึ่งที่ผ่านมายอมรับว่าการเปิดเรียนเต็มรูปแบบ เริ่มที่โรงเรียนนานาชาติเมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา จนวันนี้ได้เปิดการเรียนในโรงเรียนของรัฐและเอกชนอื่น ๆ ได้รับรายงานปัญหาคือการจราจรติดขัด แต่มาตรการด้านสาธารณสุขของโรงเรียนยังคงเป็นไปตามปกติ

ทั้งนี้ กระทรวงศึกษาธิการ เตรียมที่จะดูแลโรงเรียนขนาดเล็กและขนาดใหญ่ควบคู่กันไป เพราะการเปิดเรียนครั้งนี้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม แต่รัฐบาลมั่นใจว่าหากมีการระบาดเกิดขึ้น ทุกโรงเรียนสามารถกลับไปทำการเรียนการสอนแบบ New normal ได้ ซึ่งนายกรัฐมนตรี ห่วงใยในเรื่องการลงทะเบียนและจัดทำบันทึก เพราะถือเป็นมาตรการป้องกันการแพร่ระบาดของโรค หากมีปัญหาเกิดขึ้นจะได้แก้ไขอย่างทันท่วงที

หากเกิดปัญหาขึ้นจะใช้มาตรการปิดกลุ่มชั้นเรียนก่อน หรือขึ้นอยู่กับเคสที่เกิดขึ้นว่าจะต้องดำเนินการอย่างไร เช่น เหตุเกิดที่จังหวัดระยอง ก็ปิดการเรียนที่จังหวัดระยอง แต่ระยะเวลาการปิดเรียนขึ้นอยู่กับแต่ละพื้นที่จะพิจารณา ทางกระทรวงจะประเมินผลทุก 5 วัน 7 วัน 10 วัน และ 14 วัน ว่าเมื่อเปิดเรียนแล้วพบความเสี่ยงในด้านใดบ้าง ขอให้มั่นใจว่ารัฐบาลบริหารจัดการได้ ซึ่งแม้วันนี้จะมีความเสี่ยงน้อย แต่จะไม่ประมาท และมีแผนรองรับเผชิญปัญหาที่จะเกิดขึ้น

The post นายกฯ ห่วงเปิดเรียนเต็มรูปแบบ กำชับจดบันทึกสกัดโควิด-19 first appeared on กสศ..

อย่างไรก็ตาม การที่สถานการณ์เริ่มคลี่คลายจนทำให้รัฐบาลหลายประเทศตัดสินใจผ่อนคลายมาตรการล็อคดาวน์ แต่เพราะไวรัสยังคงอยู่ ทำให้การเปิดโรงเรียนต้อนรับเด็กนักเรียนในคราวนี้ ไม่ใช่การมาเรียนเหมือนเช่นที่เคยเป็นมาอีกต่อไป

งานนี้ กสศ. จึงได้รวบรวมสารพัดมาตรการป้องกันที่บรรดาโรงเรียนในต่างประเทศ งัดขึ้นมาใช้เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นให้แก่เหล่าผู้ปกครอง นักเรียน และครูอาจารย์ ที่จะต้องเดินทางมาเรียน มาสอน ที่โรงเรียนกันอีกครั้ง และในหลายๆ โรงเรียนทั่วโลกมีมาตรการความปลอดภัยออกมาบังคับใช้ภายในโรงเรียน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการแพร่เชื้อจนสถานการณ์เลวร้ายรุนแรงขึ้น อาจเรียกได้ว่า เป็น New Normal ของโรงเรียนทั่วโลก ที่บรรดานักเรียน ครู และพ่อแม่ผู้ปกครอง ต้องเผชิญ และลืมภาพห้องเรียนแบบเดิมๆ ที่เคยเป็นมา โดยทั้งหมด ถือเป็นมาตรการสากลที่โรงเรียนทั่วโลกนำมาใช้เหมือนๆ กัน 

มาตรการข้อแรกก็คือ มาตรการเว้นระยะห่างทางสังคม

สำหรับมาตรการนี้ถือเป็นมาตรการหลักที่โรงเรียนในต่างประเทศให้ความสำคัญลำดับแรก โดยระยะห่างระหว่างเด็กนักเรียนจะอยู่ที่ 1-2 เมตร จัดโต๊ะที่นั่งภายในห้องเรียนให้ห่างกันในระยะปลอดภัยดังกล่าว ติดเทปกาวบนพื้นทางเดินภายในอาคารระหว่างห้องเรียน แบ่งแยกชัดเจน หากเป็นอาคารขนาดเล็กก็จัดระบบทางเดินที่ห้ามเดินสวนกันอย่างเด็ดขาด 

ในส่วนของครูอาจารย์ ต้องเอาใจใส่และกวดขันให้เด็กๆ อยู่ในพื้นที่ที่กำหนดของตนเอง ห้ามมีการเล่นที่สัมผัสแตะเนื้อต้องตัวกัน และต้องเล่นภายในพื้นที่และสนามเด็กเล่นที่กำหนด เน้นการเรียนการสอนในพื้นที่โล่งกว้างหรือกลางแจ้งให้มากขึ้น

นอกจากนี้ โรงเรียนหลายแห่งในยุโรป ที่ทยอยเปิดเทอมไปแล้วก่อนหน้านี้ในช่วงกลางเดือนเมษายนที่ผ่านมา เช่น เดนมาร์ก และสวิตเซอร์แลนด์ ต่างกำหนดจุดรับส่งอย่างชัดเจน ไม่อนุญาตให้พ่อแม่ผู้ปกครองก้าวเข้ามาภายในรั้วโรงเรียน และลดจำนวนนักเรียนภายในห้องเรียนให้เหลือครึ่งหนึ่งของจำนวนเดิม

มาตรการที่สองก็คือจัดหาติดตั้งแผ่นกำบังพลาสติก และเจลหรือสิ่งของทำความสะอาดมือ

นอกเหนือไปจากการกำหนดให้นักเรียนและคุณครู รวมถึงเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องภายในโรงเรียนต้องสวมหน้ากากอนามัยอยู่ตลอด ทางโรงเรียนยังได้ติดตั้งแผ่นกำบังพลาสติกบนโต๊ะเรียน และติดตั้งเจลแอลกอฮอล์ฆ่าเชื้อโรค บริเวณประตูทางเข้าห้องเรียน หรือติดตั้งอ่างล้างมือพร้อมสบู่ ไว้ในบริเวณสนามเด็กเล่น 

โดยมาตรการดังกล่าว พบเห็นในโรงเรียนหลายแห่งทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นในจีน เกาหลีใต้ เนเธอร์แลนด์ แคว้นควิเบกของแคนาดา เยอรมนี และอิสราเอล กระนั้น ก็มีบางประเทศ ส่วนใหญ่ในยุโรป เปิดให้เด็กนักเรียนสามารถเลือกที่จะสวมหรือไม่สวมหน้ากากผ้าได้ในระหว่างอยู่ภายในห้องเรียน ขณะที่คุณครูจะต้องสวมหน้ากากป้องกันอยู่ตลอด

มาตรการที่ 3 คือ มาตรการจำกัดระยะเวลาและสลับสับเปลี่ยนคาบเรียน

เพื่อลดความเสี่ยงของการระบาดของ COVID-19 ขนาดและจำนวนของนักเรียนภายในแต่ละห้องแต่ละชั้นเรียนจำเป็นต้องลดให้มีนักเรียนเหลือจำนวนน้อยลง เพื่อให้มีขนาดพื้นที่ระยะห่างระหว่างกันมากขึ้นภายในห้องเรียนขึ้นมาแทน 

สำหรับโรงเรียนที่มีขนาดพื้นที่ใหญ่ อาจเลือกใช้หอประชุม สนามกีฬา หรือโถงกิจกรรม และลานกลางแจ้งมาเป็นทางเลือก ขณะที่ โรงเรียนที่มีขนาดเล็กอาจขอความร่วมมือจากเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นในพื้นที่เพื่อใช้ลานกิจกรรมสาธารณะของชุมชน

ขณะเดียวกัน เพื่อให้การเรียนของนักเรียนทุกระดับชั้นเป็นไปอย่างราบรื่น โรงเรียนหลายแห่งทั่วโลก ก็จัดตารางเรียนของนักเรียนแต่ละชั้น ให้สลับสับเปลี่ยนกันไป ทำให้นักเรียนทุกระดับชั้นไม่ต้องมาโรงเรียนพร้อมกันในวันเดียวกัน เช่น วันจันทร์-พุธ-ศุกร์ ให้นักเรียนชั้นประถม กับอนุบาล ส่วนพฤหัสบดีกับศุกร์ เป็นของนักเรียนในระดับชั้นมัธยม โดยนักเรียนระดับชั้นมัธยม ให้เพิ่มหลักสูตรการเรียนออนไลน์ให้มากขึ้นเนื่องจากมีความรู้ความเข้าในที่ดีพอในการใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา 

นอกจากนี้ โรงเรียนยังออกจัดตารางพักเบรกระหว่างคาบเรียน และพักเบรกมื้อกลางวัน ให้เหลื่อมกัน เพื่อที่เด็กนักเรียนจะได้ไม่ต้องออกจากห้องเรียนมาใช้โรงอาหารหรือสนามกีฬาอย่างแออัด รวมถึง เลื่อนเวลาการเดินทางมาและกลับโรงเรียนของนักเรียนแต่ละชั้นให้ไม่ตรงกันด้วย

และมาตรการสุดท้ายคือ มาตรการตรวจวัดอุณหภูมิและทดสอบการติดเชื้อ

โรงเรียนหลายแห่งทั่วโลกได้ติดตั้งเครื่องตรวจวัดอุณหภูมิไว้ที่บริเวณทางเข้าของโรงเรียน เช่น นักเรียนในนครเซี่ยงไฮ้ของจีน ที่ต้องเดินผ่านเครื่องตรวจวัดอุณหภูมิ ก่อนเดินเข้ามารั้วโรงเรียน นับเป็นขั้นแรกของการคัดกรอง ขณะที่โรงเรียนอีกหลายแห่ง จัดหาเจ้าหน้าที่มาถือเครื่องตรวจวัดอุณหภูมิ

ยิ่งไปกว่านั้น รัฐบาลในบางประเทศ ยังเดินหน้าจัดส่งเจ้าหน้าที่และอุปกรณ์ทดสอบไปตามโรงเรียน เพื่อให้โรงเรียนช่วยทดสอบการติดเชื้อ COVID-19 ของนักเรียนทุกคนเพื่อความปลอดภัย โดยในไซปรัสเจ้าหน้าที่ได้ทำการทดสอบการติดเชื้อของนักเรียนระดับมัธยม ในเมือง Nicosia ไม่นานก่อนเปิดให้กลับมาเรียนที่โรงเรียนได้อีกครั้งในช่วงกลางเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา

ทั้งนี้ ไม่ว่าการไปโรงเรียนในช่วง COVID-19 จะเปลี่ยนแปลงไปด้วยกฎระเบียบด้านสุขอนามัยที่เข้มงวดมากขึ้นจนไม่ต่างอะไรกับการเดินทางไปโรงพยาบาล แต่เด็กนักเรียนหลายคนในหลายประเทศทั่วโลกต่างยิ้มแย้มเบิกบานและเต็มใจที่จะไปเรียนหนังสือที่โรงเรียนอย่างยินดี ซึ่งเหตุผลที่ว่านี้ ก็น่าจะตรงใจกับเด็กนักเรียนในไทยเช่นกัน

เพราะการไปโรงเรียน ได้อะไรที่มากกว่า ความรู้ ตามตำรา

ที่มา :

• Lessons from around the world: How schools are opening up after COVID-19 lockdowns
• Students wearing masks return to school as some countries start to reopen during covid-19 crisis. Here’s what that looks like.

The post ประมวลมาตรการจากทั่วโลก เมื่อโรงรียนต้องเปิดสู้ COVID-19 first appeared on กสศ..

แม้ฝนฟ้าจะตกหนักต่อเนื่องมาหลายวันจนถนนขึ้นดอยเป็นโคลนสัญจรลำบาก แต่สำหรับวันเปิดเทอมวันแรก นักเรียนโรงเรียนบ้านนาเกียน ต.นาเกียน อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ เดินทางมาโรงเรียนกันครบ 100% หลังจากปิดเทอมมานานหลายเดือน

ซึ่งบางส่วนที่เป็นนักเรียนพักนอนได้เดินทางมาเตรียมพร้อมตั้งแต่วันอาทิตย์ที่ผ่านมา ครูบอย – นพรัตน์ เจริญผล ครูโรงเรียนบ้านนาเกียน เล่าให้ฟังว่า เด็กๆ ดีใจที่ได้กลับมาเรียนหนังสืออีกครั้งหลังจากหยุดไปนาน ส่วนใหญ่จะผอมกว่าตอนก่อนเปิดเทอมที่ผ่านมา ซึ่งทางโรงเรียนได้จัดอาหารไว้พร้อมสำหรับเด็ก ๆ สำหรับเด็กที่ผมยาวครูก็จัดเตรียมอุปกรณ์ไว้ตัดผมให้เรียบร้อย

ในส่วนของ นิว นอร์มอล ของโรงเรียนบ้านนาเกียน ก็เป็นไปตามมาตรการรักษาความปลอดภัย ทั้งการจัดห้องเรียนใหม่ ซึ่งไม่มีปัญหาเรื่องต้องแบ่งชั้นเรียนหรือสลับกันหยุด เพราะเด็กแต่ละห้องมีประมาณแค่ 10 กว่าคน แค่จัดที่นั่งให้ห่างกัน  1 เมตร รวมทั้งช่วงกิจกรรมหน้าเสาธงที่ต้องเว้นระยะห่างเพื่อความปลอดภัย แต่ช่วงนี้ฝนตกต่อเนื่อง ต้องเคารพธงชาติที่หน้าชั้นเรียน ​และสนามเด็กเล่นยังเล่นไม่ได้ 

ครูบอย ระบุว่า  เมื่อเด็กกลับมาเรียนอีกครั้งหลังจากปิดเทอมเป็นเวลานาน ทำให้ต้องใช้เวลาช่วงแรกในการเริ่มทบทวนบทเรียนซึ่งไม่มีปัญหา โดยที่ผ่านมาเด็กจะไม่ได้เรียนออนไลน์เพราะบนดอยไม่มีไฟฟ้า ไม่มีสัญญาณอินเตอร์เน็ต แต่นักเรียนก็ยังพอติดตามบนเรียนได้แค่ต้องทบทวนเพิ่มเติมก่อนเริ่มบทเรียนใหม่

รร.บ้านสว้า ปรับห้องเรียน ​3 รูปแบบรักษาความปลอดภัย

ไม่ต่างจากโรงเรียนบ้านสว้า ต.ดงพญา อ.บ่อเกลือ จ.น่าน ที่แม้จะปิดเทอมกันไปเป็นเวลานานแต่นักเรียนก็มาเรียนกันครบ 100 % โดยเด็กบางส่วนที่พักนอนก็เริ่มทยอยมากันตั้งแต่วันเสาร์ ซึ่งมีจำนวนไม่น้อยที่มากันในสภาพผมยาว ผอมโซต่างจากตอนก่อนปิดเทอมที่ผ่านมา ซึ่งทางโรงเรียนก็เตรียมพร้อมมีช่างมาตัดผมให้ และทำการช่างน้ำหนักจดบันทึกไว้

​ปกรณ์ ศศิวัจน์ไพสิฐ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านสว้า กล่าวว่า แม้ในช่วงปิดเทอมที่ผ่านมาจะมีการจ่ายเงินช่วยเหลือไปแล้วสองรอบและย้ำไปกับทางผู้ปกครองว่าเป็นเงินที่ตั้งใจจะช่วยเหลือเป็นค่าอาหาร แต่ก็ช่วยได้เพียงแค่ส่วนหนึ่งที่อาจไม่พอกับค่ากินอยู่ของคนทั้งครอบครัว ซึ่งก็ดีกว่าไม่ได้ช่วยอะไรเลย

สำหรับ การจัดรูปแบบการเรียนการสอนมี 3 แบบ คือ กลุ่มแรก ที่เด็กต่อห้องไม่เกิน 20 ก็เรียนเดี่ยวปกติจัดห้องตามเกณฑ์ระห่าง กลุ่มที่สองชั้นมัธยมมีนักเรียนเกิน 30 คน ก็ใช้พื้นที่หอประชุม โรงอาหาร เป็นห้องเรียนคุมระยะห่างตามกำหนด และ กลุ่มที่สาม ในส่วนชั้นป. 6 ที่ไม่มีพื้นที่พอก็จัดแบ่งการสอนออกเป็นสองช่วงสลับกัน

รร.บ้านยะบะ มาเรียนครบ 100% จัดแผนคุมเข้มสกัด COVID-19

ด้านโรงเรียนบ้านยะบะ(อุปการวิทยา) เปิดเทอมวันแรกมีเด็กนักเรียนมาเรียนครบ 100 % จากนักเรียนกว่า 600 คน ทางโรงเรียนได้แบ่งการเรียนออกเป็นสองช่วงคือเช้า และ บ่าย ให้นักเรียนที่มีห้องละ 40 คน แบ่งมาเรียนช่วงเช้า 20 คน และ บ่าย 20 คน แต่ในทางปฏิบัติแล้วยังพบปัญหาอยู่บ้างเพราะเด็กทช่วงเช้าที่ยังเรียนไม่เสร็จเด็กช่วงบ่ายเริ่มทยอยมาเรียน ทำให้ทางโรงเรียนเตรียมที่จะเปลี่ยนแผนเป็นสลับหยุดวันเว้นวันแทน

ครูเอ๋-อรุณศรี หลงชู ครูโรงเรียนบ้านยะบะ(อุปการวิทยา) กล่าวว่า เด็กดีใจที่ได้กลับมาเรียนหนังสืออีกครั้ง ได้กลับมาทานอาหารที่โรงเรียนจัดเตรียมไว้ สำหรับการเฝ้าระวังการแพร่ระบาดของเชื้อ COVID-19 ทางโรงเรียนได้เตรียมการตามมาตรการที่กำหนดทั้งการจัดห้องเรียน การฉีดพ่นยาฆ่าเชื้อ ให้นักเรียนใส่แมสก์ วัดอุณหภูมิคัดกรอง ล้างมือด้วยเจล สบู่

ทั้งนี้ ทางโรงเรียนใช้มาตรการเฝ้าระวังที่เข้มงวดเพราะต้องป้องกันหากเด็กคนหนึ่งติดเชื้อ ก็ต้อกักตัวเด็กทั้งหมด ทางโรงเรียนจึงต้องระมัดระวังในทุกด้าน ทั้งห้องเรียน การรับประทานอาหาร การทำกิจกรรม แม้จะเป็นไปได้ยากที่จะห้ามไม่ได้เด็กเล่นกันแต่ก็ต้องระมัดระวังให้ดีที่สุด ไปจนถึงสนามเด็กเล่นที่ต้องปิดเพื่อความปลอดภัยของเด็กเอง  

ในส่วนของเด็กที่ได้รับทุนเสมอภาคทั้ง 249 คน จากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) นั้น มาเรียนกันครบ 249 คน ซึ่งที่ผ่านมาทางโรงเรียนได้จัดเงินช่วยเหลือ 600 บาทไปให้กับนักเรียนเรียบร้อยแล้ว และมีเงินช่วยเหลือรอบใหม่อีก 300 บาท ที่เตรียมจะส่งมอบต่อไป ​

The post สำรวจชั้นเรียน New Normal รร.พื้นที่ห่างไกล​ first appeared on กสศ..

แน่นอนว่า หนึ่งในภาวะ New Normal ที่เกิดขึ้น ย่อมหมายรวมถึง แวดวงการศึกษาของนานาประเทศทั่วโลกด้วย เนื่องจากเป็นอาวุธที่สำคัญและทรงพลังที่สุดในการพัฒนาทรัพยากรบุคคลของแต่ละประเทศ

Anita Lie ศาสตราจารย์ด้านการศึกษา แห่งมหาวิทยาลัย Widya Mandala Catholic University ใน สุราบายา ของอินโดนีเซีย ได้เขียนบทความแสดงความเห็นเกี่ยวกับ New Normal ที่ต้องเกิดขึ้นในโรงเรียนและสถาบันการศึกษาทั่วประเทศอินโดนีเซีย พร้อมเรียกร้องให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง เตรียมตัวเตรียมใจรับมือและเผชิญหน้ากับภาวะ New Normal ที่ว่านี้ ในการเปิดภาคเรียนใหม่ในเดือนกรกฎาคม

ศาสตราจารย์ด้านการศึกษาของอินโดนีเซียรายนี้ได้เขียนบทความแสดงความเห็นของตนผ่านเว็บไซต์หนังสือพิมพ์ The Jakarta Post กระตุ้นให้นักการศึกษาและผู้มีอำนาจหน้าที่ในการกำหนดนโยบายของประเทศให้เตรียมความพร้อมสำหรับ New Normal ที่จะเกิดขึ้นกับนักเรียนทั้งหมดกว่า 44 ล้านคนทั่วประเทศที่กำลังจะกลับมาเรียนหนังสือที่โรงเรียนอีกครั้งในเดือนกรกฎาคมนี้ 

ทั้งนี้ Anita Lie กล่าวว่า ใจความหลักสำคัญของภาวะ New Normal ที่จะเกิดขึ้นกับโรงเรียน ซึ่งพอจะคาดเดาได้บ้างจากพระราชกฤษฎีกาที่ทางกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงกิจการศาสนา กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงสาธารณสุขลงนามร่วมกันเมื่อวันที่ 15 มิถุนายนที่ผ่านมาก็คือ การเรียนหนังสือในโรงเรียนทุกอย่างจะต้องมีแนวทางที่เป็นไปเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการระบาดของ COVID-19 ระลอกที่สองอย่างเด็ดขาด

แน่นอนว่า บทเรียนจากการปิดโรงเรียนในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ทำให้บรรดานักการศึกษาของอินโดนีเซียทั่วประเทศ เริ่มตระหนักได้ว่าจำเป็นต้องเปลี่ยนมุมมองและทัศนคติที่มีต่อการเรียนการสอนที่โรงเรียน ซึ่งในฐานะหนึ่งในผู้เชี่ยวชาญ Anita Lie กล่าวว่า การปรับเปลี่ยนแนวคิดและแนวทางปฏิบัติควรไตร่ตรองภายใต้หัวข้อคำถาม ทำไม ใคร อะไร และอย่างไร ของการศึกษา

ทำไมถึงต้องปฎิรูป ใครต้องปฎิรูป ปฎิรูปอะไร และปฎิรูปอย่างไร

ทั้งนี้ เป็นความจริงที่ว่าสถานการณ์การระบาดของ COVID-19 ในปัจจุบัน และความเป็นไปได้ที่จะเกิดการระบาดระลอกที่สอง ทำให้การเรียนโรงเรียนตามแบบฉบับที่เคยปฎิบัติกันมาเป็นเรื่องที่เป็นไปได้ยาก แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า การกลับไปเรียนที่โรงเรียนอีกครั้ง จะเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นไม่ได้ เพียงแค่ต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์ เป็นตัวผลักดัน เพื่อเอาชนะความหวาดกลัวจากความเจ็บป่วยที่เกิดขึ้น

ขณะเดียวกัน การปฎิรูปและฟื้นฟูระบบการศึกษา ด้วยแนวคิดสร้างสรรค์ ยังอาจกลายเป็นอีกหนึ่งวิถีสำคัญในการเปิดประตูแห่งโอกาสทางการศึกษาที่เท่าเทียมให้แก่เด็กนักเรียนชาวอินโดนีเซียทุกคน เพราะการระบาดทำให้หลายหน่วยงานเริ่มตระหนักถึงความเป็นไปได้ใหม่ๆ ที่จะชุบชีวิตระบบการศึกษาที่ล้าหลังของอินโดนีเซีย และทำให้เด็กนักเรียนต้องการเข้ามามีส่วนร่วม และมีบทบาทในการปฎิรูปการศึกษามากขึ้น

อย่างไรก็ตาม Anita Lie แสดงความวิตกกังวลว่า มาตรการกระตุ้นตามแผนของรัฐบาลภายใต้ Indonesia 2045 Vision นี้อาจไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อประเทศอย่างแท้จริง เพราะไม่สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและภูมิศาสตร์ของอินโดนีเซียแม้แต่น้อย โดยเฉพาะ ในเรื่องของความไม่เท่าเทียมกันทางการศึกษาของนักเรียนในแต่ละชนชั้นของสังคม และแต่ละในภูมิภาค 

ทั้งนี้ ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา Anita Lie ได้ให้คำแนะนำถึง หน่วยงานและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย เพื่อใช้เป็นแนวทางในการเปลี่ยนผ่าน (Transform)การเรียนการสอนที่โรงเรียนให้สอดคล้องกับยุค COVID-19 รวมถึง สร้างโอกาสแห่งการเรียนรู้ที่เสมอภาคกันให้แก่เด็กนักเรียนทุกคน โดยคำแนะนำทั้งหมดนี้ อิงกับการตอบคำถามข้างต้น 

คือ ทำไม ใคร อะไร และอย่างไร?

สำหรับ สาเหตุที่ว่า ทำไมต้องปฎิรูประบบการศึกษาของอินโดนีเซีย สถานการณ์การระบาดของ COVID-19 คือตัวกระตุ้นที่ทำให้เห็นได้ชัดเจนที่สุดว่า โลกกำลังเปลี่ยนไป และระบบการเรียนการสอนแบบเดิมไม่ตอบโจทย์อีกต่อไป

คำถามที่ว่า ใคร นี้ หมายถึง บุคคล ได้แก่ ครู นักเรียน และผู้ปกครอง ที่ต้องปรับเปลี่ยนบทบาทของตนเองในระบบการศึกษา โดยต้องยอมรับแล้วว่า การระบาดของ COVID-19 ทำให้บทบาทของครู นักเรียน และพ่อแม่ผู้ปกครองเปลี่ยนแปลงไป

กระนั้น บุคคลที่ต้องปรับตัวยกระดับทักษะของตนเองให้มากที่สุด เร็วที่สุดก็คือ คุณครู โดยต้องเปลี่ยนหน้าที่จาก “ผู้สั่งสอน” เป็น “ผู้ออกแบบและอำนวยความสะดวก” ในการเรียนของเด็ก

ครูจำเป็นต้องมีทักษะใหม่ และคุ้นเคยกับการเรียนการสอนในระบบออนไลน์ ซึ้งแม้ว่า จะมีอุปสรรคและข้อจำกัดมากมาย โดยเฉพาะ การเข้าถึงอินเทอร์เน็ตในบางพื้นที่ กระนั้น ข้อจำกัดดังกล่าวไม่ใช่ อุปสรรค แต่เป็นความท้าทาย ที่คุณครูต้องหาทางพาตัวเองเข้าไปถึงตัวเด็กนักเรียนให้ได้ เพื่อยกระดับศักยภาพในการสอนของคน 

ขณะเดียวกัน ในส่วนของนักเรียน ก็จำเป็นต้องบ่มเพาะทักษะนิสัย “การเรียนรู้ด้วยตนเอง” “ความมีวินัย” และ “ความรับผิดชอบ” ในขณะที่ พ่อแม่ผู้ปกครอง ก็คือผู้ที่มีบทบาทสนับสนุนประคับประคองให้นิสัยเหล่านี้เกิดขึ้น โดยให้ค่าความสำคัญกับลักษณะนิสัยดังกล่าวมากกว่าการทุ่มเทให้กับการเรียนของลูกด้วยการขวนขวายหาชั้นเรียนพิเศษ หรือ ติวเตอร์ 

ด้านคำถามที่ว่า จะปฎิรูปอะไร Anita Lie มองว่า ที่ต้องลงมือแรกสุดก็คือ ระบบการศึกษา ที่ไม่ใช้ระบบการศึกษาแบบหลักสูตรเดียวอีกต่อไป เพราะระบบดังกล่าวไม่ใช่ทางแก้ไขปัญหาอย่างแท้จริง โดยผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัยด้านการศึกษา ต่างลงความเห็นตรงกันว่า ไม่มีหลักสูตรหนึ่งหลักสูตรใดที่จะเป็นเหมือนยาครอบจักรวาล คือสามารถใช้ได้กับผู้เรียนทุกคน ดังนั้น สิ่งที่จำเป็นต้องมีก็คือการแบ่งย่อยหลักสูตรการศึกษาให้สอดคล้องกับทักษะ ความต้องการ และบริบทแวดล้อมของผู้เรียน 

การระบาดของไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ จนถึงขั้นต้องปิดโรงเรียนนานร่วมหลายเดือน ทำให้หลายฝ่ายออกมายอมรับข้อเท็จจริงที่ว่า หลักสูตรการศึกษาที่่จบครบในหลักสูตรเดียวไม่ใช่สิ่งจำเป็นสำคัญต่อระบบการศึกษาอีกต่อไป เพราะสิ่งที่สำคัญกว่า ก็คือการศึกษา ที่เล็งเห็นและยอมรับ ความต้องการที่หลากหลายของผู้เรียน รวมถึงการค้นหาความเป็นไปได้ที่จะตอบสนองความต้องการนั้นจากทรัพยากรที่มีอยู่นอกเหนือไปจาก การพึ่งพาคุณครู 

อย่างไรก็ตาม Anita Lie เน้นย้ำว่า ครู ยังคงต้องมีบทบาทในชีวิตของนักเรียน ด้วยการเป็นผู้ชี้นำให้เด็กสามารถค้นหาความต้องการในการเรียนรู้ด้วยตนเอง 

ขณะที่คำแนะนำสุดท้าย ภายใต้คำถามว่า จะปฎิรูปอย่างไร ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษามองว่า เป็นเรื่องของการประยุกต์ใช้เครื่องมือ เทคโนโลยี อุปกรณ์ และนวัตกรรม ทั้งหมดที่มี เพื่อให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของระบบการศึกษาที่จะเกิดขึ้น 

ถ้าตอบคำถามได้ว่าจะปฎิรูปการศึกษาอะไร และทำไมถึงต้องปฎิรูป แนวทางที่จะปฎิรูปอย่างไร ย่อมสามารถมองเห็นได้ชัดเจน 

ทั้งใน ในมุมมองของ Anita Lie มองว่า ภาวะ New Normal ที่เกิดขึ้นของโรงเรียนในอินโดนีเซีย ในภาคการศึกษาใหม่ที่จะมาถึง ต้องเป็นไปแบบผสมผสาน คือ การมาเรียนหนังสือที่โรงเรียนสลับสับเปลี่ยนกับการเรียนหนังสือที่บ้าน และการมาเรียนหนังสือที่โรงเรียน ยังคงเป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องมีอยู่ เพราะการเรียนด้วยการตัดขาดตัวผู้เรียนจากสังคมแวดล้อม เป็นสิ่งที่เอื้อต่อการบ่มเพาะทักษะการเรียนรู้ของผู้เรียนแม้แต่น้อย

ที่มา : The new normal in education
ที่มาภาพประจำบทความ : unsplash – Husniati Salma

The post Anita Lie แนะแนวทางอินโดนีเซีย พร้อมรับ New Normal วงการการศึกษา first appeared on กสศ..

นักเศรษฐศาสตร์ชี้ โควิด-19 กระทบความเหลื่อมล้ำรุนแรงขึ้น ทำเด็กหลุดนอกระบบการศึกษา ไม่เรียนต่อเพราะต้องช่วยพ่อแม่ทำงาน ด้านกสศ.จับมือ สพฐ.ตชด.อปท. เดินหน้า“ระบบเฝ้าระวังการหลุดออกจากระบบการศึกษาร่วมกับสถานศึกษาทั่วประเทศ” พร้อมจัดสรรทุนเสมอภาค ช่วยบรรเทาอุปสรรคในการมาเรียน และลดภาระค่าใช้จ่ายช่วงเปิดเทอมให้ครอบครัวนักเรียนยากจนพิเศษมากกว่า 7.5 แสนคน ในช่วงเปิดเทอมก.ค.นี้ ขณะที่ครูสามารถคัดกรองความยากจนของเด็กๆที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตโควิด-19 และยังไม่เคยได้รับทุนเสมอภาคเข้ามาเพิ่มเติมได้ 

วันที่ 22 มิถุนายน 2563 สถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.) ร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน(สพฐ.) และธนาคารโลกประจำสำนักงานประเทศไทย จัดเวทีเสวนา “จับชีพจรความเสมอภาครับเปิดเทอม สู้วิกฤตให้น้องได้กลับโรงเรียน”

ดร.ไกรยส ภัทราวาท รองผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กล่าวว่า ช่วงวิกฤตโควิด-19 ที่กสศ.ได้จัดสรรเงินอุดหนุนฉุกเฉินเพื่อช่วยเหลือค่าอาหาร ให้กับนักเรียนยากจนพิเศษระดับอนุบาลถึงมัธยมศึกษาปีที่3ในสังกัด สพฐ.ตชด.และอปท.จำนวน 753,997 คน ทั่วประเทศ กสศ.ได้ใช้โอกาสนี้ร่วมมือกับครูทั้ง 3 สังกัด สำรวจความเสี่ยงของนักเรียนยากจนพิเศษ โดยเฉพาะปัญหาการหลุดออกนอกระบบการศึกษาไปด้วย เบื้องต้นพบว่า จากข้อมูลที่คุณครูบันทึกผ่านระบบ iSEE หรือระบบสารสนเทศเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา โดยสุ่มสำรวจนักเรียนชั้น ป.6 และ ม.3 ซึ่งเสี่ยงหลุดออกนอกระบบการศึกษามากที่สุด จากข้อมูล ณ วันที่ 15 มิ.ย.63  พบ นักเรียนยากจนพิเศษ 3,180 คน ที่ยังไม่ได้สมัครเรียน ประกอบด้วย ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 1,246 คน ระดับมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 1,914 คน และระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย(เฉพาะ ตชด.) จำนวน 20 คน ทั้งนี้ข้อมูลดังกล่าว ยังเป็นตัวเลขเพียงร้อยละ 60 ของนักเรียนชั้น ป.6 และ ม.3 ทั้งหมด 161,000 คน เท่านั้น 

“สาเหตุส่วนใหญ่ที่นักเรียนยังไม่ได้สมัครเรียน คือ (1)ต้องช่วยพ่อแม่ทำงาน ร้อย ละ 57 (2) มีปัญหาทางการเรียน ครอบครัว สุขภาพ และขาดแคลนทุนทรัพย์ร้อยละ31 (3)ไม่มีค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวเนื่องกับการศึกษา ร้อยละ10 (4) ไม่มีค่าเดินทางไปสมัครเรียน ร้อยละ 2 ตามลำดับ โดยตัวเลข 3 พันกว่าคนเป็นเพียงชั้น ป.6 และม.3 เท่านั้น ยังมีเด็กเยาวชนจำนวนมากที่อาจหลุดออกจากระบบการศึกษาในช่วงต้นปีการศึกษานี้ด้วยผลกระทบจาก โควิด-19” ดร.ไกรยส กล่าว 

รองผู้จัดการกสศ.กล่าวว่า ช่วงเปิดเทอมในเวลาปกติครัวเรือนยากจน แบกภาระค่าใช้จ่ายเกินกำลัง เมื่อมาเจอผลกระทบโควิด-19 ยิ่งซ้ำเติมความเดือดร้อน หากวิเคราะห์ตัวเลขค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาของครัวเรือนยากจน จากข้อมูลการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมครัวเรือนของ สนง.สถิติแห่งชาติเมื่อปี 2560 พบว่า ครัวเรือนที่ยากจนที่สุด10% แรกของประเทศและมีบุตรหลานกำลังศึกษาอยู่ในสถานศึกษารัฐ มีภาระค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาในแต่ละปีสูงสุดในช่วงเดือนเปิดเทอม เช่น ค่าธรรมเนียมการศึกษา ค่าเครื่องแบบ และค่าสมุด,หนังสือ,อุปกรณ์การเรียน รวมเป็นตัวเงินแล้วอยู่ระหว่าง 1,195-4,829 บาทต่อครัวเรือน ขึ้นอยู่กับระดับการศึกษาของบุตรหลาน (ไม่รวมค่าเดินทาง) 

“หากคิดเทียบเฉลี่ยต่อรายได้ครัวเรือนกลุ่มนี้พบว่า ครัวเรือนยากจนในชั้นรายได้ที่1มีรายได้เฉลี่ยต่อเดือนเพียง 2,020 บาทต่อเดือน จึงสรุปได้ว่าครอบครัวยากจนที่สุด 10% แรกของประเทศต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายในช่วงเปิดเทอมเป็นเกือบทั้งหมดของรายได้เฉลี่ยต่อเดือนที่ได้รับ ซึ่งนำไปสู่การเกิดหนี้สินครัวเรือนเพิ่มขึ้นในช่วงเวลานี้ และครอบครัวที่ไม่สามารถจัดหาค่าใช้จ่ายเหล่านี้ได้ มีแนวโน้มที่จะกระทบโอกาสทางการศึกษา”

ดร.ไกรยส กล่าวว่า ข้อมูลจาก iSEE ทำให้ทราบปัญหาของเด็กๆรายคน สามารถจัดลำดับความเสี่ยงต่อการหลุดออกจากระบบการศึกษาได้เป็นรายคน เพื่อสนับสนุนการจัดทำ “ระบบเฝ้าระวังการหลุดออกจากระบบการศึกษาร่วมกับสถานศึกษาทั่วประเทศ” ซึ่งหลังจากที่ กสศ.ได้รับข้อมูลผลการคัดกรองความยากจนและข้อมูลผลกระทบจากโควิด-19 แล้ว ทาง กสศ.จะประสานงานกับ ศูนย์เฉพาะกิจคุ้มครองและช่วยเหลือนักเรียน สพฐ. และสถานศึกษา เพื่อช่วยเหลือต่อไป

ดร.ไกรยส กล่าวว่า นอกจากนี้ ปีการศึกษา 2563 กสศ.ได้จัดทำโครงการจัดสรรเงินอุดหนุนนักเรียนยากจนพิเศษแบบมีเงื่อนไขต่อเนื่อง ช่วยเหลือนักเรียนตั้งแต่ระดับอนุบาล–มัธยมศึกษาตอนต้น ในสังกัด สพฐ.อปท.และตชด.ทั่วประเทศ ซึ่งนักเรียนทุนเสมอภาคที่ผ่านเกณฑ์การคัดกรองระดับยากจนพิเศษ จะได้รับเงินอุดหนุนเพิ่มเติมคนละ 3,000 บาท/คน/ปี โดยในภาคเรียนที่1ปีการศึกษา 2563 กสศ.จะจัดสรรเงินให้นักเรียน 2,000 บาทในช่วงเดือนกรฎาคม 2563 เพื่อบรรเทาภาระค่าใช้จ่ายในช่วงเปิดภาคเรียนของผู้ปกครอง และช่วยเหลือนักเรียนที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตโควิด-19 ได้อย่างทันเวลา โดยจะมีเด็กๆ ได้รับการช่วยเหลือมากกว่า 7.5 แสน งบประมาณราว 1,400 ล้านบาท โดยปีการศึกษา 2563 เป็นปีแรกที่ เงินทุนเสมอภาคจะดูแลเด็กอนุบาลทั่วประเทศ  และยังขยายการดูแลนักเรียนสังกัด อปท.จากเดิม10 จังหวัดเป็น 76 จังหวัดด้วย

นอกจากนักเรียนกลุ่ม 7.5 แสนคน ที่เคยผ่านการคัดกรองเรียบร้อยแล้ว ในช่วงเปิดเทอมนี้ กสศ.ยังเปิดโอกาสให้คุณครูสามารถคัดกรอง ความยากจนของเด็กๆที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตโควิด-19 นี้และยังไม่เคยได้รับทุนเสมอภาคเข้ามาเพิ่มเติมได้ เพื่อน้องๆ จะได้รับการช่วยเหลือเพิ่มเติมในปีงบประมาณ 2563 นี้ รวมถึงผู้ปกครองที่พบว่าตนเองได้รับผลกระทบจากโควิด-19 จนตกอยู่ในสถานะยากจนหรือยากจนพิเศษก็สามารถแจ้งไปที่คุณครูประจำชั้นเพื่อได้รับสิทธิได้การคัดกรองเพื่อให้บุตรหลายได้รับทุนเสมอภาคช่วยเหลือเพิ่มเติม ในช่วงเดือน ส.ค. 63 เช่นกัน

ด้าน ดร.ภูมิศรัณย์ ทองเลี่ยมนาค ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์การศึกษา กสศ. กล่าวว่า โดยรวมไทยยังโชคดีที่สถานการณ์โควิด-19 ตรงกับช่วงปิดภาคเรียนพอดี ทำให้ไม่มีปัญหาการเรียนที่สะดุดเหมือนหลายประเทศ และสถานการณ์การศึกษาของไทยมีความเป็นไปได้ในสองลักษณะ คือการปิดภาคเรียนยาวนานทำให้ความรู้หายไป และความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ อินเตอร์เนทของนักเรียนส่วนใหญ่ ทำให้เกิดความแตกต่างของโอกาสและคุณภาพของการศึกษา ส่งผลให้มีนักเรียนในกลุ่มการเรียนรู้ต่ำกว่ามาตรฐาน สูงขึ้นมาก หากภาครัฐหรือชุมชนไม่เฝ้าระวังติดตามเด็กที่ครอบครัวได้รับผลกระทบ อาจทำให้มีเด็กออกจากโรงเรียน เนื่องจากบ้านขาดรายได้ แต่อย่างไรก็ตามถ้าหากทางภาครัฐและภาคองค์กรต่างๆ ร่วมมือกันในด้านต่างๆ เช่น สร้างการรณรงค์เพื่อให้เด็กกลับเข้าสู่โรงเรียน หรือใช้กลไกของอาสาสมัครในการติดตามเด็กหลุดออกนอกระบบ หรือการช่วยสอนเสริม ก็จะทำให้สถานการณ์การศึกษาของไทยหลังโควิด-19 กลับเข้าสู่สภาวะปกติโดยไม่มีการสูญเสียทั้งการเรียนรู้และการหลุดออกนอกระบบมากนัก 

สถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กสศ.ได้เตรียมชุดความรู้สำหรับสถานศึกษา ครู และผู้ปกครอง เพื่อเตรียมรับมือ New Normal ในปีการศึกษา 2563 ประกอบด้วย (1) คู่มือรับเปิดเทอม : เรียนรู้และเข้าใจโควิด-19 (2) ชุด Poster หนึ่งวันที่โรงเรียนกับวิธีรับมือโควิด-19 และ (3) คู่มือจัดกระบวนการเรียนด้วยตนเองและครอบครัว (Self-directed distant learning handbook) สำหรับเด็กประถมศึกษาสำหรับครู นักเรียน และผู้ปกครอง สามารถ Download และใช้งานได้ฟรีไม่มีค่าใช้จ่ายที่ https://research.eef.or.th

ขณะที่ ดร.ดิลกะ ลัทธพิพัฒน์  นักเศรษฐศาสตร์ด้านทรัพยากรมนุษย์ ธนาคารโลกประจำสำนักงานประเทศไทย กล่าวว่า ในอดีตความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในประเทศไทยมีปัญหาอยู่แล้วในหลายมิติ ทั้งด้านทรัพยากร ครู โครงสร้างพื้นฐาน และการเรียนออนไลน์ จากการสำรวจของธนาคารโลกเกี่ยวกับปัญหาด้านการศึกษาในสถานการณ์ปกติ พบว่าแต่ละปีมีเด็กยากจนกว่าร้อยละ 30 ต้องหลุดจากระบบการศึกษาอยู่แล้ว และเมื่อเกิดสถานการณ์วิกฤตโรคระบาดโควิด-19 ยิ่งส่งผลให้ประเทศไทยมองเห็นปัญหาด้านความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้ชัดเจนและหนักขึ้น

“การที่โรงเรียนต้องเลื่อนเปิดเทมอออกไป 2 เดือน ทำให้เด็กต้องเรียนช้าลง ระยะเวลาสั้นๆ เราพอที่จะสอนชดเชยได้ แต่ที่ผมห่วงคือหากโรคโควิดระบาดอีกครั้งที่ 2 ถ้าโรงเรียนต้องเลื่อนเปิดเทมอออกไปอีกครึ่งปี หรือหนึ่งปี จะทำให้เด็กยากจนที่จากเดิมเข้าเรียนล่าช้ากว่าเกณฑ์อยู่แล้ว 1 ปี ต้องเข้าเรียนล่าช้าเพิ่มไปอีก ซึ่งปัญหาที่เกิดขึ้นจะทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของเด็กยากจนต่ำลง สอดคล้องกับผลการสอบ PISA ปี 2020 ที่พบว่าเด็กมีผลการสอบต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานถึงร้อยละ 60 ดังนั้นหากเราไม่สามารถแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำได้ทัน ผมคาดว่าปี 2021 ผลการสอบ PISA ของเด็กยากจนจะยิ่งต่ำกว่าเกณฑ์มากขึ้นไปอีก” ดร.ดิลกะ กล่าว

ดร.ชนะ สุ่มมาตย์ ผู้อำนวยการศูนย์เฉพาะกิจคุ้มครองและช่วยเหลือเด็กนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน(สพฐ.) กล่าวว่า ก่อนเปิดภาคเรียน1สัปดาห์ สพฐ.พร้อมทีมสหวิชาชีพ ลงพื้นที่สำรวจสภาพปัญหาและสภาพจิตใจของเด็กยากจน เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนเปิดภาคเรียน พบปัญหาส่วนใหญ่หลายครอบครัวได้รับผลกระทบจากสถานการณ์โควิด-19 โดยตรง เราจึงได้ทำหนังสือไปยังสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา(สพป.)ทั่วประเทศ เพื่อออกมาตรการช่วยเหลือด้วยการผ่อนปรนค่าเล่าเรียน ลด และขยายเวลาชำระค่าเทอมหรือค่ากิจกรรมต่างๆ ป้องกันไม่ให้เด็กหลุดนอกระบบการศึกษา ทั้งนี้หลังเปิดภาคเรียนหากพบนักเรียนขาดเรียนอย่างต่อเนื่องให้ครูประจำชั้นลงพื้นที่สำรวจถึงบ้าน เพื่อสอบถามปัญหาพร้อมหาวิธีช่วยเหลือ นอกจากนี้ยังได้วางแผนให้ทุกโรงเรียนมีนักจิตวิทยาประจำโรงเรียน คอยดูแลสภาพจิตใจเด็ก เพราะเชื่อว่าสถานการณ์โควิด-19 ทำให้เด็กมีความเครียดสูง ทั้งนี้ การทำงานร่วมกันกับทุกภาคส่วน ทำให้ สพฐ. มั่นใจว่าทุกโรงเรียนมีความพร้อม 100% ในการเปิดภาคเรียน

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post กสศ.จับมือ สพฐ. ตชด. อปท. เดินหน้า“ระบบเฝ้าระวังการหลุดออกจากระบบการศึกษาร่วมกับสถานศึกษาทั่วประเทศ” first appeared on กสศ..