มีเด็กนักเรียนกว่า 93 ล้านคนทั่วโลกที่บกพร่องทางร่างกาย แต่นั่นไม่อาจเป็นข้อจำกัดในการมีความฝันในการเรียนไม่ต่างจากเด็กนักเรียนทั่วไป ฝันที่มีอนาคตที่ดีได้เช่นเดียวกัน รวมถึงความต้องการคุณภาพการศึกษาที่ช่วยพัฒนาทักษะและส่งเสริมศักยภาพของพวกเขาทุกคน

จำนวนกว่า 50% ของเด็กพิการนั้นไม่ได้เข้าเรียนในโรงเรียน เปรียบเทียบกับ 13% ของเด็กปกติ แสดงให้เห็นว่ากลุ่มผู้เรียนที่มีความพิการ มักจะเป็นกลุ่มที่ถูกละเลยจากระดับผู้กำหนดนโยบายทางการศึกษา ถูกจำกัดการเข้าถึงการศึกษาและความสามารถในการเป็นส่วนหนึ่งต่อสังคม เศรษฐกิจ และชีวิตทางการเมือง ต้องเผชิญกับอุปสรรคทางการศึกษาที่แบ่งแยกความแตกต่าง เป็นผลของการตัดสินใจที่ล้มเหลวของผู้มีอำนาจในการนำนักเรียนผู้พิการเข้าเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาในโรงเรียน

อะไรคือ Inclusive Education?

แนวคิดการจัดการศึกษาแบบเรียนรวม (Inclusive Education) เป็นการจัดให้เด็กที่มีความต้องการพิเศษเรียนรวมกับเด็กทั่วไปในชั้นเรียนของโรงเรียนทั่วไป เป็นการเสนอให้นักการศึกษาพิจารณาคำนึงถึงคุณค่าของการพัฒนาชีวิตคน ซึ่งจะต้องได้รับการพัฒนาทุกด้านของวิถีแห่งชีวิต เพื่อให้มีความสามารถ ความรู้ และทักษะในการดำรงชีวิตอยู่ในครอบครัวและสังคมได้อย่างเป็นสุขและมีคุณค่า อีกทั้งยังเป็นการเพิ่มโอกาสทางการศึกษาให้แก่กลุ่มเด็กที่มีความต้องการพิเศษให้ได้รับการศึกษาเพิ่มขึ้น

การจัดการศึกษาแบบเรียนรวมจึงหมายถึงรูปแบบการเรียนในห้องเรียนที่นักเรียนมีความแตกต่างและหลากหลายได้เรียนร่วมในห้องเรียนเดียวกัน สามารถทำกิจกรรมนอกสถานที่หรือกิจกรรมหลังเลิกเรียนร่วมกันได้ โรงเรียนสามารถจัดให้เล่นกีฬาหรือมีกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ได้ร่วมกัน แนวคิดนี้เป็นการให้คุณค่ากับความหลากหลายและการสนับสนุนนักเรียนแต่ละคนในห้องเรียน ถ้าหากเป็นการจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ เด็กนักเรียนทุกคนจะต้องรู้สึกปลอดภัยและเป็นส่วนเดียวกับห้องเรียนนั้น ไม่รู้สึกแปลกแยกหรือมีระยะจากเด็กนักเรียนทั่วไป ทั้งนักเรียนที่มีความพิการและพ่อแม่สามารถเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการกำหนดเป้าหมายและตัดสินใจร่วมกับทางโรงเรียนได้ บุคลากรของโรงเรียนเองจะต้องได้รับการฝึกฝน อบรม สนับสนุน มีความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลง ส่งเสริมความร่วมมือ และตอบสนองกับความต้องการของเด็กนักเรียนทุกคน

ทำไมการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมจึงเป็นเรื่องสำคัญ?

ระบบการจัดการศึกษาแบบนี้จะเป็นการสร้างคุณภาพทางการศึกษาที่ดีมากขึ้นสำหรับนักเรียนทุกคน ไม่ใช่แค่เพียงเด็กนักเรียนผู้พิการเท่านั้น แต่ยังรวมถึงเด็กนักเรียนที่พูดภาษาอื่นหรือเป็นเชื้อชาติคนกลุ่มน้อย ลดทัศนคติในการแบ่งแยกความต้องการ ในส่วนของโรงเรียนจะต้องเป็นการจัดเตรียมพื้นที่ให้เป็นบริบทที่พร้อมต่อการเปลี่ยนแปลง จากการเรียนรู้ในครอบครัวมาสู่พื้นที่โลกใหม่ เปิดโอกาสให้เด็กๆ ได้พัฒนาทักษะการปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ด้วยความเคารพและความเข้าใจต่อกลุ่มเด็กนักเรียนที่มีความหลากหลายและมีพื้นหลังที่แตกต่างกัน เพื่อให้สามารถเรียนรู้และเล่นร่วมกันได้ภายในพื้นที่โรงเรียน

จากรายงาน Global Education Monitoring Report: Inclusion and education โดยองค์การสหประชาชาติ ปี 2020 ระบุว่า มีประเทศน้อยกว่า 10% ที่มีกฎหมายรองรับเรื่องการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมอย่างแน่นอน ในรายงานยังระบุถึงปัจจัยหลักที่เป็นสาเหตุของการคัดแยกผู้เรียนที่มีความแตกต่างออกจากระบบการศึกษา ทั้งพื้นหลังทางครอบครัว เอกลักษณ์ ความสามารถ อาทิ เพศ อายุ ที่อยู่ ความยากจน ความพิการ เชื้อชาติ ชาติกำเนิด ภาษา ศาสนา การอพยพ และสถานการณ์บังคับให้ย้ายถิ่น เพศสภาพ การแสดงทางเพศ ประวัติการติดคุก ความเชื่อ และทัศนคติ

รายงานจาก Global Education Monitoring (GEM) ปี 2020 เองก็ระบุการเรียกร้องให้ประเทศต่างๆ หันกลับมาให้ความสำคัญกับเด็กที่ถูกทิ้งไว้เบื้องหลัง รวมถึงการสนับสนุนให้โรงเรียนต่างๆ ส่งเสริมสังคมที่มีความยืดหยุ่นและมีความเท่าเทียมมากขึ้น

องค์ประกอบพื้นฐานของการจัดการศึกษาแบบเรียนรวม

• มีผู้ช่วยสอนและผู้เชี่ยวชาญ : กลุ่มบุคลากรที่มีศักยภาพอย่างมากในการช่วยส่งเสริมให้เกิดความหลากหลาย หน้าที่ของผู้เชี่ยวชาญจะช่วยให้ครูผู้สอนสามารถมองเห็นความต้องการของเด็กนักเรียนทุกคนอย่างเท่าเทียม หรือช่วยส่งเสริมให้นักเรียนที่ละทิ้งการเรียนในห้องเรียนให้กลับมาอีกครั้งด้วยการสื่อสารแบบตัวต่อตัวมากขึ้น
• หลักสูตรที่ครอบคลุมเด็กทุกกลุ่ม : การมีหลักสูตรนี้รวมถึงการนำแนวคิดที่สำคัญของท้องถิ่นและสร้างการมีส่วนร่วมของเด็กที่เป็นกลุ่มชายขอบ หลีกเลี่ยงการเล่าเรื่องที่แบ่งแยกสิ่งดีและสิ่งที่แยก เปิดโอกาสให้มีการปรับหลักสูตรที่เข้ากับรูปแบบการเรียนรู้ของนักเรียนที่อาจมีความต้องการเฉพาะ
• การมีส่วนร่วมของครอบครัว : โรงเรียนจะต้องเปิดพื้นที่ให้พ่อแม่สามารถเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการแจ้งความต้องการของเด็ก เสนอความคิดเห็นในการกำหนดรูปแบบการเรียนรู้ในห้องเรียน สำหรับระบบโรงเรียนที่มีความหลากหลาย การคำนึงถึงผู้เรียนทุกคนนั้นหมายถึงการคิดวิธีที่หลากหลายในการเข้าถึงครอบครัวภายใต้เงื่อนไขที่โรงเรียนมี
• รัฐบาลที่มีวิสัยทัศน์ : จำเป็นต้องมีรัฐบาลที่รับผิดชอบต่อการดำเนินการทางกฎหมายต่อผู้ที่เลือกปฏิบัติ ออกเอกสารทางกฎหมายที่ครอบคลุมถึงกลุ่มคนที่มีความหลากหลายอย่างเท่าเทียม และยกเลิกนโยบายที่ไม่เป็นธรรม

แนวคิดการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมเป็นเรื่องที่ว่าด้วยการพัฒนาและการออกแบบโรงเรียน ห้องเรียน โปรแกรมการศึกษา และกิจกรรมใหม่ นักเรียนทุกคนจะได้เข้ามาเรียนรู้ร่วมกันอย่างไม่แบ่งแยก และเป็นการทำให้แน่ใจว่าการเข้าถึงคุณภาพการศึกษาที่ดีนั้นสอดคล้องกับความต้องการที่หลากหลายของเด็กทุกคน เพื่อการตอบรับ การยอมรับ การเคารพ และการสนับสนุน ระบบการเรียนแบบนี้จะทำให้ผู้เรียนทุกคนได้มีส่วนร่วมในการเรียนภายใต้สภาพแวดล้อมเดียวกัน ด้วยการสนับสนุนให้ยกเลิกอุปสรรคที่นำไปสู่การกีดกันทางการศึกษาได้ต่อไป

ที่มา :

• The Value of Inclusive Education : Open Society Foundation
• The value of inclusive education : The New Times

The post นักเรียนที่มีความแตกต่างและหลากหลาย เรียนร่วมกันได้ในห้องเรียนเดียวกัน first appeared on กสศ..

เวทีสัมมนาโลกชื่นชมผลงาน’กสศ.’ ชี้นำไปใช้ขยายผลได้ ชื่นชม’กสศ.’ผลงานเด่นรัฐบาลไทย หนุนทั่วโลกนำไปต่อยอด

“ยูเนสโก” เชิญ กสศ. ร่วมเวทีสัมมนา “มากกว่าคำมั่นสัญญา” สรุปผลงานเด่นของโลกในรอบ 5 ปีแรกของวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษา (SDG4) ชื่นชมการจัดตั้ง กสศ. คือผลงานเด่นของรัฐบาลไทยที่ทั่วโลกนำไปใช้ขยายผลได้

เมื่อวันที่ 17 ก.ค. 62 ดร.ไกรยส ภัทราวาท รองผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เปิดเผยว่า ได้รับเชิญจากคณะทำงานรายงานการติดตามผลการศึกษาทั่วโลก องค์การยูเนสโก (UNESCO Global Education Monitoring Report: GEM) เข้าร่วมการประชุมสัมมนาวิชาการเปิดตัว รายงานพิเศษ “มากกว่าคำมั่นสัญญา” (Beyond Commitments) สรุปผลงานเด่นของโลกในรอบ 5 ปีแรกของวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษา (SDG4) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการประชุมเวทีระดับสูงทางการเมืองว่าด้วยการพัฒนาอย่างยั่งยืน ภายใต้คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ ประจำปี 62  (High-Level Political Forum on Sustainable Development – HLPF 2019) ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 9-18 ก.ค. 62 ณ สำนักงานใหญ่องค์การสหประชาชาติ นครนิวยอร์ค โดยได้รับเกียรติจากอดีตนายกรัฐมนตรีนิวซีแลนด์ และผู้บริหารสูงสุดของโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) นางเฮเลน คลาร์ก ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานคณะทำงานรายงานการติดตามผลการศึกษาทั่วโลก ให้แก่องค์การยูเนสโก และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการประเทศไอร์แลนด์ และประเทศกาน่า รวมทั้ง เอกอัคราชฑูตแอนติกาและบาร์บูดา ประจำ UN และ Dr.Robert Jenkins รองผู้อำนวยการองค์การยูนิเซฟ ร่วมอภิปรายผลด้วย

Dr.Manos Antoninis ผู้อำนวยการคณะทำงานรายงานการติดตามผลการศึกษาทั่วโลก (Global Education Monitoring Report: GEM) ซึ่งเป็นคณะทำงานวิชาการอิสระภายใต้การสนับสนุนของ องค์การยูเนสโก ได้สรุปที่มาและสาระสำคัญของรายงานฉบับพิเศษที่จัดทำขึ้นเนื่องในโอกาสการประชุม HLPF 2019 ครั้งนี้ ว่า ปี 2019 นี้ประเทศต่างๆทั่วโลกได้เดินทางมาถึง 1 ใน 3 ของวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษา (SDG4) แล้ว คณะทำงานจึงได้จัดทำรายงานพิเศษฉบับนี้ขึ้นเพื่อทบทวนสถานการณ์การศึกษาทั่วโลกตามเป้าหมายตัวชี้วัดของ SDG4 รวมทั้ง ความสำเร็จ ความพยายาม และความท้าทายที่แต่ละประเทศได้แสดงให้องค์การสหประชาชาติและประชาคมโลกได้เรียนรู้ตลอด 5 ปีที่ผ่านมา เพื่อเป็นต้นทุนในการต่อยอด และขยายผลการดำเนินงานให้ประเทศต่างๆ สามารถบรรลุเป้าหมาย SDG4 ได้ครบถ้วนภายในปี 2030 ซึ่งเหลือเวลาอีกเพียง 10 ปีเท่านั้น โดยสาระสำคัญของรายงานพิเศษ “มากกว่าคำมั่นสัญญา” ฉบับนี้ได้สรุปและจัดกลุ่มความก้าวหน้า และนวัตกรรมการทำงานที่แสดงให้เห็นอย่างเด่นชัดถึงความพยายามในการทำงาน “มากกว่าคำมั่นสัญญา” ของพันธสัญญาตามวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษา (SDG4) ของ 72 ประเทศทั่วโลกที่เข้าร่วมสนับสนุนข้อมูลให้แก่คณะทำงาน รวมทั้งจุดเน้นของการทำงานในอีก 10 ปีข้างหน้าเพื่อบรรลุเป้าหมาย SDG4 ออกเป็น 6 กลุ่ม ได้แก่ (1) มากกว่าค่าเฉลี่ย (2) มากกว่าโอกาสทางการศึกษา (3) มากกว่าการเรียนรู้ทั่วไป (4) มากกว่าการศึกษาในโรงเรียน (5) มากกว่าระบบการศึกษา และ (6) มากกว่าระดับประเทศ”

ดร.ไกรยส กล่าวอีกว่า ได้ร่วมอภิปรายแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงานตามวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษา (SDG4) ของ กสศ. ในฐานะกรณีศึกษาในรายงานพิเศษฉบับนี้ใน 3 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ (1) ความสำคัญของการมีเครื่องมือเทคโนโลยีสารสนเทศ (EdTech) ในการบริหารจัดการข้อมูลกลุ่มเป้าหมายเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาเป็นรายบุคคลทั้งเพื่อการสนับสนุนงบประมาณจาก กสศ. และการสนับสนุนนวัตกรรมการระดมทุน (Innovative Financing) จากภาคเอกชนมาช่วยเหลื่อมกลุ่มเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน (2) การลงทุนในการวิจัยพัฒนานวัตกรรมเพื่อสนับสนุนการทำงานข้ามหน่วยงานและข้ามระบบ เช่น การบูรณาการทำงานด้านข้อมูลและงบประมาณร่วมกับ 6 กระทรวงที่เกี่ยวข้อง และการทำงานร่วมกับภาคเอกชน ของ กสศ. เป็นต้น และ (3) ความสำคัญของการพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการทั้งในระดับภูมิภาคและระดับนานาชาติ ซึ่งทางกสศ. ยินดีร่วมงานกับทุกหน่วยงานที่มีภารกิจเพื่อความเสมอภาคในทุกระดับ

ขณะที่ Dr.Manos Antoninis ผู้อำนวยการ (Global Education Monitoring Report: GEM) กล่าวว่า คณะทำงานมีความชื่นชมการสนับสนุนวาระความเสมอภาคทางการศึกษาของประเทศไทยที่มีต่อประชาคมโลกมาอย่างต่อเนื่องตลอด 3 ทศวรรษที่ผ่านมาตั้งแต่ปฏิญญาการศึกษาเพื่อปวงชน (ปฏิญญาจอมเทียน) เมื่อปี 1990 จนถึงการจัดตั้งกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาของประเทศไทยในปี 61 ที่ผ่านมานี้ ซึ่งทางคณะทำงานมีความยินดีที่ได้นำเสนอกรณีศึกษา กสศ. ในรายงานพิเศษฉบับนี้ให้เป็นหนึ่งในความก้าวหน้าด้านการสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาของโลกในรอบ 5 ปีที่ “มากกว่าคำมั่นสัญญา” ของรัฐบาลไทยที่มีต่อวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษา (SDG4) และหวังว่าประเทศต่างๆ จะได้นำความสำเร็จของรัฐบาลไทยนี้ไปขยายผลการดำเนินงานในประเทศของตนต่อไปในอนาคต

The post เวทีสัมมนาโลกชื่นชมผลงาน’กสศ.’ ชี้นำไปใช้ขยายผลได้ first appeared on กสศ..