สถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กสศ. จึงอยากชวนตั้งคำถามว่า “ผลลัพธ์ด้านการศึกษาของเยาวชนที่อยู่ห่างไกลจากโอกาสจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรหากเราช่วยกันเพิ่มโอกาสการเรียนรู้และศึกษาต่อในระดับสูงกว่าภาคบังคับ เพื่อให้เด็กเยาวชนทุกคนมีทางเลือกในเส้นทางชีวิตที่มากขึ้น” ผ่านโครงการวิจัยเพื่อสร้างหลักประกันโอกาสทางการศึกษาระดับอุดมศึกษาสำหรับเด็กและเยาวชนผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์ ที่ตั้งต้นทำงานจากการรวบรวมข้อมูลว่าตลอดเส้นทางการศึกษา มีความท้าทายใดบ้างที่เด็กเยาวชนคนหนึ่งต้องเผชิญ และจะมีแนวทางใดที่จะทำให้เยาวชนเหล่านั้นก้าวไปสู่การเรียนรู้ในระดับอุดมศึกษาได้ ด้วย ‘เส้นทางที่ใช่’ ซึ่งจะช่วยขับศักยภาพภายในให้เปล่งประกาย พร้อมเดินต่อไปได้บนเส้นทางอาชีพอย่างมั่นคง

นี่จึงเป็นที่มาของกิจกรรม Equity Opportunity Day ครั้งที่ 4 ที่ Equity lab และ สำนักพัฒนาการเรียนรู้เชิงพื้นที่ (Area Based Education : ABE) โดยกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ร่วมกับ Disrupt Technology Venture จัดกิจกรรมเพื่อสร้างพื้นที่แลกเปลี่ยนอย่างสร้างสรรค์และส่งเสริมการเรียนรู้ของเหล่านวัตกรการศึกษาไทย ในธีม ‘การแนะแนวที่มีประสิทธิภาพ เพื่อเพิ่มโอกาสในการเรียนรู้และศึกษาต่อในระดับสูงกว่าภาคบังคับ สำหรับนักเรียนในจังหวัดระยอง และรู้จักทางเลือกของเส้นทางชีวิตที่หลากหลาย’ เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2567 โดยชวนเหล่านวัตกร ภายใต้โครงการการบ่มเพาะนวัตกรรมเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ที่สมัครเข้าร่วมทั้งหมด 13 ทีม มาระดมความคิดเพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรมแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา รับทุนสนับสนุนในการขับเคลื่อนต่อไป 

แม้แต่ละคนจะมีต้นทุนและประสบการณ์ที่แตกต่างกัน แต่ปลายทางของการเข้าร่วมกิจกรรมครั้งนี้มีเพียงเป้าหมายตรงกัน คือต้องการให้เด็กเยาวชนไทยทุกคน มีโอกาสได้เข้าถึงการแนะแนวที่มีประสิทธิภาพ เพื่อเพิ่มโอกาสการเรียนรู้และศึกษาต่อในระดับสูงกว่าภาคบังคับ เพื่อเพิ่มทางเลือกของเส้นทางชีวิตที่หลากหลายและเป็นไปได้ ไม่ว่าจะอยู่ในพื้นที่หรือบริบทการเรียนรู้แบบใดก็ตาม

“ผู้เรียนควรได้รับข้อมูล และมีประสบการณ์คุ้นเคยกับสิ่งที่จะเลือกเรียนต่อในระดับสูง”

ปุณยวีร์ รุจิปูริตานันท์ แอดมินเพจบรรเจิดเริ่ดสะแมนแตน เล่าผ่านประสบการณ์การเป็นอาจารย์พิเศษว่า ทุกวันนี้เด็กส่วนหนึ่งเรียนบนความตั้งใจของพ่อแม่ โดยหากเจาะจงที่เด็ก ต้องแยกระหว่างคนที่มาจากครอบครัวที่ค่อนข้างมีฐานะ ซึ่งผู้ปกครองพร้อมซับพอร์ต ดังนั้นเด็กกลุ่มนี้ถึงยังไม่รู้ว่าตนอยากเรียนอะไร เขาจะค่อยดูตอนจบการศึกษาได้ว่าจะไปทางไหนต่อ บางคนรู้สึกไม่ใช่ก็ไปเรียนใหม่ จะเป็นหลักสูตรระยะสั้นเฉพาะทางอะไรก็ว่าไป หรือบางคนก็มาเรียนให้ได้วุฒิ เหมือนเป็นทางผ่านก่อนกลับไปรับช่วงธุรกิจที่บ้านเท่านั้น

ส่วนคนที่ไม่มีกำลังหนุนจากทางบ้าน กลุ่มนี้จะเรียนมหาวิทยาลัยด้วยทัศนคติว่า การเรียนคือเส้นทางสู่เป้าหมายอาชีพที่ตั้งไว้ ตรงนี้น่าสนใจว่าพอเขามาเรียนหรือไปทำงานแล้ว บางทีภาพที่คิดไว้กับเรื่องจริงที่สัมผัสมันไปคนละทาง ถึงตรงนั้นเด็กจะกลับตัวก็ยาก หรือแม้จะกลับได้ก็อาจเสียเวลา เสียทรัพยากรไปไม่น้อย 

“หลายประเทศจะมีการเตรียมเส้นทางการศึกษา เพื่อส่งต่อเด็กผ่านระดับชั้นอย่างเป็นระบบ เช่นการมีหลักสูตรเฉพาะทางตั้งแต่ชั้นมัธยม เพื่อให้เด็กพบก่อนว่าตนถนัดอะไร และต้องเข้าใจประมาณหนึ่งว่าสาขาที่จะเลือกเรียนเป็นแบบไหน หมายถึงบางคนฝันอยากเป็นหมอ แต่พอเข้าไปเรียนแล้วเพิ่งรู้ว่ากลัวเลือด หรือไม่พร้อมกับสังคมการเรียนที่ความกดดันสูง ถ้าเป็นอย่างนั้นก็หมายถึงโอกาสจะเรียนจบหรือไปทำงานตรงสาขาน้อยมาก บางคนก็อาจเสียศูนย์ไปเลย ฉะนั้นจึงสำคัญมากที่ผู้เรียนควรได้รับข้อมูลความรู้ และมีประสบการณ์คุ้นเคยกับสิ่งที่จะเลือกเรียนต่อในระดับสูง โดยเฉพาะตั้งแต่ในช่วงมัธยมปลาย ซึ่งเราสามารถนำวิธีการนี้มาเริ่มใช้ได้เลยกับทุกโรงเรียนในระดับท้องถิ่น”

“ต้องแนะแนวให้ได้ว่าการเรียนต่อระดับสูงมีช่องทางมากมาย และเป็นโอกาสให้ประสบความสำเร็จในหน้าที่การงานได้มากขึ้น”

วิกานดา เกตสอาด อาจารย์วิทยาลัยเทคโนโลยีไออาร์พีซี (IRPCT) จังหวัดระยอง บอกว่า ในการศึกษาระดับอาชีวศึกษา ปัญหาที่พบบ่อยคือเคสของเด็กที่ตั้งใจสอบเข้ามหาวิทยาลัยหลังจบ ปวช. แต่เขาจะไม่ค่อยรู้เส้นทาง ไม่รู้ว่ามีทุนอะไรรองรับบ้าง ซึ่งพอมาปรึกษาอาจารย์และช่วยวางแผนกันแล้ว กลายเป็นว่าผู้ปกครองก็ไม่เข้าใจอีกว่าเรียนจบแล้วจะไปทำอะไร อาจารย์ก็ต้องช่วยสื่อสารไปให้ถึงด้วย หรือเด็กอาชีวะส่วนหนึ่งจะมีความคิดว่าตัวเองสู้เด็กมัธยมไม่ได้ ก็จะมุ่งไปที่การเรียน ปวส. ก่อน ซึ่งสิ่งที่มาคู่กันคือการทำงานไปด้วยระหว่างเรียน ตรงนี้หลายคนพอเริ่มทำงานแล้วจะไม่ค่อยคิดเรื่องเรียน ทางสถาบันก็ต้องแนะแนวให้ได้ว่าการเรียนต่อระดับสูงมีช่องทางมากมาย และจะเป็นโอกาสให้ประสบความสำเร็จในหน้าที่การงานได้มากขึ้น

“เดี๋ยวนี้การเรียนรู้มันเปิดกว้างเรื่องเวลา เรื่องสถานที่ เราต้องชี้ข้อมูลให้เด็กว่ามีที่ไหนเปิดสอนบ้าง หรือที่ไหนเหมาะกับแผนชีวิต เหมาะกับความตั้งใจของเขา เรื่องสำคัญคือเขาต้องรู้ว่าระหว่างที่เรียนไปด้วยทำงานไปด้วย 1-2 ปี จนเรียนจบ ประสบการณ์ที่มีมันคือคุณค่าแล้ว มันเอามาใช้อัพเงินเดือนได้ หรือจะเอาไปใช้คู่กับวุฒิเพื่อศึกษาต่อก็ได้

“ที่วิทยาลัยเราจะสร้างแรงบันดาลใจในการเรียนระดับสูง โดยเชิญรุ่นพี่กลับมาเล่าให้น้อง ๆ ฟัง เพราะเชื่อว่าถ้าทุกคนรู้ช่องทาง เขาจะเห็นโอกาสมากมาย ดังนั้นหน้าที่ของเราคือจะเปิดเส้นทางให้เขาเห็นได้อย่างไร ยิ่งถ้าเขาเห็นจากรุ่นพี่ว่าเมื่อจบ ปวส. บวกวุฒิ ป.ตรี สิ่งหนึ่งที่คุณจะมีมากกว่าคนเรียนมหาวิทยาลัยอย่างเดียวตลอดสี่ปี คือประสบการณ์ทำงาน นั่นทำให้โอกาสได้งานยิ่งเปิดกว้าง อย่างเคสรุ่นพี่ที่มาเล่าให้น้องฟังบ่อย ๆ จะฉายให้เห็นเส้นทางว่าถ้าจบ ปวส. ไปทำงานบริษัทใหญ่ในพื้นที่จังหวัดระยอง ฐานเงินเดือนจะสตาร์ทที่หมื่นสองหมื่นสาม แต่ถ้ามีวุฒิ ป.ตรี ด้วย ก็สามารถเรียกฐานเงินเดือนเริ่มต้นได้ถึงสามหมื่น นี่คือสิ่งที่เด็กต้องเห็นว่ารุ่นพี่ ๆ ของเขาเดินทางไหน เติบโตยังไง มีงานที่มั่นคงได้อย่างไร

อาจารย์วิกานดา กล่าวว่า อีกฐานข้อมูลหนึ่งที่นำมาใช้แนะแนวลูกศิษย์ คือเว็บไซต์ ‘ส่องทางทุน’ ของ กสศ. ที่รวบรวมทุนต่าง ๆ ในการศึกษาทุกระดับช่วงชั้นเอาไว้ โดยฐานข้อมูลนี้ได้ทำให้เห็นว่ามีทุนมากมายและโอกาสใหม่ ๆ เกิดขึ้นอยู่ตลอด โดยเฉพาะทุนที่สนับสนุนอาชีวศึกษา ให้เรียนต่อตั้งแต่ระดับปริญญาตรีถึงปริญญาเอก ซึ่งทางสถาบันจะแนะนำกับนักศึกษาเสมอ ว่าถ้าใครได้ทุนนี้ ก็จะเป็นการการันตีว่าจะมีเส้นทางอาชีพที่มั่นคง และยกระดับชีวิตได้แน่นอน

“จะเปลี่ยนงานอดิเรกไปเป็นงานจริง ๆ ได้ เราต้องเพิ่มความถี่ในการลงมือทำ”

พงศภัค คงแจ นักศึกษาปี 3 สาขาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์และปัญญาประดิษฐ์ คณะวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี PIM มหาวิทยาลัยปัญญาภิวัฒน์ หนึ่งเดียวของผู้สนใจร่วมกิจกรรมที่เป็นนักศึกษา เล่าว่าตนเป็นหนึ่งในคนที่เคยเข้าเรียนในสถาบันหนึ่งแล้วพบว่าไม่ใช่ จึงตัดสินใจออกมา แล้วเวลาราว 3-4 เดือนก่อนสอบใหม่ ได้ไปทำงานฟรีแลนซ์ในตำแหน่งเขียนโปรแกรมให้กับบริษัทโลจิสติกส์แห่งหนึ่ง ซึ่งเจ้าตัวบอกว่า ถ้าไม่ได้ลองทำงาน ก็จะไม่ได้เรียนรู้ในสิ่งที่ตนอยากทำเลย ไม่ว่าบรรยากาศความกดดัน ความล้มเหลวผิดพลาด หรือการถูกตำหนิ ซึ่งเป็นประสบการณ์ทำให้รู้จักและเข้าใจตัวเองมากขึ้น

“ผมดีใจที่ได้เจอประสบการณ์เหล่านี้ตั้งแต่ช่วงวัยยี่สิบ แล้วมันทำให้เราจริงจังกับการเลือกเรียนต่อ ซึ่งผมพบว่าตัวเองต้องการเรียนในสถาบันที่สนับสนุนให้ได้ทำงานไปด้วย

“ในมุมมองเรื่องการแนะแนวเกี่ยวกับการศึกษาหรืออาชีพ ผมมองว่าก่อนอะไรสักสิ่งจะกลายเป็นงานอาชีพจริง ๆ สิ่งนั้นควรเป็นงานอดิเรกมาก่อน โดยเฉพาะงานที่เกี่ยวกับการสะสมทักษะ ซึ่งคำถามต่อมาคือ จากงานอดิเรกเราจะทำให้เป็นงานจริง ๆ ยังไง ฉะนั้นสิ่งที่ต้องเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ คือความถี่ในการทำ ผมว่าหลายคนที่เรียนในระดับมหาวิทยาลัยแล้ว ส่วนหนึ่งจะรู้ว่าตัวเองชอบไม่ชอบอะไร ทีนี้ถ้าเข้าไปเรียนในสิ่งที่ชอบแล้วจุดมุ่งหมายคือการมีงานทำ มีรายได้ มันก็ต้องพยายามทำในสิ่งที่ชอบให้ถี่ขึ้น แล้วเป้าหมายต่อไปจึงเป็นการหาทางสร้างรายได้จากสิ่งที่ทำ”

พงศภัคพูดถึงการพาตัวเองไปเจอสิ่งที่ชอบในโลกปัจจุบัน ว่าการพาตัวเองไปอยู่ในกลุ่มหรือในพื้นที่ที่เอื้อต่อการเติบโตทางความคิดเป็นเรื่องสำคัญ นอกจากนั้นยังมีเรื่องของ ‘จุดเปลี่ยน’ ในชีวิต ที่แต่ละคนจะต้องพบเจอในลักษณะที่ต่างกันออกไป

“ผมมีเพื่อนกลุ่มหนึ่งที่สนใจอะไรคล้ายกัน เราจะช่วยผลักดันและประคองกัน คอยอัพเดทชีวิตกัน หรือลองทำเรื่องใหม่ ๆ และเรียนอะไรใหม่ ๆ แข่งกัน ซึ่งมันช่วยให้เราพัฒนาตัวเองอยู่ตลอด อีกเรื่องหนึ่งคือสำหรับคนรุ่นผม เชื่อว่าจุดเปลี่ยนของคนหลาย ๆ คนคือโควิด-19 ผมเองตอนแรกคือไม่ได้มีเป้าหมายในการเรียนชัดนัก เพราะรู้ว่าหลังเรียนจบยังไงก็ต้องกลับไปทำกิจการที่บ้าน จนโควิดมาถึง เกมเปลี่ยน ไม่มีกิจการให้กลับไปทำแล้ว ช่วงนั้นเองที่ผมเริ่มคิดเรื่องเรียนจริงจัง พยายามหาความรู้จากคอร์สเรียนฟรีของมหาวิทยาลัยดัง ๆ ในต่างประเทศ จนรู้ว่าตัวเองสนใจอะไร แล้วมันก็ค่อย ๆ พาเราเดินต่อมาได้”นักศึกษาปี 3 สาขาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์และปัญญาประดิษฐ์ ฝากไว้ว่า “ผมเชื่อว่ากว่าที่ใครสักคนจะพบสิ่งที่ชอบ สิ่งที่พร้อมจะเรียนรู้และทำต่อเนื่องไปได้นาน ๆ มันต้องแลกกับการทำงานหนักก่อน คือถ้าเราไม่ยอมแพ้กับสิ่งที่ทำ พร้อมจะสู้เพื่อไปสู่เป้าหมาย ผมว่านั่นแหละคือคำตอบว่าเราเดินมาถูกทางแล้ว”

The post “แนะแนวการศึกษาที่ใช่ สร้างโอกาสใหม่ที่ไร้ขีดจำกัด” Equity Opportunity Day ครั้งที่ 4 ระดมนวัตกรสร้างสรรค์นวัตกรรมแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำการศึกษาจังหวัดระยอง first appeared on กสศ..

นี่คือการกลับมาอีกครั้งกับ Equity Opportunity Day ซึ่งจัดขึ้นเป็นครั้งที่ 3 เพื่อเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยน สร้างเครือข่าย และสร้างสรรค์นวัตกรรมทางการศึกษา โดย Equity Lab กองทุนเพื่อความเสมอทางการศึกษา (กสศ.) ร่วมกับ Disrupt Technology Venture เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2566 ด้วยโจทย์ ‘นวัตกรรมเพื่อเสริมศักยภาพและเพิ่มความเสมอภาคทางการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนในจังหวัดพะเยา สุรินทร์ และปัตตานี’ ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่นำร่องการทำงานการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ของเพื่อนภาคี กสศ.

กิจกรรมในครั้งนี้เริ่มจากการชวนนวัตกรแต่ละคนทำความรู้จักร่วมกัน เรียนรู้การจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ ก่อนจะนำสู่ปัญหาใน 3 จังหวัด โดยมี School of change maker และ Change Lab ช่วยคลี่ให้เห็นรายละเอียดและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของปัญหาที่เกิดขึ้น เมื่อเหล่านวัตกรได้รับข้อมูลของแต่ละพื้นที่แล้ว จึงเลือกโจทย์ตามความสนใจและระดมความคิดสร้างสรรค์ในการแก้ปัญหาพื้นที่นั้นๆ เพื่อการคิดอย่างเป็นระบบและแก้ปัญหาได้อย่างครบวงจร

ด้วยเหตุนี้ Equity Lab ชวนสนทนากับเหล่านวัตกรทางการศึกษาในหลากหลายแง่มุม ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่เผชิญกับปัญหาอย่างใกล้ชิด ผู้คลุกคลีกับแวดวงการศึกษา หรือกระทั่งผู้ประกอบการรุ่นใหม่ ซึ่งโจทย์ในครั้งนี้เป็นเพียงข้อมูลเบื้องต้นที่รอการมีส่วนร่วมขับเคลื่อนการศึกษาสู่การจัดการศึกษาเชิงพื้นที่อย่างมีคุณภาพ รวมถึงกระจายอำนาจให้ท้องถิ่นร่วมบริหารจัดการ

ปัญหาในพื้นที่ของเขากับปัญหาของเราไม่ต่างกัน

“การนำเสนอปัญหาวันนี้ ทำให้เรารู้ว่าปัญหาในพื้นที่ของเขากับปัญหาของเราไม่ได้ต่างกันเท่าไร ไม่ว่าจะเป็นความเข้าใจ การยอมรับของผู้ปกครอง หรือเด็กที่ออกจากระบบการศึกษา แต่เนื่องจากข้อจำกัดในการเข้าถึงเทคโนโลยี การเข้าถึงการศึกษา หรือสภาพพื้นที่ที่ต่างกัน ทำให้การมองเห็นปัญหาของเขาอาจจะดูใหญ่กว่า แต่ปัญหาไม่ต่างกันเลย”

ชินอนงค์ ประชุมชิต อาจารย์โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ฝ่ายการศึกษาพิเศษ (ศูนย์วิจัยออทิสติก) และทำวิจัยเรื่องระบบเปลี่ยนผ่านนักเรียนออทิสติกในช่วง 10 ปีแรกของศูนย์วิจัยฯ ซึ่งให้ความสำคัญกับเรื่องเด็กขาดโอกาสทางการศึกษา ทำให้ ชินอนงค์สนใจจังหวัดพะเยาที่มีโจทย์การพัฒนานวัตกรรมสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ จากจุดร่วมกันของปัญหาในพื้นที่ทำงานของตัวเองและพื้นที่ทำงานของ กสศ. นั่นคือ

“เด็กออทิสติกที่ออกจากระบบการศึกษาไป มักเกิดจากความสมัครใจหรือการตัดสินใจของผู้ปกครองทั้งสิ้น เพราะเขามองไม่เห็นว่าจะมีแนวทางไหนให้ลูกเขาไปต่อ ไม่ว่าจะเป็นโรงเรียนในเมืองหรือโรงเรียนต่างจังหวัดก็ตาม ถ้ายังมีปัญหาตรงนี้อยู่ เด็กก็จะขาดโอกาสอยู่ดี”

ขณะที่การจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ของจังหวัดพะเยามีโจทย์สำคัญคือเด็กออทิสติกในศูนย์การเรียนรู้พิเศษ ซึ่งเด็กเหล่านี้มาเรียนตามความสะดวกของพ่อแม่ในการรับ-ส่ง และการเรียนในโรงเรียนรวมไม่สามารถตอบโจทย์ชีวิตของพวกเขาได้ แนวทางการพัฒนานวัตกรรมจึงจำเป็นต้องสร้างการเรียนรู้อย่างทันท่วงที เด็กสามารถดูแลตัวเองได้ กระทั่งยกระดับสู่การประกอบอาชีพ

“จากที่ฟังข้อมูล เราคิดว่าจะต้องแบ่งกลุ่มปัญหาที่แยกย่อยมากขึ้น โดยแบ่งเป็นกลุ่มเด็กเล็ก ซึ่งต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองและครู กับกลุ่มเด็กโตที่เน้นการฝึกอาชีพตามความสามารถที่แตกต่างกันของเด็กแต่ละคน เราต้องเลือกก่อนว่าจะทำงานกับเด็กกลุ่มไหน แล้วค่อยเอาวิธีการและนวัตกรรมเข้ามา

“เราต้องย้อนกลับไปจัดโครงสร้างความคิดเขาใหม่ ซึ่งเราอาจเอาเทคโนโลยีมาใช้ตรงนี้ได้ คือทำยังไงให้เด็กเรียนรู้ได้ดีขึ้น เช่น เขาเรียนรู้ผ่านภาพได้ดีไหม โดยมีคนฝึกสอนงาน (job coach) หรือเป็น AI ที่ไม่ใช่แค่แชทบอท เพราะเด็กบางคนอ่านไม่ได้ อันนี้เป็นไอเดียหนึ่งที่เราคิดว่าน่าจะพัฒนาได้

“กรณีการฝึกสอนงานจะใช้ได้เฉพาะกับเด็กที่สื่อสารรู้เรื่อง สามารถดำรงชีวิตประจำวันได้อย่างดี แต่ถ้าเป็นเด็กที่ระดับความสามารถต่ำลงมา เราต้องหาแนวทางอื่น โดยปรับนวัตกรรมที่เน้นไปยังผู้ปกครองหรือครู เพื่อให้พวกเขาทำงานกับเด็กอีกทอดหนึ่ง”

แก้ปัญหาให้ตรงความต้องการและเหมาะกับกลุ่มเป้าหมาย

“เวลาที่เราทำความเข้าใจบริบทหรือกลุ่มเป้าหมายที่เราไปเก็บข้อมูล เราอาจมองว่าตรงนั้นเป็นปัญหา แต่ในทางกลับกัน กลุ่มเป้าหมายนั้นเขามองว่าเป็นปัญหาไหม ถ้าเขามองว่าเป็นปัญหา แล้วมุมมองของเขาต่อสิ่งที่เขาเผชิญหน้านั้นเป็นยังไงบ้าง”

นี่คือใจความสำคัญของการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ จากแง่มุมของ ธัญสรา นวตระการ Head of Talent Management ของ Edsy ซึ่งทำหน้าที่สรรหาครูสอนภาษาอังกฤษและจัดอบรมต่างๆ เพื่อรักษาประสิทธิภาพของห้องเรียน โดยมีประสบการณ์ 2 ปี จากโครงการครูผู้นำการเปลี่ยนแปลง Teach For Thailand ที่ได้คลุกคลีกับนักเรียนอย่างใกล้ชิด ทำให้มีประสบการณ์และความสนใจใกล้เคียงกับปัญหาทั้ง 3 พื้นที่ คือ พะเยา สุรินทร์ และปัตตานี

หากเจาะลึกมากว่านั้น จังหวัดสุรินทร์เป็นพื้นที่ที่ธัญสราสนใจเป็นพิเศษ โดยเฉพาะปัญหาเด็กตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร จนกลายเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เด็กหลุดออกจากระบบการศึกษา

“วิชาสุขศึกษาในโรงเรียนสอนตื้นมาก เราสอนแค่ว่าส่วนนี้ของร่างกายคืออะไร อวัยวะต่างๆ ทำงานอย่างไร แต่นักเรียนยังขาดความเข้าใจ ขาดคนให้ความรู้เรื่องการดูแลตัวเองด้านเพศศึกษา จนเกิดปัญหาตั้งครรภ์ในวัยเรียน ซึ่งเราคิดว่าตรงนี้เป็นสิ่งสำคัญที่ควรจะต้องมีคนเข้าไปดูแลมากขึ้น

“นอกจากการป้องกันหรือแก้ปัญหาแล้ว เราอาจต้องย้อนกลับมาดูว่า เด็กยังขาดอะไรอีกหรือเปล่า แต่ในเบื้องต้นเราต้องให้เขารู้จักตัวเองมากขึ้น เริ่มจากให้ความรู้เขาก่อน เพื่อให้เขาเห็นปัญหาและแก้ปัญหาโดยเริ่มจากตัวเขาเอง”

มากไปกว่าการทำงานร่วมกับนักเรียนแล้ว อีกความคิดหนึ่งที่น่าสนใจคือ การพัฒนาทักษะของเจ้าหน้าที่ที่ทำงานคลุกคลีกับเด็ก โดยเฉพาะเรื่องการสื่อสาร

“นวัตกรที่ทำงานในพื้นที่ต้องพัฒนาทักษะรอบด้าน โดยเฉพาะทักษะการสื่อสาร การจัดการสอนให้ผู้เรียนได้ลงมือทำ (active learning) การรับฟังโดยปราศจากการตัดสิน (hold judgement) และการเห็นอกเห็นใจ (empathy) เพื่อให้เข้าใจและเข้าถึงปัญหาว่าเด็กต้องการอะไร และเราจะช่วยเหลือยังไงได้บ้าง ทำให้การแก้ปัญหาตรงกับความต้องการและเหมาะกับกลุ่มเป้าหมายจริงๆ ไม่ใช่แค่เหมาะกับนวัตกรหรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง”

นวัตกรสร้างสรรค์และคิดนอกกรอบได้

“ถ้าเราสร้างนวัตกรแต่ละจังหวัด ให้เป็นนวัตกรที่มีความคิดสร้างสรรค์ คิดนอกกรอบได้ สามารถมองเห็นปัญหาในภาพรวมและเข้าไปแก้ไขได้ ก็จะเกิดความยั่งยืน เพราะเขารักพื้นที่และจะไม่หนีไปไหน”

นพพร อินสว่าง ผู้ก่อตั้งโครงการ Dynamic School Thailand ซึ่งทำงานด้านการศึกษามากว่า 16 ปี และยังคงสนใจเก็บข้อมูลจากหลากหลายพื้นที่ โดยเฉพาะประเด็นการพัฒนาอาชีพในจังหวัดสุรินทร์และปัตตานี

จากการรับรู้ข้อมูลและปัญหาเรื่องการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ เขามีประเด็นสำคัญที่อยากสื่อสารและร่วมแลกเปลี่ยนกับเหล่านวัตรกรคนอื่นๆ นั่นคือ การสร้างนวัตกรทางการศึกษา ซึ่งจะเป็นกลไกสำคัญในการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่

“เมื่อ กสศ. มีเครือข่ายของพื้นที่อยู่แล้ว เราก็สามารถสร้างนวัตกรทางการศึกษาไปประจำในแต่ละพื้นที่ โดยมีการเปิดรับสมัครนวัตกรและกำหนดเกณฑ์สมรรถนะให้เข้าร่วมการอบรม เรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา เพื่อให้พวกเขาสามารถทำงานในพื้นที่ได้ เช่น ช่วยพัฒนากระบวนการสอนของครู เป็นวิทยากรคอยแก้ปัญหาต่างๆ ในพื้นที่

“ต้นแบบเช่นนี้จะยั่งยืน เพราะ กสศ. ไม่เพียงสร้างพื้นที่ให้สตาร์ตอัปมาเจอกันที่นี่ แต่มีสตาร์ตอัปที่ทำงานอยู่ในพื้นที่จริง ทำให้เรามีพนักงานประจำอยู่ในพื้นที่ และสามารถคิดโครงการตามโจทย์แต่ละปีได้”

ข้อเสนอดังกล่าวมาจากประสบการณ์ทำงานของนพพร เมื่อเขาไปลงพื้นที่ทำโครงการต่างๆ จนทุกอย่างเริ่มลงตัว แต่มักพบปัญหาในภายหลังว่า เมื่อผู้อำนวยการโรงเรียนเกษียณ ทำให้โครงการที่ทำมาทั้งหมดจบลง โจทย์สำคัญจึงเป็นการสร้างนวัตกรทางการศึกษาประจำจังหวัด เพื่อให้เกิดการทำงานที่ต่อเนื่อง

“ถ้ามีนวัตกรทางการศึกษาอยู่ประจำจังหวัด เขาอาจจะไม่เคยทำงานด้านนี้ แต่เราไปทำงานให้เขาดูก่อน แล้วเขาสามารถทำต่อได้ ต่อยอดได้ ถึงวันหนึ่งที่ ผอ. ย้ายก็ไม่เป็นไร เพราะนวัตกรรู้แนวทางการทำงานอยู่แล้ว”

หลังจากการระดมความคิดร่วมกับเหล่านวัตกร เกิดโจทย์ที่ท้าทายที่สุดสำหรับนพพร นั่นคือ เรื่องเด็กหลุดจากระบบการศึกษา

“เราเคยทำโครงการช่วยเด็กนอกระบบ แต่เราช่วยได้ไม่เยอะ จนวันหนึ่งรู้สึกว่าทำไมเราเอากระบวนการไปช่วยเขาไม่ได้ แล้วก็พบว่าเราขาดการฟังอย่างลึกซึ้ง (deep listening) ขาดการฟังโดยทำความเข้าใจสิ่งที่เขาต้องการสื่อสารจริง (active listening) คือเราอาจจะฟังเขา แต่เราไม่ได้ยินสิ่งที่เขาไม่ได้พูด

“เมื่อก่อนเรามุ่งเน้นเฉพาะกลุ่มเป้าหมาย โดยไม่ได้คุยกับพ่อแม่ ครู หรือกลุ่มที่อยู่รอบตัวเขา วันนี้เราเลยอยากแก้ไขสิ่งที่เราทำได้ไม่สมบูรณ์ในสมัยก่อนที่เป็นครู ถ้าเราทำเครื่องมือตัวหนึ่ง เก็บข้อมูลตรงนี้ให้ครบ และเห็นปัญหาจริง เราอาจจะช่วยเด็กได้มากขึ้น อัตราที่เขาจะไปต่อได้หรืออยู่รอดในระบบการศึกษาอาจจะมากขึ้น อันนี้คือความท้าทายเราที่อยากจะลองทำ”

มากกว่าโจทย์ปัญหา คือการเปิดมุมมองและเห็นสิ่งที่เกิดขึ้นจริง

“ปัญหาคือไม่ใช่แค่มีการศึกษาที่ดีแล้วจะแก้ปัญหาได้ เพราะมันเป็นปัญหาที่มีผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายฝ่าย นอกจากเด็กต้องได้รับการศึกษาที่ดีแล้ว ยังมีเรื่องเศรษฐกิจ ธุรกิจ สถาบัน และปัจจัยอื่นๆ อีกหลายอย่าง

“เราควรทำความเข้าใจว่าปัญหาที่มีอยู่คืออะไรกันแน่ คนที่เกี่ยวข้องมีใครบ้างจึงจะแก้ปมปัญหาที่ใหญ่มากตรงนั้นได้ ไม่ใช่การเอาวิธีแก้ไขปัญหาเข้าไปเลย มันก็แก้ไม่ได้หรอก”

ณัฐภพ หลักดี ผู้พัฒนาธุรกิจสตาร์ตอัป Edsy ที่พยายามผลักดันให้นักเรียนไทยทุกคนสามารถพูดภาษาอังกฤษได้ โดยแสวงหาโอกาสการสนับสนุนจากภาครัฐ หนึ่งในนั้นคือ กสศ. ที่เปิดรับภาคเอกชนเข้ามาร่วมคิด ร่วมลงมือทำกับโจทย์จริง โดยเฉพาะเรื่องการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ที่คลี่ให้เห็นกระบวนการทำงาน

“ความยั่งยืนจะเกิดขึ้น ถ้าคนที่อยู่กับปัญหา เขาอยากจะแก้ปัญหา เพราะปัญหาเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ฉะนั้นถ้าเรามองหานวัตกรรมการศึกษาที่แก้ปัญหาได้อย่างยั่งยืน ต้องไม่ใช่วิธีการที่ตายตัว แต่ต้องทำให้คนในพื้นที่มีส่วนร่วม มีความรู้สึกเป็นเจ้าของ และสามารถปรับวิธีการให้เข้ากับปัญหาที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

“สิ่งที่ได้จาก กสศ. คือ การเปิดมุมมองให้เห็นสิ่งที่เกิดขึ้นในพื้นที่ที่ กสศ. ดูแล มีปัญหาเหล่านี้อยู่จริงๆ มีคนที่กำลังประสบกับความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา อาจเพราะปัจจัยแวดล้อม หรือโอกาสที่ไม่เท่ากัน การมาร่วมงานครั้งนี้ทำให้เรามองเห็นกว้างขึ้น ได้ฉุกคิดว่าเราสามารถช่วยหรือสนับสนุนคนที่มีปัญหาตรงนี้ได้ด้วย”

การพูดคุยกับเหล่านวัตกรในครั้งนี้ เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการระดมความคิดสร้างสรรค์นวัตกรรมทางการศึกษา ก่อนที่เหล่านวัตกรจะนำเสนอนวัตกรรมของตัวเองต่อ Equity Lab กสศ. และ Disrupt Technology Venture อีกครั้ง เพื่อคัดเลือกนวัตกรรมที่สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างยั่งยืน จำนวน 3 ทีม และได้รับทุนสนับสนุนในการพัฒนานวัตกรรม 100,000 บาทต่อทีม ซึ่งผ่านเกณฑ์การคัดเลือก ดังนี้

1. Solution/Product ต้นแบบ (prototype) ของนวัตกรรมมีความเป็นไปได้ที่จะนำไปใช้จริงกับกลุ่มเป้าหมาย
2. Target เข้าใจและออกแบบนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ปัญหาของกลุ่มเป้าหมาย ทั้งผู้ใช้งานและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
3. Impact สร้างผลกระทบเชิงบวกทางสังคม รวมถึงมีตัวชี้วัดนวัตกรรมในด้านผลกระทบทางสังคมอย่างชัดเจน ทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ
4. Sustainable นวัตกรรมมีความยั่งยืน สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงในระยะยาวได้

The post ‘Equity Opportunity Day ครั้งที่ 3’ เปิดประสบการณ์เหล่านวัตกร เมื่อโจทย์การศึกษาคือปัญหาร่วม และแต่ละพื้นที่มีความเฉพาะ first appeared on กสศ..

โจทย์ในครั้งนี้ คือ ‘นวัตกรรมเพื่อเสริมศักยภาพและเพิ่มความเสมอภาคทางการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนในจังหวัดพะเยา สุรินทร์ และปัตตานี’ ซึ่งแต่ละพื้นที่ต่างมีปัญหาและบริบทแตกต่างกัน

ภายในงานมีการตั้งโจทย์ที่ชวนให้ขบคิด ได้แก่ 1) นวัตกรรมการเรียนรู้สำหรับเด็กพิการทางสมอง จังหวัดพะเยา 2) นวัตกรรมการเรียนรู้และฝึกฝนทักษะอาชีพสำหรับเด็กนอกระบบการศึกษา จังหวัดสุรินทร์ และ 3) กลไกการบริหารจัดการกองทุน เพื่อการจัดสรรโอกาสทางการศึกษาสู่เด็กและเยาวชนในพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ จังหวัดปัตตานี

อิษฎ์ ปักกันต์ธร นักวิชาการบริหารแผนงาน สำนักพัฒนาการเรียนรู้เชิงพื้นที่ (Area-based Education: ABE) กสศ. อธิบายที่มาและการดำเนินงานจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ โดยระบุถึงความสำคัญของการพัฒนากลไกระดับพื้นที่จากโจทย์ร่วมกันของแต่ละจังหวัด เพื่อการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน พร้อมด้วยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม 

นอกจากนี้ ยังได้รับความร่วมมือจาก School of change makers และ Change Lab เป็นผู้บอกเล่าปัญหาที่พบในแต่ละพื้นที่ คลี่ให้เห็นถึงความซับซ้อน ยุ่งเหยิง และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากปัญหาที่เกิดขึ้น ก่อนที่จะเตรียมความพร้อมให้เหล่านวัตกรเลือกสรรโจทย์ ขบคิดนวัตกรรม เพื่อการคิดอย่างเป็นระบบและแก้ปัญหาได้อย่างครบวงจร

ทว่ากิจกรรม Opportunity Day ไม่ได้จบเพียงเท่านี้ ผู้ที่สนใจสานต่อการศึกษาเชิงพื้นที่สามารถนำนวัตกรรมของตัวเองในการแก้ปัญหา 1 ใน 3 โจทย์ข้างต้น ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบเดี่ยวหรือทีม มานำเสนอต่อ Equity Lab กสศ. ในวันที่ 19 เมษายน 2566 โดย 3 ทีมที่ได้รับคัดเลือก จะได้รับทุนสนับสนุน 100,000 บาท เพื่อนำไปใช้พัฒนานวัตกรรมต่อไป

The post #Equitylab เปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนและสร้างสรรค์นวัตกรรมการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ 3 จังหวัด พะเยา สุรินทร์ และปัตตานี first appeared on กสศ..

ธารน้ำใจจากทุกภาคส่วนแปรเปลี่ยนเป็นมื้ออาหารช่วยเหลือน้องๆ ทั่วประเทศ ในโครงการ “สู้วิกฤตให้น้องอิ่ม คนละมือเพื่อมื้อน้อง”

ประสบความสำเร็จเป็นอย่างดีกับโครงการ “สู้วิกฤตให้น้องอิ่ม คนละมือเพื่อมื้อน้อง” ท่ามกลางความร่วมไม้ร่วมมือการสนับสนุนทุกภาคส่วนในสังคม ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาล เอกชน และภาคประชาชนที่เข้ามีส่วนร่วมกับกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)​ หยิบยื่นน้ำใจและความปรารถนาดีทั้งในรูปของเงิน อาหาร สิ่งของ ส่งต่อไปยังนักเรียนที่ยากลำบากและได้ผลกระทบจากการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19 จนทำให้การปิดเทอมยาวนานกว่าเดิม

COVID-19 ​ส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของนักเรียนทั่วประเทศ หลายครอบครัวผู้ปกครองถูกเลิกจ้าง ไม่มีงานทำ ขาดรายได้ โดยเฉพาะกับกลุ่มนักเรียนยากจนพิเศษที่ในช่วงเวลาปกติก็มีความยากลำบากอยู่แล้ว เมื่อถูกซ้ำเติมด้วยสถานการณ์ COVID-19 ยิ่งทำให้สภาพความเป็นอยู่ยิ่งยากลำบากมากขึ้น จากการสำรวจพบว่าปัญหาที่นักเรียนประสบมากที่สุดคือเรื่องอาหารการกิน ซึ่งถือเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาของร่างกาย สมอง และจิตใจ

อาจารย์สง่า ดามาพงษ์ นักโภชนาการชื่อดัง กล่าวว่า จากการเลื่อนปิดเทอมที่ยาวนานส่งผลกระทบต่อเด็กมากกว่า 7 แสนคน   ที่เดิมเคยฝากท้องไว้กับที่โรงเรียนแต่ตอนนี้ต้องกลับกินอาหารที่บ้านซึ่งผู้ปกครองสามารถแบกรับภาระตรงนี้ ​ทำให้อาหารที่ได้รับไม่ถูกหลักโภชนาการ กินไม่อิ่ม หรือต้องอดมื้อกินมื้อ แม้เพียงแค่ 2-3 เดือน ก็ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของเด็ก โดยเฉพาะเด็กยากจนที่มีภาวะทุพโภชนาการอยู่แล้ว  จะยิ่งส่งผลให้มีภูมิคุ้มกันโรคต่ำเสี่ยงต่อการติดเชื้อโรคได้ง่าย ​ไปจนถึงขาดสารอาหารเพิ่มขึ้น  มีรูปร่างผอม เตี้ย แคระแกร็น

เบื้องต้น กสศ. ได้จัดสรรงบประมาณ  500 ล้านบาท เพื่อจัดสรรช่วยเหลือเป็นเงินอุดหนุนค่าอาหารเพิ่มเติมให้กับนักเรียนยากจนพิเศษใน 3 สังกัด ได้แก่ สพฐ. ตชด. และ อปท. ที่ กสศ.ดูแลทั้งหมด ​จำนวน 753,997 คน โดยช่วยเหลือเด็กคนละ 600 บาท สำหรับเป็นค่าอาหารเบื้องต้น 30 วัน พร้อมกันนี้ยังได้ริเริ่มรณรงค์ “สู้วิกฤตให้น้องอิ่ม คนละมือ เพื่อมื้อน้อง” เชิญชวนทุกภาคส่วนร่วมสมทบเติมเต็มมื้ออาหารอีก 15 วัน เพื่อส่งต่อความช่วยเหลือไปยังนักเรียนไปจนถึงช่วงเปิดเทอมวันที่ 1 ก.ค. 

ดร.ประสาร ไตรรัตน์วรกุล ประธานคณะกรรมการบริหาร กสศ. กล่าวว่า  กสศ. เล็งเห็นความสำคัญปัญหาขาดแคลนโภชนาการของเด็ก จึงจัดโครงการ “สู้วิกฤตให้น้องอิ่ม คนละมือเพื่อมื้อน้อง” ขึ้นโดยได้อนุมัติเงินส่วนหนึ่ง เพื่อช่วยเหลือเด็กที่ได้รับผลประทบไปแล้วกว่า 753,957 คน แต่ด้วยกำลังของ กสศ. เพียงองค์กรเดียวไม่เพียงพอที่จะช่วยเหลือเรื่องโภชนาการช่วงปิดเทมอของเด็กได้ครบทั้ง 46 วัน ดังนั้นอีก 16 วันที่เหลือต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคเอกชนและประชาชนร่วมบริจาคสมทบทุนเพื่อนำไปมอบให้กับเด็กนักเรียนที่ด้อยโอกาส ซึ่งเงินบริจาคจำนวนนี้สามารถช่วยเหลือเด็กที่ได้รับผลกระทบได้ทันที 2 กลุ่ม คือ นักเรียนยากจนพิเศษที่มีภาวะทุพโภชนาการ และนักเรียนยากจนพิเศษชั้นอนุบาล เพื่อให้พวกเขาสามารถก้าวผ่านวิกฤตและมีโอกาสกลับมาเรียนอีกครั้งเมื่อเปิดเทอมใหม่มาถึงนี้

หลังจากเปิดตัวโครงการ “สู้วิกฤตให้น้องอิ่ม คนละมือเพื่อมื้อน้อง” ​ความช่วยเหลือได้หลั่งไหลเข้ามาอย่างต่อเนื่องจากภาคส่วนต่างๆ  อาทิ  CENTRAL GROUP, Wongnai, Disrupt Technology Venture, ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด (มหาชน), กลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร, ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย, ราชกรีฑาสโมสร, สโมสรโรตารีกรุงเทพ, ไปจนถึง  อาทิวราห์ คงมาลัย หรือ “ตูน บอดี้สแลม” ศิลปินขวัญใจมหาชน และเหล่าดารา  “Dr.Jill family” ​ ​ก้อย รัชวิน, ​คริส หอวัง, ​แพท ณปภา

​ตูน บอดี้สแลม กล่าวถึงความช่วยเหลือครั้งนี้ว่า “ผมคิดว่า กสศ. ทำหน้าที่ตรงนี้ได้ดี เป็นองค์กรที่ทำงานหนัก มีกิจกรรม สถิติการลงพื้นที่ มีข้อมูลเชิงลึกที่จะช่วยให้ประชาชน ภาคเอกชน รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถลงพื้นที่ไปช่วยเหลือเด็กยากจนได้ตรงกลุ่มเป้าหมาย ผมอยากใช้เสียงของผมให้เป็นประโยชน์ ด้วยการเป็นสื่อกลางเชิญชวนให้ประชาชนและภาคเอกชนร่วมบริจาคสมทบทุนช่วยเหลือโครงการของ กสศ.”

ปัจจุบันความช่วยเหลือจากทุกภาคส่วนได้ส่งต่อไปถึงมือเด็กๆ เป็นที่เรียบร้อยแล้วในรอบแรก และอยู่ระหว่างการทยอยส่งต่อในรอบที่สอง โดยมีเสียงสะท้อนจากน้องๆ ที่เต็มไปด้วยรอยิ้ม และความสุข จากธารน้ำใจที่หลั่งใจมาจากทุกภาคส่วน

ความช่วยเหลือที่ “รวดเร็ว” และ “ตรงเป้า” เข้าถึงกลุ่มเด็กนักเรียนที่เดือดร้อนได้ในเวลาอันรวดเร็วนั้น เป็นเพราะระบบฐานของมูลของ กสศ. ที่เรียกว่า iSEE หรือ ระบบสารสนเทศเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ทำให้ความช่วยเหลือดังกล่าวช่วยบรรเทาความเดือดร้อนให้กับนักเรียนและครอบครัวได้เป็นอย่างมาก อนุสรณ์ พรมรังกา ผู้อำนวยการโรงเรียนรัฐราษฎร์บำรุง จ.แพร่ ระบุว่าความช่วยเหลือที่ได้รับทำให้ เด็กๆ และ ผู้ปกครองดีใจมาก  เพราะ​ส่วนใหญ่ได้รับผลกระทบจาก COVID-19  จนไม่มีงานทำต้องอยู่กับบ้านโดยไม่มีรายได้

 “หลังมอบเงินไปหนึ่งสัปดาห์เราลงพื้นที่เยี่ยมบ้านเด็ก​ ไม่ได้บอกเขาก่อนว่าจะไปวันไหน พอไปถึงบ้าน เราแอบไปเปิดฝาชีเขาดูเห็นว่ากับข้าวเขาเปลี่ยนแปลงไป จากที่เคยมีแต่น้ำบูดู ตอนนี้มีปลาทอด มีปลากระป๋อง มีไข่เจียว สะท้อนให้เห็นว่า เงินที่ไปถึงมือเด็กทำให้เด็กกินดีขึ้นจริงๆ” อรุณศรี หลงชู ครูโรงเรียนบ้านยะบะ(อุปการวิทยา) กล่าว

ธารน้ำใจที่ส่งผ่านไปถึงน้อง ๆ ถือเป็นแรงสนับสนุนที่จะทำให้พวกเข้าก้าวพ้นวิกฤตครั้งนี้ กลับไปใช้ชีวิตปกติ ตั้งใจเรียนหนังสือ​​ น้อง “ต้นกล้า”​​ ได้เขียนถ่ายทอดความรู้สึกผ่านจดหมายที่เขียนด้วยลายมือตัวเอง ระบุว่า ​“ผมสัญญาว่าจะนำเงินที่ได้ไปใช้จ่ายในสิ่งที่เป็นประโยชน์มากที่สุด ผมจะเป็นเด็กขยันเรียน เชื่อฟังพ่อแม่และคุณครู ” ถือเป็นกำลังใจสำคัญที่ทำให้ทุกาคส่วนยังคงเดินหน้าช่วยกันเติมเต็มความฝันของน้องๆให้ประสบความสำเร็จทางการศึกษาต่อไป

ทั้งนี้ ยังมีอีกหลายท่าน หลายองค์กร ที่ไม่ได้เอ่ยนาม บนพื้นที่นี้ได้ทั้งหมด กสศ. จึงขอกล่าว ขอบพระคุณมา ณ โอกาสนี้ด้วย

เส้นทางของ”ผู้ให้” ตั้งแต่เริ่มต้นโครงการ “สู้วิกฤตให้น้องอิ่ม คนละมือเพื่อมื้อน้อง” จนมาถึงวันนี้ จะถูกบันทึกไว้บนแผ่นดินนี้ สะท้อนถึงความร่วมมือช่วยเหลือครั้งยิ่งใหญ่ของคนไทย ในสถานการณ์การแพร่ระบาดไวรัสโคโรนา 

ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการฉุดน้องๆให้หลุดพ้นจากหลุมดำความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

The post การเดินทางของ”ผู้ให้” จากหนึ่งกลายเป็นล้านความร่วมมือ สู้วิกฤตให้น้องอิ่ม first appeared on กสศ..

จากที่ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.) ได้ร่วมกับ Disrupt Technology Venture จัดงาน ‘Education Disruption Hackathon 2’ เปิดเวทีให้คนรุ่นใหม่ร่วมนำเสนอนวัตกรรมปฏิวัติการศึกษา เพื่อเปลี่ยนแปลงและลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาอย่างยั่งยืน 

โดยในงานมีรางวัล ‘EEF Special Award’ หรือ ‘ขวัญใจ กสศ.’ สำหรับทีมที่เลือกประเด็นปัญหาด้านการศึกษา ซึ่งตอบโจทย์งานของ กสศ. คือส่งเสริมสนับสนุนและช่วยเหลือเด็กเยาวชนและผู้ด้อยโอกาสขาดทุนทรัพย์ ให้มีโอกาสพัฒนาตนเองตามศักยภาพ และเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ 

ซึ่ง 2 ทีม ที่คว้ารางวัลพิเศษดังกล่าว คือ ‘Dynamic School’ ที่เลือกเสนอโครงการ ‘พัฒนาครูโรงเรียนห่างไกล เพื่อสร้างการเรียนรู้ที่ไร้ขีดจำกัด’ และทีม ‘Edudee’ กับโครงการ ‘สร้างเครือข่ายอาสาสมัครให้ความรู้เด็กๆ ในไซต์งานก่อสร้าง’

แค่พลิกมุมมอง เราอาจเปลี่ยน ‘ข้อจำกัด’ ให้เป็น ‘ไร้ขีดจำกัด’ ได้

อภิษฎา โสภาพันธุ์ หรือ ‘คุณไอซ์’ ตัวแทนจากทีม Dynamic School เท้าความถึงจุดเริ่มต้นแนวคิดของทีมว่า การจัดการศึกษาในโรงเรียนชายขอบ เป็นเรื่องที่สมาชิกในทีมมองเห็นร่วมกันว่า คือผลลัพธ์ที่จับต้องได้ของความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยจากประสบการณ์การทำงานในพื้นที่ทั้งการเป็นครูในระบบ หรือเข้าไปเป็นอาสาสมัครทำให้พบว่า มีเด็กในพื้นที่ห่างไกลจำนวนมากที่ ‘อ่านไม่ออก เขียนไม่ได้’ รวมถึงการเรียนการสอนแบบ ‘สอนให้จำแล้วนำไปสอบ’ ก็ไม่สามารถสร้างให้เด็ก ‘คิดเป็น’ ทำให้พวกเขาต้องเติบโตขึ้นมาโดยถูกจำกัดศักยภาพในการคิดเอาไว้ 

“การที่ใครสักคนจะอยู่อย่างมีความสุข เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ได้ เขาต้องสามารถเข้าถึงข้อมูลต่า ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคม ปัญหาคือเมื่อเขาอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ ต่อให้เขาสื่อสารกับคนอื่นได้ แต่เขาจะถูกตัดขาดจากการเข้าถึงข้อมูลมากกว่าครึ่งหนึ่งที่มีอยู่บนโลกใบนี้ นั่นหมายถึงโอกาสของเขาจะน้อยมากถ้าเทียบกับคนอื่นๆ” คุณไอซ์กล่าว

Dynamic School จึงนำสโลแกน ‘อ่านออก เขียนได้ คิดเป็น’ มาใช้ในการแนะนำโครงการ โดยจับกลุ่มเป้าหมายที่โรงเรียนในชนบทห่างไกล มุ่งถ่ายทอดแนวทางการศึกษาตามบริบทพื้นที่ให้กับครู และมุ่งเปลี่ยนวิธีคิดในการหาคำตอบของเด็กๆ

“การศึกษาที่ผ่านมา เรามุ่งไปในทิศทางเดียวคือทำให้เด็กเชื่อว่าคำตอบนั้นถูกต้องโดยไม่มีข้อแม้ เหมือนกับโปรแกรมไว้แล้วว่า เด็กต้องท่องจำคำตอบเพื่อนำไปสอบให้ผ่าน กระบวนการคิดถึงระหว่างทางที่จะนำไปสู่ผลลัพธ์ของเขาก็ไม่ได้ถูกพัฒนา เด็กจะหยุดคิด หยุดตั้งคำถาม เมื่อเขาได้คำตอบไปใช้ตอบข้อสอบแล้ว นั่นหมายถึงเขาจะไม่ได้เรียนรู้กระบวนการคิด วิเคราะห์ สังเคราะห์ แบบค่อยเป็นค่อยไป ซึ่งเราเรียกว่า ‘Dynamic Learning’ 

“เราจึงให้ความสำคัญกับการพัฒนาครูให้สร้างกระบวนการพัฒนาเด็ก ให้เขามีทักษะของการคิดวิเคราะห์เพื่อให้ได้มาซึ่งคำตอบ ด้วยเทคนิคหลายอย่าง เช่นการพาเด็กไปเรียนรู้จากสิ่งแวดล้อมในพื้นที่จริง นำลักษณะเด่นที่มีในพื้นที่มาปรับเป็นบทเรียน โดยสรุปแล้วคือ เราจะทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในเรื่องของกระบวนการและวิธีการในการหาคำตอบ โดยกระตุ้นให้ผู้เรียนคิดวิเคราะห์ถึงที่มาของคำตอบนั้นได้”

สิ่งที่ทำให้ Dynamic School เชื่อว่าโครงการที่วางไว้สามารถเป็นไปได้ เกิดจากการพบว่าในโรงเรียนชายขอบห่างไกล ล้วนเต็มไปด้วยวัตถุดิบชั้นดีในการเรียนรู้ ขาดเพียงแค่องค์ความรู้ที่จะเข้าไปปรับเปลี่ยน หรือสร้างให้เกิดรูปแบบเฉพาะที่เหมาะสมกับพื้นที่นั้นๆ 

“จากประสบการณ์การลงพื้นที่ เราเห็นว่าโรงเรียนที่ห่างไกลที่ดูภายนอกเหมือนว่าเขาขาดแคลน มีข้อจำกัด แต่นั่นคือมุมมองที่เกิดจากการเอามาตรของโรงเรียนในเมืองไปวัด เพราะจริงๆ แล้วสิ่งที่เขามีข้อดีต่างจากโรงเรียนในเมืองมีอยู่เยอะมาก พวกเขาร่ำรวยธรรมชาติรอบตัวที่นำมาปรับใช้ได้หลากหลาย หรือความใกล้ชิดกันในสังคมขนาดเล็ก มันคือความแน่นแฟ้นที่เชื่อมโยงผู้คนในท้องถิ่นไว้ด้วยกัน เราสามารถทำให้หน่วยงานรัฐหรือภาคเอกชนในพื้นที่เป็นแหล่งเรียนรู้ของเด็กๆ ได้ ซึ่งเราจะช่วยประสานให้เกิดเป็นเครือข่ายการเรียนรู้ที่เข้มแข็ง

“อะไรที่เราคิดว่าเป็นข้อจำกัดของเขา ถ้าเราเปลี่ยนให้เป็นจุดแข็ง สร้างห้องเรียนที่มีรูปแบบเฉพาะตัว (Organic Classroom) ดึงสิ่งที่มีอยู่แล้วในพื้นที่มาเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ ข้อจำกัดนั้นก็จะเปลี่ยนเป็นไร้ขีดจำกัดได้เลย แล้วเด็กๆ จะเติบโตขึ้นอย่างสมบูรณ์ในแบบที่บริบทของเขาเอื้ออำนวย ไม่จำเป็นต้องพัฒนาตามกรอบคนเมือง 

“ที่สำคัญคือตอนนี้เรามีโอกาสได้ร่วมงานกับ กสศ. ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีเครือข่ายของโรงเรียนทั่วประเทศ เราสามารถนำข้อมูลของโรงเรียนแต่ละแห่งมาปรับให้เกิดเป็นบทเรียนเฉพาะ สิ่งที่พวกเราเคยทำได้ในจุดเล็ก ๆ แห่งเดียว มันก็จะได้มีโอกาสขยายผลไปยังโรงเรียนต้นแบบอื่น ๆ แล้วโรงเรียนที่มีบริบทคล้ายกันจะได้รับประโยชน์ไปด้วย นี่คือสิ่งที่เรามองว่าการร่วมงานกันแบบ All for Education จะสามารถช่วยเหลือคนได้มากขึ้น”

ปูพื้นการศึกษาและทักษะสังคม พาเด็กไซต์ก่อสร้างกลับเข้าระบบการศึกษา ลดความเสี่ยงการใช้ชีวิต

ทางด้าน ทัศน์สนธิ์ คงแก้ว หรือ ‘คุณผักขม’ ตัวแทนจากทีม Edudee เล่าว่า โครงการ ‘สร้างเครือข่ายอาสาสมัครให้ความรู้เด็กๆ ในไซต์งานก่อสร้าง’ เกิดขึ้นจากความตั้งใจอยากเปลี่ยนแปลงสภาพชีวิตของเด็กในไซต์งานก่อสร้าง ที่ขาดทั้งการศึกษาและคุณภาพชีวิต ให้พวกเขาได้มีทักษะในการใช้ชีวิต และมีโอกาสหรือทางเลือกในอนาคตมากขึ้น 

กลุ่มเป้าหมายของ Edudee คือเด็กวัยประถมที่อาศัยอยู่ในไซต์ก่อสร้าง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเด็กนอกระบบที่ไม่ได้เข้าเรียนในโรงเรียน คุณผักขมย้อนถึงจุดเริ่มต้นแนวคิดว่า ที่เลือกทำประเด็นนี้เนื่องจากสมาชิกทุกคนในทีมมีความคิดร่วมกัน ว่าอยากเข้าไปสอนหนังสือและดูแลด้านสุขอนามัยให้กับเด็ก  

“จากข้อมูลที่ทางทีมศึกษาพบว่ามีไซต์ก่อสร้างจำนวนมากในกรุงเทพ ฯ หลังทีมงานได้ลงพื้นที่ก็เห็นว่าปัญหาที่เด็กกลุ่มนี้ต้องเจอมีทั้งเรื่องการศึกษา ไม่ได้เรียนรู้ตามวัย ไม่ได้ไปโรงเรียน และอีกเรื่องที่เป็นปัญหาระดับพื้นฐานการดำรงชีวิต คือเขาต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่ดี ขาดความรู้ในการดูแลตัวเองด้านสุขอนามัย โดยเฉพาะในช่วง COVID-19 ปัญหาเรื่องนี้ยิ่งเห็นชัด เราคิดว่าถ้ามีคนเข้าไปดูแลเขา ให้ความรู้หรือทักษะที่เรียนรู้แล้วนำไปใช้ได้ อย่างน้อยคุณภาพชีวิตเขาจะดีขึ้น”

นั่นคือโปรเจคต์ตั้งต้นของ Edudee ก่อนที่จะเข้ามาร่วมงาน Education Disruption Hackathon 2 โดยหลังจากผ่านการนำเสนอโครงการ ต่อคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา ทาง Edudee ก็ได้ต่อยอดแนวคิดให้ไกลออกไปถึงการเตรียมพร้อมเด็กกลุ่มนี้ให้สามารถเข้าสู่ระบบการศึกษา เพื่อมีโอกาสพัฒนาตัวเองในระยะยาว

ตัวแทนทีม Edudee เผยว่า การได้แบ่งปันแนวคิดและประสบการณ์จาก กสศ. ทำให้ทีมเห็นทิศทางที่ชัดเจนขึ้น และมุ่งเป้าไปที่การนำเด็กกลุ่มนี้กลับเข้าสู่ระบบการศึกษา ซึ่งจะทำให้เขามีโอกาสในชีวิตมากขึ้น รวมถึงลดความเสี่ยงจากปัจจัยแวดล้อมให้ลดลงได้ด้วย

“ที่วางไว้คือขั้นตอนแรกเราจะเสริมทักษะภาษา เพราะเด็กกลุ่มนี้ส่วนใหญ่เป็นแรงงานต่างด้าว ขั้นต่อมาคือเตรียมความพร้อมด้านสังคม เพื่อให้เขาปรับตัวได้เมื่อเข้าเรียนชั้นประถมในโรงเรียนในระบบ 

“จุดเด่นของทีมเราคือสมาชิกทุกคนมาจากสายสังคมศาสตร์เหมือนกัน มีคนที่มีประสบการณ์การทำวิจัย เรียบเรียงข้อมูล ร่วมกับประสบการณ์การเป็นอาสาสมัครไปสอนเด็กตามโครงการต่าง ๆ เราจึงมีเครื่องมือในการจัดกระบวนการสอน และการเตรียมความพร้อมของอาสาสมัคร โดยหลังจากปรับทิศทางของงานชัดเจนขึ้น ทางทีมได้ลงสำรวจพื้นที่ไซต์ก่อสร้างกลางเมืองกรุงเทพ ฯ และได้ประสานงานเบื้องต้นกับพื้นที่เพื่อเริ่มงานแล้ว

คุณผักขม ปิดท้ายว่า เพื่อให้โปรเจคท์สามารถขยายผลออกไปได้มากที่สุด Edudee จะเป็นศูนย์กลางในการเชื่อมโยงอาสาสมัครกับพื้นที่ไซต์ก่อสร้าง โดยเน้นที่การเตรียมความพร้อมให้อาสาสมัครในการเข้าไปสอนเด็กยังพื้นที่ต่าง ๆ และนั่นหมายถึงโครงการจะสามารถเดินต่อไปได้ด้วยตัวเองในอนาคต โดยทีมเป็นเพียงผู้จุดประกายให้เกิดการเริ่มต้น 

และนี่คือพลังความคิดของ ‘กลุ่มคนรุ่นใหม่’ ที่มีหัวใจของนวัตกรด้านการศึกษา ที่พร้อมก้าวออกมาทำงานเพื่อคนที่พวกเขาไม่รู้จักมาก่อน ดังที่ ดร.ไกรยส ภัทราวาท รองผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ได้กล่าวถึงพวกเขาไว้ว่า 

“นวัตกร ต้องมีฐานที่เริ่มจากความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น แล้วสิ่งนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นไปสู่การค้นหาองค์ความรู้มาใช้ประโยชน์ในการแก้ปัญหาสังคม และการที่เราได้พบคนรุ่นใหม่ที่มีใจคิดถึงความเดือดร้อนของคนอื่นแล้ว เราต้องฟังเสียงเขา ช่วยสนับสนุนให้เขาทำงาน เพราะนั่นคือสิ่งที่ยืนยันได้ว่า สังคมไทยยังมีความหวัง” 

The post รางวัลพิเศษ ขวัญใจ กสศ. จากงาน ‘Education Disruption Hackathon 2’ first appeared on กสศ..

“เรืองโรจน์ พูนผล” หรือ “คุณกระทิง” ผู้ก่อตั้ง Disrupt Technology Venture โรงเรียนสอนนวัตกรรมและการเป็นผู้ประกอบการสตาร์ทอัพที่ประสบความสำเร็จและผู้จัดการกองทุน 500 TukTuks

คุณกระทิงเล็งเห็นถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับน้องๆ ในสถานการณ์การแพร่ระบาดไวรัสโคโรน่า ที่ทำให้โรงเรียนต้องปิดเทอมยาวนานออกไป โดยเฉพาะ “กลุ่มนักเรียนยากจนพิเศษ” ที่ประสบปัญหาการขาดแคลนอาหาร มีปัญหาทุพโภชนาการ

ทางคุณกระทิงจึงเข้าร่วมโครงการ “สู้วิกฤติให้น้องอิ่ม คนละมือเพื่อมื้อน้อง” โดยบริจาคเงินผ่านกองทุนเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จำนวน 1 แสนบาท เพื่อร่วมจัดซื้อข้าวสารอาหารแห้ง บรรเทาทุกข์ในสถานการณ์นี้

ทั้งนี้ “คุณกระทิง” ได้โพสต์ข้อความลงเฟซบุ๊กส่วนตัวว่า “น้ำบูดูกับสะตอดองคือกับข้าวที่ดีที่สุดแต่ต้องกินอย่างประหยัดเพื่อเหลือไว้ในมื้อต่อไป”

นี่คือเสียงของเด็กยากจนเมื่อเราถามถึงมื้ออาหารที่เด็กๆ ได้กินในช่วงเวลาปิดเทอมที่ยาวนานขึ้นจากสถานการณ์โควิด-19 เด็กหลายแสนคนต้องอดมื้อกินมื้อและไม่ได้รับสารอาหารที่เพียงพอ เราไม่อยากให้การหยุดเชื้อเท่ากับการหยุดการเจริญเติบโตของเด็กๆ

ผมจึงอยากขอเชิญชวนทุกท่านร่วมโครงการสู้วิกฤตให้น้องอิ่ม คนละมื้อเพื่อมื้อน้อง สมทบทุนกับ กสศ. ซึ่งยอดบริจาคทุกๆ 300 บาท จะสามารถช่วยน้องได้ 1 คน ให้อิ่มท้องด้วยอาหารที่ถูกหลักโภชนาการตลอดช่วงระยะเวลาปิดเทอมที่เหลืออยู่

ติดตามความคืบหน้า
โครงการ สู้วิกฤตให้น้องอิ่ม คนละมือเพื่อมื้อน้อง
ได้ที่ https://www.eef.or.th/donate-covid/

ร่วมบริจาคช่วยเหลือน้องๆ ไปกับโครงการ
#สู้วิกฤตให้น้องอิ่ม กับ กสศ.
ตั้งแต่วันนี้ – 18 มิถุนายน 2563

ผ่านบัญชี ธนาคารกรุงไทย
เลขที่ 172-0-30021-6
ชื่อบัญชี “กสศ.-มาตรา 6(6) – เงินบริจาค”
บริจาควันนี้ นำไปลดภาษีได้ 2 เท่า

สู้วิกฤตให้น้องอิ่ม

The post คุณกระทิงร่วมสู้วิกฤต เติมเต็มมื้ออาหารน้อง 1 แสนบาท first appeared on กสศ..

กสศ.- Disrupt เปิดสนามให้คนรุ่นใหม่เสนอไอเดียปฏิวัติการศึกษา สร้าง “นวัตกรเพื่อสังคม” เปลี่ยนประเทศมุ่งลดความเหลื่อมล้ำ สร้างความเสมอภาคทางการศึกษา” ใช้กลไก เสริม-เติม-ต่อ ด้วย 3 องค์ประกอบ “ความหวัง-ความจริง-โอกาส” บนฐานการทำงาน 5 STEPS สู่ความสำเร็จ

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ร่วมกับ บริษัท ดิสรัปท์ เทคโนโลยี เวนเจอร์ จำกัด  จัดงาน “Education Disruption Hackathon 2” ภายใต้โครงการ StormBreaker Accelerator โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อสร้างโอกาสสำคัญสำหรับผู้ที่มีใจรักร่วมเปลี่ยนแปลงการศึกษาของประเทศ ร่วมแข่งขันพัฒนานวัตกรรมด้านการศึกษา เพื่อพัฒนาการศึกษาแห่งโลกอนาคต และแก้ปัญหาเรื่องความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา เพื่อให้ประเทศไทยได้ไปต่อ ซึ่งมีผู้ที่สมัครเข้าร่วมแข่งขันและผ่านคุณสมบัติ จำนวน 30 ทีม จาก 147 ทีมทั่วประเทศ

ดร.ไกรยส ภัทราวาท รองผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวในฐานะผู้ให้การสนับสนุน Startup สาย Social Impact ในประเด็น “ปัญหาความเหลื่อมล้ำในประเทศไทย ว่า กสศ. มีความตั้งใจและมีความคาดหวังในการทำงานร่วมภาคเอกชนและ Startup โดยจะเห็นได้ว่าพื้นที่กว่า 75% กสศ. เปิดให้ภาคเอกชน คนรุ่นใหม่มาทำงานร่วมกับเรา เพราะการทำงานที่จะสร้างความเสมอภาค ลดความเหลื่อมล้ำ ต้องร่วมมือกับภาครัฐและเอกชน โดย กสศ.มองลึกถึงคนรุ่นใหม่ ให้ได้มีโอกาสเข้ามาทำงานช่วยกันลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้มากขึ้น  

ดร.ไกรยส กล่าวว่า บทบาทของคนรุ่นใหม่ที่จะเป็นนวัตกรเพื่อสังคม ซึ่งจะเป็นอาชีพที่มีความหมาย ต้องมีสิ่งสำคัญ 3 ประการ ได้แก่

1.ความหวัง ที่ต้องเริ่มด้วย “หัวใจ” ที่มีความหวังมีสมองที่เข้าใจความจริง และโอกาสก็จะเกิดขึ้นในอนาคตได้  กสศ.อยากเห็นความสามารถที่ท้าทาย จากน้องรุ่นใหม่ที่จะมาช่วยการศึกษา ถ้าเรามีความหวัง สร้างการเปลี่ยนแปลงด้วยสมองและสองมือจะทำให้เป็นจริงได้ โดยการมาร่วมกันช่วย เสริม-เติม-ต่อ ตัดโซ่ความยากจนของรุ่นก่อน โดยใช้การศึกษาเป็นกลไกตัดวงจรความยากจนข้ามชั่วคน และส่งไม้ต่อซึ่งคือ

2.ความจริง กล้าเผชิญความจริงที่แก้ปัญหาด้วยการเรียนรู้ โดยใช้ความหวัง ความจริงที่เกิดขึ้น เมื่อประเทศไทยอยู่ในภาวะเศรษฐกิจที่มีความจริงเรื่องความยากจนที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาประเทศ มีช่องว่างความเป็นเมือง-ชนบท และกำลังเผชิญภาวะแก่ก่อนรวย ซึ่งเป็นกับดักที่ต้องแก้ด้วยนวัตกรรมไม่ใช่เงิน

3.โอกาส ของนวัตกรเพื่อสังคมและความเสมอภาคทางการศึกษา ต้องมี 3 หลักการ
1) All for Education ด้วยการดึงความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเข้ามาร่วม เพื่อความยั่งยืน ด้วย
2) Game Changer ต้องทำงานด้วยหัวใจ
3) เกิดความยั่งยืนในการปฏิบัติงาน

“สิ่งสำคัญที่เป็นพิมพ์เขียวในการทำงาน บนความคาดหวังใน 3 องค์ประกอบ ความหวัง ความจริง โอกาส จะสำเร็จได้นวัตกรเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ต้องทำงานโดยมีพื้นฐาน  5 steps ได้แก่ 1.เลือกประเด็นการทำงานให้ถูกต้อง 2.เลือกพื้นที่การทำงานให้เหมาะสม 3.ลงพื้นที่จริง ทำงานกับ frontline ในพื้นที่ 4.สร้างภาคีเครือข่ายสู่เป้าหมายความสำเร็จร่วมกัน และ 5.วางแผนการขยายผลและพัฒนาความยั่งยืน โดยความสำเร็จที่ดีที่สุดคือการทำให้พื้นที่ ชุมชน สามารถสร้างความสำเร็จได้เอง” รองผู้จัดการ กสศ. กล่าว

นายเรืองโรจน์ พูนผล หรือ กระทิง ผู้ก่อตั้ง Disrupt Technology Venture โรงเรียนสอนนวัตกรรมและการเป็นผู้ประกอบการสตาร์ทอัพที่ประสบความสำเร็จ และผู้จัดการกองทุน 500 TukTuks กล่าวว่า จากที่ได้ร่วมเป็น Mentor ให้กับโครงการ “Education Disruption Hackathon 2” โดยการสนับสนุนของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) พบว่าผู้สมัครหลายทีมมีไอเดียตั้งต้นดีมาก โดยเฉพาะทีมที่ทำ Social Impact เช่น การสอน Coding ให้พ่อแม่แบบ Unplug โดยไม่ต้องใช้คอมพิวเตอร์ ซึ่งหลายครอบครัวในประเทศไทยไม่มีคอมพิวเตอร์ใช้ และพ่อแม่หลายคนกลัวการเรียนคอมพิวเตอร์ แต่เขาทำชุดความคิดที่สอนวิธีคิดสำหรับพ่อแม่ ซึ่งเป็นบุคคลสำคัญในการสนับสนุนการเรียนรู้ของลูก เป็นแนวคิดที่เหมาะสมกับการแก้ปัญหาเรื่องความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาของสังคมไทยในปัจจุบัน หรือบางทีมต้องการสอน Digital Skill ให้กับนักเรียนอาชีวศึกษา เพราะเชื่อว่านักเรียนอาชีวศึกษาสามารถสร้างชาติได้ และสามารถสร้างทักษะที่จะนำไปสู่การเป็นแรงงานฝีมือ หรือเป็นพนักงานที่ชาญฉลาด (Knowledge Maker) สามารถตอบโจทย์แรงงานในอนาคต 

“การที่ กสศ. เปิดโอกาสในการจัดเวทีเช่นนี้ จะช่วยให้เราได้ไอเดียจากคนรุ่นใหม่ และเป็นการสร้างชุมชนความคิดที่มี Mentor มาช่วยให้คำแนะนำ มีการแบ่งปันความคิดร่วมกัน และตีโจทย์ให้ถูกต้อง จึงเป็นโอกาสที่ผู้สมัครทุกคนได้รับการเรียนรู้อย่างเข้มข้น (Intensive Learning) ในระยะเวลาอันสั้น และช่วยให้แต่ละทีมลดความผิดพลาดที่จะเกิดขึ้นได้ รวมถึงได้เรียนรู้อย่างลึกซึ้ง (Immersive Learning) เรียนรู้พร้อมกับการลงมือทำ โดยได้รับความเห็นจาก Mentor และผู้เชี่ยวชาญในทันที และเป็นความเห็นที่ใช้ได้จริง นอกจากนี้ยังเป็นการเรียนรู้แบบร่วมมือกัน (Collaborative Learning) ได้เรียนรู้จากไอเดียคนอื่น ๆ ซึ่งเป็นโอกาสที่หาได้ยากมาก” นายเรืองโรจน์ กล่าว

นางสาวจันทนารักษ์ ถือแก้ว ประธานเจ้าหน้าที่บริหารบริษัท ดิสรัปท์ เทคโนโลยี เวนเจอร์ จำกัด ในฐานะผู้จัดการโครงการ Education Disruption Hackathon 2 และโครงการบ่มเพาะผู้ประกอบการด้านการศึกษา StormBreaker Accelerator กล่าวว่า งาน Education Disruption Hackathon ครั้งที่ 2 โดยการเปิดรับสมัครแบ่งออกเป็น 2 แทร็ก ได้แก่ Social Impact Track เน้นความคิดสร้างสรรค์ที่สามารถสร้างผลกระทบ (Impact) เพื่อช่วยแก้ปัญหาการศึกษาได้จริง มุ่งเน้นกลุ่มคนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ หรือ เข้าไม่ถึงโอกาสทางการศึกษา ซึ่งมี 7 กลุ่มย่อย ได้แก่ ‍1. กลุ่มเด็กวัยแรกเกิดถึง 3 ปี 2. กลุ่มเด็กอนุบาล 3. กลุ่มนักเรียนประถม-มัธยมต้น 4. กลุ่มนักเรียน ม.ปลาย/ปวช 5. เด็กและเยาวชนที่อยู่นอกระบบการศึกษา 6. กลุ่มเยาวชนอายุ 18 ปีขึ้นไปหรือแรงงานรุ่นใหม่ และ 7. ครูที่สอนเด็ก เยาวชนด้อยโอกาส ซึ่งจะช่วยลดความเหลื่อมล้ำ และสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาได้อย่างยั่งยืน จำนวน 20 ทีม และ Scalable EdTech Track สำหรับคนรุ่นใหม่ที่ต้องการทำ EdTech Startup ขับเคลื่อนการศึกษาด้วยเทคโนโลยี โดยสามารถพัฒนาเป็นธุรกิจที่มีโมเดลในการเติบโต สร้างรายได้ โดยสามารถเข้าถึงผู้ใช้งานจำนวนมากได้ในอนาคต จำนวน 10 ทีม

“ประเทศไทยต้องการการเปลี่ยนแปลงเพื่อร่วมกันพัฒนาการศึกษา เพราะปัจจุบันเราสร้างผู้ประกอบการนับพันราย มีแรงงานเฉพาะทางบางสาขาที่ขาดแคลน แต่ขณะเดียวกันก็ยังมีคนตกงาน เนื่องจากเรากำลังประสบปัญหา Skill Disruption ทักษะจากการศึกษา 35% ใช้ไม่ได้ทันทีเมื่อเรียนจบ และเมื่อเกิดโควิดยิ่งซ้ำเติมให้เกิดความเหลื่อมล้ำเพิ่มมากขึ้นไปอีก เราจึงต้องสร้างการเปลี่ยนแปลง โดยเราเชื่อมั่นในระบบนิเวศน์นวัตกรรม (Innovation Ecosystem) จิตวิญญาณของความเป็นผู้ประกอบการ (Entrepreneurship) และเทคโนโลยี (Technology) ซึ่งจะช่วยทำให้สิ่งที่เป็นไปไม่ได้เกิดขึ้นได้” นางสาว จันทนารักษ์ กล่าว

อย่างไรก็ตาม ด้านกลุ่มนวัตกรรุ่นใหม่ที่เข้าร่วมนำเสนอผลงานส่วนหนึ่ง ได้กล่าวแนะนำถึงเครื่องมือที่คิดค้นขึ้น และนำมาเข้าร่วมแข่งขันในครั้งนี้ โดยหวังว่าไอเดียเหล่านั้นจะได้รับการพัฒนาเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงอนาคตวงการศึกษาของประเทศ อาทิ ทีม Dynamic School ที่มากับสโลแกน ‘โรงเรียนแห่งการเรียนรู้อย่างไร้ขีดจำกัด’ มุ่งเปลี่ยนความเหลื่อมล้ำให้เป็นแพสชั่น เปลี่ยนบริบทพื้นที่เป็นออแกนิคคลาสรูม เพื่อพัฒนาครูให้สามารถสนับสนุนเด็กให้ออกแบบอาชีพของตัวเองได้ ด้วยโครงการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนในโรงเรียนชายขอบ ผ่านการอบรมสร้างครู และการออกแบบหลักสูตรการเรียนให้เปิดกว้างมากขึ้น เพื่อปูพื้นฐานให้เด็กประถมอ่านออก เขียนได้ และคิดเป็น

The post กสศ.- Disrupt เปิดสนามให้คนรุ่นใหม่เสนอไอเดียปฏิวัติการศึกษา สร้าง “นวัตกรเพื่อสังคม” first appeared on กสศ..