ฟินแลนด์ ขึ้นชื่อว่าเป็นประเทศที่มีระบบการศึกษาที่ดีเป็นอันดับต้นๆ ของโลกต่อเนื่องมาเป็นเวลาหลายปี
ด้วยการเรียนการสอนที่สามารถลดช่องว่างของความเหลื่อมล้ำในตัวเด็กแต่ละคน ทั้งยังได้รับการกล่าวถึงในเรื่องการลดเวลาอยู่ในโรงเรียนของเด็กให้น้อยลง ลดการบ้านและการสอบให้เหลือน้อยที่สุด
แต่กลายเป็นว่าระบบการศึกษาลักษณะดังกล่าว กลับทำให้เด็กๆ ในประเทศฟินแลนด์มีผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาดีที่สุดในโลก

ไคซา เวอริเนน(Kaisa Vourinen) ผู้เชี่ยวชาญเรื่องจิตวิทยาเชิงบวก(positive psychology)
และการศึกษาเชิงบวก(positive learning) และเป็นผู้ฝึกอบรมครูที่ได้รับการยอมรับจากทั่วโลก เผยว่า เป็นเวลากว่า 5 ทศวรรษ ที่ประเทศฟินแลนด์ได้สร้างพื้นฐานระบบการศึกษาเพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
และคิดค้นพัฒนาหาแนวทางใหม่ๆ ต่อเนื่องมาตลอด เพื่อปรับปรุงระบบการศึกษาที่เหมาะสมกับลักษณะผู้เรียนและความเปลี่ยนแปลงของโลก จนส่งผลให้ระบบการศึกษาในประเทศได้รับการยอมรับจากทั่วโลก รวมถึงถูกนำไปเป็นต้นแบบปรับใช้ในหลักสูตรการศึกษาของประเทศต่างๆ ดังที่กล่าวกันว่า ‘ต้องการเรียนรู้จากระบบการศึกษาที่ดีที่สุด เรียนรู้จากประเทศฟินแลนด์’

ระบบการศึกษาของฟินแลนด์ตั้งอยู่บนหลักพื้นฐานของ ‘การใช้ธรรมชาติความอยากรู้อยากเห็นของเด็กให้เป็นประโยชน์’ และกำหนดเป็นหัวใจหลักของการวางแผนการศึกษาและจัดทำหลักสูตร เพราะเด็ก ๆ จะมีความต้องการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ เกี่ยวกับโลกรอบตัว และทดลองทำในสิ่งที่ตนได้เรียนรู้มา ด้วยหลักการนี้ ครูที่มีแรงจูงใจสูงจึงเป็นเสาหลักของระบบการศึกษา โดยครูไม่ใช่เพียงผู้เชี่ยวชาญในวิชาที่ตนสอนเท่านั้น แต่ต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการเรียนการสอนอีกด้วย ดังนั้น การฝึกอบรมครูในประเทศฟินแลนด์ จึงให้ความสำคัญกับการศึกษาหลักการสอน(pedagogy) ซึ่งหมายถึงศาสตร์การออกแบบการสอนให้สอดรับกับวิธีการเรียนรู้ของผู้เรียนที่แตกต่างกัน และทำให้การเรียนรู้เป็นเรื่องที่สนุกสนานสำหรับเด็ก

ไคซา เล่าว่า หลายปีที่เธอทำงานเป็นครูพิเศษสอนนักเรียนที่มีปัญหาต่างๆ กัน ทำให้ตระหนักถึงความจำเป็นที่จะต้องมีวิธีการสอนแนวใหม่ เพื่อเสริมประสิทธิภาพในการช่วยนักเรียนให้ดียิ่งขึ้น เธอจึงร่วมมือกับ ลอตตา อูสซิทาโล(Lotta Uusitalo) นักวิจัยเรื่องการศึกษาพิเศษ มหาวิทยาลัยเฮลซิงกิ ทำการศึกษาวิจัยในสาขาความรู้ที่เรียกว่า ‘การศึกษาเชิงบวก’ และตีพิมพ์หนังสือคู่มือชื่อ See the Good พร้อมกับ
‘การ์ดลักษณะที่เป็นจุดแข็ง’(character strengths cards) เพื่อให้ครูใช้ในการปลูกฝังทักษะทางสังคมและอารมณ์แก่เด็กๆ

“หัวใจหลักของการศึกษาเชิงบวกนี้ก็คือ การค้นหาคุณลักษณะที่เป็นจุดแข็งของนักเรียนแต่ละคน และใช้เครื่องมือในการสอนและประเมินทักษะทางอารมณ์และสังคม(soft skills) ของเด็ก รวมถึงทำการฝึกอบรมครูด้านการสร้างกิจกรรมให้เด็กๆ สนุกสนาน สามารถประเมินเด็กเป็นรายคนได้ และเน้นการลงมือปฏิบัติ หลังจากแบบเรียนเรื่องการศึกษาเชิงบวกถูกนำมาใช้ ก็ปรากฏผลการวิจัยเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างการใช้วิธีการเชิงบวกกับสุขภาวะของนักเรียน และพบว่า เด็กๆ มีความผูกพันกับโรงเรียนและมีความสุขมากขึ้น เด็กที่มีความสุขจะเรียนรู้ได้ดีที่สุด ดังนั้นสิ่งดี ๆที่ครูควรทำเป็นอย่างแรก คือช่วยให้นักเรียนค้นพบจุดแข็งของตน และนำมาใช้ให้เป็นประโยชน์” ไคซากล่าวโดยสอดแทรกเข้ากับเนื้อหาทางวิชาการที่มีอยู่

Future of Jobs Report, World Economic Forum ระบุว่า ทักษะสำคัญ 10 อย่างที่เด็ก ๆ ในช่วงทศวรรษ 2020 ต้องมี ได้แก่
1.การแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อน
2.การคิดวิเคราะห์
3.ความคิดสร้างสรรค์
4.การจัดการบุคคล
5.การทำงานร่วมกับผู้อื่น
6.ความฉลาดทางอารมณ์
7.การประเมินและการตัดสินใจ
8.การกำหนดทิศทางการบริการ
9.การเจรจาต่อรอง
10.ความยืดหยุ่นด้านกระบวนการคิด

จะเห็นว่าทักษะที่สำคัญส่วนใหญ่มีความเกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์เชิงสังคมหรือการทำงานเป็นทีม
ซึ่งตอบสนองด้านความต้องการเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มอันเป็นธรรมชาติดั้งเดิมของมนุษย์ แต่ขณะเดียวกัน
สังคมในปัจจุบันกลับทำให้ผู้คนรู้สึกโดดเดี่ยวและมีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบตัวน้อยลง นั่นทำให้ภารกิจของครูในทุกวันนี้ จึงไม่ได้หมายถึงการถ่ายทอดความรู้เป็นหลักอีกต่อไป แต่ครูต้องเป็นผู้พัฒนาความสามารถของเด็กได้เป็นรายบุคคล ตลอดจนหล่อหลอมให้เด็กมีทักษะสำคัญที่พร้อมสำหรับการดำรงชีวิตในศตวรรษที่ 21

“เราเชื่อว่าความคิดเชิงบวก คือเมล็ดพันธุ์แห่งความเจริญก้าวหน้าของมนุษย์ จึงนำ วิธีการเชิงบวก หรือ
Positive Method มาช่วยครูในการสอนและประเมินทักษะทางสังคมและอารมณ์ ซึ่งเป็นความสามารถที่สำคัญที่จะทำให้มนุษย์แต่ละคนสามารถจัดการกับอารมณ์ของตนเอง และทำงานร่วมกับผู้อื่นเพื่อบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ได้” ไคซา อธิบาย

ไคซา กล่าวสรุปว่าทักษะทางสังคมและอารมณ์มีความสำคัญต่อความเป็นอยู่ที่ดีและความสำเร็จของทุกคน ทั้งยังสำคัญต่ออนาคตทางสังคมและเศรษฐกิจของประเทศชาติ นอกจากนี้ทักษะดังกล่าวยังสามารถใช้ทำนายความสำเร็จในช่วงตอนสำคัญๆ ของชีวิตที่แม่นยำที่สุดด้วย

“ทักษะเหล่านี้คือรากฐานของการพัฒนาความสุขและความเป็นอยู่ที่ดีของมนุษย์จำเป็นต่อการเรียนรู้ทางด้านวิชาการในขั้นตอนต่อไปอย่างมีประสิทธิภาพในทุกหลักสูตร และการเรียนรู้ทักษะทางสังคมและอารมณ์นี้ ยังเป็นหนึ่งในประเด็นที่ได้รับความสนใจมากที่สุดในการเรียนรู้ทั่วโลกในปัจจุบัน และเป็นสิ่งที่ OECD และแผนการปฏิรูปหลักสูตรอื่นๆ ทั่วโลกกำหนดให้มี ซึ่งทางประเทศฟินแลนด์ จะร่วมมือกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.) นำหลักสูตรมาปรับใช้กับโรงเรียนในประเทศไทย โดยจัดทำคู่มือเป็นภาษาไทยและเริ่มดำเนินการเรียนการสอนผ่านโรงเรียนนำร่องที่สนใจเข้าร่วมอย่างเต็มรูปแบบในปี 2563” ไคซา กล่าวถึงแผนในอนาคต

The post ความคิดเชิงบวก เมล็ดพันธุ์แห่งความเจริญ ปรับโครงสร้างการศึกษาไทย first appeared on กสศ..

กสศ.จับมือ ฟินแลนด์  พัฒนาคุณภาพครูและโรงเรียนไทย  สร้างความเสมอภาคทางการศึกษาในห้องเรียน  วางหลักสูตรการศึกษาเชิงบวก เป็นกุญแจสำคัญ พร้อมเปิดรับโรงเรียนนำร่องร่วมกันพัฒนาหลักสูตรในประเทศไทย  พร้อมเดินหน้าอย่างเต็มตัวในช่วงปี 2020

เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2562  ที่โรงแรมอารีย์ฮิลล์ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.) จัดการประชุมเสวนาวิชาการนานาชาติด้านการสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา เรื่อง ‘การพัฒนาคุณภาพครูและโรงเรียน: บทเรียนจากประเทศฟินแลนด์’ เพื่อสร้างความร่วมมือในการพัฒนาหลักสูตร และถอดบทเรียนการจัดการศึกษาจากประเทศฟินแลนด์ โดยเฉพาะการนำเครื่องมือที่เรียกว่า ‘Positive Learning CV’ ซึ่งเป็นเครื่องมือสำหรับนักเรียนที่จะบันทึกและติดตามผลการเรียนด้วยตัวเอง ช่วยให้นักเรียนค้นพบความสามารถเฉพาะตัว ทั้งยังชี้แนะช่องทางเพื่อการปรับปรุงพัฒนาความสามารถของนักเรียนแต่ละคนได้แบบเรียลไทม์

นางสาวธันว์ธิดา วงศ์ประสงค์ ผู้อำนวยการสำนักการมีส่วนร่วม นวัตกรรม และทุนการศึกษา กสศ. กล่าวว่า ที่ผ่านมา กสศ. ได้มุ่งเน้นการสร้างความร่วมมือในการนำความรู้จากต่างประเทศ รวมถึงนวัตกรรมทางการศึกษาใหม่ๆ เข้ามาใช้พัฒนาคุณภาพครูและโรงเรียนอยู่เสมอ สำหรับการศึกษาเชิงบวก หรือ positive education นับว่าเป็นเรื่องใหม่สำหรับประเทศไทย ดังนั้นเมื่อเรารับเอาเครื่องมือและถอดบทเรียนจากประเทศฟินแลนด์มาแล้ว ก็เป็นโจทย์ที่จะต้องคิดกันต่อไปว่าเราจะจัดการเรียนรู้ในเชิงบวก อันเป็นหัวใจสำคัญของหลักสูตรนี้ ให้เกิดขึ้นในห้องเรียนได้อย่างไร ปัจจุบันในแวดวงการศึกษาไทยมีการพูดกันมากเกี่ยวกับการสร้างทักษะด้านสังคม (soft skill) ให้เด็ก ซึ่งสิ่งที่บ้านเรายังขาดคือการปลูกฝังทักษะดังกล่าวให้เด็กได้ตั้งแต่ในระดับห้องเรียน บทเรียนจากประเทศฟินแลนด์ที่เราจะได้รับนี้ จึงเป็นเหมือนการสาธิตให้เห็นว่า การเรียนการสอนในห้องเรียนที่ส่งเสริมเด็กทั้งในด้านวิชาการและทักษะทางสังคม สามารถทำได้ด้วยวิธีใด

ธันว์ธิดา วงศ์ประสงค์ ผู้อำนวยการสำนักการมีส่วนร่วม นวัตกรรม และทุนการศึกษา กสศ.

“ความร่วมมือระหว่าง กสศ. กับ Positive Learning เป็นโครงการที่มีเป้าหมายในระยะยาว คือสิ่งที่ต้องใช้เวลา เบื้องต้นเราได้รับเอาเครื่องมือมาใช้ พร้อมกับบทเรียนจากต้นแบบที่เขาทำสำเร็จมาแล้ว และในปีหน้าเอกสารหรือตำราฮาวทูต่าง ๆ จะได้รับการถอดความเป็นภาษาไทย ซึ่ง กสศ. จะมีหน้าที่สนับสนุนให้ครูและอาจารย์มหาวิทยาลัยทุกแห่งได้เข้าถึงหลักสูตรและทดลองนำไปใช้ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้และสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นกับระบบการศึกษาได้จริงๆ” นางสาวธันว์ธิดา กล่าว

ทางด้าน ไคซา เวอริเนน(Kaisa Vuorinen)  ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร และผู้ก่อตั้งบริษัท Positive Learning กล่าวว่า จากประสบการณ์หลายปีที่ได้ทำงานเป็นครูพิเศษสอนนักเรียนที่มีปัญหาต่างๆ กัน ทำให้ตระหนักถึงความจำเป็นที่จะต้องมีวิธีการสอนแนวใหม่ที่มีประสิทธิภาพ ในปี 2014 ไคซา และ ลอตตา อูสซิทาโล(Lotta Uusitalo) นักวิจัยเรื่องการศึกษาพิเศษ มหาวิทยาลัยเฮลซิงกิ ร่วมกันศึกษาวิจัยในสาขาความรู้ที่เรียกว่า ‘การศึกษาเชิงบวก’ จากนั้นได้ตีพิมพ์หนังสือและคู่มือสำหรับครูใช้ในการปลูกฝังทักษะทางสังคมและอารมณ์แก่เด็กๆ โดยสอดแทรกเข้ากับเนื้อหาวิชาการที่มีอยู่ แล้วจึงเริ่มเผยแพร่ความรู้แก่ครู ผู้บริหารสถานศึกษา ทั้งในประเทศฟินแลนด์และกระจายไปในอีกหลายประเทศทั่วโลก

ไคซา เวอริเนน (Kaisa Vuorinen)
ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร และผู้ก่อตั้งบริษัท Positive Learning

“การได้สอนนักเรียนที่มีความต้องการพิเศษ ทำให้พบว่า การศึกษาเชิงบวก ทั้งในด้านคำพูด การค้นหาจุดแข็งในตัวของนักเรียนและส่งเสริมให้เขาพัฒนาตนเองจากตรงนั้น รวมถึงความรัก ความเอาใจใส่ที่ครูมีต่อศิษย์ สามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในหลายด้านของเด็ก ในการศึกษาแบบเก่า ครูมักมองไปที่ปัญหาของเด็กโดยมองข้ามส่วนที่ดีของเขา ขณะที่ในการศึกษาเชิงบวก เราจะมองไปที่ความดีหรือสิ่งที่พิเศษที่อยู่ในตัวเด็กทุกคน ส่งเสริมให้เขาเกิดความเชื่อมั่น มีสุขภาพจิตที่ดี รู้สึกดีกับตนเอง นั่นจะทำให้เขารักที่จะมาโรงเรียนและพร้อมเรียนรู้ รวมถึงสามารถมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนและครูได้เป็นอย่างดี”  ไคซา กล่าว

ไคซา กล่าวว่า การเริ่มต้นของความร่วมมือนี้ ถือเป็นการแลกเปลี่ยนบทเรียนระหว่างไทยกับฟินแลนด์ ในภารกิจเพื่อสร้างการศึกษาที่เสมอภาคให้เกิดขึ้น โดยที่ทุกฝ่ายไม่ว่าจะเป็น กสศ. บริษัท Positive Learning รวมถึงครูอาจารย์ทุกระดับที่เข้าร่วมกับเรา จะต้องช่วยกันสร้างบทเรียนเฉพาะสำหรับการศึกษาในแต่ละรูปแบบของประเทศไทยไปด้วยกัน โดยขณะนี้ทางเราได้เปิดรับโรงเรียนนำร่องที่จะมาร่วมกันพัฒนาหลักสูตรในประเทศไทย และพร้อมเดินหน้าอย่างเต็มตัวในช่วงปี 2020

ศาสตราจารย์ นายแพทย์วิจารณ์ พานิช ที่ปรึกษาคณะกรรมการบริหาร กสศ.

ศาสตราจารย์ นายแพทย์วิจารณ์ พานิช ที่ปรึกษาคณะกรรมการบริหาร กสศ. กล่าวว่า การศึกษาเชิงบวก ไม่ใช่การเลือกส่งเสริมด้านใดด้านหนึ่งระหว่างวิชาการหรือทักษะสังคม แต่จะต้องทำให้สองสิ่งดำเนินไปควบคู่กัน การสนับสนุนเด็กให้ค้นพบความสามารถของตัวเอง ให้เด็กได้มีสุขภาพจิตที่ดี จะเป็นรากฐานให้เด็กพร้อมเรียนรู้ทั้งวิชาการแลพัฒนาทักษะทางสังคมไปด้วย แล้วสองอย่างนี้จะก่อให้เกิดผลการเรียนรู้ที่ดีในองค์รวม ซึ่งวิธีการศึกษาเชิงบวกนี้จะเป็นทั้งการช่วยให้เด็กค้นพบเป้าหมายไปพร้อมกับการเรียนรู้ทางวิชาการ ซึ่งเป็นหลักสูตรที่สามารถจัดทำได้ในโรงเรียนทุกขนาดและทุกระดับ การศึกษาเชิงบวกจึงเป็นอีกวิธีการหนึ่ง ที่จะมาช่วยเปลี่ยนแปลงภาพรวมของการศึกษาในอนาคต และเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาของประเทศไทย” ศาสตราจารย์ นพ. วิจารณ์ กล่าว

The post กสศ.จับมือ ฟินแลนด์ พัฒนาคุณภาพครูและโรงเรียนไทย first appeared on กสศ..