แต่ในชั้นเรียน “โครงงานฐานวิจัย” ของนักเรียนโรงเรียนบ้านเกาะทาก ต.นาหว้า อ.จะนะ จ.สงขลา เด็กหลายคนสนุกกับเรื่องคำคล้องจอง หลายคนแต่งกลอนได้ จุดเปลี่ยนทั้งหมดอยู่แค่การปรับรูปแบบการเรียนการสอนที่เน้นไปยังเรื่องการสังเกต หาคำตอบ มากกว่าการท่องจำ

เข้าใจได้เร็วขึ้น จำได้นานขึ้น เพราะสังเกตด้วยตัวเองไม่ได้ท่องจำ

ครูนุกูล เยาวรัตน์ ครูผู้ทรงคุณค่าแห่งแผ่นดิน รร.บ้านเกาะทาก  ซึ่งรับหน้าที่สอนภาษาไทยมายาวนานหลายสิบปี เล่าให้ฟังถึงความเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนเกิดขึ้นกับเด็กในการเรียนภาษาไทยหลังจากนำรูปแบบ “โครงงานฐานวิจัย” มาประยุกต์ใช้ในการสอน

“เด็กๆ จะสนใจการเรียนมากขึ้น รู้จักคำคล้องจองได้มากขึ้นกว่าตอนที่สอนแบบปกติ  เขาจะเข้าใจได้เร็ว และจำได้นานขึ้น เพราะเขาเข้าใจได้ด้วยตัวเอง ได้สังเกตด้วยตัวเอง ไม่ได้ใช้วิธีท่องจำ ที่สักพักก็จะลืมไปหมด แต่ถ้าเรียนแบบใหม่เขาจะจำได้ไม่ลืม บางคนแต่งเป็นกลอนสั้นๆ ได้เองเลย”

โครงงานฐานวิจัยเป็นรูปแบบการเรียนการสอนที่ทางมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ นำมาถ่ายทอดให้กับโรงเรียนบ้านเกาะทาก ซึ่งเป็นการทำงานร่วมกันในโครงการพัฒนาครูและโรงเรียนเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาต่อเนื่อง หรือ TSQP ของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)​

เห็นผลหลังเปลี่ยนรูปแบบการสอนได้แค่ 1 ปี

ครูนุกูล เล่าให้ฟังถึงขั้นตอนการสอนภาษาไทยรูปแบบใหม่ว่า ปกติโครงงานฐานวิจัยจะเหมาะกับการเรียนวิทยาศาสตร์ ที่มีขั้นตอนกระบวนการสังเกต ตั้งคำถาม หาคำตอบ และสรุปผล แต่เมื่อต้องนำมาใช้สอนในวิชาภาษาไทย ตอนแรกก็คิดว่ายาก ไม่รู้ว่าจะสอนยัง แต่พอได้เตรียมการสอน ได้ลงมือสอนก็ทำได้และเห็นผลความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นหลังจากสอนไปได้เพียงแค่  1 ปี

ขั้นตอนการสอนจะเริ่มจาก “จิตปัญญา” สร้างสมาธิเตรียมความพร้อมก่อนเข้าสู่เนื้อหาซี่งมีหลายวิธีให้เลือกใช้ จากนั้นจึงเริ่มเข้าสู่กิจกรรม โดยก่อนเริ่มจะสร้างข้อตกลงร่วมกันในห้องเรียนว่า เวลาทำกิจกรรมจะไม่ลุกจากที่เดินไปเดินมา เวลาใครจะถามอะไรให้ยกมือก่อน รวมทั้งให้ฟังคำถาม คำตอบของเพื่อนด้วย

“บัตรคำ” สื่อการสอนเคล็ดลับความสำเร็จ

หนึ่งในเคล็ดลับความสำเร็จคือ “บัตรคำ” สื่อการสอนที่ครูนุกูลคิดขึ้นมาประกอบการเรียน โดยทำง่ายๆ เป็นบัตรคำศัพท์เล็กๆ  มีคำศัพท์ที่มีสระเดียวกันบ้าง ตัวสะกดเดียวกันบ้าง เมื่อเด็กๆ อ่านเขาก็จะได้สังเกต  เมื่อเราบอกว่าว่าคำคล้องจองคือคำที่มีสระเดียวกัน ตัวสะกดเดียวกัน  จากนั้นก็จะให้เด็กๆ ก็จะนำเอาบัตรคำที่คล้องจองมาเรียงกันเขาก็จะเข้าใจด้วยตัวเองว่าคำคล้องจองคืออะไร

ทั้งนี้ จะเริ่มต้นจากคำศัพท์ง่ายๆ พยางค์เดียวก่อน ให้เด็กได้รู้จักคำคล้องจอง จากนั้นก็เพิ่มเป็นสองพยางค์ ​เรียงจากง่ายไปหายาก ต่อจากนั้นก็ให้เขาลองนำคำมาเรียงเป็นวรรค แต่งเป็นกลอนง่ายๆ  เริ่มจากสองพยางค์ นำมาเรียงเป็น 4 วรรค ที่คล้องจองกัน พอเด็กทำได้เขาก็สนุก และเข้าใจเรื่องคำคล้องจอง

“การสอนจะทำเป็นกระบวนการ ให้เด็กค่อยๆ ดู ค่อยๆ ทำ ไม่ต้องไปบอกเด็กตรงๆ  แต่ให้เด็กสังเกตว่าเห็นอะไร ​โดยครูจะต้องใช้วิธีการซักถามนำแต่ไม่ต้องบอกคำตอบ เช่นลักษณะคำคล้องจองเป็นอย่างไร  ให้เขาบอกมาแล้วเราค่อยสรุปเป็นบทเรียนคำคล้องจอง  เมื่อเปลี่ยนวิธีการสอนเขาได้จับ ได้ดู ได้พิจารณา แล้วพบว่าเด็กทำได้ดีขึ้น เมื่อก่อนจำได้เดี๋ยวเดียวแล้วก็ลืม  แต่ตอนนี้เขาจำได้ทำได้ดี”

“โครงงานฐานวิจัย” กรอบการสอนที่ประยุกต์ใช้ได้หลายวิชา

ครูนุกูล ย้ำว่า การสอนภาษาไทยจะสอนให้สนุกหรือสอนให้เด็กสนใจเข้าใจหรือไม่นั้นอยู่ที่ครู เพราะถ้าครูสอนสนุก มีสื่อจับต้องได้ เด็กก็ชอบ ได้ดู ได้คิดก็จำได้นาน  ซึ่งพอได้ลองเปลี่ยนมาสอนแบบใหม่ได้ปีหนึ่งก็ได้เห็นความความแตกต่างจากเดิม  ซึ่งครูเองก็ต้องเตรียมการสอนเพิ่มมากขึ้น แต่ถ้าทำแล้วเห็นผลลัพธ์เด็กเรียนรู้ได้มากขึ้นดี ขึ้นก็ถือว่าคุ้มค่าที่จะเปลี่ยน

“การให้เด็กได้รู้จักค้นคว้าหาความรู้เอง ทำให้เขาจำได้ดีกว่าเราไปบอกเขา พอเห็นเด็กจากที่ไม่เข้าใจคำคล้องจอง ตอนนี้มาแต่งกลอนได้ เราก็รู้สึกภูมิใจ  ที่เห็นเด็กเขาเรียนรู้ได้ง่ายขึ้น ได้รู้จักคำคล้องจอง แต่งกลอนได้ ดีกว่าวิธีเดิมที่เราได้แต่ไปบอกเขาว่าเป็นอย่างนี้ให้เขาจำอย่างเดียว ซึ่งโครงงานฐานวิจัยเป็นกรอบที่ครูจะปรับไปใช้สอนในวิชาอะไรก็ได้ขึ้นอยู่ที่เราจะออกแบบ”  ครูนุกูลสรุป

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post เข้าใจได้เร็วขึ้น จำได้นานขึ้น เพราะสังเกตด้วยตัวเองไม่ได้ท่องจำ first appeared on กสศ..