ศ. ดร.สมพงษ์ จิตระดับ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ภาคประชาสังคม กสศ. กล่าวว่า นอกจาก กสศ.ดูแลนักเรียนยากจนพิเศษ เส้นรายได้ต่ำกว่า 3,000 บาทลงมา วิกฤตโควิดทำให้เกิดปรากฏการณ์ความยากจนที่ซ้ำซ้อน ทั้งยากจนเฉียบพลัน จนถาวร และเกือบจ สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างและระบบเศรษฐกิจ ในปีการศึกษา 2564 เบื้องต้นเราพบว่าจะมีเด็กหลุดออกจากระบบการศึกษาประมาณ 5,654 คน แต่อีกเดือนเศษจะเพิ่มเป็นหมื่นคน และคาดการณ์ว่าสิ้นปีการศึกษา 2564 จะมีเด็กหลุดจากระบบ 65,000 คน ถ้าหลุดจากระบบประถมศึกษาอาจจะไม่มาก เพราะเป็นการศึกษาภาคบังคับราว 4% มัธยมศึกษาตอนต้นอยู่ที่ 19 – 20% มัธยมปลายอยู่ที่ 48% และในจำนวนนี้โอกาสเข้ามหาวิทยาลัยได้เพียง 8 – 10% กสศ.อุดหนุนช่วยเหลือนักเรียนยากจนพิเศษอยู่ที่ปีละ 3,000 บาท ต้นทุนการศึกษานั้นมีค่าใช้จ่ายแฝง เช่น ค่าเดินทาง ค่าอาหาร อยู่ประมาณ 2,058 – 6,034 บาท ทำให้การเรียนต่อเป็นไปไม่ได้ นโยบายการจัดสรรเงินอุดหนุนรายหัวก็ใช้อัตราเดิมมา 10 กว่าปี ไม่มีการปรับเพิ่ม ท่ามกลางสถานการณ์เงินเฟ้อที่เพิ่มขึ้น รายได้ลด หนี้นอกระบบเพิ่ม ดังนั้นจะต้องเร่งแก้ปัญหาจริงจัง โดยการปรับเงินอุดหนุนรายหัว ค่าเล่าเรียน ค่าเสื้อผ้า อุปกรณ์การเรียน ให้สอดรับกับค่าใช้จ่ายจริง ตอนนี้ต่ำกว่าค่าใช้จ่ายจริงเกือบ 2 – 3 พัน ไม่เช่นนั้นในภาคเรียนที่สองจะเห็นการหลุดจากระบบมากกว่านี้ เด็กที่ใกล้เสี่ยงหลุดหรือหลุดแล้ว ทัศนคติ ความมุ่งมั่นทางการศึกษาน้อยมาก การดึงกลับมาเรียนหนังสือ ถ้าไม่ทำแบบประณีต สามารถเข้าถึงวิธีคิดหรือปัญหาจริง เทอมสองจะเห็นเด็กหลุดมากขึ้นและเป็นวิกฤตของประเทศอย่างแท้จริง และขอเสนอให้มีการประนอมหนี้การศึกษา เรียนฟรีแบบไม่มีค่าเทอม และการหาทางช่วยเหลือพ่อแม่ผู้ปกครอง ยกตัวอย่างโมเดลของจังหวัดพิษณุโลกและภูเก็ตเป็นการทำงานเชิงรุก บูรณาการเชื่อมโยงไปสู่การทำงานในพื้นที่ป้องกันไม่ให้เด็กหลุดจากระบบ

“ค่าน้ำมันรถไปกลับวันละประมาณ 40 บาท เดือนละ 800 บาท ผู้ปกครองมีรายได้ 1,077 บาทต่อคนต่อเดือน จะไปรอดหรือครับ นี่เป็นปัญหาหนักมาก เด็กที่เพิ่มมากขึ้น 7 – 8 แสนคนที่ยากจน ถ้าเอาเส้นรายได้ 1,021 บาท จะมีเด็กยากจนพิเศษ 9 แสนคน ถ้าใช้เส้นแบ่ง 1,388 บาท จะเกิดเด็กยากจนและยากจนพิเศษ 1.9 ล้านคน เด็กเพิ่มขึ้น 2 – 3เท่า แต่เราช้อนได้เพียง 10 – 15% เท่านั้น ทั้งนี้ กสศ.จะมีการประชุมบอร์ดเพื่อกำหนดทิศทางใน 3 ปีข้างหน้าในท่ามกลางวิกฤตโควิดที่ไม่ลดลง จะกำหนดบทบาทภารกิจอย่างไรเพื่อช่วยเหลือเยียวยาครอบครัวเปราะบางยากจนให้ดียิ่งขึ้นให้ได้” ศ. ดร.สมพงษ์กล่าว

ภูเก็ตเจอวิกฤตจนเฉียบพลัน ส่งผลเด็กหายไปจากระบบ 10% เผยสอบติดโรงเรียนรัฐ แต่ไม่มีเงินจ่าย ต้องถูกคัดชื่อออก

นางอัญชลี วานิช เทพบุตร นายกสมาคมสตรีสร้างสรรค์สังคมไทย โครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา จังหวัดภูเก็ต กล่าวว่า เหตุการณ์จากโรคระบาดครั้งนี้หนักหนาสาหัสกว่าสึนามิมาก ผลกระทบต่อเนื่องมาถึงครัวเรือนและเด็กเยาวชน ภูเก็ตเคยเป็นเมืองท่องเที่ยวระดับต้นของโลก ปี 2562 ก่อนเกิดวิกฤต ทำรายได้กว่า 440,000 ล้านบาท รายได้เฉลี่ยประชากรต่อหัวต่อคนต่อเดือนอยู่ที่ 33,000 บาท แต่เมื่อเกิดวิกฤตโควิด มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์เก็บข้อมูลตัวเลข ชี้ว่ารายได้ต่อคนต่อเดือนของประชากรภูเก็ตเหลือเพียง 1,961 บาท ต่ำกว่าเกณณ์คนจนทั่วประเทศไทยของ จปฐ. ซึ่งอยู่ที่ 3,000 บาท สิ่งที่เกิดขึ้นหนักหนาสาหัส เรียกว่าจนเฉียบพลัน พ่อแม่ผู้ปกครองตกงานตั้งแต่เดือนเมษายนปีที่แล้วถึง 13 – 15% ขณะที่ประชากรแฝงกว่า 4 แสนคนพอเกิดโควิด ตกงาน ต้องกลับภูมิลำเนากว่า 50,000 คน ส่งผลตัวเลขกลับด้านอย่างมีนัยสำคัญ คือคนที่เคยเรียน กศน. เคยทำงานในโรงแรมส่งตัวเองเรียน หรือฝึกอาชีพเพิ่มเติม เมื่อถูกพักงาน อัตราคนเรียนต่อ กศน.น้อยลง จากเดิมปี 2562 สมัคร 1,800 คน วันนี้เหลือเพียง 170 คน นอกจากนี้ยังพบว่าเด็กหายไปจากระบบเมื่อวันเปิดเทอมที่ผ่านมา 10% และยังมีกลุ่มที่มีโอกาสหลุดจากระบบในช่วงสิ้นภาคเรียนที่ 1 อีก ที่ยังต้องประเมินอีกครั้ง

“หลายกรณีพ่อแม่จนเฉียบพลัน เคยเป็นพนักงานโรงแรม แต่รายได้เป็นศูนย์ ไม่มีเงินจ่ายค่าเทอม เด็กหลายคนสอบติดโรงเรียนรัฐ ต้องวางเงิน 3,000 – 4,500 บาท เมื่อไม่มีต้องถูกลบชื่อออกให้เด็กคนอื่น ๆ เรียน หรือเด็กบางคนเคยเรียนโรงเรียนเอกชน โรงเรียนนานาชาติ แต่วันนี้ต้องลาออกเรียนโรงเรียนวัด โรงเรียนรัฐ ยิ่งไปกว่านั้น บางกรณียังค้างค่าเรียน ออกก็ไม่ได้ เพราะไม่ได้วุฒิการศึกษา แม้ว่าจะขอทำสัญญาประนอมหนี้ ขอวุฒิการศึกษาเด็กก่อนก็ยังไม่ได้ บางโรงเรียนไม่ให้เด็กเข้าห้องสอบเพราะไม่ได้จ่ายค่าเทอม วิกฤตแบบนี้แล้วเราจะทิ้งเด็กได้อย่างไร ต้องให้เด็กเข้าเรียนก่อน ที่ภูเก็ต ถ้าเปรียบเทียบสภาพคน วันนี้เป็นตายเท่ากัน เราต้องช่วยเคสระยะสั้นเฉพาะหน้าก่อน ช่วยเด็กที่กำลังจะจมน้ำให้ได้ ต้องมาช่วยเป็นการด่วน ไม่ใช่หลุดจากระบบแล้วเอื้อมมือช่วย 

พิษณุโลก-ภูเก็ตประกาศจับมือ กสศ. เป็นจังหวัดทดลองระดมทุกหน่วยรุกเฝ้าระวัง ป้องกันเด็กหลุด

นางอัญชลีกล่าวว่า สนับสนุนให้ปัญหาการศึกษาเป็นวาระแห่งชาติ ทั้งสองสภาไม่ควรตัดงบประมาณ ไม่ใช่ที่ไม่ควรตัดก็ไปตัด แต่งบที่ควรตัดกลับยกมือกันพรึ่บ กสศ.จะเป็นองค์กรหน้าด่านที่ดีที่สุด มีข้อมูล คุ้นเคยกับเด็กยากจน มีเครือข่ายองค์กรภาคีในพื้นที่ มีมดงานหลายองค์กรที่มาช่วยกัน ทั้งระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ มีจิตอาสาหัวใจเต็มร้อย โดยภูเก็ตจะทำงานร่วมกับ กสศ.เป็นแล็บทดลองแก้ปัญหาเรื่องนี้ นอกจากนี้กระทรวงศึกษาธิการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรยื่นมือมาช่วย โดยเฉพาะเรื่องทุนสนับสนุนเพิ่มเติม อย่าให้เด็กเสียโอกาสทางการศึกษา และควรมีมาตรการสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ (soft loan)ให้แก่โรงเรียนเอกชน เพื่อเติมลมหายใจ ไม่ต้องไปเคลียร์ลูกหนี้ เป็นการช่วยเด็กทางอ้อม ทั้งหมดนี้เพื่อเพิ่มแต้มต่อให้เด็ก ๆ ครอบครัวจนเฉียบพลันและจนถาวรผ่านพ้นวิกฤตปีการศึกษา 2564 ให้ได้

นายรณชัย จิตรวิเศษ ผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลก กล่าวว่า โควิด-19 ส่งผลกระทบรุนแรงกับประชาชน ปัญหาทางเศรษฐกิจและการศึกษามีผลเกี่ยวเนื่องกัน แต่ละครัวเรือนย่อมนึกถึงปากท้องก่อนเรื่องการเรียน ต้องคิดเอาตัวรอด ทำให้สุ่มเสี่ยงที่เด็กจะหลุดจากระบบการศึกษามากยิ่งขึ้น เพื่อไปหาเลี้ยงตัวเองและครอบครัว การเข้าสู่ตลาดแรงงานเร็วทำให้เป็นแรงงานค่าแรงถูกที่ไม่มีทักษะความรู้ จึงได้มีนโยบายให้จังหวัดทำงานเชิงรุก ป้องกันไม่ให้เด็กหลุดจากระบบ แทนที่จะไปตามหาเด็กที่หลุดจากระบบไปแล้ว จะเป็นการยากที่ทำให้เขากลับเข้ามาในระบบอีก ทางจังหวัดได้ร่วมมือกับผู้ตรวจการแผ่นดิน พาเด็กก่อนที่จะหลุดจากระบบการศึกษา ซึ่งพ่อแม่ตัดสินใจว่าจะไม่ส่งลูกเรียนต่อมาฝึกอาชีพเพื่อให้อย่างน้อยมีความรู้ ไม่ใช่แรงงานไร้ฝีมือ และยังเผื่อไปต่อยอดได้ในอนาคต อีกทั้งการทำงานร่วมกับ กสศ. สมาคมสุขปัญญา มูลนิธิพลเอก ดร.ศิริ ทิวะพันธุ์ ร่วมกันดูแลไม่ให้เด็กหลุดจากระบบหรือหลุดจากระบบอย่างมีคุณค่า มีการศึกษาติดตัว สามารถเอาตัวรอดได้ เป็นการร่วมมือของหลายภาคส่วนที่เข้าใจเรื่องการศึกษา เชื่อมโยงผู้บริหารศึกษา เขตพื้นที่การศึกษาในจังหวัด เป็นการดูแลแบบครบวงจร เพราะการทำงานเพียงลำพังฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดจะไม่เข้มแข็งพอ อาจมองภาพการช่วยเหลือไม่ครบวงจร หรือไม่มีกำลังพอดูแล จึงตั้งคณะทำงานประกอบด้วยทั้งท้องถิ่น ราชการ พมจ. เอกชน ภาคการศึกษา เขตพื้นที่การศึกษา อดีตผู้ที่อยู่ในแวดวงการศึกษา ทุกส่วนจะมาพูดคุยเพื่อเห็นภาพการทำงานร่วมกันที่สามารถสนับสนุนส่งไม้ต่อให้กันได้

ชุมชนแออัด กทม. หนี้นอกระบบเพิ่ม หลายครอบครัวกู้ผ่อนมือถือเรียนออนไลน์ แนวโน้มไม่มีค่าเดินทางไปโรงเรียน 

นายอนรรฆ พิทักษ์ธานิน หัวหน้าโครงการสนับสนุนองค์ความรู้และพัฒนาเครือข่ายครูและเด็กนอกระบบการศึกษาในกรุงเทพมหานครบนฐานภาคประชาสังคม กสศ. กล่าวว่า ผลกระทบจากโควิด-19 ในพื้นที่ กทม. รุนแรงกว่าพื้นที่อื่น ๆ คนจนในพื้นที่เผชิญกับความยากลำบาก ส่วนใหญ่เป็นแรงงานนอกระบบ แรงงานภาคบริการ มีแนวโน้มภาระหนี้สินนอกระบบเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะหนี้สินจากการศึกษา รายงานจากชุมชนพบว่า พ่อแม่ผู้ปกครองบางรายต้องไปกู้เงินนอกระบบเพื่อซื้อมือถือให้บุตรหลานเรียนออนไลน์ กลายเป็นหนี้ระยะยาวดอกเบี้ยสูง เกิดความตึงเครียดในครัวเรือน หรือถ้าไปโรงเรียนได้ก็จะไม่มีเงินค่าเดินทาง แนวโน้มในอีกสองเดือนอาจนำไปสู่การหลุดจากระบบการศึกษาหลายหมื่นคน ซึ่งทำให้ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาสูงขึ้น

นายอนรรฆกล่าวว่า แนวทางแก้ปัญหานั้นจะต้องช่วยเหลือลงไปสองส่วน คือ ส่วนแรก ด้านครัวเรือนที่จะต้องเน้นความช่วยเหลือไปยังกลุ่มเป้าหมายชุมชนแออัด ไซต์งานก่อสร้าง หรือครัวเรือนนอกชุมชนก็มีความต้องการที่แตกต่างกัน ซึ่งจะต้องไปดูความต้องการว่าอยากให้ช่วยเหลือด้านใดบ้าง และระยะกลางจะต้องทำให้เกิดการจ้างงาน ส่วนที่สองคือ ด้านการศึกษา ทั้งการลดค่าใช้จ่ายภาคการศึกษา สนับสนุนค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง อุปกรณ์ ค่าเดินทาง ไปจนถึงการติดตามเฝ้าระวังเด็กที่จะหลุดจากระบบ สร้างการป้องกันได้อย่างทันท่วงที ที่สำคัญคือต้องบูรณาการการทำงานจากแต่ละภาคส่วนมาร่วมแก้ปัญหาครั้งนี้

นักเศรษฐศาสตร์การศึกษาชี้ วัคซีนตัวแปรหลัก ลดความเหลื่อมล้ำ ฟื้นคืนทั้งเศรษฐกิจ การศึกษา 

ดร.ภูมิศรัณย์ ทองเลี่ยมนาค ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์การศึกษา สถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กล่าวว่า ข้อมูลจากระบบสารสนเทศเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา หรือ iSEE พบว่ามีนักเรียนยากจนพิเศษ 1.17 ล้านคนหรือ 18% ของนักเรียนทั้งหมด ซึ่งเป็นกลุ่มยากจนต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายการศึกษาสูงกว่ากลุ่มครอบครัวที่รวย 4 เท่า คือยิ่งจนยิ่งแบกรับค่าใช้จ่ายที่สูง ซึ่งในครอบครัวยากจนพิเศษมีรายได้เฉลี่ย 1,077 บาทต่อเดือนต่อคน ในขณะที่ค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาสูงถึง 2,000 – 6,000 บาทต่อปี

ดร.ภูมิศรัณย์กล่าวว่า ปัญหาเด็กนอกระบบไม่ใช่แค่ปัญหาการศึกษา แต่กระทบต่อการพัฒนาทางเศรษฐกิจด้วย โดยนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดคำนวณว่า หากประเทศไทยไม่มีเด็กหลุดจากระบบจะทำให้จีดีพีเพิ่มขึ้น 3% ขณะที่อดีตนักเศรษฐศาสตร์จากยูเนสโกประเมินว่า การที่ประเทศไทยแก้ปัญหาเด็กหลุดจากระบบการศึกษาได้จะสร้างผลตอบแทนทางเศรษฐกิจมากกว่า 228,000 ล้านบาทต่อปี รายงานธนาคารโลกล่าสุดในเดือนมิถุนายนระบุว่า การเข้าถึงวัคซีนเป็นตัวแปรสำคัญต่อสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำของประเทศต่าง ๆ เศรษฐกิจโลกขยายตัว 5.6% เร็วกว่าที่คาดไว้ 1.5% เพราะการมาของวัคซีน ในขณะที่ประเทศยากจนกำลังพัฒนาเศรษฐกิจทรุดลง คนจนเพิ่มขึ้น เศรษฐกิจโตเพียง 2.9% ต่ำสุดในรอบ 20 ปี จะมีมากกว่า 100 ล้านคนที่กลายเป็นกลุ่มยากจนสูงสุด หรือ extream poverty

“ดังนั้น ควรเร่งการฉีดวัคซีนในครู ในเด็กหากทำได้ และในภาพรวม ควรฉีดให้ได้ 90% เพื่อการฟื้นกลับคืนทั้งทางเศรษฐกิจ การศึกษาโดยเร็ว เพราะจะทำให้สถานการณ์กลับเข้าสู่การฟื้นฟู และยิ่งเปิดเรียนเร็วเท่าไหร่ยิ่งส่งผลดีต่อเศรษฐกิจเท่านั้น โดยผลกระทบจากการปิดเรียน 4 เดือน ส่งผลต่อจีดีพีไทย 9.12 แสนเหรียญสหรัฐ”

รศ. ดร.สังศิตชี้รัฐบาลควรผลักดันเป็นวาระแห่งชาติ ตั้งกองทุนหมุนเวียนการศึกษา 50,000 ล้าน

รศ. ดร.สังศิต พิริยะรังสรรค์ วุฒิสมาชิก ประธานคณะกรรมาธิการการแก้ปัญหาความยากจนและลดความเหลื่อมล้ำ วุฒิสภา กล่าวว่า ข้อมูลจากธนาคารโลกชี้ว่า ปี 2562 คนยากจนในประเทศไทยมีจำนวน 3.7 ล้าน ปี 2563 พบมีคนยากจน 5.2 ล้านคน เพียงแค่ 1 ปี มีคนยากจนเพิ่มขึ้นถึง 1.5 ล้านคน ปี 2564 คนยากจนอาจเพิ่มขึ้น 6.7 – 7 ล้านคน เพราะปัญหาเศรษฐกิจยังหนัก คนยากจนเพิ่มมากขึ้น คนเหล่านี้รัฐบาลต้องเข้ามาดูแล ในบรรดาปัญหาทั้งหมดในประเทศไทยคิดว่าปัญหาการศึกษาเป็นปัญหาใหญ่ที่สุด

รศ. ดร.สังศิตกล่าวว่า เป็นโอกาสที่รัฐบาลจะได้แสดงถึงความรับผิดรับชอบต่อประเทศไทยได้ดียิ่งขึ้น คิดว่าถ้าหากรัฐบาลมองเห็นว่าเรื่องการศึกษาเป็นเรื่องใหญ่ที่สุดในประเทศไทย การที่จะให้นักเรียนต้องหยุดเรียนเพราะขาดแคลนเงินทอง พ่อแม่ตกงาน ครอบครัวมีลูก 2 – 3 คน แต่มีมือถือเครื่องเดียว เรียนออนไลน์ก็ไม่ได้ จะเป็นเรื่องใหญ่ในอนาคต ต้องหาทางแก้ปัญหาโดยเร็ว รัฐบาลควรทำเรื่องนี้เป็นวาระแห่งชาติ ตั้งกองทุนหมุนเวียนเพื่อการศึกษา สำหรับคนยากจนที่รัฐบาลมุ่งเป้าไปเลยว่าครอบครัวไหนยากจน เข้าไม่ถึงการศึกษาจริง เป็นเวลาที่ดีมากที่รัฐบาลจะสำรวจตัวเลขได้ออกมาชัดเจนว่า 77 จังหวัดมีจำนวนครัวเรือนยากจนได้รับผลกระทบเท่าไหร่ เพื่อรัฐบาลจะได้พุ่งเป้าทำงานกับคนเหล่านี้ และต้องสร้างพันธมิตรระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ผู้ว่าฯ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เอกชน สถานศึกษา ภาคประชาสังคม มาร่วมเป็นกรรมการช่วยดูแลในแต่ละจังหวัดของตัวเอง และรัฐบาลจัดสรรงบประมาณตามความจำเป็น เช่น ให้งบประมาณเดือนละ 5 หมื่นล้าน ตลอด 1 ปี รวมประมาณ 6 แสนล้านบาทต่อปี คาดว่าประมาณปี 2566 รัฐบาลจะคลี่คลายปัญหาดังกล่าวได้ เศรษฐกิจภาพรวมของโลกและประเทศไทยดีขึ้น

“การจัดตั้งกองทุนเราดูแลแบบตรงเป้า ผมคิดว่าภาครัฐไม่ควรทำงานคนเดียว ต้องทำงานร่วมกันทุกภาคส่วน เป็นจิตอาสาสำรวจความขาดแคลน สำหรับเงิน 5 หมื่นล้านบาทต่อเดือนไม่ใช่เรื่องใหญ่ของรัฐบาล ตัดงบก่อสร้าง งบกองทัพ รัฐบาลหาเงินได้แน่นอน แต่สิ่งที่รัฐบาลจะได้ประโยชน์ในระยะยาว คือจะคลี่คลายได้โดยเร็ว”

The post กสศ.สำรวจสถานการณ์เด็กหลุดออกนอกระบบหลังเปิดเทอมใหม่ first appeared on กสศ..

สิ่งสำคัญคือความร่วมมือของคนในชุมชนที่จะเข้ามามีส่วนช่วยเหลือสนับสนุนแก้ไขปัญหาตรงนี้ เพราะในพื้นที่ก็มีห้างร้าน ภาคธุรกิจ และ เอกชน จำนวนมาที่สามารถเข้ามาสนับสนุนช่วยเหลือเด็กๆ ทั้ง ร้านซ่อมแอร์ อู่ซ่อมรถ ซึ่งหากรับเด็กมาฝึกงาน เด็กก็จะได้รับความรู้ติดตัว เริ่มจากเป็นลูกมือก่อนอีกหน่อยเมื่อชำนาญก็สามารถออกไปเป็นผู้ประกอบการเองได้

ในฐานะคนพื้นที่ที่​เห็นสภาพปัญหาของเด็กนอกระบบกำลังส่งผลเสียหายรุนแรงและลุกลามจากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นกลายเป็นวงจรที่ยากจะหลุดพ้น​  หากไม่รีบยื่นมือเข้าไปช่วยเหลือตั้งแต่ตอนนี้อาจจะทำให้เด็กๆ จำนวนมากต้องจมอยู่ในวังวนปัญหาที่เพิ่มความเสี่ยงจะพาเด็กเหล่านี้ไปข้องแวะกับ​ยาเสพย์ติดในที่สุด

​แม้จะไม่ได้มีหน้าที่เกี่ยวข้องช่วยเหลือเด็กๆ​โดยตรง แต่ คณิศร ปัญญาวงศ์ เจ้าของร้านน้ำใจสปอร์ต ซึ่งประกอบธุรกิจตัดเย็บเสื้อผ้ากีฬาในจังหวัดน่าน มองว่า เรื่องการศึกษาเป็นเรื่องสำคัญที่จะพาเด็กๆ เหล่านี้หลุดพ้นจากสภาพปัญหาที่เป็นอยู่ อีกทั้งเป็นเรื่องที่ทุกฝ่ายในสังคมควรจะต้องร่วมมือร่วมใจเข้าไปช่วยเหลือในส่วนที่ตัวเองทำได้

คล้ายกับที่เธอหยิบยื่นโอกาสให้เด็กๆ ที่สนใจจะประกอบอาชีพเย็บเสื้อผ้า ได้เข้ามาฝึกงานที่ร้าน และหากใครสนใจก็สามารถอยู่ทำงานที่ร้านต่อมีรายได้ และ เพิ่มประสบการณ์การทำงานให้กับตัวเอง ที่สามารถออกไปประกอบธุรกิจของตัวเองหรือจะไปรับจ้างทำงานในโรงงานตามที่ตัวเองต้องการได้

การศึกษาสร้างวุฒิภาวะ พาก้าวพ้นวังวนปัญหา

คณิศร เล่าให้ฟังว่า อยากเข้ามามีส่วนแก้ปัญหาเรื่องนี้เพราะที่ผ่านมาได้เห็นเด็กหลายคนต้องออกจากโรงเรียนเพราะพ่อแม่ยากจน ทั้งที่อายุแค่ 16-17 ปี ออกจากโรงเรียนก็ไม่มีงานทำ ​บางคนตั้งท้องทั้งที่อายุยังน้อยไม่มีวุฒิภาวะ สุดท้ายก็เลิกรากัน ลูกออกให้ปู่ย่าตายายเลี้ยง พอโตขึ้นมาก็ออกจากโรงเรียนเป็นวงจรที่วนไปอย่างนี้เรื่อยๆ

“เราคิดว่าเด็กๆ เขาควรจะได้อยู่ในระบบการศึกษาอีกสักหน่อยให้โตพอที่จะมีวุฒิภาวะ หรือมีความรู้ออกมาทำงานที่ดี เพราะบางคนออกมาไปรับจ้างทำงานหมูกระทะร้านเขาก็ไม่รับ ต้องไปทำงานก่อสร้างได้ค่าจ้างไม่มาก​ หรือหากเขาไม่ได้เรียนก็ควรจะได้ฝึกอาชีพที่จะได้มีงานมีรายได้ที่เลี้ยงตัวเองได้ไม่ลำบาก”

ฝึกงานตัดเย็บเสื้อผ้า สร้างรายได้ สร้างอนาคต

นั่นเป็นเหตุผลที่เมื่อได้รับการประสานงานจากทีมงานโครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา จ.น่าน ของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) คณิศร เต็มใจให้ความช่วยเหลือรับเด็กที่ผ่านการฝึกทักษะอาชีพมาฝึกงานที่ร้านทั้งหมด 5 คน และ ปัจจุบันมี 1 คน ที่ทำงานเป็นพนักงานประจำที่ร้านต่อ

“เรารับหมดเด็กคนไหนมีความตั้งใจมาฝึกงานกับเรา โดยเฉพาะคนที่สนใจเรื่องตัดเย็บ เคยผ่านศูนย์พัฒนาฝีมือมาบ้าง มาสอนเพิ่มอีกนิดก็เย็บเป็น แต่ถ้าคนไหนที่มาแบบไม่เป็นมาเลยส่วนมากก็จะไม่รอดถ้าไม่ตั้งใจจริง ซึ่งเด็กทั้ง 5 คนที่มา ทำได้ดี ​บางคนต้องกลับไปทำงานต่อที่บ้านอีกอำเภอ แต่อย่างน้อยเขาก็มีทักษะอาชีพติดตัวจะรับจ้างแถวบ้านหรือจะไปทำงานโรงงานเย็บผ้าก็ได้ ยิ่งถ้าเคยฝึกงานของจริงมาแล้วด้วยยิ่งทำให้ได้งานง่ายขึ้น”​ ​

ความร่วมมือของคนในชุมชนจะช่วยทำให้แก้ปัญหาได้ง่ายขึ้น

นอกจากร้านตัดเย็บเสื้อผ้าแล้วทางลูกสาวของ คณิศร ยังเปิดร้านอาหารเพื่อสุขภาพ “ตะวันฟาร์ม” ซึ่งเปิดให้เด็กสาระพัดช่างเข้ามาดูงานเรียนรู้การปลูกพืช การทำการตลาดออนไลน์ ที่มีเด็กๆ ที่สนใจแวะเวียนมาเก็บเกี่ยวความรู้ต่อเนื่อง

“การศึกษาเป็นเรื่องสำคัญ​ ถึงจะรับรองไม่ได้ว่าดีที่สุดหรือไม่แต่ถ้ามีการศึกษาจะทำให้ชีวิตดีขึ้นแน่​ที่ผ่านมาเราเห็นเด็กรุ่นลูกเราที่ต้องออกจากโรงเรียนไปทำงานทั้งที่เขาควรจะได้เรียนต่อ ออกไปทำงานได้เงินก็ไม่เท่าไหร่ ถ้ารอให้เรียนจบ ม.6 อย่างน้อยก็ดีกว่าออกไปตอนนี้”​

สิ่งสำคัญคือความร่วมมือของคนในชุมชนที่จะเข้ามามีส่วนช่วยเหลือสนับสนุนแก้ไขปัญหาตรงนี้ เพราะในพื้นที่ก็มีห้างร้าน ภาคธุรกิจ และ เอกชน จำนวนมาที่สามารถเข้ามาสนับสนุนช่วยเหลือเด็กๆ ทั้ง ร้านซ่อมแอร์ อู่ซ่อมรถ ซึ่งหากรับเด็กมาฝึกงาน เด็กก็จะได้รับความรู้ติดตัว เริ่มจากเป็นลูกมือก่อนอีกหน่อยเมื่อชำนาญก็สามารถออกไปเป็นผู้ประกอบการเองได้ ดังนั้น ทุกคนต้องร่วมมือกันทั้งภาครัฐ ท้องถิ่น เอกชน หอการค้า ผู้ประกอบการ  ถึงจะช่วยให้แก้ปัญหาได้ง่ายขึ้น  

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post ความร่วมมือของคนในชุมชนจะช่วยทำให้แก้ปัญหาได้ง่ายขึ้น first appeared on กสศ..

จนกระทั่งมีโครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา​ ของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา​ (กสศ.) ที่ทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายใน 20 จังหวัด โดยในส่วนของจังหวัดสุโขทัย เข้าไปติดตามให้ความช่วยเหลือ ทำให้น้องแบมได้กลับมาเรียน กศน. ระดับ ม.ปลายอีกครั้ง

“ที่เลือกเรียน กศน. เพราะมีความยืดหยุ่น สามารถเรียนไปด้วย และยังดูแลคุณแม่อยู่ที่บ้านได้ด้วย ตอนนี้ก็ยังสามารถรับจ้างนวดแผนไทยอยู่ที่บ้าน ​หารายได้เสริมอีกทางหนึ่ง เพราะตอนเด็กๆ เคยตามคุณแม่ไปเรียนนวดทำให้มีทักษะติดตัวมาจนถึงตอนนี้ คนแถวบ้านก็จะรู้กันว่าหนูนวดได้ ใครจะนวดก็จะมาที่บ้าน เพราะรู้ว่าหนูต้องดูแลแม่ไปไหนไกลไม่ได้”

มากกว่ารายได้คือความภูมิใจ
เรียนไปทำงานไปช่วยดูแลแม่ที่ป่วย

น้องแบม เล่าให้ฟัง การเรียน กศน. ไม่ได้สอนแค่วิชาความรู้ทั่วไปแต่ยังสอนทักษะอาชีพที่สามารถนำไปใช้งานได้จริง อย่างเช่นการปลูกผัก ทำปุ๋ย ที่ทุกคนต้องได้เรียน  ซึ่งตอนแรกก็ไม่ได้คิดว่าจะได้ใช้ความรู้ตรงนี้ แต่พอเกิดการแพร่ระบาดของเชื้อ COIVD-19 ลูกค้ามานวดน้อยลงเราก็ต้องหารายได้ทางอื่นเสริมเพื่อเอาเงินมาจุนเจือครอบครัว

“ตอนนี้ก็เริ่มหันมาปลูกผักเริ่มจากผักที่เราชอบกินก่อนเช่นผักสลัดเพื่อจะได้ลดค่าใช้จ่าย จากนั้นก็เริ่มปลูกผักอื่นๆ เพื่อเอาไปขาย ทั้ง กวางตุ้ง คะน้า ล่าสุดเพิ่งจะเริ่มปลูกผักชี  ซึ่งได้ปลูกจำนวนเยอะมาก แค่ปลูกในพื้นที่รอบบ้าน​และขายให้กับคนในละแวกบ้านไม่ได้ถึงขั้นเอาไปส่งขายที่ตลาด ถึงรายได้จะไม่เยอะมากแต่ก็ยังถือว่าเป็นรายได้ที่เข้ามาตอนนี้”​

มากกว่ารายได้คือความภูมิใจ เพราะเราเริ่มต้นจากศูนย์ ที่บ้านไม่เคยมีใครทำการเกษตรเลย เราเริ่มต้นจากความชอบปลูกผักที่ชอบ ค่อยๆ ทำไป อยากปลูกผักอะไรก็ไปหามาปลูก ทำปุ๋ยเองตามที่ได้เรียนมา เอาขี้วัวมาหมักกับเศษหญ้าที่หาได้ง่ายแถวบ้าน ตอนแรกไม่เคยทำก็คิดว่ายาก แต่พอได้ลงมือทำก็จะรู้ว่าไม่ได้ยากแต่ก็ไม่ถึงกับง่าย  

ยิ่งเคยไม่ได้เรียนหนังสือยิ่งเห็นความสำคัญของการศึกษา
​ขอเป็น “ครู” หยิบยื่นโอกาสให้เด็กๆ

ปัจจุบัน น้องแบม กำลังเรียน กศน. ระดับมัธยมปลายในปีสุดท้าย ด้วยความตั้งใจที่แน่วแน่ว่า อยากจะเป็นครูอย่างที่เคยตั้งใจไว้ ตอนนี้ก็ตั้งใจเรียน และเริ่มต้นหาข้อมูลว่าจะเลือกเรียนต่อที่ไหน เพราะนี่เป็นเป้าหมายที่สำคัญในชีวิตที่จะพยายามเดินไปให้ถึงเป้าหมายนั้นให้ได้

“การศึกษามีความสำคัญมาก ถ้าเรียนเรียนจบไปสูงๆ ก็จะมีงานทำทีดี มีอนาคตที่มั่นคง แต่ถ้าเราไม่ได้เรียน ไม่มีวุฒิฯ ก็ทำงานได้เงินไม่เยอะ ถ้าอยากมีรายได้ มีอนาคตก็ต้องตั้งใจเรียน ส่วนตัวมีช่วงที่เคยไม่ได้เรียนหนังสือยิ่งเห็นความสำคัญของการศึกษาถ้ามีโอกาสก็อยากไปเป็นครู ให้ความรู้กับเด็กๆ อยากให้เด็กๆ ได้มีโอกาสเหมือนกับเราบ้าง ตอนนี้ก็เป็นความฝันที่หนูจะทำให้เป็นจริง ถึงจะยากแค่ไหนก็จะทำเพื่ออนาคต” น้องแบมกล่าว

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post ยิ่งเคยไม่ได้เรียนยิ่งเห็นความสำคัญของการศึกษา ​ขอเป็น “ครู” หยิบยื่นโอกาสให้เด็กๆ first appeared on กสศ..

ตลาดนัดวิชาชีพ ซี่งจัดขึ้นที่ อ.ด่านมะขามเตี้ย และ อ.หนองปรือ ในเดือน ส.ค.ที่ผ่านมา ถือเป็นอีกก้าวสำคัญซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความสำเร็จในการร่วมแรงร่วมใจของภาคส่วนต่างๆ แก้ปัญหาเด็กนอกระบบการศึกษาในพื้นที่ จ.กาญจบุรี ภายใต้ โครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาจังหวัดกาญจนบุรี ของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)  

โดยถือเป็นพื้นที่ให้เยาวชนนอกระบบการศึกษาจากที่ไม่เคยมีทักษะอาชีพติดตัว ได้แสดงฝีมือทางวิชาชีพของตนเอง ตามที่ได้ฝึกฝนในช่วงปีที่ผ่านมา จนสามารถนำมาออกร้านวางขายได้จริง​  ​ซึ่งเป็นการขยายฐานลูกค้า เพิ่มรายได้ในการเลี้ยงดูตนเองและครอบครัวต่อไป ​

จุดเริ่มต้นมาจากการเข้าไปช่วยเหลือแก้ปัญหาเด็กนอกระบบในพื้นที่ ซึ่งนอกจากการประสานให้เด็กที่มีความต้องการจะกลับเข้าไปเรียนต่อในระบบการศึกษาทั้งในระบบโรงเรียน หรือจะเป็น กศน. แล้ว อีกด้านหนึ่งยังช่วยฝึกทักษะอาชีพให้ตามความสนใจให้กับเด็กเพื่อให้เขามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น 

เด็กๆ แต่ละคน จะได้เลือกฝึกทักษะอาชีพตามที่ตัวเองต้องการ เช่น ช่างไฟฟ้า ช่างซ่อมมอเตอร์ไซค์ ช่างซ่อมรถยนต์ ช่างเสริมสวย ​ไปจนถึง​การทำอาหาร​ เบเกอรี่ พริกแกง ขนมไทย น้ำปั่น ไก่ย่าง หมูปิ้ง หรือจะแนวการเกษตร อย่างการทำปุ๋ย น้ำหมัก ฯลฯ

อบรมเสร็จเริ่มต้นประกอบอาชีพได้ทันที

จากคนที่ไม่เคยมีความรู้เลย เมื่อเข้ารับการอบรมเสร็จบางคนสามารถออกไปประกอบอาชีพ ทั้งทำพริกแกงขาย ทำน้ำปั่นขาย บางคนออกไปเป็นช่างไฟทำงานได้จริง ​โดยหลังการอบรมจะได้รับอุปกรณ์บางส่วนพร้อมไปเริ่มต้นอาชีพได้เลย

วิทยากรก็จะมีทั้ง ผู้จัดการรายกรณี (CM) ​อย่างน้องที่เลือกอบรมทำพริกแกงขาย ก็จะได้ CM เป็นคนช่วยสอนเพราะ CM จะมีความสามารถพิเศษอื่นๆ ด้วย หรือการอบรมช่างไฟฟ้า จะมีการจ้างวิทยากรข้างนอกมาสอน แต่สุดท้ายวิทยากรก็ไม่รับค่าสอน มอบให้เด็กไปซื้อเครื่องมือ  

ทำงานเป็นทีมเวิร์คเชื่อมโยงกับส่วนต่างๆ

ปลัดตุ้ย-สถาปนา ธรรมโมรา ปลัดเทศบาลตำบลเขาโจด อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรีกล่าวว่า เราคิดออกมาเป็นบล็อกสำเร็จรูปเลยว่าเงิน 4,000 บาท ที่ได้รับการสนับสนุนมา คุณจะเอาไปทำอะไรได้บ้าง ทั้งค่าอุปกรณ์ ค่าวิทยากร ​อบรมเสร็จต้องไม่กลับบ้านมือเปล่าต้องออกไปทำได้จริงเลย ​เหมือนซื้อเฟรนไชส์ แล้วมีคนคอยดูแลติดตาม ไม่ใช่อบรมเสร็จแล้วทิ้งเขา

“การฝึกอาชีพตรงนี้น่าจะเป็นผลพลอยได้มากกว่า เป้าหมายหลักของเราก็ยังคงเน้นไปที่การดึงให้เด็กนอกระบบการศึกษากลับเข้ามาได้เรียนต่อ ให้มีวุฒิการศึกษาไปสมัครงาน ได้งานที่มั่นคงรายได้ดี แต่ระหว่างที่บางคนยังไม่ได้เรียนต่อ หรือบางคนเรียนกศน.ไปด้วยก็ยังสามารถมีอาชีพติดตัวหารายได้เลี้ยงตัวเองไปด้วยได้”  

สิ่งที่สำคัญคือการทำงานที่เชื่อมโยงกับภาคส่วนต่างๆ ไม่ได้ทำคนเดียวเช่นเชื่อมโยงการทำงานไปถึงสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด  หรือเคสเด็ก 7 ขวบที่เราติดตามพากลับมาเรียนต่อได้สำเร็จทางรอง ผวจ.มาเห็นเคสนี้ก็ช่วยเหลือประสานงานจนได้งบมาสร้างบ้านให้น้องเขาได้สำเร็จ

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post อบรมแล้วทำงานได้จริง เริ่มต้นประกอบอาชีพได้ทันที first appeared on กสศ..

โมเดลแบ่งทีมลงพื้นที่ค้นหา-เก็บข้อมูลเด็กนอกระบบ
ผสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานช่วยเหลือเด็กตั้งแต่ค้นพบจนส่งเข้าเรียน

นับตั้งแต่จังหวัดกาญจนบุรีได้เริ่ม โครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ร่วมกับ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.) ตั้งแต่ช่วงปลายปี พ.ศ. 2562 ในเวลาไม่นาน ภาคีจังหวัดก็สามารถค้นหากลุ่มเด็กและเยาวชนนอกระบบที่เป็นกลุ่มเป้าหมายเบื้องต้นได้จำนวนทั้งหมด 408 ราย ทั้งยังได้เตรียมความพร้อมที่จะส่งต่อเข้าสู่ระบบการศึกษาหรือฝึกทักษะอาชีพตามความถนัดได้แล้วในลำดับถัดไป

สถาปนา ธรรมโมรา ปลัดเทศบาล ต.เขาโจด อ.ศรีสวัสดิ์ จ.กาญจนบุรี เผยว่า วิธีการหนึ่งที่ทางจังหวัดนำมาใช้คือ การแบ่งทีมเก็บข้อมูลออกเป็นหลายชุด ด้วยความร่วมมือจากเครือข่ายหลายหน่วยงาน อาทิ บ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดกาญจนบุรี และทีมอาสามสมัครในพื้นที่ต่าง ๆ รวมถึงได้จัดตั้ง ‘สภาเด็กและเยาวชนเพื่อนยามยาก’ ซึ่งมีหน้าที่คัดกรองกลุ่มเด็กด้อยโอกาสที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ได้รับการเลี้ยงดูไม่เหมาะสม ขาดโอกาสทางการศึกษา หรือถูกละเมิดทางเพศ โดยจะเป็นหน่วยงานแรกที่เข้าไปเก็บข้อมูลในพื้นที่ เพื่อนำกลับมาพิจารณาจัดลำดับความช่วยเหลือที่เหมาะสม

ปลัดเทศบาล ต.เขาโจด อธิบายข้อดีของการใช้ทีมเก็บข้อมูลหลายชุดว่า “ทำให้พบเด็กได้เร็ว อีกทั้งการแบ่งหน้าที่และพื้นที่ทำงานที่ชัดเจน ยังช่วยให้สามารถส่งต่อความร่วมมือระหว่างหน่วยงานในการช่วยเหลือได้เป็นระบบ เช่นเรามีหน่วยงานที่เข้าไปสำรวจพบเด็ก แล้วจะมีอีกหน่วยเข้าไปเยียวยาครอบครัว ซ่อมแซมบ้าน มอบเงินช่วยเหลือ จากนั้นก็จะส่งต่อมาที่อีกหน่วยซึ่งทำหน้าที่นำชื่อเด็กเข้าระบบ เตรียมความพร้อมเพื่อส่งเข้าเรียน”  

เดินงานต่อเนื่องแม้วิกฤติ COVID-19 กระทบหนัก

การระบาดของไวรัสโคโรน่าที่ส่งผลสะเทือนไปทั่วทุกพื้นที่ ทำให้การงานหลายอย่างต้องหยุดชะงัก ธุรกิจการค้าชะลอตัวถึงหยุดนิ่ง แต่ปลัดเทศบาล ต.เขาโจด ยืนยันว่าแผนการช่วยเหลือเด็กนอกระบบยังคงดำเนินต่อไป โดยปรับกระบวนการและระดมความคิดทีมงานทุกระดับช่วยกันหาวิธีเสริม ตั้งแต่การใช้โทรศัพท์ในการติดต่องาน สื่อสารออนไลน์ และใช้โปรแกรมแชทสอบถามข้อมูลเด็กเพิ่มเติม

“ผมคิดว่า COVID-19 ไม่ใช่ปัญหา ในการทำงานเราจำเป็นต้องเจออุปสรรค ที่สำคัญคือต้องหาวิธีทุกทางที่ทำได้ ตอนนี้เด็กในกลุ่มเป้าหมายเราอยู่ติดที่ ทุกคนอยู่บ้าน เราก็เอาข้อมูลที่เก็บรอบแรกมาดูเบื้องต้น คัดเอาคนที่มีความพร้อมออกมาก่อน แล้วใช้โทรศัพท์หรือไลน์สื่อสารดึงข้อมูลเพิ่ม บางคนติดต่อไม่ได้เราก็แจ้งไปยังผู้ใหญ่บ้าน หรือให้อาสาสมัครในพื้นที่ติดต่อเด็กอีกรอบว่าเขาสนใจจะเรียนต่อลักษณะไหน หรืออยากจะฝึกอาชีพอะไร”

ด้วยวิธีการดังกล่าว ทำให้ตอนนี้เด็กและเยาวชนที่เป็นกลุ่มเป้าหมาย 408 ราย ได้เข้าสู่ขั้นตอนการเตรียมส่งกลับเข้าเรียนและฝึกอาชีพแล้วจำนวนหนึ่ง

“เราพร้อมส่งเด็กชุดแรกเข้าเรียน กศน. แล้ว 38 คน ขณะเดียวกันก็ได้ประสานกับ กศน. จังหวัดและส่งข้อมูลของเด็กให้ไปเรียบร้อยแล้ว กลุ่มนี้คือเขาสมัครใจเรียน กศน. เพราะหลายคนโตเกินกว่าจะพร้อมเรียนในชั้นเรียนปกติ กับอีกส่วนหนึ่งที่เราเตรียมให้เข้าเรียนในระบบ ซึ่งก็มีโรงเรียนที่พร้อมรองรับ ในส่วนนี้เกิดจากความร่วมมือของ บ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดกาญจนบุรี ที่ช่วยประสานงานให้ ถ้าทุกอย่างพร้อมหลังจากนี้ เราสามารถส่งเขาเข้าระบบได้ทันที”

แรงหนุนจาก ‘มิตรร่วมทาง’

ในภารกิจค้นหา-ฟื้นฟู-ช่วยเหลือเด็กและเยาวชนนอกระบบ จ.กาญจนบุรี ไม่ว่าจะก่อนหน้าหรือในช่วงของการระบาดของ COVID-19 ที่ดำเนินอยู่นี้ ‘บ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดกาญจนบุรี’ ถือเป็นหน่วยงานหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการลงพื้นที่พบครอบครัวเด็ก และพิจารณาให้ความช่วยเหลือเป็นทีมแรกๆ

วรรณวิสา พิทักษ์วงษ์ หัวหน้าบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดกาญจนบุรี กล่าวว่า การทำงานร่วมกับโครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ ฯ ครอบคลุมในส่วนของเด็กด้อยโอกาสทั้งหมด สำหรับกลุ่มเด็กนอกระบบ ทางบ้านพักเด็ก ฯ มองว่านอกจากปัญหาเรื่องการขาดโอกาสทางการศึกษาแล้ว ยังต้องมองไปถึงมิติด้านอื่น ๆ ร่วมด้วย เพราะปัญหาของเด็กด้อยโอกาสคนหนึ่งมักประกอบด้วยหลายเรื่อง เช่น สภาพบ้านที่ชำรุดผุพัง มีคนพิการหรือผู้สูงอายุในครอบครัวที่ต้องดูแลพิเศษ เด็กแต่ละคนจึงต้องพิจารณาความช่วยเหลือแตกต่างกันไป

สำหรับกลุ่มเป้าหมายที่พบแล้ว และอยู่ในเกณฑ์ที่สามารถเข้าเรียนในระบบได้ บ้านพักเด็ก ฯ จะเป็นฝ่ายประสานงานเรื่องสมัครเรียน ติดต่อโรงเรียนให้ ในที่นี้คือ ‘สถาบันเพาะกล้าคุณธรรม’ ซึ่งเป็นหน่วยงานในกระทรวงการพัฒนาสังคมและสวัสดิการมนุษย์(พม.) ที่ อ.ด่านมะขามเตี้ย จ.กาญจนบุรี ที่ให้การศึกษาในระดับชั้น ม.1-ม.6 ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ ในรูปแบบโรงเรียนประจำ เด็ก ๆ จะได้รับการเรียนการสอน ที่พัก อาหารสามมื้อ อุปกรณ์การเรียน และมีการฝึกอาชีพเสริม โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น

“ในช่วงนี้ที่ภาวะ COVID-19 ระบาดหนัก ทางบ้านพักเด็ก ฯ เรายังคงการทำงานเหมือนเดิม แต่ปรับให้เป็นเชิงรุกมากขึ้น คือเราได้คำนึงถึงจำนวนที่เพิ่มขึ้นของเด็กและครอบครัวที่ประสบปัญหา บางครอบครัวพ่อแม่ไปทำงานที่กรุงเทพ ฯ ปกติก็มีเงินส่งกลับบ้านมา แต่ในช่วงนี้เขาต้องหยุดงาน บางคนกลับมาอยู่บ้าน ไม่มีอาชีพ ขาดรายได้ เราก็ลงพื้นที่ไปช่วยเหลือเรื่องปากท้องเขาก่อน เอาของไปมอบให้ พร้อมเงินสงเคราะห์เบื้องต้น เป้าหมายคือเราจะช่วยให้เขาพออยู่ผ่านช่วงเวลานี้ไปได้ แล้วเรื่องการเรียนหรือฝึกอาชีพก็จะค่อยตามมาหลังจากนี้”

กาญจนบุรี เป็นอีกจังหวัดหนึ่งที่แสดงให้เห็นถึงความร่วมมือของหน่วยงานต่างๆ ในการรับส่งงาน การทำหน้าที่อย่างเต็มความสามารถและเป็นระบบ ซึ่งทำให้แผนงานช่วยเหลือเด็กและเยาวชนด้อยโอกาสรุดหน้าต่อไป แม้จะมีการระบาดของไวรัสโคโรน่าเป็นอุปสรรคสำคัญ

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post ‘COVID-19 ไม่ใช่ปัญหา’ หน้าที่เราคือต้องหาวิธีทุกทางที่ทำได้ first appeared on กสศ..

การแพร่ระบาดของ COVID-19 ในประเทศไทยกินเวลามาแล้วกว่า 3 เดือน ทั้งยังมีแนวโน้มว่าจะส่งผลต่อเนื่องไปอีกนานนับจากนี้ หลายหน่วยงานจึงจำเป็นต้องปรับแผนการทำงานรับสถานการณ์ โดยเฉพาะการนำระบบออนไลน์เข้ามาใช้เป็นเครื่องมือสื่อสารหลัก ทั้งนี้ก็เพื่อให้ภารกิจสำคัญสามารถดำเนินต่อไป รวมถึงช่วยเยียวยาความเดือดร้อนให้กับผู้ได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์ครั้งนี้

ภารกิจทางการศึกษาต้องเดินหน้าต่อไป(แม้ในภาวะวิกฤติ)

พิษณุโลกเป็นอีกจังหวัดหนึ่งใน โครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ที่ปรับวิธีการทำงานในช่วงการระบาดของไวรัสโคโรน่า โดยหันมาใช้การสื่อสารงานผ่านออนไลน์เป็นหลัก ทั้งยังใช้เวลาในช่วงของการ Lock Down วางแผนงานช่วยเหลือกลุ่มเด็กและเยาวชนนอกระบบอย่างต่อเนื่อง ด้วยการตรวจสอบข้อมูล จัดทำงานเอกสาร รวมถึงสัมภาษณ์เด็กเพิ่มเติมรายกรณีทางโทรศัพท์ เพื่อคัดแยกจัดกลุ่มเด็กนอกระบบในกลุ่มเป้าหมายที่มีความพร้อมให้เป็นหมวดหมู่ เตรียมส่งกลับเข้าสู่ระบบการศึกษาในโรงเรียน การศึกษานอกโรงเรียน และการจัดฝึกอบรมทักษะอาชีพ ภายหลังสถานการณ์ COVID-19 ซาลง

ดร.เรณู บุญเสรฐ ผู้รับผิดชอบโครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ จังหวัดพิษณุโลก ย้อนถึงความคืบหน้าโครงการ ฯ ก่อนการระบาดของไวรัสโคโรน่าว่า ทางจังหวัดได้ผ่านการลงพื้นที่ค้นหากลุ่มเป้าหมายใน 3 อำเภอ คือ บางระกำ วังทอง และพรหมพิราม จนได้จำนวนกลุ่มเด็กและเยาวชนนอกระบบซึ่งต้องการการช่วยเหลือเร่งด่วนเป็นจำนวน 672 คน จากจำนวนเด็กเบื้องต้นประมาณ 3,000 คน

คัดกรองซ้ำ เฟ้นหากลุ่มต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วน ใครพร้อมเตรียมเข้าเรียนทันที

หลังพบกลุ่มเป้าหมายชุดแรก ทีมงานได้ส่งข้อมูลเด็กทั้งหมดให้ผู้ทรงคุณวุฒิระดับจังหวัดทำการคัดกรองร่วมกับทีมการศึกษานอกโรงเรียน อาสาสมัครสาธารณสุข และทีมพัฒนาสังคมและสวัสดิการมนุษย์ อีกครั้ง เพื่อมุ่งความช่วยเหลือไปที่กลุ่มเร่งด่วน โดยเฉพาะเด็กเยาวชนช่วงอายุ 20-21 ปี หรือกลุ่มท้องในวัยเรียน ขณะเดียวกันก็คัดเลือกเด็กด้อยโอกาสที่แสดงความมุ่งมั่นอยากเรียนจริงๆ ขึ้นพิจารณาเป็นรายกรณี เตรียมส่งกลับสู่ระบบการศึกษาหรือฝึกอาชีพโดยเร็วที่สุด 

“เรามีเด็กบางส่วนที่ได้เข้าไปสมัครเรียนไว้แล้ว ตอนนี้มีอย่างน้อย 2 คนที่มีชื่อขึ้นในการศึกษาในระบบ กลุ่มนี้เขาเลือกเรียนเกษตรที่จังหวัดพิจิตร เพราะมีเป้าหมายอยากกลับไปพัฒนาพื้นที่ไร่นาที่บ้าน อีกส่วนหนึ่งคือเรามีเด็กชุดแรกจำนวนราว 50 คน ที่ขณะนี้เรากำลังทำเรื่องเอกสารเตรียมส่งเข้าเรียน กศน. หรือบางคนก็เลือกฝึกอาชีพ ซึ่งเราได้รับความร่วมมือจากวิทยาลัยสารพัดช่างพิษณุโลก ที่พร้อมรับช่วงดูแลเด็กต่อ กระบวนการช่วยเหลือเราเริ่มไปแล้ว แต่ก็เข้าสู่ภาวะ COVID-19 พอดี”

ประชุมออนไลน์ โทรสัมภาษณ์รายคน จัดหมวดหมู่ความช่วยเหลือ

ในช่วงของการ Lock Down ประเทศเพื่อรับมือกับ COVID-19 นี้เอง ที่ทางจังหวัดพิษณุโลกได้นำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยให้งานเดินต่อไป โดยใช้วิธีประชุมและมอบหมายงานระหว่างคณะทำงานผ่าน ZOOM Cloud Meetings ปรับทีมลงพื้นที่มาใช้โทรศัพท์ หรือ ไลน์ (Line) สัมภาษณ์เด็กและครอบครัวเป็นรายคน ก่อนรวมข้อมูลว่าเด็กกลุ่มนี้ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์อย่างไร และต้องการความช่วยเหลือใดบ้าง ซึ่งส่วนใหญ่คือครอบครัวขาดรายได้ ทางทีมงานจึงจัดหาปัจจัยพื้นฐานส่งต่อให้อาสาสมัครในพื้นที่นำไปแจกจ่ายเยียวยาเบื้องต้น 

ไม่เพียงแค่นั้น ในช่วงเวลาของการเว้นระยะห่างทางสังคมเช่นนี้ ทางจังหวัดยังได้ระดมความคิดพิจารณาเด็กรายคน จัดแยกออกเป็นหมวดหมู่เพื่อส่งต่อความช่วยเหลือที่เหมาะสม ตามความถนัด ความสนใจ แบ่งเป็นกลุ่มที่พร้อมเข้าเรียนในระบบ กลุ่มการศึกษานอกโรงเรียน และกลุ่มฝึกทักษะอาชีพ ทั้งยังจัดเรียงตามลำดับความพร้อมของแต่ละคน ในแต่ละตำบล แต่ละอำเภอ เพื่อหลังจากที่สถานการณ์ดีขึ้น ขั้นตอนการช่วยเหลือต่างๆ จะสามารถทำต่อได้ทันที

“งานของเราไม่ได้หยุดเดินไปพร้อมกับภาวะ COVID-19 แต่เราใช้การปรับเปลี่ยนวิธีทำงาน นำสิ่งที่จำเป็นขึ้นมาคิดมาทำก่อน ส่วนไหนที่สามารถทำได้โดยไม่ต้องออกไปพบกันเราจะทำทันที อย่างตอนนี้ กศน. เขาเปิดให้ลงทะเบียนได้ทางออนไลน์ เราก็จะรวมข้อมูลของเด็กกลุ่มที่เขาพร้อมเรียนและจัดการเรื่องสมัครก่อน อย่างน้อยเด็กจะต้องมีชื่อในระบบให้ทันเทอมการศึกษาหน้านี้ แล้วจะเปิดเทอมจริงๆ เมื่อไหร่ เราค่อยมาว่ากันอีกที”

เป็นการกล่าวปิดท้ายของผู้รับผิดชอบโครงการที่แฝงด้วยคำมั่น ว่าถึงแม้ภาวะวิกฤติอาจจะไม่จบลงเร็ว ๆ นี้ แต่ภาระหน้าที่ในการส่งเด็กและเยาวชนกลับสู่ระบบการศึกษา จะต้องดำเนินต่อไปโดยไม่สะดุด

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post พลิกกลยุทธ์ออนไลน์สู้ COVID-19 เตรียมส่งเด็กกลับเข้าสู่การศึกษาและฝึกอาชีพ first appeared on กสศ..

จากที่จังหวัดสุโขทัย ได้ร่วมมือกับ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.) ในการเป็น 1 ใน 20 จังหวัดต้นแบบ ใน โครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา โดยได้สร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาคีในจังหวัด ตั้งแต่ส่วนปกครองจนถึงภาคธุรกิจเอกชน เพื่อเน้นการส่งต่อความช่วยเหลือเด็กด้อยโอกาสให้เข้าสู่กระบวนการ ค้นหา ฟื้นฟูเยียวยา และส่งต่อไปสู่การเข้ารับการศึกษาหรือได้รับการฝึกอบรมอาชีพ รวมถึงได้รับโอกาสในการคัดเลือกเข้าทำงานในภาคธุรกิจเอกชน

จนถึงปัจจุบัน ด้วยสถานการณ์การระบาดของไวรัสโคโรน่า ที่ส่งผลกระทบไปถึงคนไทยทั้งประเทศทำให้เกิดการลดการจ้างงานหรือเลิกจ้างงานเป็นจำนวนมาก จึงอาจเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้คาดการณ์ได้ว่าหลังจากนี้จะมีจำนวนเด็กนอกระบบเพิ่มมากขึ้น ทางจังหวัดสุโขทัยและ กสศ. จึงได้เร่งวางแผนรองรับความเป็นไปได้ที่จะเกิดขึ้น โดยมองไปที่การจัดทำโครงการฝึกอาชีพระยะสั้นในชุมชน เพื่ออย่างน้อยที่สุด กลุ่มเป้าหมายต้องพอมีรายได้เลี้ยงตัวเองในเบื้องต้น

สุทธิศักดิ์ เพ็ชรผึ้ง ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาการศึกษา สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสุโขทัย กล่าวว่า ที่ผ่านมาจังหวัดสุโขทัยได้ค้นพบเด็กและเยาวชนที่หลุดจากระบบการศึกษาจำนวน 1, 072 คน พร้อมนำเด็กเข้ามาอยู่ในความดูแลได้แล้วในเบื้องต้น 500 คน และด้วยสถานการณ์การระบาดของ COVID-19 ซึ่งกำลังส่งผลอย่างมากต่อเด็กและเยาวชนนอกระบบในพื้นที่ ทำให้ภาคีทุกฝ่ายมีการตัดสินใจร่วมกันว่าจำเป็นจะต้องมีแผนรองรับ เพื่อกันไม่ให้เกิดภาวะเด็กด้อยโอกาสเพิ่มจำนวนขึ้นหลังการระบาดผ่านพ้นไป

ดูแลเด็กครบทุกด้าน หวั่นผลกระทบโควิดทำด้อยโอกาสซ้ำซ้อน

ย้อนไปในช่วงเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ก่อนทั่วประเทศจะเข้าสู่มาตรการล็อคดาวน์ จังหวัดสุโขทัยได้ระดมภาคีเครือข่ายทั้งภาคปกครองและภาคเอกชน วางแผนจัดการศึกษาและพัฒนาทักษะอาชีพเป็นรายกรณีเอาไว้แล้ว โดยรองรับตามความเหมาะสมและความประสงค์รายคนของกลุ่มเด็กนอกระบบ ซึ่งมีทั้งการส่งเข้าสู่การศึกษาในระบบ กศน. และการฝึกอาชีพตามความสนใจ 

นอกจากนี้ยังได้สร้างเครือข่ายความช่วยเหลือที่เชื่อมต่อระหว่างภารกิจของแต่ละหน่วยงานอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่เครือข่ายชุมชนอาสาสมัครในพื้นที่ ที่จะส่งข้อมูลผ่านระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จนถึงจังหวัด ต่อเนื่องถึงภาคธุรกิจเอกชนที่เข้ามาร่วมสนับสนุนทั้งเงินทุน และเปิดโอกาสให้เด็กเยาวชนกลุ่มนี้ได้เข้าฝึกอาชีพ ทดลองงาน และจัดหางาน

แต่เมื่อถึงวันที่จำเป็นต้องปิดจังหวัดและมีมาตรการเว้นระยะห่างทางสังคม แผนการเดิมที่วางไว้จึงต้องปรับเปลี่ยน โดยทางจังหวัดได้เบนเข็มปรับแผนเร่งเยียวยาให้ความช่วยเหลือเกี่ยวกับชีวิตความเป็นอยู่เป็นลำดับแรก และจะดำเนินขั้นตอนดังกล่าวไปจนกว่าสถานการณ์จะทุเลาลง เนื่องจากร้อยละ 55 ของเด็กกลุ่มนี้ คือเด็กที่หลุดจากระบบการศึกษาเพราะความขาดแคลนทุนทรัพย์ ในสภาวะเช่นนี้พวกเขาจึงมีความเสี่ยงที่จะเข้าไม่ถึงความช่วยเหลือพื้นฐาน ดังนั้นทางจังหวัดสุโขทัยและ กสศ. จึงมองไปที่การประคับประคองดูแลเด็กๆ ให้ปลอดภัย และส่งเสริมความพร้อมในระดับหนึ่ง เพื่อให้หลังจากนี้เมื่อสถานการณ์ดีขึ้น กระบวนการส่งเด็กเข้าสู่การศึกษาหรือฝึกทักษะอาชีพจะเป็นไปได้ตามแผนที่วางไว้

“เรามองว่าสิ่งที่ต้องเตรียมการไว้คือ ทำอย่างไรให้เด็กและครอบครัวของเขามีรายได้โดยเร็วที่สุด นั่นเพราะภาวะที่จะตามมาหลังจากนี้ อาจจะทำให้มีเด็กอีกจำนวนมากเสี่ยงที่จะหลุดจากระบบการศึกษาเพิ่มขึ้น สำหรับตอนนี้ เราต้องคิดว่า ‘เด็กด้อยโอกาส’ เป็นกลุ่มหนึ่งที่ต้องรับผลกระทบจากสถานการณ์ที่เป็นอยู่มากที่สุดกลุ่มหนึ่ง ฉะนั้นเราต้องทำให้เขาได้มีปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีวิตที่เพียงพอ เพื่อให้สามารถผ่านช่วงเวลานี้ไปได้ แล้วหลังจากนี้ เราจะมุ่งไปที่การฝึกทักษะอาชีพทั้งตัวเด็กและครอบครัว ในสาขาอาชีพที่จำเป็นและสามารถนำไปใช้ได้ทันที เพื่อให้เขามีรายเลี้ยงตัวก่อน จากนั้นจึงค่อยหาทางส่งเขาเข้าสู่การเรียนทั้งในระบบ หรือการศึกษานอกโรงเรียนเป็นลำดับถัดไป”

โดยผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาการศึกษาได้จัดเรียงลำดับความสำคัญที่ครอบคลุมในแต่ละด้านไว้ว่า ประการแรกคือความช่วยเหลือด้านสาธารณสุข เด็กๆ และครอบครัวของพวกเขาต้องมีหน้ากาก แอลกอฮอล์ล้างมือ ด้านต่อมาคือเศรษฐกิจ ต้องมีอาหารและสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิต และการดูแลทั้งสองด้านนี้ จะส่งผลไปที่การดูแลสังคมในภาพรวม เพราะเมื่อเขาไม่ขาดแคลนถึงระดับที่หาทางออกไม่ได้ การคิดแก้ปัญหาด้วยวิธีการที่จะก่อความเดือดร้อนให้สังคมก็จะไม่เกิดขึ้น  

ถือเป็นอีกความตั้งใจหนึ่งของภาคีเครือข่ายโครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ ในการระดมความคิดเพื่อหาทางรับมือและป้องกันไม่ให้จำนวนเด็กนอกระบบพุ่งสูงขึ้นเท่าที่ทุกฝ่ายจะทำได้ โดยเฉพาะในช่วงวิกฤติการระบาดของ COVID-19 ครั้งนี้ เพื่อหวังว่าหลังการระบาดผ่านพ้นไป จะมีเด็กและเยาวชนจำนวนหนึ่งสามารถเข้าสู่ขั้นตอนการส่งกลับสู่การศึกษาและพัฒนาทักษะอาชีพได้ ตามแผนที่วางเอาไว้

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post สุโขทัยเร่งเยียวยาเด็กนอกระบบ สกัดโควิดทำเด็กหลุดเพิ่ม first appeared on กสศ..

การติดตามให้ความช่วยเหลือเด็กนอกระบบในพื้นที่นำร่อง 20 จังหวัด ให้กลับมาเรียนหนังสือหรือฝึกทักษะอาชีพเพื่อให้เขาสามารถนำไปประกอบอาชีพ มีงาน มีรายได้ ภายใต้โครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ในหลายพื้นที่ได้เริ่มเห็นผลการดำเนินการและมีเด็กที่ได้รับการช่วยเหลือเป็นจำนวนมาก

ระยองนับเป็นหนึ่งในจังหวัดที่ภาคีเครือข่ายในพื้นที่ช่วยกันทำงานจนช่วยเหลือเด็กได้จำนวนมาก​ ธงชัย มั่นคง ผู้อำนวยการศูนย์ประสานงานการศึกษาประจำจังหวัดระยอง เล่าถึงภาพรวมของพื้นที่ว่าได้รับโจทย์เป็นรายชื่อของเด็กนอกระบบกว่า 9,000 คนในพื้นที่ ซึ่งถึงขณะนี้สำรวจเจอแล้วเกือบ  7,000 คน

อย่างไรก็ตาม จากเด็กที่พบมีประมาณ 300 คน ที่เข้าเกณฑ์ต้องเข้าไปช่วยเหลือดูแล เพราะจากฐานข้อมูลที่เริ่มต้นจากเด็กอายุ 2-21 ปี ในพื้นที่แต่ไม่มีรายชื่อในสถาบันการศึกษานั้น ในข้อเท็จจริงแล้วมีเด็กที่จบ ปวช. ปวส. และออกไปทำงานในพื้นที่ โดยไม่จบปริญญาตรีทำให้ข้อมูลที่ได้มาจึงดูเหมือนมีเด็กนอกระบบเยอะมาก 

ทั้งนี้ จากเด็กนอกระบบ 300 คน ที่เข้าเกณฑ์ต้องไปช่วยเหลือนั้นมีเพียง 70 คน ที่ต้องการความช่วยเหลือจริงๆ  ส่วนที่เหลือมีทั้งจบการศึกษาภาคบังคับแล้วไปช่วยงานที่บ้านต่อบ้าง หรือผู้หญิงบางคนแต่งงานแล้วเป็นแม่บ้านหรือทำกิจการส่วนตัวของครอบครัว  

ปรับแผนสร้างกลไกระดับตำบลค้นหาเด็กในพื้นที่

สำหรับขั้นตอนการดำเนินการติดตามหาเด็กนั้นในทางปฏิบัติแล้วถือว่าไม่ใช่เรื่องง่ายเพราะจากข้อมูลที่ได้ผ่านแอปพลิเคชัน และนำไปติดตามหาตัวเด็กตามที่อยู่ที่แจ้งไว้นั้น โดยพื้นที่เป็นทั้งบ้านจัดสรร หมู่บ้าน ลงไปแล้วไม่เจอตัว เลขที่บ้านที่แจ้งไว้ไม่มีบ้าง ไม่ค่อยได้รับความร่วมมือบ้าง​ทำให้การหาด้วยวิธีนี้ตามหาเด็กได้น้อยมาก

“เราก็วางแผนปรับวิธีการใหม่ สร้างกลไกระดับตำบล ให้ผู้ใหญ่บ้านมานั่งดูกัน รอบแรกเอารายชื่อไปให้ดู ยังไม่ได้เท่าที่ควร ก็แยกเป็นหมู่บ้าน ให้ผู้ใหญ่บ้านหมู่หนึ่งมีใคร หมู่สองมีใครแยกกันไปดู เพราะผู้ใหญ่บ้านเป็นผู้นำชุมชนเป็นผู้ที่คุ้นเคยกับพื้นที่ บางพื้นที่ก็ให้ อสม. ช่วยดูบ้าง แต่ส่วนใหญ่จะให้ผู้ใหญ่บ้านเป็นหลัก ถ้าผู้ใหญ่บ้านไม่รู้จักก็สามารถลงไปหาข้อมูลได้ต่อว่าเด็กคนนี้เป็นใครไปอยู่ที่ไหนแล้ว”​

ส่งเรียนต่อ กศน. สานฝันสู่พนักงานวิทยุ

จากจำนวนเด็ก 70 คนที่ต้องการให้เข้าไปช่วยเหลือ มีทั้งอยากเรียนต่อ และอยากฝึกอาชีพ สำหรับคนที่อยากฝึกอาชีพเราก็ประสานไปส่งไปยังหน่วยฝึกอาชีพ บางคนสนใจอยากเรียนเป็นช่าง บางคนก็อยากเรียนด้านคอมพิวเตอร์ ​แต่สำหรับคนที่ยังเรียนไม่จบการศึกษาภาคบังคับหรือคนที่อยากเรียนต่อก็จะพาไปเรียน กศน. ​

สำหรับกลุ่มที่เป็นเด็กพิการมีประมาณ 9 คน ​ได้ประสานไปยังศูนย์การศึกษาพิเศษเพื่อให้เขามารับไปดูแล จัดคนมาเยี่ยมบ้านให้ความช่วยเหลือ ควบคู่ไปกับการเรียน​ มีอยู่เคสหนึ่งเป็นเด็กพิการที่ใฝ่ฝันอยากเป็นพนักงานวิทยุ คอยรับแจ้งเหตุประสานความช่วยเหลือต่อไปยังหน่วยกู้ภัย  ซึ่งตอนนี้ก็ทำเป็นจิตอาสาอยู่แล้ว  เมื่อสอบถามไปยังหน่วยกู้ภัยเขาก็ยินดีที่จะรับน้องคนนี้ไว้ทำงานแต่ขอให้เรียนจบแล้วไปสอบให้ได้ใบรับรองมาก่อนก็จะจ้างเป็นพนักงานประจำมีรายได้ต่อไป 

ความคุ้นเคยปูทางสู่ความช่วยเหลือ

จากการลงพื้นที่พูดคุยกับเด็กๆ พบว่าสาเหตุที่เด็กออกจากโรงเรียนและไม่เรียนต่อนั้นเป็นเพราะเบื่อการเรียน โดยเห็นว่า​การเรียนไม่ตรงกับความต้องการ เรียนไปก็ไม่สนุก บางคนก็ออกไปทำงานอย่างบางคนจบม. 3 แล้วก็อยู่บ้านเฉยๆ บ้าง ออกมาช่วยงานที่บ้านบ้าง บางคนมีสวนก็ออกไปทำสวน ซึ่งการลงพื้นที่ครั้งแรกบางครั้งเด็กยังไม่รู้จักเราไม่คุ้นเคยก็ยังไม่ไว้วางใจบางครั้งก็ปฏิเสธไม่ขอรับความช่วยเหลือ

“แต่เมื่อเป็นผู้ใหญ่บ้านที่เขาคุ้นเคยเป็นคนไปพูดคุยบางคนก็ยินดีที่จะรับความช่วยเหลือ ซึ่งบางคนพอไปถามผู้ใหญ่บ้านก็บอกว่าเคยฝากให้ไปทำงานหลายที่แล้วลาออกเปลี่ยนงานบ่อยตอนนี้ตกงานอีกแล้วหรือ​บางคนไม่อยากเรียนก็ไม่เรียน แต่ถ้าเป็นเด็กที่ไม่จบการศึกษาภาคบังคับอย่างไรก็ต้องให้เรียน”

ความภูมิใจที่ช่วยให้เด็กๆ มีอนาคตที่ดี

ธงชัย เล่าให้ฟังว่า รู้สึกดีใจที่สามารถช่วยเหลือเด็กกลุ่มนี้ให้เขามีโอกาส มีอนาคตที่ดี งานอีกด้านหนึ่งคืองานการศึกษาในระบบที่ต้องไปดูเพื่อไม่ให้เด็กหลุดออกจากระบบทั้งเรื่องระเบียบหลักเกณฑ์ ความเข้มงวดที่ไม่ยืดหยุ่นให้เด็กได้เรียนสิ่งที่อยากเรียนหรือตัวเองถนัดก็อาจทำให้เด็กต้องออกจากระบบได้ ดังนั้นเราอาจต้องผ่อนคลายให้เด็กได้เรียนในสิ่งที่เขาสนใจ ไม่ใช่เรียนไปเยอะๆ แล้วไม่เคยได้เอาไปใช้ประโยชน์อะไรได้ ตรงนี้ต้องเปลี่ยนวิธีคิดว่าเด็กอยากรู้สิ่งไหนก็ให้ทำสิ่งนั้น จะมีประโยชน์และป้องกันไม่ให้เด็กหลุดออกจากระบบการศึกษา

​“ที่น่าสนใจคือถามว่าทำไมเด็กอยากมาเรียนเขาบอกว่าถ้าไม่จบม. 3 จะต้องทำงานหนัก แต่ถ้าจบม. 3 แล้วก็จะทำงานสบายหน่อย ตรงนี้เด็กที่หลุดออกจากระบบพูดเองเลยนะครับ พอเขาได้ไปทำงานเขาก็จะรู้ด้วยตัวเองว่า หากไม่จบ ม.​3 ก็ต้องทำงานอีกหนักๆ ประเภทหนึ่ง ตรงนี้ทำให้เมื่อมีโอกาสเขาก็อยากกลับมาเรียน”​ ธงชัยกล่าวทิ้งท้าย

The post สร้างแรงจูงใจดึงเด็กนอกระบบกลับมาเรียนต่อ first appeared on กสศ..

‘อาเซ ธนรุจี’ เด็กหนุ่มที่เข้ามาใช้ชีวิตหลับนอน
อยู่ใน ‘กาดดอกไม้’

หลังจากที่เราได้นำเสนอเรื่องราวของ “ครูแมว-นารีรัตน์ ดาวสนั่น” คุณครูผู้ดูแลกลุ่มเด็กเร่ร่อนในตลาดวโรรสหรือกาดหลวงที่จังหวัดเชียงใหม่ ให้ได้รับโอกาสทางการศึกษาอย่างเท่าเทียมกัน

และเด็กกลุ่มนั้นก็เปรียบดั่งเมล็ดพันธุ์ที่ครูแมวค่อยๆ รดน้ำ ดูแล ให้ความรักไปพร้อมกับความรู้ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ
‘อาเซ ธนรุจี’ เด็กหนุ่มที่เข้ามาใช้ชีวิตหลับนอนอยู่ใน ‘กาดดอกไม้’ หรือร้านดอกไม้ในตลาดวโรรสแห่งนี้ ตั้งแต่อายุ 9 ขวบ

จนถึงวันนี้ในวัยย่าง 21 ปี อาเซยังชีพด้วยการทำงานในร้านดอกไม้ของ “คุณพรพรรณ มโนปัน” หรือ “แม่พรรณ” เพื่อแลกค่าแรงวันละ 150-200 บาท อาหาร 1-2 มื้อ และอาศัยนอนบนถังใส่น้ำแข็งบริเวณหลังร้าน ซึ่งต้องเผชิญทั้งอากาศที่ร้อนจัดในฤดูร้อน และคืนอันหนาวเหน็บในช่วงฤดูหนาวที่บางครั้งอุณหภูมิลดลงเหลือเลขตัวเดียวติดต่อกันเป็นสัปดาห์ แต่อาเซยังยืนยันว่า ที่พักพิงแห่งนี้ทำให้เขารู้สึกถึงความ ‘อบอุ่น’ และ ‘ปลอดภัย’ มากที่สุด

รอนแรมมานาน ชีวิตที่พ้นผ่านจนเข้าใจ

ก่อนจะมาอยู่ที่กาดดอกไม้ อาเซเติบโตขึ้นมาในสถานสงเคราะห์เด็กแห่งหนึ่งที่ให้นามสกุล ‘ธนรุจี’ แก่เขาและเด็กกำพร้าทุกคนที่นั่น เมื่อเรียนจบชั้น ป.6 เขาก็ตัดสินใจหนีออกมาเผชิญโลกด้วยตัวเอง 

“ผมอยากดิ้นรนด้วยตัวเอง อยากมีอิสระ อยู่ข้างในนั้นกฎเกณฑ์เยอะ” อาเซพูดถึงเหตุผลที่ทำให้เขาออกมาใช้
ชีวิตด้วยตัวเอง

แม้ว่าอาเซจะใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่ในกาดดอกไม้ตลอดระยะเวลาสิบกว่าปี แตบางครั้ง โชคชะตาก็ได้นำพาให้เขาได้ออกไปทำงานในพื้นที่อื่นๆ รวมถึงประสบการณ์การเข้าออกสถานพินิจ ถูกส่งตัวไปไกลถึงจังหวัดขอนแก่น ระยอง หรือสงขลาก็เคยมาแล้ว อย่างไรก็ตาม อาเซจะหาทางพาตัวเองกลับมาที่กาดดอกไม้ได้ทุกครั้ง

“ตอนนั้นอาเซไม่ยอมเรียนเลย เรากับครูเขาเลยต้องช่วยพูดให้เข้าใจ ว่าถ้าได้เรียนหนังสือ เขาจะหางานที่ดีๆ ทำได้ ซึ่งสุดท้ายเขาก็คิดได้ด้วยตัวเองว่าต้องเรียน”

‘แม่พรรณ’ เจ้าของร้านดอกไม้ผู้ให้ความช่วยเหลืออาเซมาตลอดเล่าว่า ตอนแรกที่เขาเข้ามาขออาศัยนอนที่ร้าน
ยังเป็นเด็กตัวเล็กๆ อยู่เลย แม่พรรณก็ให้นอน จนเริ่มโตเขาอาสาช่วยงาน ก็ให้ทำงานเล็กๆ น้อยๆ แลกกับค่าแรง พร้อมข้าวไว้ให้กิน ถึงตอนนี้ก็อยู่ด้วยกันมาหลายปีแล้ว บางช่วงอาจจะหายไปบ้าง แต่พอกลับมาเขาก็มาหาแม่พรรณตลอด 

“เขาเหมือนเป็นลูกเป็นหลานของเรา มันมีความสนิท ความผูกพัน ช่วงที่เขายังเด็กหรือวัยรุ่นมีบ้างที่ทำเรื่องอะไรไม่ดี เราก็บอกก็เตือนเขาตลอด แต่เหมือนว่ามันเป็นวัยของเขา ยิ่งในสภาพแวดล้อมที่เขาอยู่มันมีสิ่งไม่ดีอยู่รอบตัว มันก็มีหลงผิดออกนอกเส้นทางไปบ้าง”

แต่แม่พรรณมองว่าอาเซผ่านชีวิตช่วงนั้นมาแล้วเขาโตขึ้น ตอนนี้ตั้งใจทำงานขยันขันแข็ง พอเลี้ยงตัวได้ แต่เธอก็คิดว่าอยากให้เขาได้ไปทำงานอื่นที่ดีกว่านี้ พร้อมสนับสนุนเต็มที่ให้เขาตั้งหลักได้ จนวันหนึ่งก็มีคุณครูจากสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) เข้ามาชวนเด็กๆ ที่ร้านไปเรียน ซึ่งตอนนั้นอาเซไม่ยอมเรียนเลย เรากับครูเขาเลยต้องช่วยพูดให้เข้าใจ ว่าถ้าได้เรียนหนังสือ เขาจะหางานที่ดีๆ ทำได้ ซึ่งสุดท้ายเขาก็คิดได้ด้วยตัวเองว่าต้องเรียน

“แม่เขาเอ็นดูเราเขาให้งานเราทำมาตลอด อายุผมก็เริ่มเพิ่มขึ้น เลิกเกเรแล้ว พยายามทำแต่งาน บางทีอยากมีรายได้มากขึ้นก็ไปดิ้นรนหางานที่อื่นทำ พวกงาน รปภ. งานในปั๊มน้ำมัน หรือเป็นคนสวน ผมทำมาหลายอย่างแล้ว”    อาเซกล่าว

‘โลกของการทำงานจะบอกเราเองว่า การศึกษานั้นสำคัญขนาดไหน’

“ครูแมว-นารีรัตน์ ดาวสนั่น” คุณครูผู้ดูแลกลุ่มเด็กเร่ร่อน
ในกาดหลวงที่จังหวัดเชียงใหม่

“ครูแมว” เล่าว่า เธอต้องใช้เวลามากกว่าสองปีครึ่งในการโน้มน้าวอาเซโดยไม่เคยบังคับ เพียงอดทนรอจนวันที่เขาพร้อมจะเรียนด้วยตนเอง 

“ครูมองว่าการเรียนรู้เป็นเรื่องที่เขาสามารถทำได้ตลอดชีวิต เมื่อไหร่ที่เขาพร้อมจะเรียนเขาก็สามารถมาหาเราได้เสมอ แต่สิ่งที่เราอยากให้เขาได้รับคือวุฒิการศึกษา รวมถึงประสบการณ์และความคิดที่เขาจะได้เติบโตขึ้นผ่านการเรียน มันจะทำให้เขาเข้าใจตัวเอง เข้าใจโลก มองเห็นสิ่งรอบตัวได้กว้างขึ้น หาทางไปต่อกับชีวิตได้มากขึ้น”

ในส่วนลึก อาเซเป็นคนที่มีความพยายามและพร้อมพัฒนาตนเองให้ดีขึ้น แต่ด้วยช่วงวัยของเขาที่ยังมีความ
พุ่งพล่านแบบวัยรุ่น ประกอบกับปูมหลังในชีวิตที่เต็มไปด้วยบาดแผล ทำให้เขาไม่ไว้ใจใครง่ายๆ ทีแรกที่ครูแมวไปชวนมาเรียน เขาก็ปฏิเสธ แต่ครูก็ยังเวียนไปหาเขาเรื่อยๆ ถามเขาตลอดว่า ‘เธอคงไม่คิดจะทำงานยกดอกไม้ทุกวันไปตลอดชีวิตใช่ไหม?’ ซึ่งอาเซก็ยังใจแข็ง แต่ตอนนั้นครูรู้แล้วว่าใจหนึ่งเขาก็อยากเติบโต อยากมีงานที่ดีพอ เหมาะสมกับอายุที่มากขึ้น 

จนวันหนึ่งที่อาเซกลับมาหาครูแมวแล้วบอกว่าอยากได้วุฒิ ม.3 ครูจึงถามเขาว่า “ทำไมถึงเปลี่ยนใจ?” เด็กหนุ่มจึงตอบว่าเขา อยากทำงานที่ได้เงินเยอะขึ้น อยากมีชีวิตที่ดีขึ้น มีอาชีพที่สุจริตมั่นคง ไม่อยากให้ใครมาดูถูกว่าเรียนไม่จบอะไรสักอย่าง โดยเฉพาะถ้าวันหนึ่งที่มีครอบครัว ก็อยากเป็นคนที่ดีพอสำหรับคนอื่น ไม่อยากให้ครอบครัวต้องมาลำบากเหมือนเขา

อาเซเล่าว่าเจอกับครูแมวครั้งแรก ตอนอายุ 12 ปี ซึ่งตอนนั้นเขาคิดว่าคงไม่ต้องไปเรียนอีกแล้ว จนเมื่อชีวิตเติบโตผ่านเรื่องราวต่างๆ มากขึ้น บทเรียนจากการทำงานได้สอนเขาว่า ‘วุฒิการศึกษา’ จะเป็นดั่งใบเบิกทางให้เขาสามารถเข้าถึงงานดีๆ และจะพาตนเองไปสู่ที่ที่ดีกว่าได้ง่ายขึ้น 

“พออายุ 18 ผมคิดว่าไม่อยากเที่ยวเล่นอีกแล้ว ไม่อยากเป็นอย่างนั้นแล้ว อยากทำงานหาเงิน ผมผูกพันกับกาด กับร้านแม่พรรณ แต่ผมคิดว่าอนาคตไม่ได้อยากอยู่ตรงนี้ตลอดไป อยากเปลี่ยนตัวเองให้ดีขึ้น พอไปสมัครงานหลายที่เขาก็ถามถึงแต่วุฒิการศึกษา มันทำให้รู้ว่าถ้าผมไม่ได้เรียน แม้จะมีความพยายามเท่าไหร่ ก็คงไม่มีวันได้รับโอกาส เรื่องนี้ทำให้ผมเห็นว่าการได้เรียนมันมีสิ่งที่ดีกว่ารอเราอยู่ข้างหน้า” อาเซกล่าว

…

“อาเซ” คือหนึ่งในความภาคภูมิใจของเด็กที่เข้ารับการศึกษาในระบบ กศน. ด้วยความสนับสนุนจากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ในโครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ร่วมกับจังหวัดเชียงใหม่ซึ่งเป็น 1 ใน 20 จังหวัดที่ร่วมสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา ให้ความช่วยเหลือเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาให้ได้กลับเข้าสู่เส้นทาง ด้วยรูปแบบที่สามารถยืดหยุ่น ปรับให้เข้ากับวิถีชีวิตของเด็กตามความเหมาะสม เพื่อให้มีองค์ความรู้ไว้เป็นใบเบิกทางสู่การทำงาน หาเลี้ยงชีพได้ด้วยตัวเอง

ขอบคุณน้องอาเซที่มาร่วมถ่ายทอดเรื่องราวและส่งต่อแรงบันดาลใจที่ใช้การศึกษาเป็นพลังขับเคลื่อนให้ตัวเองมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น พร้อมรับโอกาสดีๆ ที่จะเข้ามามากขึ้น ดั่งที่ครูแมวเคยกล่าวว่าเด็กทุกคนจะดีขึ้นได้ด้วยการศึกษา เรื่องราวนี้ได้ยืนยันคำครูแล้วว่ามันเป็นแบบนั้นจริงๆ 

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post ‘อาเซ ธนรุจี’ เด็กหนุ่มที่อยากเปลี่ยนตัวเองให้ดีขึ้น โดยใช้การศึกษาเป็นแรงผลักดัน first appeared on กสศ..

“เมื่อเวลาที่เด็กคนหนึ่งถูกผลักให้พ้นหลุดไปจากการศึกษา นั่นไม่ได้หมายถึงแค่ความตกต่ำของตัวเขาคนเดียว แต่มันคือภาพสะท้อนปัญหาของสังคมทั้งหมด”

ความในใจจากคุณครู  ‘นารีรัตน์ ดาวสนั่น’ หรือ ‘ครูแมว’ จากสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) จังหวัดเชียงใหม่ ที่พูดถึงผลลัพธ์จากปัญหาเด็กเร่ร่อนในมุมของเธอ จากประสบการณ์ทำงานในฐานะ ‘ครู’ บนท้องถนนที่นี่มากว่า 10 ปี โดยเฉพาะการดูแลเด็กเร่ร่อนในย่านตลาดวโรรส หรือที่คนเชียงใหม่เรียกกันติดปากว่า ‘กาดหลวง’ ซึ่งเป็นย่านที่มีเด็กกลุ่มนี้มารวมตัวกันอยู่มากที่สุด

ครูแมวผู้ดูแลเด็กเร่ร่อนจากกาดดอกไม้กว่า 26 ชีวิต และอยู่เบื้องหลังความสำเร็จในการใช้การศึกษา นำพาให้เด็กพ้นจากชีวิตบนท้องถนน เป็นเวลากว่า 1 ทศวรรษที่ครูแมวคลุกคลีอยู่กับเด็กๆ เหล่านี้  ครูแมวบอกกับเราว่างานของเธอคงไม่มีวันเสร็จสิ้น ตราบเท่าที่ยังมีเด็กแม้เพียงแค่ 1 คนที่ไม่ได้รับการศึกษา ขาดที่พักพิง ไม่มีที่ไป หรือมองไม่เห็นว่าจะมีชีวิตต่อไปอย่างไรในอนาคต

ทำไมถึงต้อง“เด็กเร่ร่อน”

การเป็น “เด็กเร่ร่อน” มีสาเหตุมาจากสภาพแวดล้อมที่พวกเขาเติบโตขึ้น ตั้งแต่ปัญหาภายในครอบครัว ทั้งการที่พ่อแม่มีลูกแล้วไม่พร้อมจะดูแล การถูกทำร้ายด้วยความรุนแรง การต้องอยู่ท่ามกลางความไม่เข้าใจกัน ที่บ้านเข้มงวดเกินไป หรือเด็กบางคนต้องโตมาในสถานสงเคราะห์ที่มีวิธีการ มีกฎระเบียบบางอย่างที่ไม่เหมาะกับเขา

ไม่มีใครอยากออกจากบ้านมานอนบนถังน้ำแข็ง บนพื้นซีเมนต์ในตลาด หรือเดินเร่ร่อนขอเงินตามท้องถนนหรอก  แต่ในเมื่อบ้านหรือสถานเลี้ยงดู ไม่ให้การยอมรับเขา หรือไม่สามารถทำให้เขาอุ่นใจได้ เขาก็จะหนีออกมา เด็กพวกนี้คือภาพสะท้อนของปัญหาสังคมหากเราปล่อยไว้อย่างนั้น ก็จะกลายเป็นปัญหาที่ใหญ่ขึ้นไปเรื่อยๆ

ปี 2552 ครูแมวสอบจนได้รับตำแหน่งครูโครงการเด็กเร่ร่อน ทั้งที่ไม่เคยคิดว่าตัวเองจะเข้ามาทำงานในระบบราชการ และไม่รู้ด้วยซ้ำว่า ‘เด็กเร่ร่อน’ คืออะไร รู้แค่เป็นงานที่ต้องลุย ต้องไปหาเด็กด้วยตัวเอง 

พอได้เข้ามาทำตรงนี้จริงๆ ครูแมวก็ต้องลงพื้นที่ไปกับทีมครูทุกคืนในช่วง 4-5 ทุ่ม เพราะเป็นเวลาที่เด็กๆ จะออกมาทำมาหากิน อย่างกลุ่มเด็กขายดอกไม้แถวไนทบาร์ซ่า เป็นต้น จนคุณพ่อเธอถามว่า ‘ทำงานเป็นครูทำไมออกจากบ้านดึกๆ ดื่นๆ?’ ซึ่งเธอเองก็ไม่รู้จะตอบยังไงในตอนนั้น

เมื่อครั้งที่ครูแมวเริ่มเข้ามาดูแลกลุ่มเด็กที่กาดหลวง ก็ได้พบว่ามีเด็กหลายคนไม่ได้เล่าเรียน บางคนเรียนจบชั้นประถม หรือบางคนมีปัญหาจนต้องเข้าออกสถานพินิจหลายครั้ง ส่วนหนึ่งทำงานร้านดอกไม้แล้วก็พักอาศัยอยู่แถวนั้น เด็กๆ เหล่านี้ล้วนไม่มีที่ไป ครูจึงมองว่าถ้าปล่อยพวกเขาไว้ตรงนั้นโดยไม่ทำอะไรเลย อาจเป็นส่วนหนึ่งที่จะทำให้ปัญหาสังคมมันเกิดขึ้น 

แนวคิดการสอนของครูแมว
เปิดใจเด็กก่อน เด็กจึงจะเปิดรับการเรียน

ความท้าทายของครูแมว ในการเริ่มเข้าช่วยเหลือกลุ่มเด็กเร่ร่อน คือสภาพแวดล้อมความเป็นอยู่เดิมของเด็กๆ ทั้ง เรื่องยาเสพติด การลักขโมย การทะเลาะวิวาทหรือทำร้ายร่างกาย สิ่งที่ครูแมวทำคือสร้างความไว้ใจและเปิดใจยอมรับพวกเขา เธอจึงเข้าใจว่าพวกเขาแต่ละคนล้วนแต่ต้องต่อสู้ดิ้นรนกับการเอาชีวิตรอด ซึ่งอาจหล่อหลอมให้มีพฤติกรรมก้าวร้าวหรือพูดจาไม่เหมาะสม แต่พอเธอได้ใช้เวลากับกลุ่มเด็กเร่ร่อนมากขึ้น ยิ่งทำให้เข้าใจว่าสิ่งที่ซ่อนอยูในตัวพวกเขานั้นคือความเปราะบาง หวาดกลัว และบอบช้ำจากประสบการณ์ที่ผ่านมาในชีวิต

“ใช้เวลานานนะ กว่าจะเข้าถึงใจเด็กสักคนได้ ให้เขายอมคุยกับเรา เชื่อใจเรา กว่าจะเจอวิธีที่เหมาะสมในการเข้าหา กว่าเขาจะยอมรับว่าเราเป็นพี่เป็นครูของเขา เป็นคนที่ดูแลช่วยเหลือเขาได้ หรือเปลี่ยนเขาจากคนที่ปฏิเสธไม่เคยคิดจะเรียน จนหันมาให้ความสำคัญกับการเรียนได้ เพราะเขาเชื่อแล้วว่ามันจะช่วยให้ชีวิตเขาดีขึ้น”

ความตั้งใจที่ไม่มีอะไรมาเปลี่ยนแปลงได้

แล้วจุดเปลี่ยนที่เข้ามาทดสอบใจก็เกิดขึ้น เมื่อครูแมวมีโอกาสที่จะไปสอบครูประจำศูนย์การเรียนชุมชนเฉกเช่นครูท่านอื่นๆ แต่เธอตัดสินใจที่จะทำงานดูแลกลุ่มเด็กเร่ร่อนที่นี่ต่อไป 

“ถ้าเราไปสักคนหนึ่งแล้วเขาจะอยู่กับใคร ใครจะคอยช่วยพวกเขา พวกเขาไม่เคยมีใครเลยจนวันนี้ที่เขายอมรับเรา ถ้าเสียเราไปอีกคน ไม่รู้ว่าพวกเขาจะยอมไว้ใจใครได้อีก นั่นทำให้เราไม่สามารถทิ้งพวกเขาไปได้” 

การดูแลเด็กคนหนึ่งต้องใช้เวลา บางครั้งการช่วยเหลือจะไม่สำเร็จ หากใจเด็กคนนั้นยังไม่พร้อม สุดท้ายเขาก็จะกลับไปใช้ชีวิตเร่ร่อนเหมือนเดิม

ทุกวันนี้ ยังคงมีคนรอบตัวที่ตั้งคำถามกับครูแมวว่า ทำไมยังคงทำสิ่งนี้อยู่ ซึ่งคำตอบในใจของเธอคือ การได้พิสูจน์ให้สังคมเห็นว่า “เด็กทุกคนมีศักยภาพเท่าเทียมกัน เพียงแค่พวกเขาไม่ได้มีประสบการณ์แบบเดียวกันในการเติบโตขึ้นมาเท่านั้นเอง”

ทุกวันนี้ครูแมวได้ช่วยเด็กเร่ร่อนจากกาดหลวงรวมทั้งหมด 26 คน ให้ได้เข้าเรียนที่ สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) อำเภอเมืองจังหวัดเชียงใหม่ และเธอยังเป็นผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของเด็กอีกหลายคนที่สามารถใช้การศึกษาพาตัวเองพ้นไปจากชีวิตบนท้องถนนได้

“เราเชื่อว่าเด็กทุกคนจะดีได้ด้วยการศึกษา เราจึงมีชีวิตอยู่เพื่อทำงานและพิสูจน์เรื่องนี้ และดีใจที่ได้รู้ว่ามีคนอีกมากที่คิดแบบเดียวกัน เพราะการช่วยเหลือเด็กกลุ่มนี้ต้องอาศัยคนหลายกลุ่มมาช่วยกัน ไม่ใช่แค่ใครคนใดคนหนึ่ง เพราะสุดท้ายแล้วหากไม่มีใครยื่นมือไปช่วยพวกเขา บั้นปลายของมันก็จะกลายเป็นปัญหาสังคมที่วกกลับมาหาพวกเราทุกคน” ครูแมวกล่าวทิ้งท้าย

ขอบคุณครูแมว ผู้เป็นแรงบันใจให้กับผู้อ่าน และเป็นพลังให้กับบุคลากรอีกมากมาย สำหรับผู้อ่านที่ได้รับแรงบันดาลใจจากเรื่องราวของ ครูแมว คุณเองก็สามารถเป็นส่วนหนึ่ง ที่สร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับสังคมได้ โดยเริ่มจากหัวใจของการเป็นผู้ให้และอยากส่งต่อคุณค่าเหล่านี้ให้ผู้อื่น เพียงเท่านี้ก็เป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงแล้ว

หากสนใจร่วมบริจาคเงินสนับสนุน “โครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา” ซึ่งเป็นโครงการที่ให้การช่วยเหลือเด็กและเยาวชนที่อยู่นอกระบบการศึกษาให้ได้กลับเข้ามาสู่ระบบการศึกษาภายใต้รูปแบบการศึกษาที่ยืดหยุ่น ทั้งการกลับเข้าเรียนปกติและการเลือกเรียนฝึกทักษะอาชีพ เพื่อให้สามารถดำรงชีพเลี้ยงตนเองได้

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post “เด็กจะดีได้ด้วยการศึกษา เราจึงมีชีวิตอยู่เพื่อพิสูจน์เรื่องนี้” – ครูแมว-นารีรัตน์ ดาวสนั่น first appeared on กสศ..