ในงานเปิดตัวโครงการ ‘Mobile School เข้าเรียนไม่ได้ ให้โรงเรียนไปหา’ จัดโดย กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เพื่อสร้างโอกาสการเรียนรู้ และมอบวุฒิการศึกษาให้เด็กและเยาวชนที่หลุดจากระบบการศึกษาทั่วประเทศ เป็นความร่วมมือของ กสศ. และเครือข่ายศูนย์การเรียนโดยสถาบันทางสังคม สถานประกอบการภาคเอกชน นักวิชาการในสาขาอาชีพต่างๆ และชุมชน

“จุดเน้นของ Mobile School เข้าเรียนไม่ได้ ให้โรงเรียนไปหา คือการทำงานเชิงรุก เน้นความยืดหยุ่น ตอบสนองความหลากหลายของผู้เรียนเป็นรายคน โดยมีเด็กเป็นเจ้าของการเรียนรู้ ที่จะเรียนตามความถนัดและความสนใจ ที่สำคัญต้องเป็นการศึกษากินได้ เด็กสามารถเรียนได้ทุกที่ทุกเวลา และได้วุฒิการศึกษาอย่างน้อย ม.6 เพื่อยกระดับรายได้ ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น พึ่งพาตัวเองได้อย่างภาคภูมิใจ” คุณพัฒนะพงษ์ สุขมะดัน ผู้ช่วยผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าว

จากวงเสวนา ‘หลักสูตรยืดหยุ่น ตอบโจทย์ชีวิต กับ ‘Mobile School’ เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม ที่ผ่านมา หลายองค์กรที่ทำเพื่อสังคมจากหลากหลายวงการได้แบ่งปันแนวคิดการพัฒนาหลักสูตรสำหรับเยาวชนที่หลุดจากระบบการศึกษาว่า ปัญหาเรื่องการศึกษาเป็นเรื่องใหญ่ที่ไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยองค์กรเดียว แต่จะมีพลังมากขึ้นเมื่อทุกภาคส่วนให้ความร่วมมือกัน

ครูตูน-พิมพ์ชนก จอมมงคล จากศูนย์การเรียน CYF มองว่าปัจจัยที่ทำให้เด็กหลุดจากระบบการศึกษาไม่ได้มีแค่เรื่องทุนทรัพย์ จากการทำงานร่วมกับเด็กในจังหวัดนครพนมกว่า 275 คนพบว่า 45% ของเด็กกลุ่มนี้ ส่วนใหญ่มีปัญหาเรื่องสังคมในโรงเรียน การบูลลี่ อำนาจของครู และรู้สึกว่าการศึกษาในระบบยังไม่ตอบโจทย์ความต้องการเท่าไรนัก ส่วน คุณแยม-ฐปณีย์ เอียดศรีไชย ผู้ก่อตั้งสำนักข่าว The Reporters ได้พูดถึงการพัฒนาหลักสูตรการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง ว่ามีประโยชน์ต่อเด็กยุคนี้อย่างไร ในขณะที่ คุณแจนเน็ต รุ้งสิทธิกุล จากมูลนิธิเคเอฟซี ประเทศไทย ที่ทำโครงการ KFC Bucket Search เพื่อส่งมอบโอกาสทางการศึกษา พัฒนาศักยภาพให้เด็กและเยาวชนที่ได้รับผลกระทบจากความไม่เสมอภาคทางการศึกษา และลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมในปัจจุบัน

ไม่ใช่เรื่องง่ายที่องค์กรต่างรูปแบบจะทำงานร่วมกัน แต่เรื่องราวของ Mobile School จะเป็นแรงบันดาลใจให้เด็กและเยาวชนที่หลุดจากระบบการศึกษา ได้กลับมามีความหวังได้มากขึ้น เมื่อ Mobile School หรือรถโรงเรียนคันนี้จะวิ่งเข้าไปหาเด็กๆ ที่ไม่สามารถเข้าเรียนได้ พร้อมด้วยการศึกษาที่ยืดหยุ่น และตอบโจทย์ชีวิต

รถโรงเรียนสายชุมชน พัฒนาหลักสูตรที่เหมาะกับแต่ละคน เพื่อคืนอำนาจทางการศึกษาให้เด็ก

หลายครั้งที่การแก้ปัญหาสังคมต้องการผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางมาเป็นกำลังสำคัญ เช่น ศูนย์การเรียน CYF (Children and Youth Development Foundation) ร่วมกับ กสศ. คณะกรรมการศึกษาธิการจังหวัดนครพนม และภาคีเครือข่ายพัฒนาเด็กนอกระบบจังหวัดนครพนม จัดตั้งโครงการ Mobile School เพื่อให้เด็กได้เข้าถึงการเรียนรู้ตามความสนใจทุกที่ทุกเวลา

เมื่อทีม CYF สำรวจและลงพื้นที่ค้นพบว่า จริงๆ แล้วในจังหวัดนครพนมมีเด็กที่หลุดจากระบบการศึกษาจำนวนมาก จึงตั้งคำถามว่า จะทำอย่างไรให้เด็กกลับเข้าสู่ระบบอีกครั้ง หรืออย่างน้อยได้เข้าการศึกษาในรูปแบบที่ตัวเองต้องการ

ครูตูน-พิมพ์ชนก จอมมงคล จากศูนย์การเรียน CYF ได้เล่าเบื้องหลังการทำงานว่า “ที่ผ่านมาเราทำโครงการในจังหวัดนครพนมเป็นหลัก โดยทำงานร่วมกับอบต. ในพื้นที่เพื่อสำรวจจำนวนเด็กนอกระบบ สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับระบบการเรียนผ่านมือถือ ที่สามารถเรียนและทำงานไปพร้อมกันได้ แถมยังได้รับวุฒิการศึกษาเพื่อต่อยอดการทำงานในอนาคตได้ หลังจากเด็กและผู้ปกครองเข้าใจ ทำให้เด็กกลับเข้าสู่การศึกษาในระบบได้เกือบ 100%”

และเพื่อให้เด็กได้เรียนในสิ่งที่ต้องการจริงๆ ทีม CYF จึงได้ออกแบบหลักสูตรที่เหมาะกับเด็กแต่ละคน เช่น เด็กที่อยู่ในชุมชนที่ขึ้นชื่อเรื่องการผลิตครกหิน จะได้เรียนรู้หลักสูตรการผลิตครกหินตั้งแต่ต้นน้ำ ถึงปลายน้ำ เช่น กระบวนการผลิตครกหิน แร่ธาตุที่อยู่ในหิน ประวัติศาสตร์หรือภูมิศาสตร์ในชุมชนนั้นว่าเพราะเหตุใดจึงมีวัตถุดิบให้ใช้เยอะ หรือหากเด็กครอบครัวที่ทำการเกษตร ก็จะมีหลักสูตรการปลูกข้าว ผสมปุ๋ยให้เหมาะกับดินและต้นไม้ การเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร สิ่งเหล่านี้เป็นความรู้ที่ไม่มีสอนในโรงเรียน ดังนั้น ทีมงานจะนำองค์ความรู้มาปรับให้เข้ากับภูมิปัญญาในพื้นที่นั้นๆ 

“เรามองว่าการเรียนในระบบจะเน้นการสอบแบบวิชาการ เด็กทุกคนจะเรียนมาตรฐานเดียวกัน แต่ต้องบอกว่าวิชาการมีความสำคัญกับเด็กบางกลุ่ม แต่ทักษะชีวิตหรือทักษะอาชีพก็มีความสำคัญกับเด็กบางคนเช่นกัน คงตอบได้ยากว่าอะไรสำคัญกว่ากัน ขึ้นอยู่กับรูปแบบบริบทและการใช้ชีวิตของเด็กแต่ละคน”

สำหรับเด็กนอกระบบที่ยังไม่มั่นใจว่าจะเรียน Mobile School ดีหรือไม่ ครูตูน กล่าวว่า เด็กนอกระบบบางคนที่เคยผ่านการเรียนในระบบมาแล้วอาจถูกตีตราว่าเรียนไม่เก่ง เรียนไม่ได้ หากเข้ามาในโครงการ Mobile School แล้ว ทีม CYF พร้อมจะสนับสนุนในทุกช่องทาง โดยเฉพาะการพัฒนาหลักสูตรการเรียนที่เหมาะสม เพื่อให้เด็กได้วุฒิการศึกษา มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น หรืออาจนำไปต่อยอดกับการทำงานในอนาคต ถือเป็นการคืนอำนาจทางการศึกษาให้อยู่ในมือผู้เรียน

รถโรงเรียนสายผู้ประกอบการ ส่งมอบโอกาสทางการศึกษาอย่างต่อเนื่องจาก Bucket Search โดย KFC

ปัญหาการศึกษาเด็กหลุดจากระบบ ไปจนถึงปัญหาเรื่องความเหลื่อมล้ำในสังคมเป็นปัญหาใหญ่ของสังคมไทย หลายคนมองว่าภาคเอกชนจะเข้ามาสนับสนุนและแก้ปัญหาได้อย่างไร คุณแจนเน็ต รุ้งสิทธิกุล จากมูลนิธิเคเอฟซี ประเทศไทย และผู้ร่วมพัฒนาหลักสูตรเรียนแก้จน ด้วยหลักสูตรทักษะอาชีพและการเป็นผู้ประกอบการกับ KFC กล่าวว่า ปัจจุบันมีเด็กที่หลุดจากระบบการศึกษากว่า 1.02 ล้านคน KFC จึงได้ทำโครงการ Bucket Search โรงเรียนนอกกรอบ เพื่อสนับสนุนเด็กให้เข้าถึงระบบการศึกษาที่มีคุณภาพ ทั้งด้านความรู้ ทักษะชีวิต และโอกาสที่ช่วยให้เด็กๆ ได้ค้นหาศักยภาพของตัวเอง

โครงการ Bucket Search มีตั้งแต่หลักสูตรที่สอนในฝั่งหน้าร้าน และสำนักงาน เช่น การบริการและสุขาภิบาลอาหาร วิชาภาษาในโลกธุรกิจ การเงิน ครีเอทีฟ การบริหารและสื่อสารองค์กร วิชาคณิตศาสตร์ และวิชาการตลาด เป็นต้น ไปจนถึงการชวนพาร์ตเนอร์ที่มีความเชี่ยวชาญในด้านต่างๆ มาให้คำแนะนำแก่เด็กๆ เพื่อให้พวกเขาเดินตามความฝันได้อย่างมั่นใจ

คุณแจนเน็ตเล่าว่าความตั้งใจการเข้าร่วมโครงการ Mobile School ของ KFC เพื่อต้องการสร้างหลักสูตรการเรียนการสอนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในวงการการศึกษา แก้ปัญหาเด็กหลุดจากระบบ ผ่านการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง หลักสูตรของ KFC จะมอบทักษะอาชีพ และทักษะการเป็นผู้ประกอบการให้เด็กๆ ได้นำไปต่อยอด และนำวุฒิการศึกษามาเทียบโอนหน่วยกิต

“สาเหตุที่ KFC เข้าร่วมกับโครงการ Mobile School ไม่ใช้เพื่อต้องการให้เด็กเหล่านี้เป็นแรงงาน แต่ต้องการมอบโอกาสทางการศึกษาให้เด็กทั่วประเทศ เมื่อเด็กๆ เข้าร่วมโครงการแล้ว หากรู้สึกว่าสิ่งที่ทำอยู่ตอนนี้ยังไม่ใช่สิ่งที่ชอบ เพิ่งค้นพบความชอบของตัวเองภายหลัง เช่น อยากเป็นช่างทำผม พยาบาล นักข่าว หรือนักร้อง เราก็พร้อมต่อยอดความชอบเหล่านี้ด้วยการทำงานร่วมกับพาร์ตเนอร์ต่างๆ” 

นอกจากจะสร้างอิมแพ็กให้สังคมแล้ว KFC ยังมุ่งมั่นที่จะสร้างการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ พร้อมสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ สนับสนุนให้เด็กได้เรียนรู้ในสาขาอาชีพต่างๆ โดยช่วงแรกตั้งเป้าจำนวนนักเรียนที่จะเข้าร่วมโครงการไว้ที่ 300 คนทั่วประเทศ

อ่านเรื่องราว : ‘ทุกศักยภาพไม่ควรถูกทอดทิ้ง’ ร้านไก่ KFC เปิดห้องเรียนยืดหยุ่น เติมความฝัน สร้างโอกาส ขยาย School Zone แก้ปัญหาเด็กหลุดออกจากระบบการศึกษา

รถโรงเรียนฝึกวิชาชีพสื่อ โดย The Reporters เน้นสื่อสารเรื่องชุมชนสู่สังคม

The Reporters คือสำนักข่าวอิสระที่มีความตั้งใจอยากทำข่าวจากนักข่าวภาคสนามโดยตรง เชื่อมั่นในการรายงานข่าวเพื่อสันติภาพ เน้นการนำเสนอที่เจาะลึกทุกแง่มุม ก่อตั้งโดย คุณแยม-ฐปณีย์ เอียดศรีไชย นักข่าวที่โลดแล่นในสนามข่าวมากกว่า 20 ปี

ด้วยความช่ำชองในสายงาน ทำให้ กสศ. ชวน The Reporters ทำโครงการ Mobile School ด้วยกัน คุณแยม-ฐปณีย์ เอียดศรีไชย ผู้ก่อตั้งสำนักข่าว The Reporters และผู้พัฒนาหลักสูตร The Reporters Juniors กล่าวว่า จากการทำงานร่วมกับ กสศ. ได้เจอและพูดคุยกับเด็กที่หลุดจากระบบการศึกษาพบว่า ยังมีเด็กและเยาวชนอีกมากที่ไม่สามารถเข้าถึงระบบการศึกษาได้ และเมื่อได้สื่อสารถึงโครงการ Mobile School ทำให้เด็กๆ รู้ว่ามีการศึกษาแบบยืดหยุ่น ที่ทำให้พวกเขาได้เรียนตามสิ่งที่ต้องการ 

คุณฐปณีย์ กล่าวถึงการร่วมงานในโครงการฯ ว่า “โครงการ Mobile School เปิดโอกาสให้เด็กนอกระบบได้ฝึกทักษะและวุฒิการศึกษาที่ได้ไปใช้เทียบโอนเพื่อประกอบวิชาชีพ ตอบโจทย์เด็กที่หลุดจากระบบการศึกษาอย่างมาก เพราะการลงสนามจริง คือ การเรียนรู้ที่แท้จริง สำหรับเด็กที่หลุดจากระบบการศึกษา การเรียนรู้ภาคสนามและระบบการทำจริงมีความสำคัญ โดยเฉพาะในงานข่าวที่ต้องมีการสัมภาษณ์ การหาประเด็น การเขียนข่าว วิเคราะห์ข่าว หรือแม้แต่การรายงานข่าวหน้ากล้อง”

คุณฐปณีย์เล่ารายละเอียดการพัฒนาหลักสูตรว่า จริงๆ แล้วทุกคนเป็นสื่อได้ เพราะมีมือถือและโซเชียลมีเดียเป็นของตัวเอง สิ่งที่เราสอนจึงเป็นเรื่องของวิชาชีพนักข่าว สอนการสื่อสารที่ไม่ใช่แค่เรื่องส่วนตัว แต่เน้นการสื่อสารปัญหาในชุมชน เป็นกระบอกเสียงให้คนในพื้นที่หรือผู้สูงอายุที่ไม่สามารถสื่อสารได้เอง 

ที่ผ่านมา The Reporters ได้เปิดรับนักศึกษาฝึกงานอย่างต่อเนื่องหลายปี และจบไปเป็นคนข่าวจำนวนมาก ทั้งการเป็นนักข่าวภาคสนาม ช่างภาพ ตากล้อง ฯลฯ แสดงให้เห็นว่าเขาสามารถนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้กับสนามข่าวได้จริง นอกจากนี้ ยังได้จัดอบรมแก่เยาวชนในชุมชนตามพื้นที่ชายขอบหรือชายแดน กลุ่มชาติพันธุ์ หรือเยาวชนในภาคใต้ เพื่อบ่มเพาะให้เป็นนักข่าวชุมชน

“ทักษะการสื่อสารที่เด็กได้เรียนรู้ ไม่ได้ใช้แค่ในสายงานข่าวเท่านั้น แต่อาจต่อยอดไปสู่การไลฟ์สดขายของ หรือการนำเสนอข้อมูลผ่านสื่อสาธารณะ เป็นการสร้างความมั่นใจในการอยู่หน้ากล้อง”

ในการทำโครงการฯ ให้ประสบความสำเร็จ คุณฐปณีย์บอกว่า เด็กที่หลุดจากระบบการศึกษาไม่ได้มีปัญหาแค่เรื่องฐานะทางการเงิน แต่ยังมีปัญหาเรื่องสังคมในโรงเรียน วิชาการเรียนการสอนที่ไม่ตอบโจทย์ ดังนั้น พ่อแม่ต้องเปิดใจและยอมรับการศึกษาทางเลือก หากผู้ปกครองไม่เข้าใจหรือแสดงให้เห็นความขัดแย้ง ก็อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้เด็กไม่กลับไปสู่การศึกษาอีกครั้ง

ถ้าเปรียบตัวเองเป็นรถโรงเรียน คิดว่ารถคันนี้จะมีจุดหมายปลายทางอยู่ที่ใด

ครูตูน-พิมพ์ชนก กล่าวว่า “อยากให้เด็กค้นพบศักยภาพตัวเองว่าต้องการอะไร มีเป้าหมายในชีวิต ทำให้เต็มที่ ส่วนเป้าหมายระยะยาวของโครงการ อยากให้ทุกคนรับรู้ว่ามีโครงการ Mobile School และอยากให้ภาคประชาสังคมและเยาวชนรับรู้ว่าตนเองมีอำนาจในการศึกษา โดยทุกภาคส่วนพร้อมจะเป็นผู้ช่วย” 

ด้าน คุณแจนเน็ต กล่าวว่า “เราต้องการส่งเขาให้ถึงปลายทางหรือจอดในจุดที่เขาต้องการ เรื่องของการศึกษาเป็นเรื่องที่เรียนรู้ไม่สิ้นสุด แม้จะเป็นรถโรงเรียนแต่ก็ต้องเป็นรถโรงเรียนที่มีการอัปเกรดอยู่เสมอ เพื่อให้เป็นรถที่พร้อมจะส่งพวกเขาไปถึงจุดหมายที่ต้องการ” 

“ปัจจุบันยังมีเด็กอีกหลายคนที่ยังค้นหาตัวเองไม่เจอ อยากบอกว่าไม่ต้องกดดัน ให้ลองทำก่อน การเข้าร่วมโครงการฯ อย่างน้อยเขาได้วิชาความรู้ ได้ใบประกาศนียบัตร การฝึกงานกับ The Reporters เป็นใบเบิกทางที่แสดงให้เห็นถึงการได้รับการยอมรับ ที่สำคัญอยากให้เด็กสื่อสารเรื่องราวได้มากกว่าเรื่องของตัวเอง เล่าเรื่องชุมชน หมู่บ้าน ถ่ายทอดปัญหาหรือเรื่องราวที่อยู่รอบตัวได้ ความรู้เหล่านี้จะทำให้ผู้เรียนมีทักษะและต่อยอดไปสู่การสร้างรายได้ต่อไป” คุณฐปณีย์ กล่าวทิ้งท้าย

ทั้งนี้ โครงการ Mobile School เปิดรับสมัครเพื่อเข้าเรียนในวันที่ 1-30 ของทุกเดือน มีความยืดหยุ่นทั้งเรื่องเวลา และเงื่อนไขในการเข้ารับบริการทางด้านการศึกษา www.eef.or.th, Facebook eefthailand, อีเมล mibileschool@eef.or.th, โทร. 02-079-5475 กด 0

The post Mobile School : รถโรงเรียนยืดหยุ่นตอบโจทย์ชีวิต เริ่มเคลื่อนแล้ว!   first appeared on กสศ..

ดังนั้นการจัดการศึกษาที่จะทำให้เด็กกลุ่มนี้มีรายได้จากการประกอบอาชีพตามเป้าหมายของตัวเอง และได้รับวุฒิการศึกษาไปด้วย คือ รูปแบบการศึกษาที่ตอบโจทย์ชีวิต เพื่อส่งเสริมให้เด็กๆ ได้รับการพัฒนาอย่างเต็มศักยภาพ 

การจัดการศึกษาในรูปแบบนี้ ภาคเอกชนมีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญอย่างมาก ในการเชื่อมโลกการทำงานและโลกของการศึกษาไปด้วยกัน จึงเป็นที่มาที่ กสศ. ระดมความร่วมมือภาคธุรกิจเอกชนที่มีความสนใจพัฒนาหลักสูตรที่ตอบโจทย์ชีวิตเด็กและเยาวชนกลุ่มนี้ เพื่อให้พวกเขากลับเข้าศึกษาต่อจนจบการศึกษาขั้นพื้นฐานและได้รับการพัฒนาทักษะอาชีพตามความถนัดและพัฒนาได้อย่างเต็มศักยภาพ สามารถพึ่งพาตนเองได้ 

กสศ. ยังเชื่อมโยงภาคประชาสังคม ภาควิชาการ และภาคนโยบาย ที่มีความเชี่ยวชาญในการเทียบโอนประสบการณ์เป็นคุณวุฒิ ร่วมพัฒนาหลักสูตรนี้ด้วย จึงเป็นที่มาของ ‘หลักสูตรทักษะอาชีพและการเป็นผู้ประกอบการ’ ของ KFC หนึ่งในองค์กรภาคเอกชนที่ร่วมพัฒนากับ กสศ. และมูลนิธิปัญญากัลป์ที่มีความเชี่ยวชาญในการจัดการเรียนรู้นอกระบบและตามอัธยาศัย ซึ่งหลังจากพัฒนาเสร็จสมบูรณ์ และได้รับการอนุมัติหลักสูตรจากเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุบลราชธานี อำนาจเจริญ จึงได้นำไปทดลองใช้กับเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมที่ครั้งหนึ่งในชีวิตอาจเคยก้าวพลาด จนต้องได้รับโทษทัณฑ์หรือหลุดออกจากเส้นทางการศึกษาไป 

หลักสูตรนี้จะช่วยสร้างสิทธิและโอกาสการศึกษาสำหรับเด็กทุกคนอย่างเสมอภาคและเท่าเทียม เพื่อให้การศึกษาเป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้เด็กเหล่านั้นหวนกลับเข้าสู่เส้นทางชีวิตใหม่และใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างมีศักดิ์ศรี เป็นประตูบานสำคัญที่จะนำพาให้พวกเขาก้าวข้ามอุปสรรค ไปสู่การพัฒนาทักษะ สร้างอาชีพ สร้างรายได้ และพึ่งพาตนเองได้ในท้ายที่สุด

วันนี้ กสศ. ชวนพูดคุยกับ แจนเน็ต รุ้งสิทธิกุล Senior Marketing Manager KFC Thailand และ ศุภชัย ไตรไทยธีระ ประธานมูลนิธิปัญญากัลป์ สองหัวเรือหลักที่ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา ด้วยการสรรค์สร้าง ‘หลักสูตรทักษะอาชีพและการเป็นผู้ประกอบการ’ ที่เด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมจะได้เรียนรู้ผ่านโครงการ ‘KFC Bucket Search’ สร้างการศึกษาที่ยืดหยุ่น เพื่อดึงเอาศักยภาพของเด็กๆ ออกมาอย่างเต็มที่ ด้วยความเชื่อที่ว่าทุกศักยภาพไม่ควรถูกทอดทิ้ง ซึ่งจะทำให้ผู้อ่านเห็นภาพการทำงานอย่างเป็นรูปธรรมว่า ภาคธุรกิจหรือใครก็ตามที่มีไอเดียอยากจะเข้ามามีส่วนร่วมกับการแก้ปัญหาเด็กหลุดออกจากระบบการศึกษาก็สามารถทำได้ 

อะไรเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้หันมาสนใจปัญหาการศึกษาของเด็กไทย

แจนเน็ต: สำหรับ KFC ต้องเท้าความถึงจุดเริ่มต้นของผู้พันแซนเดอร์ก่อนว่า ผู้พันแซนเดอร์ก็เป็นเด็ก Dropout คำว่าโอกาสและความเท่าเทียมจึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เขาต้องการทำไก่ทอดที่อร่อย คุณภาพดี ในราคาที่ทุกคนเข้าถึงได้ ความเท่าเทียมจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุด เพราะฉะนั้นจุดเริ่มต้นของ KFC จึงอยู่ที่การปลูกฝังเรื่องความเท่าเทียมให้กับทุกคน

จนมาถึงวันนี้เราได้เห็นว่าเรื่องการศึกษาเป็นอีกปัญหาหนึ่งที่ยังขาดความเท่าเทียมอยู่ ทั้งที่การศึกษาเป็นรากฐานของการพัฒนาประเทศ เราพบว่าปัญหาเรื่องการศึกษาในช่วงโควิด-19 คือช่วงที่หนักที่สุด เด็กหลายคนต้องหลุดออกจากระบบการศึกษา ไม่ได้เรียนหนังสือต่อ เพราะต้องออกมาทำงาน ตรงนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เราสนใจปัญหาเรื่องการศึกษา

ศุภชัย: ช่วงปี 2563 เป็นปีที่ กสศ. ให้ความสำคัญเรื่องการทำงานกับเด็กที่หลุดจากระบบการศึกษา ซึ่งทางมูลนิธิปัญญากัลป์ก็ได้รับการเชิญชวนให้มาช่วยกันคิดหาแนวทางช่วยเหลือหรือให้โอกาสเด็กที่หลุดออกจากระบบการศึกษาได้ยังไงบ้าง 

ในโปรเจกต์ที่ผมดูแลมีเด็กทั้งหมด 900 คน ในภาคอีสาน ในจำนวนนี้มีเด็ก 300 คน อยู่ในศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนและสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน 9 จังหวัด ในการดูแลของกรมพินิจฯ ซึ่งเราพบว่าเด็กหลายคนออกจากระบบการศึกษาตั้งแต่ ม.ต้น เราจึงคิดว่าน่าจะมีวิธีช่วยเหลือเด็กเหล่านี้ จึงได้จัดตั้ง ‘ศูนย์การเรียน’ เพื่อช่วยแก้ปัญหาน้องๆ ที่หลุดออกจากระบบ ซึ่งตามมาตรา 12 ของ พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 เปิดโอกาสให้ชุมชนหรือองค์กรภาคเอกชนสามารถที่จะจัดการศึกษาให้กับเด็กได้

ในปีแรกเราได้พิสูจน์แล้วว่าสามารถทำได้จริงและมีเด็กจบได้จริง โดยมีศูนย์การเรียน CYF (Children and Youth Development Foundation) ที่นครพนมเป็นต้นแบบในการจัดการศึกษาให้เด็กและเยาวชน หลังจากนั้น กสศ. ก็มีโครงการยกระดับการทำงานร่วมกับกรมพินิจฯ โดยมองว่าทำยังไงให้เด็กประคับประคองชีวิตตัวเองให้รอดได้จริงๆ และอยู่ในจุดที่เขายืนอยู่ได้โดยไม่กระทำผิดซ้ำ

เมื่อเรามาเสริมแรงกับ KFC เราก็ยิ่งเห็นว่ามีอาชีพหลากหลายให้เด็กได้ค้นหาตัวเอง โดยเราจัดเป็นโครงการ KFC Bucket Search ให้เด็กได้เห็นคนในอาชีพนั้นตัวเป็นๆ มายืนขายของให้ดู เห็นบาร์เทนเดอร์มาเขย่าให้ดูจริงๆ เห็นช่างตัดผมเท่ๆ เห็นพี่ๆ KFC มาเล่าประสบการณ์ก้าวพลาดของเขาเหมือนกัน เด็กเขาก็ได้แรงบันดาลใจในการที่จะไปต่อ อันนี้ก็เป็นจุดที่ทำให้เราเห็นว่าความสำคัญของการศึกษาไม่ใช่แค่วุฒิการศึกษาเท่านั้น แต่ทำยังไงให้ขยับไปสู่การสร้างความมั่นคงในชีวิตให้กับพวกเขาด้วย

บทบาทของมูลนิธิปัญญากัลป์ ในฐานะภาคีเครือข่ายของ กสศ. เข้ามามีส่วนร่วมแก้ปัญหาเด็กหลุดออกจากระบบการศึกษาอย่างไรบ้าง

ศุภชัย: มูลนิธิปัญญากัลป์เองก็ทำหลายส่วน เราไม่ได้จัดศูนย์การเรียนอย่างเดียว แต่เราประสานศูนย์การเรียนเครือข่ายในแต่ละพื้นที่ให้มาร่วมจัดการศึกษาแก่เด็กในกระบวนการยุติธรรมด้วย ซึ่งได้รับความอนุเคราะห์อย่างดีจากสมาคมเครือข่ายศูนย์การเรียนโดยองค์กรชุมชนและองค์กรเอกชน อีกส่วนหนึ่งก็เชื่อมประสานภาคีทั้งภาคเอกชนกับภาครัฐในการจัดทำหลักสูตรรองรับ เพื่อให้สังคมเกิดภาพใหม่ในการมองเด็กเหล่านี้

นอกจากนี้เรายังขับเคลื่อนเชิงนโยบาย เช่น การเปลี่ยนระบบของกรมพินิจฯ โดยการพัฒนาตัวแบบการทำงานเชิงระบบที่ศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนเขต 5 และร่วมผลักดันจนเกิดชั่วโมงที่เรียกว่า learning time คือปรับขยายเวลาในการขึ้นหอนอน ให้เด็กได้มีเวลาเรียนรู้ในสิ่งที่เขาสนใจ จากเดิมต้องขึ้นหอนอนตั้งแต่ 5 โมงเย็น ก็เปลี่ยนเป็น 2 ทุ่ม

ในฐานะหน่วยจัดการเรียนรู้ที่ใกล้ชิดกับเด็กเยาวชนมากที่สุด มูลนิธิปัญญากัลป์พบสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำและปัญหาเด็กหลุดออกจากระบบในมิติใดบ้าง

ศุภชัย: อันนี้เห็นชัดมากโดยเฉพาะกับเด็กในกระบวนการยุติธรรม คือมันไม่ได้เป็นความก้าวพลาดที่เราจะโทษเขาคนเดียว เพราะเบื้องหลังของการเข้ามาอยู่สถานพินิจฯ มาจากสภาพปัญหาที่ซับซ้อน เช่น ปัญหาครอบครัวแตกแยก หย่าร้าง สภาพครอบครัวไม่มั่นคง หรือปัญหาความยากจนที่ผลักให้เขาต้องมาอยู่ในเส้นทางนี้ หรือบางคนอาจเป็นเด็กที่มีฐานะ แต่ภูมิคุ้มกันในตัวเองต่ำ ทักษะการใช้ชีวิตต่ำ ก็ไม่สามารถที่จะเผชิญหน้ากับเรื่องบางเรื่องได้ เราเห็นตรงนี้ชัดมาก

ถ้าสะท้อนให้เห็นเป็นกรณีศึกษา เราเห็นเด็กคนหนึ่งเป็นเด็กที่เรียนดีมาก อยู่ ม.5 ใกล้จะจบแล้วด้วย แล้วก็ถูกเพื่อนในโรงเรียนบูลลี่ว่าแม่ทำอาชีพเป็นพีอาร์ร้านเหล้า ร้านคาราโอเกะ ซึ่งแม่เขาเป็นแม่เลี้ยงเดี่ยว ต้องเลี้ยงเขากับน้องสองคน เขาก็เลยพยายามหาวิธีการในการได้มาซึ่งเงินเพื่อให้แม่หยุดทำอาชีพนี้ด้วยการไปขนยาเสพติด

ตอนที่เขาทำครั้งแรกและครั้งที่ 2 เขาไม่รู้ว่าเป็นยาเสพติด พอครั้งที่ 3 เขารู้และเขาอยากได้เงินมากขึ้น เพราะแม่ก็ยังไม่หยุดทำงาน ท้ายที่สุดเขาก็โดนจับด้วยคดีมียาเสพติดในครอบครองเพื่อจำหน่าย 6 ล้านเม็ด แต่ด้วยพฤติกรรมที่เขาเป็นเด็กตั้งใจดี มีความประพฤติดี ตอนนี้น้องกลับออกมาแล้วและผ่านโปรแกรมที่เราทำกับ กสศ. สำเร็จการศึกษาเป็นที่เรียบร้อย 

จากการทำงานเราค่อนข้างเห็นความซับซ้อนของปัญหาเยอะมาก กฎหมายหรือความยุติธรรมพูดถึงเรื่องความเหลื่อมล้ำได้ยากมาก เพราะทุกคนที่ทำผิดก็ต้องได้รับโทษตามที่กฎหมายกำหนด แต่ในขณะเดียวกันภาพความเหลื่อมล้ำที่เราเห็นคือ ภาพก่อนที่เขาจะเข้ามาอยู่ในกระบวนการยุติธรรม เราเห็นภาพที่มีปัญหาซ้อนทับในชีวิตของเด็กคนหนึ่งที่เราไม่สามารถปฏิเสธได้เลยว่ามันไม่ใช่ความผิดของพวกเขา เพราะพวกเราเองก็คือผลพวงของความผิดเหล่านั้นในชีวิตเด็กด้วย

จะเห็นว่าที่ผ่านมามูลนิธิปัญญากัลป์มีส่วนร่วมกับโครงการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษามากมาย อยากทราบว่าทางมูลนิธิมีกลุ่มเป้าหมายอะไรที่ต้องการมุ่งเน้นเป็นพิเศษเพิ่มเติม

ศุภชัย: ตอนนี้นอกจากเด็กในกระบวนการยุติธรรม เราสนใจเด็กที่อยู่ในกลุ่มด้อยโอกาส เช่น พ่อแม่วัยใส กลุ่มเด็กที่ใช้ยาเสพติด แล้วก็มีกลุ่มเด็กจิตเวช คือเป็นวัฏจักรวนเวียนกัน เด็กใช้ยาเสพติดเข้ามาอยู่ในกระบวนการยุติธรรม แล้วเด็กใช้ยาก็ออกไปเป็นเด็กจิตเวช ยิ่งเด็กที่อยู่ในกลุ่มจิตเวชนี่มีข้อกังวลและข้อท้าทายเยอะมากว่าเราจะออกแบบการศึกษายังไงให้เขาสามารถเรียนรู้และฟื้นฟูตัวตนได้ 

สำคัญที่สุดคือต้องทำให้เขามี self esteem (เห็นคุณค่าในตนเอง) สูงขึ้นให้ได้ อย่างน้อยก็จะทำให้เขามีความยับยั้งชั่งใจ สามารถใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างปกติ เพียงแต่ว่าเขาจะต้องใช้ยารักษาในการควบคุมระดับของฮอร์โมนหรือพฤติกรรมบางอย่าง

ตอนนี้เราก็พยายามหาแนวทางเรื่องกระบวนการวินิจฉัยพฤติกรรมเบื้องต้น กับกระบวนการสังคมบำบัด ซึ่งเป็นโจทย์ที่ท้าทายและเป็นสิ่งที่อยากทำในอนาคต

ก่อนหน้านี้ได้เกริ่นถึงโครงการ KFC Bucket Search อยากให้ช่วยขยายความให้ฟังว่าโครงการนี้มีแนวคิดอย่างไร และอะไรคือเป้าหมายของ KFC 

แจนเน็ต: เราต้องการที่จะผลักดันให้สังคมเห็นว่า จริงๆ แล้วเด็กทุกคนมีศักยภาพ ขอแค่ให้โอกาสอย่างเท่าเทียม

KFC Bucket Search คือการค้นหาเด็กที่ไม่มีใครมองเห็น ก็คือเด็กที่หลุดออกจากระบบการศึกษา เราตั้งใจที่จะไปตามหาเด็กๆ เหล่านี้ เพราะเราเชื่อว่าเด็กทุกคนมีความสามารถและมีศักยภาพ เราจึงอยากให้เขากลับคืนสู่สังคม ซึ่งเราใช้คำว่ากลับคืนสู่สังคมไม่ใช่สู่ระบบ เพราะจริงๆ แล้วระบบอาจไม่ใช่คำตอบสำหรับทุกคน ทุกคนมีความชอบและมีความถนัดที่แตกต่างกัน และเงื่อนไขชีวิตที่ต่างกัน

เพราะฉะนั้นโครงการ KFC Bucket Search จึงเป็นการตามเด็กกลับเข้ามาสู่สังคมโดยให้เด็กเป็นตัวตั้งต้น เราจะดูว่าพื้นฐานชีวิตของเด็กเป็นอย่างไร มีความชอบหรือความถนัดอะไร แล้วจัดทำเป็นหลักสูตรให้เขาเลือก เหมือนมี 2 ทางเดินว่าเขาอยากจะเรียนไปด้วยหรือทำงานไปด้วยไหม เพราะปัญหาของเด็กส่วนใหญ่คือความยากจน เป็นปัญหาอันดับหนึ่งที่ทำให้เด็กกลุ่มนี้ไม่สามารถที่จะเรียนหนังสือในระบบได้ 

ส่วนทางเดินอีกทางก็คือเรื่องการฝึกทักษะวิชาชีพ หรือการเป็นสเปเชียลลิสต์ต่างๆ อย่างที่เราเห็นว่าเด็กบางคนอาจมีความถนัดอย่างหนึ่ง เช่น เขาอยากเป็นช่างทำผม ซึ่งเป็นวิชาชีพที่เขาสามารถใช้เลี้ยงดูตัวเองได้ แต่การเรียนในระบบปกติอาจจะไม่เหมาะกับเขา เพราะฉะนั้นปลายทางของเราคือ ต้องการช่วยให้เด็กสามารถพึ่งพาตนเองได้ เราจึงพยายามสร้างทางเลือกต่างๆ ที่ยืดหยุ่น ไม่ใช่ว่าให้เด็กต้องกลับไปสู่โรงเรียนเท่านั้น เพราะนั่นไม่ใช่คำตอบที่ตายตัว 

สิ่งที่เรากำลังทำตอนนี้คือ เราตั้งใจสร้างหลักสูตรการเรียนร่วมกับศูนย์การเรียนปัญญากัลป์ โดยใช้ร้าน KFC เป็นโรงเรียน เพื่อให้เด็กเข้ามาทำงานกับเราได้และสามารถที่จะเรียนจบไปพร้อมๆ กันได้ เราเรียกว่าหลักสูตร ‘entrepreneurship’ หรือ ‘ทักษะอาชีพและการเป็นผู้ประกอบการ’ และเราอยากให้คนเห็นว่าหลักสูตรการเรียนควรจะปรับให้เหมาะสมกับยุคสมัยอย่างไร ไม่ว่าจะเป็นวิชาที่เกี่ยวกับเรื่องการเงิน วิชาภาษาอังกฤษที่จำเป็นต้องใช้ โดยเรียนรู้ผ่านการทำงานจากประสบการณ์จริง 

อยากให้ช่วยยกตัวอย่างหลักสูตรหรือสาระวิชาของ KFC ที่สะท้อนถึงความยืดหยุ่นต่อการเรียนรู้ของเด็กว่าเป็นอย่างไร

แจนเน็ต: หลักสูตรเราชื่อว่า ‘ทักษะอาชีพและการเป็นผู้ประกอบการ’ ในรายวิชาจะมีชื่อวิชาที่เราพัฒนาขึ้นเพื่อให้เหมาะสมกับยุคปัจจุบัน เช่น วิชาจักรวาลภาษาในโลกธุรกิจ ซึ่งไม่ต้องไปนั่งเรียนหรือท่อง แต่เน้นการใช้ให้เป็น เพราะสำคัญที่สุดคือการใช้งาน จึงต้องเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติ 

หลักสูตรนี้ตอบโจทย์กับเด็กที่อยากจะเปิดธุรกิจของตัวเอง การที่เข้ามาทำงานกับ KFC จะช่วยให้เห็นตั้งแต่ต้นกระบวนการเลยว่า การบริหารงานในร้านอาหารต้องทำยังไง รู้จักวิธีการทำ sales forecast (การพยากรณ์ยอดขาย) หรือวิธีการจัดการมาตรฐานอาหารที่ถูกสุขลักษณะ เราเห็นว่าเด็กๆ อยากทำร้านอาหาร อยากไปเปิดร้านก๋วยเตี๋ยว เราตั้งใจให้เขามีองค์ความรู้ตรงนี้ เพื่อเป็นจุดเริ่มต้นให้กับเขา ก็เลยเป็นที่มาของหลักสูตรที่ยืดหยุ่น

ทำความรู้จักห้องเรียน KFC ระดับชั้น ม.ปลาย

หลักสูตรทักษะอาชีพและการเป็นผู้ประกอบการ
• เรียนรู้จากการปฏิบัติงานแล้วเทียบโอนเป็นหน่วยกิตวิชา
• ระยะเวลา 12 เดือน แบ่งเป็นการปฏิบัติงานหน้าร้าน 7 หน่วยการเรียนรู้ และงานภายในออฟฟิศ 7 หน่วยการเรียนรู้
• ทุกๆ 3 เดือน จะหมุนเวียนการเรียนรู้ในแต่ละส่วน ได้แก่ หน้าร้าน กลางร้าน และหลังร้าน
• มีแผนการเรียนย่อยตามสาระการเรียนรู้ของรายวิชาพื้นฐาน

หน่วยการเรียนรู้แบบบูรณาการ
• หน้าร้าน
– การบริการและสุขาภิบาลอาหาร
– ด้วยใจรักนักบริการ
– ตัวตึงวงการอาหาร
– ปรมาจารย์ด้านการครัว
– ยอดนักขาย
– จักรวาลภาษาในโลกธุรกิจ
– นักการเงินตัวยง
• ออฟฟิศ
– การสื่อสารและการตลาดนอกรอบ
– ภาษาอังกฤษเพื่อความก้าวหน้า
– โลกสวยด้วยมือเรา ‘สร้างสรรค์สังคม’ ‘นักเปลี่ยนแปลงโลก’
– วิชาครีเอทีฟเพื่อโลก
– เข้าสู่โลกทำงานแบบดิจิทัล
– การบริหารและสื่อสารองค์กรฉบับผู้พันแซนเดอร์ส
– การจัดแผนงานลับสุดยอด

ศุภชัย: เด็กที่ได้ทุนจาก KFC หลายคนไปเป็นผู้ประกอบการ มีเคสหนึ่งเขานำเงินไปเช่าร้านเปิดร้านขายน้ำปั่นหน้าโรงเรียน แล้วก็ให้แม่มาเฝ้าร้าน ส่วนตัวเขาเองไปทำงานก่อสร้างเพื่อนำเงินมาจุนเจือด้วย ซึ่งทางคุณแจนเน็ตก็มีไอเดียขึ้นมาว่าเราควรมีวิชาที่จะเติมเรื่องการจัดการเงินไหม เพื่อให้เด็กๆ ได้โฟกัสกับการเติบโตและเดินตามความฝันได้อย่างเต็มที่ 

ที่ผ่านมาเรามักจะได้รับบทเรียนระหว่างทางเสมอ คือไม่ใช่แค่เด็กจะได้เรียนรู้ แต่คนทำงานเองก็ได้เรียนรู้ด้วยว่า ยังมีช่องว่างหรือมีจุดอ่อนตรงไหนที่เราจะเติมให้เด็กมีความสมบูรณ์มากขึ้นได้

หลักสูตรที่เราสร้างขึ้นจะมีความยืดหยุ่น สลายรายวิชา ใช้วิธีการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการหน่วยการเรียนรู้ เป็นการลดเวลาเรียน โดยที่เด็กๆ จะได้เรียนรู้ในหลายวิชาพร้อมๆ กัน 

ในหลักสูตรนี้มีแผนการจัดการศึกษาทั้งหมด 14 หน่วยบูรณาการ เป็นเหมือนห้องเรียนพิเศษสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ ไม่ว่าเด็กจะอยู่ไหนก็สามารถเรียนได้ ทั้งการเรียนออนไลน์ เรียนทางไกล หรือมีการมอบหมายใบงานให้เด็กๆ กลับไปทำ 

พอเอาหลักสูตรนี้ไปให้เขตพื้นที่การศึกษาดู เขาว้าวมาก และทางเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุบลราชธานี อำนาจเจริญ ก็ร่วมทีมพัฒนาและให้ข้อเสนออย่างเต็มที่ ตั้งแต่วันที่เราเริ่มต้นจะทำเรื่องนี้ ผอ.เขต ก็อยากเห็นการศึกษาแบบนี้ในโรงเรียน เราก็ไปพัฒนาหลักสูตรและแผนการจัดการศึกษา แล้วส่งไปที่เขตอีกรอบ จากนั้นก็ขยายรายละเอียดเพิ่มเติม เป็นเหมือนสารตั้งต้นที่สามารถเอาไปประยุกต์ใช้จัดการศึกษาให้กับเด็กได้ ส่วนเรื่องการวัดประเมินผล เราจะเชิญผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญ มาช่วยเราในการทำให้หลักสูตรนี้สมบูรณ์ที่สุด

KFC มีความเชื่อมั่นเรื่องการสนับสนุนทุนทำงานเรื่องการศึกษากับ กสศ. อย่างไรบ้าง

แจนเน็ต: เพราะ กสศ. เป็นองค์กรที่ผลักดันเรื่องนี้อย่างชัดเจนและต่อเนื่อง และเราก็เห็นว่าไม่ได้เป็นแค่นโยบาย แต่มี action เกิดขึ้นจริง เราเห็นการทำงานลงพื้นที่จริงๆ และการทำงานร่วมกันกับภาคีเครือข่ายต่างๆ อย่างเช่นมูลนิธิปัญญากัลป์ หรือหน่วยงานต่างๆ ที่มาผนึกกำลังกันแก้ปัญหา 

อย่างกรณีเด็กที่หลุดออกจากระบบ ถ้าไม่มีระบบฐานข้อมูลในการติดตามค้นหาเด็กของ กสศ. การช่วยเหลือเด็กก็คงทำได้ยากมาก เราจึงเชื่อมั่นว่าถ้าเราเป็นอีกแรงหนึ่งในการสนับสนุนก็น่าจะทำให้ผลลัพธ์ไปถึงเด็กจริงๆ 

อีกอย่างที่สำคัญคือ กสศ. ใช้เด็กเป็นตัวตั้ง ไม่ว่าจะแก้ปัญหาอะไรก็ตาม ตรงนี้ก็เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ตัดสินใจสนับสนุนทุนทำงานเรื่องการศึกษากับ กสศ.

ภาคเอกชนอย่าง KFC มีอะไรเป็นต้นทุนสำคัญในการทำงานกับเยาวชน

แจนเน็ต: จริงๆ แล้วการให้ทุนอาจเป็นแค่พาร์ตหนึ่งเท่านั้น แต่สิ่งสำคัญคือคำว่า ‘โอกาส’ ที่จะทำให้เด็กสามารถมีทางเลือกในชีวิตที่มากขึ้นได้ อย่างหลักสูตรที่เราสร้างขึ้นมาก็เป็นการเปิดทางเลือกที่หลากหลาย เพราะฉะนั้นสำหรับภาคเอกชนอย่างเรา ต้นทุนสำคัญที่เรามีคือการหยิบยื่นโอกาสให้กับเด็ก แม้ว่าเด็กกลุ่มนี้จะมีเบื้องหลังชีวิตที่แตกต่างกัน แต่บทบาทของภาคเอกชนที่เราทำได้คือควรจะให้โอกาสกับเด็กๆ เหล่านี้อย่างเท่าเทียมกันด้วย

ช่วงแรกที่ KFC ทำงานร่วมกับ กสศ. จะเป็นการสนับสนุนเรื่องทุนการศึกษา เริ่มต้นจากการจัดกิจกรรมเวิร์กช็อป กิจกรรมแนะแนวเพื่อค้นหาตัวเองและเสริมสร้างความมั่นใจ ให้เด็กได้มีทักษะใหม่ๆ หรือเปิดมุมมองที่กว้างขึ้น หลังจากนั้นพอได้มาทำงานร่วมกับมูลนิธิปัญญากัลป์ในเชิงลึกมากขึ้น จึงเกิดไอเดียกันว่า ในเมื่อ KFC ก็มีหลักสูตรที่ต้องเทรนให้กับพนักงานอยู่แล้ว และเป็นหลักสูตรที่สามารถนำมาใช้จริงในการทำธุรกิจ ก็น่าจะนำมาปรับใช้กับเด็กได้ด้วย อันนี้ก็เป็นอีกหนึ่งต้นทุนที่เรามี 

ขณะเดียวกัน มูลนิธิปัญญากัลป์เองก็มีศูนย์การเรียน สามารถร่วมสร้างหลักสูตรเทียบโอนประสบการณ์เป็นหน่วยกิตได้ ก็เลยกลายเป็นความร่วมมือที่ใหญ่ขึ้นมา ณ วันนี้

ศุภชัย: ในการทำงาน เมื่อมีเพื่อนมาร่วมวงมากขึ้น ก็ทำให้เราเห็นโอกาสมากขึ้นและสนุกกับมันมากขึ้น ประกอบกับทุนเดิมที่ KFC มีอยู่ เราก็รู้สึกว่าทุกอย่างคือการเรียนรู้ได้หมดเลย ซึ่งเราทำงานเหมือนเป็นองค์กรเดียวกันไปแล้วตอนนี้

อีกอย่างคือ พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ จริงๆ แล้วมีจุดแข็งเยอะมากที่จะทำให้เด็กเข้าถึงโอกาสทางการเรียนรู้ได้อย่างยืดหยุ่นและอิสระ ถ้าครูหรือผู้จัดการศึกษามีความกล้าพอที่จะพลิกแพลงและใช้ให้เป็นประโยชน์ 

มีคนเคยถามผมว่ากฎหมายการศึกษาไทยมีจุดอ่อนตรงไหน คือเราแทบหาจุดอ่อนไม่เห็นเลย เพียงแต่ว่าคนที่นำมาใช้ คนที่นำมาประยุกต์ อาจจะตีความในอีกแบบหนึ่ง คือมองกฎหมายเป็นเรื่องที่น่ากลัว แต่จริงๆ กฎหมายก็มีความยืดหยุ่นอยู่ 

ช่วยเล่าไทม์ไลน์การสร้างห้องเรียนพิเศษที่ทำร่วมกันให้ฟังหน่อยว่าจะเป็นอย่างไรต่อไป

ศุภชัย: เราเริ่มเปิดรับสมัครเด็กแล้ว ซึ่งเด็กๆ ที่รับเข้ามาในหลักสูตรนี้ก็คือเด็กที่ออกจากสถานพินิจฯ และศูนย์ฝึกฯ ตอนนี้รอน้องสัมภาษณ์กับทางแฟรนไชส์ของ KFC ที่น้องๆ อยากไปทำ 

ส่วนห้องเรียนพิเศษที่ว่านี้เป็นห้องเรียน ม.ปลาย จากปกติจะมีสายวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ หรือสายศิลป์ต่างๆ แต่ของเราจะเรียกว่าเป็นห้องเรียนอาชีพและผู้ประกอบการ เด็กจะเรียน 1 ปี ที่ KFC โดยเน้นในเรื่องหน่วยกิตหรือตัวชี้วัดในหน่วยการเรียนรู้ที่เด็กๆ จะต้องเก็บให้ครบตามหลักสูตรแกนกลาง เราจะออกแบบสมุดบันทึกไว้เล่มหนึ่ง เพื่อทำเป็นแฟ้มสะสมหลักฐานเชิงประจักษ์ในการเรียนรู้ของเด็กว่าเขาได้เรียนรู้อะไรบ้าง และนำไปเทียบเป็นเกรดในแต่ละเทอม พวกเขาจะเรียนจบอย่างมีคุณภาพ วัดทักษะจากการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์ชีวิตจริง

แจนเน็ต: การทำงานในร้าน KFC เราจะให้เรียนรู้ด้วยกัน 3 ส่วน จะมีตั้งแต่หน้าร้าน กลางร้าน หลังร้าน ซึ่งเรามีหลักสูตรการเรียนรู้และสอนงานลักษณะนี้เหมือนกับเป็นโรงเรียน KFC อยู่แล้ว มีการสอนทฤษฎี ปฎิบัติและวัดผล ดังนั้นจึงไม่ยากที่จะนำมาประยุกต์ใช้ในหลักสูตรนี้และเทียบโอนเป็นหน่วยการเรียนรู้ได้

การเทียบโอนประสบการณ์การเรียนรู้สามารถทำได้อย่างไร

ศุภชัย: จะเป็นการเอาประสบการณ์การทำงานของเด็กมาเทียบเป็นรายวิชา เช่น เด็กต้องสื่อสารกับชาวต่างชาติที่มาสั่งอาหาร ก็จะเอาไปเทียบโอนเป็นรายวิชา English for Business หรือชื่อวิชาว่า ‘จักรวาลภาษาในโลกธุรกิจ’

แจนเน็ต: หรืออย่างในรายวิชาที่เราตั้งชื่อไว้ว่า ‘ปรมาจารย์ด้านการครัว’ ก็สามารถไปเทียบโอนเป็นวิชาสุขศึกษา วิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางได้ 

ในมุมมองของภาคเอกชน มีความคาดหวังอย่างไรต่อเรื่องการศึกษาและการลงทุนในทุนมนุษย์

แจนเน็ต: หัวใจหลักที่เราตั้งใจทำเรื่องนี้ก็คือเรื่องการพัฒนาคน เราอยากเห็นภาพเด็กๆ เหล่านี้สามารถพึ่งพาตนเองได้ อันนี้เป็นคีย์เวิร์ดสำคัญ และเป็นที่มาว่าทำไมเราถึงได้มีการจัดเวิร์กช็อป หรือ training ต่างๆ เพราะบทสรุปของเราต้องการให้เขาสามารถดูแลตัวเองได้ ไม่เป็นภาระครอบครัวหรือสังคม อันนี้คือภาพความหวังที่อยากจะเห็นที่สุด

โครงการ KFC Bucket Search มีโอกาสที่จะต่อยอดไปสู่การออกแบบหลักสูตรเพื่อพัฒนาเด็กและเยาวชนกลุ่มอื่นๆ อย่างไรบ้าง

แจนเน็ต: KFC Bucket Search อาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเล็กๆ เป็นการทดลองทำกับเด็กเยาวชนจากกระบวนการยุติธรรม เพราะเด็กที่หลุดออกจากระบบการศึกษามีเยอะมาก ซึ่งเราอยากจะช่วยให้ได้มากขึ้นและอยากจะเข้าใจเด็กให้ได้มากที่สุด 

สิ่งต่อไปที่เราคิดคือ เราไม่อยากทำงานคนเดียว ในอนาคตเราอยากให้หลักสูตรของเราสามารถใช้ได้กับแบรนด์อื่นๆ อาจจะชวนเพื่อนๆ พาร์ตเนอร์ หรือคนที่อยู่ในองค์กรของเรามาช่วยกันทำให้มันใหญ่มากยิ่งขึ้น เพราะหลักสูตรของ KFC อาจจะมีแค่เรื่องของ entrepreneur ถ้ามี supplier ที่เขาถนัดเรื่องอื่นก็อยากที่จะชวนมาช่วยกันสร้างโอกาส

อันนี้ก็เป็นภาพรวมในระยะยาวที่ต้องการขยายความช่วยเหลือเด็กที่หลุดออกจากการศึกษาให้ครอบคลุมมากขึ้น และต้องการที่จะมีเพื่อนภาคีเครือข่ายในอนาคตที่จะมาร่วมกันค้นหาหาเด็กและให้โอกาสเด็กไปด้วยกัน

มีข้อค้นพบอะไรบ้างจากการทำโครงการ KFC Bucket Search

แจนเน็ต: อย่างแรกเลยคือเรื่องของความชอบและความถนัดของเด็ก ปกติเด็กในกระบวนการยุติธรรมเขาจะได้เรียนวิชาที่มีอยู่ที่ศูนย์ เราก็เลยพยายามค้นหาอาชีพอื่นๆ ให้เด็กได้เห็นอาชีพที่หลากหลายมากขึ้น

สิ่งที่เราค้นหาก็อย่างเช่น วิชาที่เกี่ยวกับการใช้ความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งเราคิดว่าเป็นพื้นฐานของทุกอย่างในการทำงานด้วยซ้ำ เราก็เลยมีบทเรียนจากอาชีพใหม่ๆ เข้ามาเสริมให้น้อง กลายเป็นว่าเราเห็นชัดเลยว่าเด็กสนใจอาชีพที่หลากหลายมาก มีเด็กบอกว่าอยากเป็นช่างทำผม ช่างตัดผม อยากขอเงินทุนไปทำธุรกิจของตัวเอง อยากทำร้านเครื่องดื่ม ร้านอาหาร อันนี้คือสิ่งที่เราเห็นได้จากการที่เราสำรวจอาชีพใหม่ๆ และไม่จำเป็นต้องเหมือนกันทุกคน 

ทางมูลนิธิปัญญากัลป์มองว่าอะไรคือโจทย์สำคัญของการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นและหลากหลาย

ศุภชัย: การศึกษาที่ยืดหยุ่นจะต้องคำนึงถึงความต้องการของเด็ก ฉะนั้นโจทย์ของการจัดการศึกษาจึงไม่ได้อยู่ที่ผู้จัด แต่อยู่ที่เด็ก อย่างโครงการ KFC Bucket Search ไม่ได้มองแค่เด็กที่หลุดออกจากระบบ แต่เรากำลังชวนให้เด็กค้นหาชีวิตตัวเองอีกครั้งว่าตัวเองต้องการอะไร สิ่งที่เขาเคยเห็นอาจเป็นทางเลือกที่น้อยนิดในมุมที่แคบ แต่พอเขาเปลี่ยนสภาพแวดล้อมใหม่ เขาเห็นโลกอีกใบที่กว้างกว่าเดิม เขาสามารถค้นหาหรือผจญภัยในโลกนี้ได้ เราก็เลยมองว่าจุดนั้นจะเป็นทั้งการเรียนรู้ของเด็กและการเรียนรู้ของคนทำงานด้วย

มีการกำหนดคุณภาพและมาตรฐานอย่างไรบ้างในการจัดการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น

ศุภชัย: มันเหมือนกับการเรียนมหาวิทยาลัย เรามีหลักสูตรในมือที่ประยุกต์มาจากหลักสูตรแกนกลาง เพียงแต่เราทำให้วิชาและกิจกรรมการเรียนรู้มีความน่าสนใจมากขึ้น การวัดผลมีความยืดหยุ่นมากขึ้น เด็กๆ ก็มาช็อปปิงและสร้างตารางเรียนของตัวเอง

ไอเดียไม่ต่างจากการจัดการศึกษาผู้ใหญ่ การทำแบบนี้เด็กๆ ก็จะได้รับโอกาสในการเลือกนั้นด้วย เขาควรได้ตัดสินใจเองว่าเขาอยากเรียนอะไร อะไรคือความต้องการของเขา ฉะนั้นแล้วหน้าที่สำคัญของเราคือ การสร้างทางเลือกที่หลากหลาย ท้ายที่สุดก็เชื่อมโยงสิ่งที่เขาเรียนรู้กับมาตรฐานที่ได้มีการกำหนดไว้ เราก็พยายามเชื่อมโยงไปสู่จุดนั้นให้ได้

สำหรับเด็กกลุ่มเปราะบาง โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรม เด็กกลุ่มนี้ควรได้รับแรงสนับสนุนหรือส่งเสริมในด้านใดอีกบ้าง

ศุภชัย: จริงๆ พอมองย้อนไปเด็กกลุ่มนี้ก็ได้รับการสนับสนุนมากกว่าเด็กกลุ่มอื่น ซึ่งเด็กกลุ่มนี้ควรกระจายโอกาสไปสู่เพื่อนๆ หรือเด็กกลุ่มอื่นที่ยังไม่ได้รับโอกาสด้วย

มีครั้งหนึ่งที่เราทำเวิร์กช็อปให้เด็กลองออกแบบดูว่าจะทำยังไงให้คนข้างนอกไม่ต้องเข้ามาอยู่ข้างในเหมือนกับเรา เด็กๆ บอกว่าเรื่องครอบครัวสำคัญ อยากจะทำค่ายครอบครัว เราก็เลยพาเขาออกไปทำค่ายข้างนอก

เด็กไปทำค่ายกับครอบครัวในชุมชนที่ลูกเขามีความเสี่ยง คือเราให้ผู้นำชุมชนเลือกเด็กจากครอบครัวที่ลูกมีพฤติกรรมเสี่ยง อยู่ในช่วงวัยรุ่น เด็กออกแบบค่ายได้ดีมาก เรามองว่าเขาเก่งกว่าการเป็นนักเรียนแล้วนะ เขาเป็นครูได้เลย และเขากระจายโอกาสให้กับคนอื่นๆ ได้ ดังนั้นเราจึงมองว่าควรทำให้เด็กในกระบวนการยุติธรรมได้มีโอกาสที่เขาจะได้ส่งต่อโอกาสให้กับเพื่อนๆ ไม่ใช่เพียงแค่เขาได้รับโอกาสเพียงคนเดียว

แจนเน็ต: จริงๆ แล้วเด็กในกระบวนการยุติธรรมไม่ได้เป็นเด็กกลุ่มเดียวที่เราจะช่วย ในความตั้งใจจริงเราอยากจะช่วยเด็กทุกคนที่ขาดโอกาสตรงนี้ไป เพียงแต่ว่ากลุ่มนี้เป็นกลุ่มแรกที่เราสามารถเข้าถึงได้ก่อน ซึ่งพอเราทำงานกับเด็กกลุ่มนี้ เราเห็นเลยว่าเขามีศักยภาพจริงๆ แต่การที่เขาต้องเข้ามาอยู่ในกระบวนการยุติธรรมอาจเพราะมีปัญหาหลายอย่างทับซ้อนกัน แต่เนื้อแท้เขามีความสามารถ มีความฝัน มีความถนัด และมีความตั้งใจอยู่แล้ว

คิดว่าการเข้ามามีส่วนร่วมขององค์กรเอกชนและภาคส่วนต่างๆ จะช่วยทลายวิกฤตปัญหาการศึกษาไปได้หรือไม่

ศุภชัย: ผมมองว่ามันเกี่ยวกับหลายส่วนมากเลย ทั้งเรื่องของความเชื่อ ภาวะทางเศรษฐกิจ หรือกระทั่งโครงสร้างอำนาจที่มันมีอยู่จึงทำให้ทำอะไรได้ยาก แต่เราจะทำยังไงให้คนตัวเล็กตัวน้อยในพื้นที่สามารถเข้าถึงได้ 

พอเราไปมองเรื่องของการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบาย การไปทลายกรอบความคิดเดิมของคนที่อยู่ภายใต้โครงสร้างอำนาจมันยากมากเลย ฉะนั้นเราอาจจะต้องเริ่มจากคนตัวเล็กตัวน้อย ทำให้เขาแข็งแรง สามารถยืนอยู่ได้ด้วยความมั่นใจว่า พวกเราที่ทำงานอยู่ตรงนี้คือเพื่อน เราจะไม่ทิ้ง เราจะช่วยเหลือ เข้าไปกระตุ้นและพยายามหาจุดเชื่อมโยง

อาจจะเป็น กสศ. ที่เป็นนักเชื่อมโยงโอกาสให้กับคนตัวเล็กตัวน้อยในพื้นที่ เชื่อมโยงเอาทรัพยากรที่รัฐมี แต่เขาเข้าไม่ถึง เชื่อมโยงเอาอำนาจที่รัฐมี แต่เขาไม่เคยได้สัมผัส หรืออะไรก็ตามแต่ ให้เขาได้สัมผัสและเข้าถึงได้

แจนเน็ต: ในเรื่องของวิกฤตทางการศึกษา สิ่งที่ภาคเอกชนอย่างเราสามารถทำได้คือสร้างโอกาส สร้างความตระหนัก ทำให้ประชาชนทั่วไปรับรู้เรื่องนี้ด้วย และพอทุกคนรับรู้ก็จะช่วยกันผลักดันไปเรื่อยๆ เพราะฉะนั้นความตั้งใจเราคือให้โอกาสเด็ก แล้วก็สร้างแรงกระเพื่อมในเรื่องนี้ให้กับทุกคนได้เข้าใจถึงปัญหานี้

อีกอย่างสิ่งที่เราทำในโครงการ KFC Bucket Search เราต้องการให้คนเห็นศักยภาพของเด็กเหล่านี้ ไม่ได้อยากจะดรามาว่าเด็กน่าสงสาร มันไม่ใช่ เราไม่ได้ใช้ความน่าสงสารเข้ามาช่วยเด็ก แต่เราอยากให้เห็นว่าเด็กๆ มีแวว แต่ด้วยอะไรก็ตามแต่ในชีวิตเขามันทำให้เขาขาดโอกาสตรงนี้ ดังนั้น เด็กเหล่านี้ควรได้โอกาสจากพวกเรา ทุกคนควรจะให้โอกาสเขาไปพร้อมๆ กัน

The post ‘ทุกศักยภาพไม่ควรถูกทอดทิ้ง’ ร้านไก่ KFC เปิดห้องเรียนยืดหยุ่น เติมความฝัน สร้างโอกาส ขยาย School Zone แก้ปัญหาเด็กหลุดออกจากระบบการศึกษา first appeared on กสศ..

ล่าสุด เมื่อวันที่ 24 มกราคม 2567 ได้ร่วมกันจัดกิจกรรม “บักเกตเสิร์จคลับ คลับของเด็กนอกกรอบ” เพื่อเตรียมพร้อมและเสริมสร้างความมั่นใจให้กับเด็กเยาวชนจากกรมพินิจฯ 130 คน ในการพัฒนาสมรรถนะ สร้างโอกาสให้เด็กเยาวชนที่ได้ก้าวพลาดให้สามารถนำไปใช้ต่อยอดสู่เส้นทางชีวิตใหม่กับเวิร์กชอป Designing your life ร่วมวางแผนอนาคตและวิธีการใช้ชีวิตให้ทันโลกในทุก ๆ ด้าน เพื่อก้าวตามยุคสมัยที่เปลี่ยนไปให้ทัน และเวิร์กชอปพิเศษ ‘ทักษะหัวใจ’ จาก KFC เพื่อเตรียมเด็ก ๆ ให้พร้อมทั้งในด้านร่างกายและจิตใจ เพื่อพัฒนาน้อง ๆ ให้ได้เป็นตัวเองในเวอร์ชันที่ดีที่สุด

นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมสนทนาสร้างแรงบันดาลใจจากพี่ ๆ คนดังหลากหลายวงการ นำทีมโดย แพท พาวเวอร์แพท, เจเด็ด เฟ็ดเฟ่, แบงค์ วัชรพงษ์ สุริยพันธุ์ และ คุณดิส ผู้จัดการสาขาที่อายุน้อยที่สุดของ KFC มาแนะนำอาชีพจากประสบการณ์ตรง ซึ่งหวังว่าจะช่วยส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ และปลุกไฟในตัวของเด็กทุกคน

“จากก้าวที่พลาดไปสู่เส้นทางใหม่” ร่วมกันค้นหาศักยภาพของเด็กและเยาวชนไปสู่เป้าหมาย Thailand Zero Dropout

โกมล พรมเพ็ง รองอธิบดีกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน กล่าวว่า เด็กที่มาอยู่กับเรา คือเด็กที่ก้าวพลาด ซึ่งส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากขาดวุฒิภาวะหรือมีพัฒนาการที่ยังไม่พร้อมเป็นผู้ใหญ่ ทำให้ตัดสินใจทำผิดพลาด เมื่อต้องมาอยู่สถานพินิจฯ เราพยายามศึกษาทำความเข้าใจประวัติและพฤติกรรมของแต่ละคน อะไรที่เป็นข้อเสียก็จะต้องขัดเกลา โดยเน้นเรื่องการศึกษาและการสร้างพัฒนาการที่ยังต้องปรับปรุงแก้ไข หากพบว่าเด็กคนไหนที่เคยเรียนหนังสือในการศึกษาภาคบังคับระดับไหน หรือยังไม่เคยเรียน ก็จะสนับสนุนให้เรียนต่อจนจบ หรือส่งเสริมการเรียนสายอาชีพให้สามารถดูแลตัวเองได้ เมื่อมีโอกาสพ้นไปจากสถานพินิจฯ หรือศูนย์ฝึกอบรมฯ

“แต่เราก็มีข้อจำกัดเรื่องครู เพราะว่าครูสายวิชาชีพที่มาทำงานกับเรายังมีน้อย จนเป็นอุปสรรคในการพัฒนาเด็ก จึงต้องใช้แนวทางในการส่งเสริมให้องค์กรต่าง ๆ ทั้งภาคเอกชนและภาครัฐ รวมถึงภาคประชาสังคมที่มีความพร้อมที่จะเข้ามาสนับสนุนส่งเสริมด้านการศึกษา ให้เข้ามาทำงานกับเด็กอย่างเต็มที่ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ ส่งเสริมการพัฒนาทักษะอาชีพ หรือรับเด็กและเยาวชนเข้าอยู่ในสถานประกอบการภายหลังการพัฒนาทักษะและสมรรถนะในการปฏิบัติแล้ว เราส่งเสริมเรื่องนี้เพราะพบว่า เมื่อเด็กมีสมรรถนะในการทำงาน มีทักษะ แล้วก็มีงานทำมีรายได้ มีเป้าหมายชีวิตชัดเจนแล้ว โอกาสที่จะกระทำความผิดซ้ำนั้นมีน้อยมาก”

แจนเน็ต รุ้งสิทธิกุล Senior Marketing Manager KFC Thailand  กล่าวว่า โครงการ KFC Bucket Search และกิจกรรมบักเกตเสิร์จคลับ คลับของเด็กนอกกรอบ มีจุดเริ่มต้นมาจากความพยายามในการสานต่อเจตนารมณ์ของผู้พันแซนเดอร์ส ผู้ก่อตั้งเคเอฟซี ที่เชื่อว่าทุกคนควรได้รับโอกาสในการพิสูจน์ศักยภาพของตัวเอง โอกาสที่เท่าเทียมกันเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ผู้พันแซนเดอร์สเคยกล่าวไว้ว่า “สำหรับผมไม่ว่าจะเป็นเศรษฐีพันล้านหรือคนขับรถบรรทุก แต่เมื่อพวกเขานั่งลงบนโต๊ะเดียวกันแล้ว พวกเขาก็คือคนที่อยากกินอาหารดี ๆ สักมื้อ” เคเอฟซีจึงทำไก่ทอดที่มีรสชาติอร่อยที่ทุกคนเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียมกัน

และหากดูจากประวัติผู้พันแซนเดอร์ส จะพบว่า ท่านเคยมีฐานะทางครอบครัวที่ค่อนข้างลำบากตลอดชีวิต ผ่านการทำงานมากมาย เคยเป็นกรรมกรก่อสร้าง ทาสีรถม้า ผู้ควบคุมขบวนรถไฟ นักกฎหมาย คนขายประกันชีวิต ขับเรือ ฯลฯ พยายามหาความสำเร็จ ได้เรียนรู้คุณค่าของการทำงานหนัก จนคิดค้นสูตรไก่ทอดสุดพิเศษได้เป็นผลสำเร็จ ผู้พันแซนเดอร์สจึงเป็นคนที่ให้ความสำคัญกับโอกาสและการค้นหาศักยภาพที่แท้จริงของตัวเองมาก

“เรามองว่า ศักยภาพเป็นสิ่งที่ไม่ควรถูกทอดทิ้ง และคิดที่จะหากลุ่มเป้าหมายที่ยังขาดแคลนเรื่องนี้ จึงได้ทำงานกับ กสศ. และให้เงินทุนเพื่อให้น้อง ๆ กลุ่มนี้ให้มีโอกาสพัฒนาตนเอง มีอาชีพประกอบเพื่อดูแลตัวเองได้ในอนาคต เราช่วยตามหาเด็กที่หลุดออกจากระบบการศึกษาว่าอยู่ที่ไหนกันบ้าง ก่อนที่จะหามาตรการช่วยเหลือ โดยวางแนวทางว่าจะไม่ให้เพียงแค่เงินช่วยเหลือ แต่จะช่วยเหลือตามความต้องการ เช่นถามว่า เขาต้องการเรียนรู้อะไร อยากเรียนหรือทำงานไปด้วย ก็จะช่วยกันหาสถานที่เรียนรู้และที่ทำงาน โดยไม่จำกัดว่าจะต้องมาทำงานกับเรา ต้องเปิดโอกาสให้พวกเขาค้นหาอาชีพหรือความถนัดของตัวเอง และส่งเสริมแต่ละคนตามความต้องการ พวกเขาจะได้รับการสนับสนุนทั้งด้านองค์ความรู้ ทักษะการดำรงชีวิตและเงินทุนตั้งต้น เติมเต็มทักษะและศักยภาพในด้านที่พวกเขาตั้งใจ โดยไม่กระทบกับชีวิตประจำวันที่บางคนต้องทำงานหาเลี้ยงตัวเองและครอบครัวไปด้วย ด้วยทางเลือก Work & Study ที่ช่วยแบ่งเวลาและรายได้ และทางเลือกเงินทุนเพื่อวิชาชีพ เพื่อให้พวกเขากลับมาเชื่อมั่นในศักยภาพและคุณค่าของตัวเองอีกครั้ง และกลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้เช่นเดียวกับคนอื่น ๆ” แจนเน็ตกล่าว

ศ.ดร.สมพงษ์ จิตระดับ กรรมการบริหาร กสศ. กล่าวว่า เด็กในสถานพินิจฯ คือเด็กกลุ่มสุดท้ายของสังคมไทยที่ผู้ใหญ่มักจะละเลย มองไม่เห็นปัญหา ไม่ค่อยใส่ใจพวกเขา เมื่อได้ KFC ซึ่งเป็นเอกชน เป็นภาคธุรกิจที่มีผลกำไรเข้ามาช่วยดูแลปัญหาอีกแรงหนึ่ง ก็จะส่งแรงกระเพื่อมให้เห็นว่า ปัญหาความเหลื่อมล้ำที่เกิดขึ้นกับเด็กกลุ่มนี้ กำลังได้รับความเอาใจใส่ในวงกว้างมากขึ้น และอาจจะเป็นอีกแรงหนึ่ง ที่จะช่วย ให้สังคมพยายามเข้าใจปัญหาของเด็กกลุ่มนี้ ซึ่งเป็นปัญหาที่ละเอียดอ่อน การถอดบทเรียนการเข้ามาทำงานเรื่องนี้ของภาคเอกชนจึงเป็นเรื่องที่สำคัญมาก 

“หลายกรณีต้องมองว่า ปัญหาที่เด็กกลุ่มนี้เผชิญอยู่ เป็นเรื่องที่ไม่สามารถใช้อารมณ์ตัดสิน หรือตีตราได้ พวกเขาคือเด็กที่ก้าวพลาดและยังต้องการโอกาสในการแก้ตัว แก้ไข และพิสูจน์คุณค่าในตัวพวกเขาเอง เด็กในกลุ่มนี้ส่วนใหญ่ มาจากครอบครัวที่มีปัญหาหลายด้าน เช่น เป็นครอบครัวยากจน ครอบครัวแหว่งกลาง พ่อแม่ทิ้งให้ปู่ย่าตายายดูแล หรือทำงานจนไม่มีเวลาดูแลใส่ใจ บางคนเมื่อประสบปัญหาก็ถูกโรงเรียนผลักออกจากความช่วยเหลือ ปล่อยให้เด็กเผชิญหน้ากับ สังคมชุมชนที่เต็มไปด้วยวงจรสีเทา ยาเสพติด อาชญากรรม และความรุนแรง จนหมดทางเลือกที่จะหลีกหนีจากวงล้อมของสิ่งเหล่านี้ สังคมต้องยอมรับว่าเด็กกลุ่มนี้จำนวนมากเป็นเหยื่อของระบบมากกว่าจะเป็นต้นทางของปัญหา

“การทำงานลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษากับเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมจึงเป็นโจทย์ท้าทาย ซึ่งต้องการแนวร่วมจากภาคส่วนต่าง ๆ มาช่วยกันฝ่ากำแพง ช่วยกันออกแบบวิธีการ สร้างความเข้าใจด้วยข้อมูลที่ถูกต้อง เพื่อไม่ให้สังคมตีตรา ปิดกั้นโอกาสและเกิดอคติกับเด็กกลุ่มนี้ รวมถึงสร้างนวัตกรรมที่เหมาะสมเพื่อผลักดันกระบวนการดูเด็กและเยาวชนที่ก้าวพลาดให้กลับมาเป็นทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณภาพ ด้วยวิธีการที่สร้างสรรค์และยั่งยืน” ศ.ดร.สมพงษ์กล่าว

ต้า (นามสมติ) เล่าว่า ตัวเขาเป็นเด็กก้าวพลาดจากคดียาเสพติด การได้เข้ามาอยู่ในสถานพินิจฯ ทำให้เขาต้องทบทวนสิ่งที่ตัวเองเคยทำมากขึ้น และบอกตัวเองว่าจะกลับไปเป็นเหมือนเดิมไม่ได้ จะต้องทำทุกวิถีทางเพื่อให้ชีวิตของตัวเองดีขึ้นและมีทางออกที่ดีกว่าเดิม

“ตอนอยู่ข้างนอก ผมไม่ได้ดึงความสามารถของตัวเองออกมาใช้เลย พอต้องมาอยู่ในสถานพินิจ ผมก็ได้อยู่กับตัวเองมากขึ้น มีโอกาสทบทวนตัวเอง ทบทวนถึงศักยภาพของตัวเองที่มีและพยายามพัฒนาให้ดีขึ้น เปลี่ยนตัวเองจากคนที่ไม่กล้าแสดงออก เป็นกล้าแสดงความสามารถที่มี และเริ่มคิดถึงอนาคต กลัวว่าในอนาคตจะไม่มีกิน พ่อแม่ของผมก็เริ่มแก่มากแล้ว จะให้ท่านดูแลผมไปตลอดชีวิตคงไม่ได้ ตอนนี้ผมอยากเป็นช่างซ่อมรถจักรยานยนต์ เมื่อก่อนผมไม่ได้เรียนรู้เรื่องนี้ และไม่มีวุฒิการศึกษา ตอนนี้ผมเรียนจบแล้วและรอรับวุฒิการศึกษาออกไปเรียนต่อในระดับ ปวส. เพื่อไปประกอบอาชีพ”

ปุ้มปุ้ม (นามสมมติ) เล่าว่า เธอไม่ได้อาศัยอยู่กับพ่อแม่ เธออยู่กับย่า และด้วยอุปนิสัยที่เป็นเด็กที่ดื้อเงียบ ทำให้ไม่มีใครทราบว่ากำลังจะก้าวพลาด เพราะเป็นเด็กที่ติดเพื่อนและตามเพื่อน

“เมื่อก่อนหนูเห็นเพื่อนสำคัญกว่าพ่อแม่หรือว่าย่ามาก ๆ อายุ 15 หนูก็มีเพื่อนผู้ชายที่ไปพัวพันกับยาเสพติด ทำให้ตัวเองต้องเข้ามาอยู่ในวงจรนี้ตามไปด้วย ถูกจับหลายครั้งแต่เจ้าหน้าที่ก็ปล่อยโดยไม่ดำเนินคดี พอถึงอายุ 17 ปี ก็ถูกจับครั้งแรก และกลายเป็นคดีความเป็นครั้งแรกที่ทำให้กลัว เพราะกลัวว่าพ่อแม่จะผิดหวัง สุดท้ายก็ต้องมาอยู่สถานพินิจฯ ระหว่างอยู่ที่นี่ทำให้หนูเรียนรู้ว่าไม่มีใครรักเราเท่าพ่อแม่ เพราะตอนที่อยู่ที่นี่ไม่มีเพื่อนมาเยี่ยมหรือเขียนจดหมายมาหาเลย มีแต่พ่อแม่และคนในครอบครัวเท่านั้นที่มาหาและมาเยี่ยม ตอนนี้หนูได้เรียนรู้แล้วว่าต้องตั้งใจสร้างอนาคตที่ดีให้ตัวเอง จึงตั้งใจเรียนด้านอาชีพระหว่างที่อยู่ที่นี่ เพื่อที่จะออกไปเปิดร้านทำขนม เพราะได้เรียนรู้การทำขนมหลายอย่างจากที่นี่ จะใช้ความรู้และโอกาสจากที่คนอื่นหยิบยื่นให้เป็นประโยชน์ต่อตัวเองและพ่อแม่ให้มากที่สุด”

The post KFC จับมือ กสศ. ขับเคลื่อน Thailand Zero Dropout แก้ปัญหาเด็กหลุดออกจากระบบการศึกษา ผ่านโครงการ Bucket Search first appeared on กสศ..