“โกมาซุม” หรือ ดอกเอื้องเงินหลวง ​ดอกไม้ประจำจังหวัดระนอง กำลังจะถูกนำมาใช้เป็นแบบร่างลงบนผืนผ้าปาเต๊ะ สร้างเอกลักษณ์และเป็นจุดขายที่โดดเด่นให้กับผลิตภัณฑ์ผ้าปาเต๊ะจากฝีมือชาวบ้านกลุ่มหนึ่งใน จ.ระนอง

นอกจากความสวยงามที่โดดเด่น และมีกลิ่นหอมจางๆ แล้ว “โกมาซุม” ยังเป็นจุดขายที่สำคัญของจังหวัดระนอง โดยมีนักท่องเที่ยวจำนวนมากเดินทางมาชมความงามของดอก “โกมาซุม” ซึ่งจะเบ่งบานในช่วงเดือน ตุลาคม-ธันวาคมของทุกปี 

จุดเด่นนี้เอง ทำให้กลุ่มผู้ด้อยโอกาส ทั้งแรงงานนอกระบบ ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ผู้ว่างงาน และผู้สูงอายุ ในพื้นที่ 7 ตำบล ในจ.ระนอง คือ ตำบลทรายแดง ตำบลบางนอน ตำบลบางริ้น ตำบลปากน้ำ ตำบลหงาว ตำบลหาดส้มแป้น และตำบลเขานิเวศน์ รวม 50 คน นำดอกไม้ดังกล่าวมาสร้างสรรค์ ร่างลายขึ้น เพื่อนำไปทำเป็นลายบนผ้าปาเต๊ะ ซึ่งเป็นผ้าท้องถิ่นของภาคใต้​ให้แตกต่างจากผ้าปาเต๊ะจังหวัดอื่น

ภายใต้การดูแลโดยวิทยาลัยชุมชนระนอง ตามโครงการ “จับการแต่งกายแบบ ‘บาบ๋า’ ที่เป็นอัตลักษณ์เชิงวัฒนธรรมของระนอง มาสร้างเป็นกลุ่มผลิตภัณฑ์จากผ้าปาเต๊ะ ส่งเสริมการท่องเที่ยว และสร้างรายได้ให้กับชุมชน” 

ซึ่งถือเป็นหนึ่งใน 70 โครงการ ทั่วประเทศจาก โครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงาน ที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส ที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)

สำรวจตลาดนักท่องเที่ยว​ผลิตสินค้าตามความต้องการ

สำหรับที่มาของทางกลุ่มที่ตัดสินใจเลือกผลิตผ้าปาเต๊ะนั้น เป็นเพราะที่ จ.ระนอง ถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยม และมีนักท่องเที่ยวแวะเวียนมาตลอดทั้งปี ทางกลุ่มจึงอยากสร้างอาชีพให้ผู้ด้อยโอกาส ด้วยการจัดทำของที่ระลึกขายนักท่องเที่ยวเพื่อให้พอมีรายได้​เลี้ยงตัวเองได้บ้าง

จึงเริ่มจากออกไปทำการสำรวจความต้องการของตลาด ทั้งสอบถามจากผู้ประกอบการโรงแรม ร้านขายของที่ระลึก และร้านสะดวกซื้อภายในตัวจังหวัด จนนำมาสู่การผลิตของที่ระลึกหลายชนิด ทั้งพวงกุญแจรูปกาหยู หรือเม็ดมะม่วงหิมพานต์ กระเป๋าคาดเอว กล่องแว่นตา รวมถึงผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในโรงแรม เช่น รองเท้าใส่ในห้อง ผ้ากันเปื้อน ปลอกหมอนอิง  ที่ทำมาจากผ้าปาเต๊ะ

ก่อนที่จะต่อยอดพัฒนาเตรียมพัฒนาสู่การผลิตผ้าปาเต๊ะที่มีลายเอกลัษณ์เป็นของตัวเองในที่สุด

เพิ่มทักษะการตลาด การจัดจำหน่าย ครบวงจร

โดยผู้เข้าร่วมโครงการจะได้รับการพัฒนาทักษะที่เกี่ยวข้องกับการสร้างผลิตภัณฑ์จากผ้าอย่างครบวงจร ทั้งการออกแบบผลิตภัณฑ์จากผ้าปาเต๊ะ  การเพ้นท์ลงบนผ้า และการตัดเย็บออกมาในรูปแบบที่หลากหลาย โดยแบ่งงานกันทำ ตามความถนัดของแต่ละกลุ่ม

นอกจากขั้นตอนการผลิตแล้ว ในโครงการยังจัดการอบรมด้านการตลาด ทั้งการวางแผนต้นทุนการผลิต การคิดค่าแรง และการจัดจำหน่ายให้กับเครือข่ายชุมชนแบบครบวงจรอีกด้วย

รวมถึงการอบรมทักษะการขายผ่านช่องทางออนไลน์อย่าง facebook และแพลตฟอร์มอย่าง Lazada อีกด้วย ซึ่งตามหลักสูตรโครงการจะกำหนดให้การอบรมในส่วนนี้แบ่งเป็นกลุ่มย่อย เพราะต้องการให้ทุกคน ไม่ว่าจะเป็นคนสูงอายุ หรือผู้ที่ไม่มีพื้นฐานมาก่อน สามารถเรียนรู้ได้อย่างแท้จริง

สร้างงาน สร้างรายได้จากฐานที่ชุมชนมี

“สังเกตได้ชัดเลยว่าเขาสนใจมาก และมีความสุขกับการผลิตสินค้าที่เกี่ยวข้องกับผ้าปาเต๊ะ เพราะที่ระนองเองก็ส่งเสริมให้คนท้องถิ่นสวมใส่ชุดที่ทำมาจากผ้าปาเต๊ะอยู่แล้ว และเมืองนี้เป็นเมืองท่องเที่ยว การนำเอกลักษณ์ของจังหวัดมาผลิตเป็นสินค้าที่ระลึก หรือใช้เองในท้องถิ่น จะทำให้พวกเขามีงานสร้างรายได้จากฐานที่ชุมชนมีอยู่”  น.ส.สุข์พิณ์ฌา ไสยวงศ์ วิทยาลัยชุมชนระนองเล่าถึงความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับผู้เข้าร่วมโครงการ

อย่างไรก็ตามแม้ว่าขณะนี้สินค้าทั้งหมดที่ทำขึ้น ยังไม่ได้วางตลาดขายจริง แต่จากการประเมินต้นทุน กำไรที่ได้รับจะมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ต่อชิ้น ขึ้นอยู่กับว่าในแต่ละกลุ่มจะนำไปจัดสรรปันส่วนอย่างไร

ความสำเร็จของโครงการนี้ แม้จะยังไม่เห็นชัดเจน แต่ปลายทางที่ตั้งไว้ คือการให้ผู้เข้าร่วมโครงการไปแล้วสามารถนำเอาทักษะเหล่านี้ไปประกอบอาชีพ โดยใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชน และต่อยอดเพื่อสร้างรายได้ให้กับตัวเองและครอบครัวอย่างมั่นคง

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post จากอัตลักษณ์ของจังหวัดสู่ โอกาสสร้างงาน สร้างรายได้ จากฐานของชุมชน first appeared on กสศ..

ความไม่แน่นอนของท้องทะเล เป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้ชาวบ้านในชุมชนอ่าวบ้านดอน จ.สุราษฎร์ธานี ประสบกับปัญหาความมั่นคงทางอาหาร บางวันออกเรือไปได้กุ้ง หอย ปู ปลา กลับมาพอได้กินกันในครอบครัว เหลือก็นำไปขายต่อ แต่บางวันออกเรือไป สุดท้ายกลับต้องกลับบ้านมือเปล่า ทั้งหมดเป็นเรื่องของธรรมชาติที่ไม่อาจควบคุม

ยิ่งกว่านั้น “กลไก” การค้าขายสัตว์น้ำที่นี่ต้องทำผ่าน “คนกลาง”  ทำให้ถูกกดราคา และเมื่อไม่มีทางเลือกอื่นก็ต้องยอมรับสภาพ โดยไม่สามารถไปเจรจาต่อรองตามระบบการแข่งขันทางการตลาดใดๆ ได้

สถานการณ์ที่เป็นอยู่ ทำให้น้ำพักน้ำแรงของชาวบ้านที่ทุ่มเททำงานอย่างหนัก ต้องล่องเรือหาปลาตั้งแต่เช้ามืด  กลับได้ผลตอบแทนเป็นตัวเงินเล็กน้อย เพียงพอแค่ซื้อของใช้ในแต่ละวันเท่านั้น

ด้วยเหตุนี้เองจึงเป็นที่มาของ “โครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์แก้ปัญหาความมั่นคงทางอาหารและรายได้ให้กับชุมชนอ่าวบ้านดอน”  การหาทางออกด้วยองค์ความรู้การถนอมอาหารทะเล เพื่อแก้ปัญหาความไม่แน่นอน ของฐานทรัพยากร ที่เชื่อว่าจะช่วยแก้ปัญหาความยากจนของชาวบ้านได้ 

สร้างมูลค่าเพิ่มจากฐานทรัพยากรที่มี

กลุ่มเป้าหมายของโครงนี้คือ  50 คน  ประกอบไปด้วย แรงงานนอกระบบอย่างประมงพื้นบ้าน คนว่างงาน ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ และผู้สูงอายุ

“กลุ่มที่เราไปเจอเป็นชาวประมงพื้นบ้านที่ไม่มีเงิน เพราะมีบางช่วงที่เขาหาเงินไม่ได้หรือหาได้ จับมาก็เอาไปขายก็ได้เงินนิดหนึ่งซื้อของอย่างหนึ่งก็หมดแล้ว บางคนจะส่งลูกเรียนยังยากลำบากเลย หรืออย่างบางคนเป็นคนว่างงาน เป็นแม่บ้าน รอสามีออกเรือกลับมา เอาของที่ได้ไปขายก็จบ เราก็เลยคิดว่าตัวผลิตภัณฑ์ถ้าแปรรูปมันจะสร้างมูลค่าเพิ่มขึ้น” อ.มโนลี ศรีเปารยะ เพ็ญพงษ์ มหาวิทยาลัยสุราษฎร์ธานี ผู้รับผิดชอบโครงการ บอกเล่าถึงที่มาโครงการ

ปรับรสชาติให้ถูกปากเป็นมาตรฐานเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าคนในชุมชนจะมีองค์ความรู้เกี่ยวกับการแปรรูปอาหารทะเลอยู่แล้ว แต่ปัญหาที่พบคือ สูตรของการแปรรูปไม่มีมาตรฐานที่ตายตัว ทำให้การแปรรูปแต่ละครั้งรสชาติแตกต่างกันไม่คงที่  การแก้ปัญหาคือการเข้าไปคิดค้น ปรับปรุงสูตรให้มีความเป็นมาตรฐาน และทำให้ถูกปากผู้บริโภคให้มากขึ้น

โดยเมนูที่ผู้เข้าร่วมโครงการตั้งใจที่จำแปรรูปนั้น ประกอบไปด้วย ปูจ๋า น้ำพริกปู ปลาตากแห้ง แต่ทว่ากระบวนการผลิตกำลังจะเริ่มขึ้น กลับเจอกับวิกฤตการณ์แพร่ระบาดของ COVID-19 ก่อน ซึ่งคาดว่าในช่วงเดือนมิถุนายน ถึง กรกฎาคมจะสามารถวางขายผลิตภัณฑ์นี้ได้

ปรับดีไซน์บรรจุภัณฑ์ดึงกลุ่มลูกค้าออนไลน์

สิ่งสำคัญอีกอย่างที่ทางโครงการกำลังเดินหน้าพัฒนาคือ  คือ “ช่องทาง” การขาย ที่จะต้องพยายามผลักดันให้ขายบนแพลตฟอร์มออนไลน์ให้ได้ ซึ่งการที่จะดึงดูดกลุ่มลูกค้าได้นั้น บรรจุภัณฑ์จะต้องมีความน่าสนใจ โดยทั้งการพัฒนาการแปรรูป และ ออกแบบบรรจุภัณฑ์นั้น ผู้เข้าร่วมโครงการจะได้รับการอบรมจากผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขาของมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี รวมถึงผู้มีความรู้ในท้องถิ่น

“ตั้งเป้าว่าอย่างน้อยต้องขายผ่าน Shopee ให้ได้ ไม่ใช่แค่เพียงขายผ่านเฟซบุ้กเท่านั้น ส่วนทุนที่ได้มาเราจะนำไปซื้ออุปกรณ์ และเครื่องทำบรรจุภัณฑ์ เช่น เครื่องซีล  ตัวทำ packaging เพราะวัตถุดิบการผลิต เขามีต้นทุนทางธรรมชาติอยู่แล้ว หรือถ้าใครอยากจะต่อยอดให้เป็นธุรกิจของตัวเองต่อไปก็ได้ ”

นอกจากนี้จะยกระดับผลิตภัณฑ์ด้วยการขอเครื่องหมาย อย. เพื่อรับรองคุณภาพสินค้า กับอุตสาหกรรมจังหวัดด้วย

แรงบันดาลใจสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

แม้ว่าจะยังไม่ได้ลงมือในภาคปฏิบัติ แต่ก่อนหน้านี้ชาวบ้านได้เข้าอบรมทางวิชาการแล้วหลายกิจกรรม ไม่ว่าจะเป็น  การอบรมให้คิดต้นทุนสินค้าตามหลักเศรษฐศาสตร์ และ เศรษฐกิจพอเพียง รวมถึงการจัดทำบัญชีครัวเรือน

“เขาตั้งใจจริงๆเราสัมผัสได้ อย่างตอนเรียนบัญชีครัวเรือน เขาไม่รู้จริงๆว่าบัญชีครัวเรือนอย่างไร และทำไมต้องทำ แต่พอเขาทำบัญชีครัวเรือนได้ เขาก็แฮปปี้ มีความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น จากแรงงานบันดาลใจที่เราสร้างให้กับเขา แนวคิด ทัศนคติของเขาเปลี่ยนในทางที่ดี คนกลุ่มนี้เขาพร้อมที่พัฒนาชีวิตของตัวเอง แต่ที่ผ่านมาไม่มีโอกาส”

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post ชุมชนอ่าวบ้านดอน สร้างมูลค่าเพิ่มจากฐานทรัพยากรทางทะเล first appeared on กสศ..

กลุ่มคนที่ยืนอยู่กลางสนามหญ้าสีเขียวสดของสนามกอล์ฟแห่งหนึ่งในจังหวัดพังงา กำลังเรียนรู้ทักษะการเป็น “แคดดี้” หรือ ผู้ช่วยนักกอล์ฟ ตามโครงการพัฒนาทักษะการปฏิบัติงานและทักษะการสื่อสารภาษาอังกฤษของพนักงานแคดดี้เพื่อรองรับการท่องเที่ยวเชิงกีฬาของจ.พังงา

​คนกลุ่มนี้ บ้างก็มาจากแรงงานนอกระบบ ทั้งรับจ้างรายวัน ทำสวน ทำประมง ซึ่งหาเงินได้เพียงวันละ 100-200 บาท  บ้างก็เป็นคนว่างงาน และมีบางส่วนที่เป็นนักเรียนซึ่งต้องการมีรายได้เสริมเพื่อนำไปแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายที่บ้าน

แม้จะต่างที่มา แต่ทุกคนล้วนแล้วแต่ตั้งใจเรียนรู้เทคนิคการดูแลนักกอล์ฟอย่างเต็มที่ ด้วยความหวังว่าองค์ความรู้ที่ได้รับเหล่านี้ จะเป็น “จุดเปลี่ยน” ในชีวิตของพวกเขาที่จะได้สร้างงาน-สร้างเงินด้วยลำแข้งของตัวเอง

“พังงาเป็นจังหวัดที่มีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ มีนักท่องเที่ยวทั่วโลกมุ่งหน้ามาพักผ่อนที่นี่ นอกจากทะเล และธรรมชาติที่สวยงามแล้ว ยังมีสนามกอล์ฟที่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวมาโดยตลอด แต่ก็พบว่าในสนามกอล์ฟยังขาดแคดดี้จำนวนมาก” ธวัชชัย จิตวารินทร์ ครูเชี่ยวชาญ วิทยาลัยชุมชนพังงา ฉายภาพให้เห็นถึงที่มาของโครงการ

การฝึกทักษะอาชีพ แคดดี้ของจ.พังงา นับเป็นหนึ่งใน 70 กว่าโครงการจากโครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาสของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)​โดยเน้นการคัดเลือกผู้เข้าร่วมอบรมจากกลุ่ม “ผู้ด้อยโอกาส” ใน 7 อำเภอของจ.พังงา ที่มีอายุไม่เกิน 45 ปีจำนวน 50 คน

นักกีฬา นักวิชาการ ผู้ประกอบการ จับมือร่วมวางหลักสูตร

หลักสูตร ถูกออกแบบมาจากการระดมสมองของทั้งนักวิชาการ จากมหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ และมหาวิทยาลัยราชภัฎสุราษฎร์ธานี ผู้เชี่ยวชาญจากสำนักงานท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัด รวมถึงข้อเสนอแนะจากผู้ประกอบการสนามกอล์ฟในพื้นที่

สำหรับเนื้อหาการเรียนในหลักสูตร  4 ด้าน คือ 1.ความรู้ในการสื่อสารภาษาอังกฤษ  2.ทักษะการปฏิบัติงานของแคดดี้  3.การปฐมพยาบาลและการโภชนาการเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับแคดดี้ที่เข้าอบรม และ 4.การดำเนินชีวิตแบบปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อที่จะเป็นช่องทางให้ผู้อบรมสามารถบริหารรายรับรายจ่ายหลังจากเสร็จสิ้นโครงการ

อัพสกิลภาษาอังกฤษ เสิรมศัพท์เทคนิคกอล์ฟ

“ธวัชชัย” บอกว่า การสื่อสารภาษาอังกฤษของแคดดี้ถือว่ามีความจำเป็น เพราะนอกจากมีนักท่องเที่ยวต่างชาติจำนวนมากแล้ว กีฬากอล์ฟยังมีศัพท์เฉพาะทางด้วย ดังนั้นผู้ที่ผ่านการอบรมจะสามารถสื่อสารภาษาอังกฤษได้ทั้งในระดับที่ใช้สื่อสารปกติในสถานการณ์จริง รวมไปถึงเข้าใจและใช้ศัพท์เทคนิคได้อย่างถูกต้อง

นอกจากการอบรมทางวิชาการแล้ว การปฏิบัติและลงพื้นที่ฝึกหัดจริงมีความสำคัญอย่างยิ่งของหลักสูตรนี้  

“ฝึกขับรถกอล์ฟ ทุกคนต้องเรียน ต้องขับให้ได้ทุกคน ส่วนทักษะที่สำคัญอื่นนั้น คือ อย่างแรกจะต้องมีใจบริการมาเป็นพื้นฐาน ต้องเรียนรู้กฎ กติกาต่างๆ เทคนิค การอ่านไลน์หญ้าบนกรีน ดูทิศทางลม ดูอุปสรรคต่างๆ มีอะไรบ้าง รายละเอียดของสนามเป็นอย่างไร ซึ่งทักษะเหล่านี้แคดดี้ ต้องให้คำแนะนำกับผู้เล่นได้ว่าหลุมนี้มีลักษณะอย่างไร มีความลาดเอียงเท่าไหร่”

ทดสอบมาตรฐานผ่านมีงานทำทันที

สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ผู้เข้าร่วมโครงการทุกคนจะถูกเคี่ยวกรำเป็นเวลา 60 ชั่วโมง และหลังจากทดสอบมาตรฐานเสร็จสิ้น พวกเขาจะมีงานทำทันที  โดยวิทยาลัยชุมชนพังงา ได้ทำเอ็มโอยูกับผู้ประกอบการเอาไว้ก่อนหน้านี้

รายได้ของแคดดี้ที่จ.พังงา จะอยู่ที่รอบละ 350 บาท (3-4 ชม.) รวมกับทิปขั้นต่ำ 300 บาท  วันหนึ่งออกได้มากสุด 2 รอบ เป็นรายได้ที่ผู้เข้าโครงการจะได้รับ

ความภูมิใจที่มี “อิสระ” ได้ทำงานในบ้านเกิด

“คนที่เขามาอบรมเขารู้สึกประทับใจ และ ภาคภูมิใจ ที่มีโครงการ ซึ่งเป็นโอกาสที่จะทำให้เขาได้พัฒนาตัวเอง สามารถทำงานที่บ้านได้ มีความเป็นอิสระ ไม่ต้องไปหางานที่ต่างจังหวัด ได้อยู่กับครอบครัว เพราะเราตั้งใจทำหลักสูตรนี้ให้ยึดบริบท และความต้องการของท้องถิ่น”

นอกจากนี้ยังมีแนวคิดว่าจะต่อยอดอบรมในรุ่นต่อไป เพราะหลังจากที่ผู้ประกอบการสนามกอล์ฟอื่นเห็นหลักสูตรนี้ ได้ติดต่อมายังวิทยาลัยชุมชนเพื่อให้จัดการสูตรในรูปแบบเดียวกันนี้อีก เพื่อผลิต “แคดดี้”ที่มีคุณภาพในพื้นที่

“ความสำเร็จของโครงการนี้สุดท้ายเห็นคนว่างงานมีอาชีพ และมีเครือข่ายหรือชมรมแคดดี้เกิดขึ้นในพื้นที่ เพื่อพัฒนางานอาชีพแคดดี้ให้จังหวัดพังงาต่อไปและยกระดับสู่ระดับสากล  ส่วนคนที่ไม่ได้เป็นแคดดี้ ก็สามารถไปเป็นงานได้อื่น ที่ใช้ทักษะภาษาอังกฤษที่ฝึกมาได้ ทั้งงานโรงแรม และงานท่องเที่ยว” ธวัชชัย กล่าว

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post เส้นทางสู่ “​แคดดี้มืออาชีพ” ความภูมิใจที่ได้ทำงานในบ้านเกิด first appeared on กสศ..

วิถีปกาเกอะญอ สู่ ผลิตภัณฑ์ของชุมชน
ผ่านร้านค้าออนไลน์ ของศูนย์การเรียนโจ๊ะมาโลลือหล่า

“ห้องเรียนการทำร้านค้าออนไลน์” ของ ศูนย์การเรียนโจ๊ะมาโลลือหล่า บ้านสบลาน ต.สะเมิงใต้ อ.สะเมิง จ.เชียงใหม่ เกิดขั้นเพื่อแก้ไขปัญหา “ช่องทางการจัดจำหน่าย” สินค้าพื้นบ้านของคนในชุมชน เนื่องจากมีข้อจำกัดเรื่องทำเลที่ตั้งซึ่งอยู่บนเขาสูงห่างไกล จนเป็นอุปสรรคสำหรับการเดินทาง   

ที่ผ่านมา การจะต้องขนสินค้าเพื่อลงมาขายด้วยตัวเองจึงไม่ใช่เรื่องง่าย ​หรือแม้แต่มาตรการสนับสนุนจากภาคส่วนต่างๆ เช่น การจัดนิทรรศการให้ชาวบ้านไปร่วมออกร้าน ก็ยังมีต้นทุนเรื่องค่าเดินทางที่ทำให้เมื่อหักลบกลบหนี้กับค่าใช้จ่ายแล้ว รายได้จากการขายสินค้าก็ไม่พอกับค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไป

การมีร้านค้าออนไลน์จึงน่าจะเป็นทางออกที่ดีสำหรับคนในชุมชน ซึ่งคาดว่าจะช่วยให้คนในหมู่บ้าน ซึ่งเมื่อหมดหน้านาแล้ว ลงไปรับจ้างทำงานนอกพื้นที่ จะได้เปลี่ยนมาอยู่บ้านลองขายของสร้างรายได้ไม่ต้องไปรับจ้างที่อื่น

“คนในชุมชนส่วนใหญ่ คือ คนว่างงาน ทำไร่ปลูกข้าวไว้กินเองบ้าง แต่เวลาจะหาเงินแต่ละครั้ง ต้องลงจากดอยไปรับจ้าง ต้องออกจากพื้นที่ และงานไม่ได้มีตลอด คนที่จะลงไปทำงานได้ก็คือ วัยหนุ่มสาว ทำให้ในหมู่บ้านก็ขาดแรงงาน ขาดคนที่จะทำไร่ทำนา คนที่จะดูแลรักษาป่าก็ขาด คนที่จะช่วยดับไฟป่าก็ขาด แต่ถ้าเราสามารถที่จะสร้างงานในชุมชนได้ ให้เป็นงานที่ดีและรักษาภูมิปัญญาของเขา รักษาวิถีวัฒนธรรมของเขา รักษาสิ่งแวดล้อม มันจะทำให้ชุมชนอยู่ได้อย่างยั่งยืน” ครูนิด อรพินทุ์ กุศลรุ่งรัตน์ ฉายภาพของโครงการ

ห้องเรียนการทำร้านค้าออนไลน์ เป็นส่วนหนึ่งของ โครงการสร้างและพัฒนาระบบบริหารจัดการออนไลน์ของศูนย์การเรียนชนเผ่าเพื่อพัฒนาการศึกษาและสร้างอาชีพในชุมชนสู่การพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน ซี่งได้รับการสนับสนุนจากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)​

เปิดให้ผู้ขาดโอกาสในชุมชนเลือกเรียนตามความสนใจ

เริ่มต้นจากการเปิดโอกาสให้กับนักเรียนที่ขาดโอกาสในการเข้าถึงระบบการศึกษาในโรงเรียนของรัฐ จำนวน 15 คน และเปิดรับผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ 25 คน และ ผู้ว่างงานในชุมชนอีก 20 คน รวม 60 คนมาร่วมอบรม

หลักสูตรของโครงการจะเริ่มตั้งแต่การวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมาย วิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อนของชุมชน แนวทางการบริหารจัดการร้านค้าออนไลน์ให้มีความเข้มแข็ง ประกอบการได้จริงในระยะยาว รวมถึงการสร้างแบรนด์

แต่โครงการนี้มีความแตกต่างกับโครงการอื่นที่เปิดกว้างให้ผู้เข้าร่วมอบรมทุกคนสามารถเลือก อบรมในสิ่งที่ตัวเองสนใจ และตามความถนัดได้ โดยไม่จำเป็นต้องอบรมเนื้อหาเหมือนกันทั้งหมด  บางส่วนอาจเรียนการบริหารจัดการร้านค้าออนไลน์ บางส่วนอาจเน้นไปที่เรื่องการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อนำมาขายในออนไลน์

“เราไม่ได้เน้นว่าคนทุกคนจะต้องฝึกแบบเดียวกันทั้งหมด เพราะแต่ละคนมีความถนัดที่แตกต่างกัน และโครงการนี้ก็มีงานหลากหลายอย่างให้เลือกตามสิ่งที่ตัวเองถนัด”

อย่างกลุ่มเด็กนักเรียน ส่วนใหญ่จะสนใจการบริหารจัดการร้านค้าออนไลน์ และการสื่อสาร ว่าต้องทำอย่างไร หรือ กลุ่มที่ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ จะถนัดเรื่องการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ที่มาจากภูมิปัญญาของท้องถิ่น

เฟ้นหาคุณค่าภูมิปัญญาในชุมชนเพื่อพัฒนาเป็นสินค้า

“ครูนิด” มองว่า ความยั่งยืนของโครงการนี้จะอยู่ที่กลุ่ม​เด็กๆ ซึ่งจะถูกสร้างให้เป็นผู้ประกอบการสังคมรุ่นใหม่ในพื้นที่ ซึ่งพวกเขาสามารถเฟ้นหาคุณค่าหรือภูมิปัญญาในชุมชน ขยายต่อให้เป็นสินค้าที่จะขาย ในขณะเดียวกันก็เป็นแกนในการเชื่อมโยงความต้องการของผู้บริโภคภายนอก กับผู้ผลิตภายในชุมชนได้  

สำหรับสินค้าที่ชุมชนผลิต และจะถูกนำไปขายในร้านค้าออนไลน์นั้น มาจาก 3 ส่วน คือ ศูนย์การเรียนโจ๊ะมาโลลือหล่า ศูนย์การเรียนมอวาคี จ.เชียงใหม่ และศูนย์การเรียนม่อนแสงดาว จ.เชียงราย

โดยผลิตภัณฑ์ทั้งหมดจะยึดโยงกับวิถีชีวิต ภูมิปัญญา และวัฒนธรรมตามวิถีของ “ปกาเกอะญอ” ไม่ว่าจะเป็น เสื้อ กระเป๋าย่าม ที่ทำจากผ้าทอมือย้อมสีธรรมชาติ  หรือผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติ เช่น น้ำผึ้ง หรือ ข้าว รวมถึงของที่ระลึกอย่างโปสการ์ด ปฏิทิน พวงกุญแจ และสมุดบันทึก

โดยทั้งหมดถูกทดลองขาย “ชิมลาง” บนเพจ “JOA IDEE” ก่อนที่จะมีการเปิดร้านค้าออนไลน์จริงในเว็บไซต์ “Joaidee.org” ซึ่งเปิดตัวไปแล้วในวันที่ 18 พฤษภาคม

สมุนบันทึกดีไซน์เก๋ สินค้าขายดีถูกใจต่างชาติ

สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ขายดีที่สุดของ “โจ๊ะไอดี”  คือ “สมุดบันทึก” ที่มีจุดแข็งในตัวผลิตภัณฑ์หลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็น “ปก” ที่ทำจากผ้าทอมือ ย้อมสีธรรมชาติ “สันสมุด” ทำจากไม้ไผ่ ซึ่งเป็นดีไซน์ที่แปลกตา ถูกใจลูกค้าโดยเฉพาะชาวต่างชาติอย่างมาก นอกจากนี้เมื่อใช้สมุดหมดเล่มแล้ว ยังสามารถเปลี่ยนกระดาษใหม่เข้าไปได้ ซึ่งถือเป็นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ขณะเดียวกันในสมุดนี้ยังมีปฏิทินฉบับวิถีชีวิตของชาวปกาเกอะญอ ที่บอกเล่าถึงประเพณีของชนเผ่าในแต่ละช่วงเดือนด้วย

ยังมีอีกหนึ่งสินค้าขายดี คือ “น้ำผึ้งอุ้มป่า” จากธรรมชาติ” ที่มีสรรพคุณทางยาสูงมาก เพราะเป็นน้ำผึ้งจาก “ผึ้งหลวง” ซึ่งเจ้าผึ้งชนิดนี้จะอาศัยอยู่เฉพาะป่าที่บริสุทธิ์ที่มีความอุดมสมบูรณ์เท่านั้น โดยสามารถเก็บได้เพียงปีละ 1 ครั้ง ช่วงกุมภาพันธ์ถึงเมษายน 

ปลูกฝังความภูมิใจในวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของตัวเอง

“ตั้งแต่เริ่มโครงการเราเห็นการเปลี่ยนแปลงของพวกเขา และมีเสียงตอบรับดีทีเดียว เพราะสร้างทั้งการศึกษา และอาชีพ ทั้งกลุ่มจากชุมชนและตัวเด็กๆ เองดูมีความสนใจในเรื่องเหล่านี้กว่าที่ได้ประเมินเอาไว้ อย่างไอเดียของสมุดบันทึกที่เราขาย ก็ได้มาจากการที่เด็กทำสมุดใช้เอง และมีเด็กคนหนึ่งที่เห็นว่าสันแฟ้มแบบรูด คล้ายกับกระบอกไม้ไผ่ จึงนำปล้องไม้ไผ่ขนาดเล็กมาเหลาให้เป็นสันแฟ้ม ซึ่งเราก็เห็นว่าไอเดียดี น่ารักดี จึงช่วยกันพัฒนาต่อมาเป็นสันสมุดบันทึกและทำให้สามารถใช้งานได้จริง ที่สำคัญยังให้พวกเขารักและภาคภูมิใจต่อวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของตัวเองมากขึ้น”

ปลายทางของโครงการนี้หวังว่าจะสามารถ “สร้างคน” ที่มีศักยภาพ มีทักษะติดตัว พัฒนาตัวเองจนต่อยอดกับเรื่องอื่นๆ ได้ คู่ขนานไปกับสร้างงาน สร้างรายให้กับคนในชุมชนบนฐานของทรัพยากรที่มีอยู่รอบตัว โดยไม่ต้องกลับไปใช้ชีวิตรับจ้างรายวันนอกพื้นที่อีกต่อไป

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post วิถีปกาเกอะญอ สู่ร้านค้าออนไลน์ first appeared on กสศ..

จากไร่กาแฟที่รกร้างจนกลายเป็นป่า ออกผลออกดอกตามมีตามเกิด เพราะไม่รู้ว่าจะนำผลผลิตไปขายให้ใคร

มาในวันนี้ไร่กาแฟที่ บ้านห้วยขมิ้น และ บ้านแม่แฮเหนือ ต.บ้านนาจร อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ กลับมาดูงดงามสะอาดตา เต็มไปด้วยผลกาแฟสีแดงเล็กๆ รวมกันเป็นช่ออยู่เต็มต้น

สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นด้วยมือของ “คนเฒ่าคนแก่” ที่ลุกขึ้นมาดูแลไร่กาแฟอีกครั้ง หลังจากเข้าโครงการการพัฒนาศักยภาพกลุ่มผู้ผลิตไม้ผลเมืองหนาวอินทรีย์ บ้านห้วยขมิ้นและบ้านแม่แฮเหนือ ของวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์ ต.บ้านนาจร  หนึ่งในโครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส ของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)

ก่อนหน้านี้สาเหตุที่ต้องปล่อยให้ไร่กาแฟรกร้างเพราะเจอปัญหาเพราะไม่มีผู้มารับซื้อเมล็ดกาแฟ ​โดยข้อจำกัดอยู่ตรงที่​กลุ่มผู้สูงอายุเหล่านี้ไม่สามารถนำผลผลิตไปขายที่อื่นได้ ต้องรอให้มีคนมาซื้อในพื้นที่อย่างเดียวเท่านั้น เมื่อไม่มีคนซื้อ ก็ต้องปล่อยให้ไร่กาแฟถูกปล่อยทิ้งไว้อย่างน่าเสียดาย

โรงสีกาแฟชุมชน จุดเริ่มต้นให้ดูแลสวนตัวเอง

จนกระทั่งมีโครงการดังกล่าวเกิดขึ้น และนำไปสู่การตั้ง “โรงสีกาแฟ”  ของชุมชน “ผู้เฒ่าผู้แก่” จึง​ได้เริ่มกลับมาเก็บเมล็ดกาแฟป้อนโรงสีของชุมชน

เช่นเดียวกับผู้ว่างงาน และแรงงานนอกระบบ ที่ปกติจะไปรับจ้างรายวัน ทั้งตัดหญ้า และไปเป็นแรงงานก่อสร้าง  ก็ได้หันกลับมาดูแลสวนของตัวเองมากขึ้น เพื่อจะได้นำผลผลิตไปแปรรูป

โดยผลผลิตที่จะนำมาขายให้กับโครงการได้นั้น จะต้องเพาะปลูกแบบอินทรีย์ และจะต้องเข้าฝึกอบรมทักษะและองค์ความรู้ในการดูแลผลไม้เมืองหนาวที่ตนเองปลูกอยู่

เยาวชนเริ่มสนใจ “ต้นทุน” ในชุมชนตัวเอง

ขณะที่เด็กและเยาวชน ที่แม้จะไม่ใช่กลุ่มเป้าหมายของโครงการ แต่ก็ยังจะใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์มารับจ้างคัดเลือกเมล็ดกาแฟด้วย

นี่คือสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปของชุมชนบ้านห้วยขมิ้น และ บ้านแม่แฮเหนือ ที่คนในชุมชนหันหลับมาสนใจ “ต้นทุน”ในชุมชนของตัวเอง

เรียนรู้ทักษะแปรรูป ต่อยอด เพิ่มรายได้

“วัฒนา ทรงพรไพศาล” ผู้รับผิดชอบโครงการ ซึ่งผันตัวเองจากการเป็นเจ้าหน้าที่นักส่งเสริมโครงการหลวงอมก๋อย จ.เชียงใหม่ กลับมาพัฒนาบ้านเกิด บอกด้วยว่า ถือเป็นโอกาสที่ดีที่คนปลูกกาแฟ จะได้ลิ้มชิมรสกาแฟที่ตัวเองปลูกครั้งแรก

“ที่ผ่านมาเก็บมา ส่งขายแบบดิบ เก็บเมล็ดมาล้างมาตากแดดแล้วขาย ตอนนี้เราจะโรงคั่วของตัวเอง เขาจะได้กินกาแฟที่ตัวเองปลูกเป็นครั้งแรกในชีวิต เขาจะเรียนรู้ทักษะการแปรรูป และได้ทำตั้งแต่การปลูก ดูแล เก็บผลผลิต นำไปคั่ว และบด นี่เป็นการต่อยอดจากสิ่งที่เรามีอยู่ และยังได้รายได้ที่เพิ่มมากขึ้น”

 “วัฒนา” ยอมรับว่า ในชุมชนของเขา มีต้นทุนมาก แต่เมื่อก่อนไม่มีใครเห็นคุณค่าสิ่งที่อยู่รอบตัว ที่สำคัญการเพาะปลูกในที่พื้นที่ยังคงใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ทำให้คนในชุมชนเจ็บป่วยโดยไม่รู้สาเหตุ

“เกษตรอินทรีย์” จึงเป็นคำตอบของคนบนดอยห้วยขมิ้นแห่งนี้

เปลี่ยนค่านิยมเรียนจบกลับมาพัฒนาบ้านเรา

นอกจากการแปรรูปเมล็ดกาแฟแล้ว ที่นี่ยังมีการแปรรูปผลไม้เมืองหนาวอื่น ผ่านกรรมวิธีการอบแห้ง และกวน ไม่ว่าจะเป็นพลับ พลัม บ๊วย เคปกูสเบอรรี่  และลูกไหน รวมถึงผลไม้เมืองหนาวๆอื่นๆที่ปลูกในชุมชน ซึ่งจะส่งขายให้กับเครือข่ายเกษตรอินทรีย์ รวมถึง ร้านค้าของโครงการหลวง

“ตรงนี้ถือเป็นจุดเปลี่ยนของคนในชุมชน จากเดิมที่ต้องไปทำงานในเมือง ตอนนี้มีคนที่เปลี่ยนความคิดว่าเรียนจบแล้วก็กลับมาพัฒนาบ้านเรา และตอนนี้มีกลุ่มคนที่ถูกเลิกจ้าง  กลับมาบ้านก็เยอะจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19  เราก็มีกิจกรรมเล็กๆน้อยๆให้เขาทำ หรือ บางคนกลับมาครอบครัวเขาก็เป็นสมาชิกในโครงการอยู่แล้ว เขาก็อาจจะช่วยที่บ้านดูแลผลผลิต บางทีเขาอาจจะตัดสินใจกลับมาอยู่บ้านเลยก็ได้”

นอกจากให้ความสำคัญกับผลผลิตเกษตรอินทรีย์และการแปรรูปแล้ว ในชุมชนแห่งนี้ยังมีความเข้มแข็งในการปกป้องผืนป่าและต้นน้ำด้วย เพราะพวกเขาตระหนักดีกว่าสองสิ่งนี้คือเส้นเลือดที่จะหล่อเลี้ยงพวกเขาอย่างยั่งยืน

โครงการนี้ถือเป็นหนึ่งในโครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส ของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post ผลผลิตอินทรีย์ต้นทุนจากชุมชนดอยห้วยขมิ้น first appeared on กสศ..

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จัดอบรมส่งเสริมอาชีพโครงการพัฒนาอาชีพที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน
อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส นำกลุ่มเป้าหมายฝึกทักษะการตัดเย็บหน้ากากอนามัยใช้เอง พร้อมแจกจ่ายคนในชุมชนและมอบความช่วยเหลือยังพื้นที่ขาดแคลน มุ่งพัฒนาสู่การสร้างรายได้ในช่วงวิกฤติการณ์โควิด-19 

หลังจากที่การแพร่ระบาดของโควิด-19 ได้สร้างความกังวลให้กับผู้คนทั่วโลก ทั้งกระจายความเสี่ยงไปยังพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศไทย ทำให้สินค้าจำเป็นโดยเฉพาะหน้ากากอนามัยและเจลล้างมือกลายเป็นสินค้าขาดตลาด ในภาวะเช่นนี้ โครงการพัฒนาอาชีพการตัดเย็บเสื้อผ้า อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส ซึ่งได้รับผลกระทบทั้งจากการระบาดของโรคและในทางเศรษฐกิจ จึงได้ปรับแผนงานโดยนำกลุ่มเป้าหมายที่เข้ารับการพัฒนาทักษะอาชีพ เข้ารับการอบรมทำหน้ากากอนามัย เพื่อใช้ป้องกันตนเองและแจกจ่ายให้ผู้มีความจำเป็น รวมถึงยังใช้การฝึกอบรมทำหน้ากากอนามัยให้เป็นหลักสูตรปูพื้นฐานการตัดเย็บ โดยความร่วมมือของ กสศ. วิสาหกิจชุมชน Hand in Hand และวิทยาลัยชุมชนนราธิวาส 

สาคร ปานจีน อาจารย์ วชช. นราธิวาส และเป็นผู้รับผิดชอบโครงการพัฒนาอาชีพที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน อ.รือเสาะ กล่าวว่า จากความร่วมมือของ กสศ. ในการส่งเสริมอาชีพให้กับชุมชน โดยมีแผนพัฒนาผู้มีทักษะทางการตัดเย็บ และผู้ว่างงานที่สนใจพัฒนาทักษะอาชีพเพื่อส่งต่อไปยังวิสาหกิจชุมชน ให้เกิดการสร้างงานสร้างรายได้ ขณะที่ในระยะเวลา 1-2 เดือนที่ผ่านมา ประเทศไทยต้องประสบปัญหาจากการระบาดของโควิด-19 ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อคนในชุมชนทั้งการขาดแคลนหน้ากากอนามัย รวมถึงมีคนว่างงานมากขึ้น ทางโครงการฯ จึงเห็นว่าจำเป็นต้องปรับแผนการพัฒนาทักษะโดยดึงกลุ่มเป้าหมายเข้ามาฝึกอบรมทำหน้ากาก ซึ่งนอกจากจะเป็นการปรับตามสถานการณ์แล้ว การทำหน้ากากยังเหมือนการฝึกฝีมือเบื้องต้นก่อนไปสู่การตัดเย็บระดับสูง ที่คนไม่มีความรู้และไม่มีประสบการณ์ก็สามารถทำได้

ในส่วนขั้นตอนดำเนินงาน ทางโครงการฯ ได้ประสานกับวิสาหกิจชุมชน Hand in Hand ซึ่งมีเครื่องมืออุปกรณ์พร้อม ให้เป็นสถานที่ฝึกอบรม จากนั้นแบ่งผู้เข้าอบรมเป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือคนที่มีพื้นฐานตัดเย็บหรือทำงานด้านนี้อยู่แล้ว แต่ยังไม่มีความเข้าใจระบบและกระบวนการ กับอีกกลุ่มคือผู้ว่างงานที่ไม่มีทักษะติดตัวมาก่อน รวมถึงผู้ถือบัตรสวัสดิการรัฐ สองกลุ่มนี้จะเข้ารับการฝึกอบรมจากวิทยากรตั้งแต่ความรู้เรื่องผ้า การใช้เครื่องมือ พอเริ่มคุ้นเคยจึงเข้าสู่ขั้นตอนการตัดเย็บ ซึ่งในช่วงแรกที่เราเปิดอบรมมาตั้งแต่ประมาณกลางเดือนมีนาคม บทเรียนแรกที่เป็นเสมือนการทดลอง ทุกคนจะได้เย็บหน้ากากอนามัย โดยหลังจากที่กลุ่มเป้าหมายเริ่มมีฝีมือคงที่ ก็จะมีรายได้เข้ามาทันที

“เรามองว่าตรงนี้เหมือนกับเราสร้างโอกาสจากวิกฤติ เพราะการจะพัฒนาทักษะกลุ่มเป้าหมายทุกคนให้สามารถตัดเย็บ จนถึงขึ้นไลน์เย็บเสื้อผ้าจริงๆ ได้ มันไม่สามารถทำได้ในระยะเวลาสั้นๆ ขณะที่การทำหน้ากากอนามัยใช้ทักษะน้อยกว่า มีความต้องการจากตลาดมากกว่าในช่วงนี้ เราจึงตั้งใจให้เขาสามารถฝึกตัดเย็บพื้นฐานไปทีละขั้นพร้อมกับหารายได้ได้ทันที เพราะเมื่อเขาทำได้ดีในระดับหนึ่ง วิสาหกิจชุมชนก็จะจ้างงานต่อ”

อาจารย์จาก วชช. นราธิวาส กล่าวต่อไปว่า อย่างแรกสุดของการทำหน้ากากอนามัย กลุ่มเป้าหมายจะได้เรียนรู้เรื่องชนิดของผ้า ว่าผ้าที่นำมาตัดเย็บเสื้อผ้าแต่ละชนิดแตกต่างทางคุณสมบัติอย่างไร อย่างในส่วนของหน้ากากอนามัยจะต้องใช้ผ้ามัสลิน หรือผ้าฟูยี จะไม่ใช้ผ้าฝ้ายหรือผ้าชนิดอื่นๆ เนื่องจากไม่สามารถกรองเชื้อได้ อีกประการหนึ่งคือทักษะการใช้เครื่องจักร โดยจักรบางชนิดต้องใช้เวลาสร้างทักษะ ทำความคุ้นเคย จึงจะสามารถใช้ผลิตงานให้มีคุณภาพได้ เรื่องเหล่านี้จำเป็นต้องใช้เวลาและต้องมีวิทยากรเข้ามาสอนอย่างใกล้ชิด

“หลังจากผลิตหน้ากากอนามัยที่ได้มาตรฐานออกมาชุดแรก เราจะส่งมอบหน้ากากจำนวนหนึ่งให้กับบุคลากรในวิทยาลัยชุมชนนราธิวาส รวมถึงมอบให้ กสศ. เพื่อใช้ในหมู่บุคลากรและส่งผ่านไปยังกลุ่มคนที่ขาดแคลน สำหรับกลุ่มผู้เข้ารับการอบรม เราวางแผนว่าเมื่อเขามีทักษะแล้ว เขาจะสามารถเข้าทำงานกับวิสาหกิจชุมชนได้ในช่วงเวลานี้ที่หน้ากากอนามัยกำลังขาดตลาด อย่างน้อยเขาจะมีรายได้เบื้องต้น หรือหลังจากนี้หากสถานการณ์ยังยืดเยื้อต่อไป เขาก็ยังทำหน้ากากต่อไปได้เพราะหลายพื้นที่ทั่วประเทศยังต้องการอีกมาก แล้วพอถึงวันที่สถานการณ์ดีขึ้น หรือความต้องการหน้ากากถึงจุดที่เพียงพอแล้ว เราก็จะส่งเสริมด้านการตัดเย็บเสื้อผ้าต่อไป”

The post โครงการพัฒนาอาชีพปรับแผนอบรมทำหน้าหน้ากากอนามัยรับสถานการณ์โควิด-19 first appeared on กสศ..

“การแพร่ระบาดของ COVID-19 จะส่งผลให้แรงงานด้อยโอกาส ต้องออกจากงานและกลับถิ่นฐานถึง 70 เปอร์เซ็นต์ของจำนวนทั้งหมด โดยเฉพาะในกลุ่มแรงงานนอกระบบ ที่รับจ้างรายวันตามหัวเมืองใหญ่”  คือ การประเมินสถานการณ์ของ “อ.สมพงษ์ จิตระดับ” ที่ปรึกษากองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) และประธานอนุกรรมการกำกับทิศทางโครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส 

ศ.ดร.สมพงษ์ อธิบายว่า แรงงานด้อยโอกาส แรงงานนอกระบบ จะมีปัญหาซับซ้อนมากกว่าแรงงานในระบบ ประมาณ 2-3เท่า  ทั้งจากการประคับประคองของนายจ้าง รวมถึงการเข้าถึงระบบบริการ และสวัสดิการของรัฐค่อนข้างยาก เพราะแรงงานเหล่านี้ค่อนข้างมีปัญหาในเชิงคุณภาพ ทั้งศึกษาพื้นฐาน การเรียนรู้ตลอดชีวิต ทำให้การเปลี่ยนแปลงหรือการพัฒนาของพวกเขาเหล่านี้ค่อนข้างที่จะอยู่คงที่  เพราะเข้าถึงโอกาสที่จะพัฒนาทักษะของตัวเอง

แรงงานด้อยโอกาส เป้าหมายแรกของการให้ความช่วยเหลือ

ด้วยเหตุนี้แรงงานด้อยโอกาสจึงอยู่ในสถานะล่างสุดของกลุ่มแรงงานทั้งหมด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในกลุ่มของภาคเกษตร กลุ่มผู้หญิง แรงงานที่สูงอายุ  แรงงานการที่ได้รับศึกษาน้อยระดับมัธยมลงมา จะได้รับผลกระทบเป็นพิเศษ

ยังรวมไปถึงกลุ่มคนที่ตกงานในชุมชนดั้งเดิม ซึ่งที่เป็นกลุ่มไร้การเหลียวแล และถูกสังคมมองว่า “เป็นภาระ”  โดย ศ.ดร.สมพงษ์ เชื่อว่าในแต่ละชุมชนจะมีคนกลุ่มนี้ 5-6 คน

แต่กระนั้นคนกลุ่มนี้ ถือเป็น “Priority”  หรือ ผู้ที่ถูกจัดลำดับความสำคัญแรกสุดของกสศ.

“เราเห็นความสำคัญของคนกลุ่มนี้ ว่าเป็นคนที่จะต้องได้รับการช่วยเหลือเยียวยา และจะต้องช่วยให้เขาได้ค้นหาตัวตนชีวิตที่แท้จริงของเขาให้เจอให้ได้

Back to community สู่ความเท่าเทียมจากทุนของชุมชน

“ฐานชุมชน” จะเป็นคำตอบในเรื่องนี้

“ชุมชนจะสามารถจัดการและดูแลคนกลุ่มนี้ได้ ทุนของชุมชนจะยังมีการส่งต่อ ยังมีการสร้างใหม่ และมีการประยุกต์ ในขณะนี้จึงเป็นโอกาสที่การใช้ชุมชนเป็นฐาน กลับไปสู่ Back to community ให้ชุมชนเป็นแหล่งการเรียนรู้ในการให้โอกาส เสริมสร้าง และพัฒนาชุมชนเป็นตัวซึมซับคนเหล่านี้อย่างมีคุณค่า รับเขาเข้ามาในชุมชน เราจะดูแลคุณบนความเท่าเทียมกันจากทุนของชุมชนที่มีอยู่”

หยุดกงล้อการดิ้นรนในเมืองหลวง กลับบ้านมีความสุข

หากชุมชนทำได้จุดนี้จะกลายเป็นจุดเปลี่ยน ที่ทำให้คนจำนวนไม่น้อยหยุดเดินเข้าสู่กงล้อของการดิ้นรนในเมืองหลวง

“ชีวิตในเมืองหลวง เมืองใหญ่ ต้องเผชิญกับความไม่แน่นอน และรายได้ที่ไม่มั่นคง เมื่อมีผลกระทบเกิดขึ้น เช่นที่เจอ COVID-19 อยู่ตอนนี้  คุณกลับถูกทิ้ง แต่เมื่อคุณกลับมาที่ชุมชนของคุณ เจอชุมชนที่จัดการได้ดี เป็นศูนย์การเรียนรู้ ให้โอกาส และพัฒนาได้ ผมคิดว่าแรงงานนอกระบบจะเข้าใจสัจธรรมมากขึ้น จะรับรู้ถึงปัญญาของชุมชน สิ่งที่จะเกื้อกูลพวกเขา ทรัพยากรในชุมชน ซึ่งจะมีคนจำนวนไม่น้อย จะมองเห็นลู่ทางและแนวทางที่เขาอยู่ในชุมชนได้ดีขึ้นในแง่ของความเป็นตัวตน ความมีอาชีพที่พอเพียง และมีความสุขได้ ไม่ต้องตะเกียกตะกายในเมืองใหญ่”

เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลง ประเทศจะยืนอยู่ได้ด้วยคนกลุ่มนี้

โดยแรงงานด้อยโอกาสนี้ จะได้รับการเพิ่มทักษะ ต่อยอด และประยุกต์ได้ ในหลายองค์ความรู้ที่เหมาะสมกับบริบทของชุมชนนั้นๆ เช่น ความรู้ในระบบตลาด และต่อยอดการใช้ Social Media การออกแบบการสื่อสาร การเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์ การพัฒนาระบบเครือข่ายตลาดการซื้อขายการ เพื่อให้เงินไหลเข้าชุมชน

“ชุมชนกำลังผลิตกำลังคนในภาคที่เชื่อมโยงระหว่างโลกของเศรษฐกิจกับสังคม เรากำลังผลิต Smart Farmer  ผลิตนักการตลาดออนไลน์ ผลิตผู้ผลิตแบบ SME หรือ OTOP  ซึ่งประเทศที่มีอัตราส่วนหรือมีสัดส่วนคนกลุ่มนี้สูง ไม่ว่าคุณจะเผชิญกับปัญหา COVID-19 หรือ หรือเศรษฐกิจที่ล้มตัว หรือสถานการณ์โลกจะลำบากหรือเปลี่ยนแปลงอย่างไรก็แล้วแต่ แต่ประเทศไทยจะยืนได้ด้วยคนกลุ่มนี้”

70 ทุนพัฒนาอาชีพที่ใช้ชุมชนเป็นฐานคือต้นแบบ

ศ.ดร..สมพงษ์ ระบุว่า สิ่งที่กศส.กำลังดำเนินการอยู่ในขณะนี้ทั้ง  70 โครงการยึดชุมชนเป็นฐาน จะเป็น “ต้นแบบ” ในการพัฒนาชุมชนอื่นๆ เพื่อทำให้ชุมชนมีความเข้มแข็งขึ้น

“ชุมชนจะมีชีวิตมากขึ้น เป็นการวางรากฐานสิ่งที่สำคัญของชีวิตมนุษย์ และสามารถเยียวยาประเทศได้มากในขณะนี้ ถ้ารัฐบาลมองว่างานการใช้ชุมชนเป็นฐานตอบสนองให้แรงงานกลับมาในชุมชนของตัวเอง ให้เห็นถึงประโยชน์คุณค่าและรูปแบบของมัน ผมคิดว่ามันจะเป็นการพัฒนาครั้งใหญ่ของประเทศเรา ที่จะเติบโตทั้งในเมืองและชนบท ซึ่งการพัฒนาชนบทคำตอบที่ดีที่สุดคือการใช้ชุมชนเป็นฐาน” ศ.ดร.สมพงษ์ กล่าว

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post แก้สมการ COVID-19 กับแรงงานด้อยโอกาส first appeared on กสศ..

“ช่างเชื่อมสแตนเลส” อาชีพเสริมหลังหมดหน้านา
รองรับเขตเศรษฐกิจพิเศษ จ.นครพนม

จากเดิม​เมื่อหมดฤดูกาลเก็บเกี่ยวชาวนาส่วนใหญ่ในพื้นที่จังหวัดนครพนม รวมไปถึง​จังหวัดใกล้เคียงจะมุ่งหน้าเดินทางเข้าสู่เมืองกรุง เปลี่ยนสถานะจาก “เกษตรกร”​เป็น “แรงงาน” ชั่วคราวเพื่อรับจ้างทำงานตามแต่ที่จะมีคนว่าจ้าง ​ในช่วงที่ไม่สามามารถทำการเกษตรในพื้นที่ได้​ก่อนจะกลับมาทำนาอีกครั้งเมื่อถึงฤดูกาลในปีถัดไป  

วิถีชีวิตรูปแบบนี้ดำเนินไปอย่างต่อเนื่องปีแล้วปีเล่าเพราะไม่มีทางเลือกอื่น แม้จะมีความไม่แน่นอนในการออกไปหารายได้ในเมืองหลวง  รวมทั้งต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายที่สูงกว่าการอยู่บ้านมากมาย แต่ชาวบ้านส่วนใหญ่ก็เลือกที่จะออกไป “เสี่ยงดวง”​ มากกว่าการอยู่ในพื้นที่แบบไม่มีรายได้​เลี้ยงปากเลี้ยงท้อง

แต่สถานการณ์เวลานี้เริ่มเปลี่ยนไป​​เมื่อ “นครพนม” จังหวัดชายแดนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ถูกกำหนดให้เป็น “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” จนเกิดการพัฒนาอย่างรวดเร็ว ​ในพื้นที่นี้มีก่อสร้าง และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานจำนวนมาก

ตามมาด้วยความต้องการแรงงานจำนวนมาก โดยเฉพาะ “ช่างเชื่อม” ​หนึ่งในทักษะอาชีพที่ตลาดในพื้นที่กำลังต้องการสูงในเวลานี้

อาชีพใหม่ เชื่อมงาน เชื่อมคน เชื่อมชุมชน

จุดนี้นำมาสู่ โครงการการพัฒนาทักษะอาชีพช่างเชื่อมสแตนเลสให้กับประชากรวัยแรงงานที่ด้อยโอกาสในพื้นที่จ.นครพนม” ของคณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยนครพนม หนึ่งในโครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส ของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)

“ที่เราทำในส่วนของช่างเชื่อม สาเหตุหลักๆ เลยคือ นครพนมเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษในเรื่องของงานโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งค่าแรงของช่างเชื่อมจะดีกว่ากรรมกรธรรมดามาก”​ นายบุญเลิศ โพธ์ซำ ครูเชี่ยวชาญคณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยนครพนม ผู้รับผิดชอบโครงการบอกเล่าถึงที่มาที่ไปโครงการนี้

อยู่บ้านทำงานดีกว่าเข้ากรุงไปรับจ้างวันละ 300 บาท

“ที่สำคัญ หาเราสามารถพัฒนาทักษะอาชีพด้านนี้ให้กับเกษตรกรที่ว่างจากการเพาะปลูก​นอกจากเขาจะมีทักษะเพิ่มขึ้น มีรายได้เพิ่มขึ้นแล้ว เขายังสามารถอยู่ในพื้นที่ หางานในพื้นที่ได้ ไม่ต้องเข้ากรุงเทพแลกค่าแรงวันละ 300 บาทเหมือนทุกปี”   

จุดเด่นของการฝึกทักษะอาชีพช่างเชื่อมอยู่ตรงที่ไม่ยากมากนัก ไม่ต้องมีพื้นฐานงานช่างด้านอื่นมาก่อนก็ทำได้ และใช้เวลาการฝึกอบรมสั้นๆ เพียงแค่ 5 วันเท่านั้น ผู้เข้าอบรมก็สามารถที่จะไปรับงานเชื่อม หรือ ผลิตชิ้นงานขนาดเล็กได้ ไม่ว่าจะเป็น ชั้นคว่ำจาน หรือ  โครงสแตนเลสใส่เครื่องปรุงในครัว

ปัจจุบันมีผู้เข้าร่วมอบรม 150 คน ​ทั้งหมดเป็นเกษตรกร และชาวนาที่อยู่ระหว่างการว่างงานในช่วงหลังเก็บเกี่ยวทั้งหมด  ซึ่งการอบรมนั้นจะแยกออกเป็น 6 รุ่น อบรมไปแล้ว 3 รุ่น แต่ขณะนี้ติดสถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19 ทำให้การอบรมที่เหลืออีก 3 รุ่นต้องเลื่อนออกไปสักระยะ

สำหรับหลักสูตรการอบรม จะมีวิทยากรผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยนครพนม มาเป็นผู้จัดอบรม โยแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ส่วนแรกช่วงสร้างการสร้างแรงบันดาล ซึ่งวิทยากร จะฉายภาพให้ผู้ร่วมอบรมเห็นถึงประโยชน์การฝึกทักษะอาชีพนี้ ว่าจะเกิดประโยชน์กับตัวเองอย่างไร เกิดประโยชน์ต่อสังคมอย่างไร จากนั้นก็เป็นการฝึกทักษะปฏิบัติ  และส่วนสุดท้ายคือ การอบรมในเรื่องของผู้ประกอบการ

เม็ดเงิน-ความรู้-ประโยชน์ หมุนเวียนในชุมชน

อย่าง​ไรก็ตาม หลักสูตรนี้ไม่ได้เน้นการขาย แต่เน้นการต่อยอด ให้ผู้เข้าอบรมได้ใช้ทักษะที่มีอยู่ หารายได้จากชุมชนทั้งการรับจ้างจากหน่วยงานภาครัฐ และ รับจ้างจากชาวบ้านในพื้นที่ เพื่อที่เม็ดเงินจะได้หมุนเวียนอยู่ในชุมชน

​หลังจบหลักสูตรทุกกลุ่มจะได้เครื่องเชื่อมสแตนเลส 5 ชุดพร้อมอุปกรณ์ครบครันที่สามารถนำไปประกอบอาชีพได้ทันทีไปแบ่งปันกันใช้ในชุมชนขณะเดียวกันหลายคนได้นำทักษะนี้ไปเข้าสอบมาตรฐานฝีมือแรงงาน ซึ่งหากมีใบอนุญาตแล้ว จะถือว่าเป็น “ช่างฝีมือ” ได้ค่าแรง 400 -600 บาททต่อวัน​

 จุดเปลี่ยน สร้างความภูมิใจในตัวเอง

ล่าสุดจากการติดตาม พบว่าหลายคนเมื่อผ่านการฝึกอบรม ได้นำเครื่องเชื่อมไปสร้างประโยชน์ทั้งกับ ตัวเองและคนในชุมชน ทั้งนำไปรับงานซ่อมแซมเครื่องใช้และอุปกรณ์ทางการเกษตร ขณะที่บางคนไปช่วยวัดทำสาธารณประโยชน์ นอกจากนี้ยังมีบางคนนำทักษะในทางปฏิบัติที่ได้รับไปถ่ายทอดต่อให้กับคนในชุมชนของตัวเองด้วย

“ผมถือว่าตรงนี้เป็นจุดเปลี่ยนของพวกเขานะ เขาค่อนข้างที่จะดีใจ ภูมิใจในตัวเอง เพราะได้เพิ่มทักษะการเป็นช่างเชื่อม ซึ่งดีกว่าการเป็นแรงงานธรรมดามาก และยังสามารถหารับงานเล็กๆ น้อยๆ ในพื้นที่ได้เองด้วย มันเกิดประโยชน์ต่อตัวเขา ได้ทำงานที่บ้าน ได้ทำงานในพื้นที่ ดีกว่าเข้ากรุงเทพฯไปเป็นทำงานโรงงาน หรือไปเป็นกรรมกรที่กรุงเทพฯมาก” นายบุญเลิศ กล่าวทิ้งท้าย

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post เปลี่ยนวิถีชีวิตทำงานในพื้นที่แทนเข้ากรุงไปรับจ้าง first appeared on กสศ..

สถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19 นำมาซึ่งความตื่นตระหนกและหวาดกลัวให้กับประชาชนทั่วโลกที่กำลังพยายามหาทางรับมือและป้องกันการแพร่กระจายของโรคเป็นการเร่งด่วน จนอีกด้านหนึ่งทำให้เกิดภาวะการขาดแคลนหน้ากาอนามัย

ปัญหาดังกล่าวทำให้ โครงการพัฒนาอาชีพผลิตภัณฑ์จากกกกและผือพื้นที่ชุ่มน้ำโลกกุดทิง จ.บึงกาฬ ซึ่งเป็นหนึ่งในโครงการของกองทุนเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.)​​ ได้ปรับหลักสูตรการทำหน้ากากให้กับผู้ที่สนใจเข้ารับการอบรมเพื่อนำไปผลิตใช้เองในท้องถิ่นต่อไป

นางรัศมี อืดผา ผู้รับผิดชอบโครงการพัฒนาอาชีพผลิตภัณฑ์จากกกกและผือฯ  กล่าวว่า ภายหลังมีผู้ที่เดินทางกลับจากประเทศเกาหลีเข้ามาในพื้นที่ จ.บึงกาฬ ประกอบกับข่าวสารการแพร่ระบาดของ COVID-19 ที่กระจายตัวจนมีผู้ติดเชื้อและเสียชีวิตเพิ่มมากกขึ้น และหน้ากากเริ่มเป็นที่ขาดแคลนทำให้คนในพื้นที่เรียกร้องให้จัดอบรมทำหน้ากาก ทางโครงการจึงได้จัดโครงการอบรมสอนทำหน้ากาก

ทั้งนี้ ในการอบรมไม่ได้รับเฉพาะสมาชิกที่เข้าร่วมโครงการเดิมแต่เปิดให้ บุคคลทั่วไปที่สนใจได้เข้ารับการอบรม ซึ่งการผลิตหน้ากากไม่ได้ยุ่งยากและสามารถหาวัตถุดิบในพื้นที่ได้ง่าย ทั้งผ้าขาวม้าและผ้าสาลูที่ใช้ทำหน้ากาก โดยนำมาตัดตามแบบและเย็บเข้าด้วยกันจากนั้นก็เย็บติดกับยางยืดก็สามารถใช้งานได้ ทั้งหมดผู้เข้ารับการอบรมสามารถทำเป็นและนำกลับไปทำที่บ้านได้

คล้ายกับวิสาหกิจชุมชนสินค้าแม่แดดน้อย หนึ่งในสมาชิกทุนพัฒนาอาชีพที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน ซึ่งดำเนินโครงการพัฒนาอาชีพของกลุ่มสตรีปกาเกอะญอผู้ด้อยโอกาสและขาดแคลนทุนทรัพย์ ​อ.กัลยาณิวัฒนา จ.เชียงใหม่ ที่ร่วมกันคิดพลิกวิกฤตจากโรค COVID-19 ที่กำลังระบาดอยู่ในช่วงนี้ให้เป็นโอกาสในการประกอบอาชีพสร้างรายได้ ด้วยการประยุกต์ผ้าทอพื้นเมืองมาทำเป็นหน้ากากอนามัย ชนิดซักทำความสะอาดได้เพื่อออกจำหน่าย

นางอานันต์ศรี แก้วเลิศตระกูล ผู้รับผิดชอบโครงการวิสาหกิจชุมชนสินค้าแม่แดดน้อย กล่าวว่า เดิมทางวิสาหกิจจัดอบรมให้ผู้ด้อยโอกาสในพื้นที่ทำผ้าซิ่นซึ่งเป็นลายประจำท้องถิ่น แต่เมื่อมีเศษผ้าเหลือและกำลังมีการแพร่ระบาดของ COVID-19  และหน้ากากอนามัยหายากทางกลุ่มจึงจัดอบรมสอนผู้ที่เข้าร่วมโครงการจัดทำหน้ากากอนามัย  ซึ่งทำได้ง่ายและใช้อุปกรณ์จากที่มีอยู่แล้ว

ทั้งนี้ สมาชิกส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงที่เย็บผ้าเป็นอยู่แล้วทำให้การเย็บหน้ากากไม่ใช่เรื่องยาก เพื่อนำไปใช้ในช่วงที่หน้ากากอนามัยหายาก ซึ่งนอกจากจะตัดเย็บไว้ใช้เองแล้วยังสามารถผลิตเพื่อจำหน่ายได้อีกด้วย  โดยปัจจุบันมีผู้สนใจเริ่มสั่งจองหน้ากากจากทางวิสาหกิจเป็นจำนวนมาก และทางวิสาหกิจเตรียมที่จะเปิดอบรมการตัดเย็บหน้ากากให้กับสมาชิกต่อไป

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post วิสาหกิจจากโครงการทุนพัฒนาอาชีพที่ใช้ชุมชนเป็นฐานเปิดอบรมทำหน้ากากหลังสินค้าขาดแคลน first appeared on กสศ..

ถอดมุมมองความคิดผู้มากประสบการณ์อย่าง ผู้ใหญ่โชคชัย ลิ้มประดิษฐ์ อดีตผู้ใหญ่บ้านหนองกลางดง ตำบลศิลาลอย อำเภอสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ในฐานะอนุกรรมการกำกับทิศทางโครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส ของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ผ่านการทำงานจากโครงการดังกล่าวที่ใช้ชุมชนเป็นฐานถือเป็นหัวใจหลักที่ยึดโยงกลุ่มเป้าหมายเข้าด้วยกันอย่างลงตัว

ผู้ใหญ่โชคชัย เปิดบทสนทนาอย่างกันเองว่า โครงการนี้มีเป้าหมายเพื่อดูแลคนกลุ่มเป้าหมายทั้งคนพิการ ผู้สูงอายุ คนด้อยโอกาส ขาดแคลนทุนทรัพย์ ให้เขามีโอกาสได้ดูแลชีวิตตัวเอง​ ให้ได้เรียนรู้เรื่องฝีมือแรงงาน ให้สามารถไปรับจ้างได้ค่าแรง สามารถมีชีวิตอยู่ได้

จากผู้ขอโครงการที่เสนอเข้ามา 100 กว่าโครงการ แต่ผ่านการคัดเลือกเหลือเพียงราว 70 กว่าโครงการ ที่อยู่ระหว่างขั้นตอนการดำเนินงานโดยมีประเด็นสำคัญคือเรื่องของการใช้ชุมชนเป็นฐาน ส่วนตัวมีประสบการณ์เรื่องชุมชนเข้มแข็งผ่านการทำสภาผู้นำชุมชน ให้เกิดการจัดการตัวเอง รวมไปถึงดูแลคนด้อยโอกาสให้เข้าโอบอุ้มเลี้ยงดูกันเองได้ สอดรับกับการประเมินที่คาดว่าจะมีคนตกงานจำนวนมากปี 2563-2564 จากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทำให้ธุรกิจขนาดกลางได้รับผลกระทบ เราจึงให้ความสำคัญกับการสร้างฐานชุมชนให้เข้มแข็ง

“หากจำได้เมื่อปี 2540 เกิดวิกฤติเศรษฐกิจมาแล้วหลายประเทศเกิดปัญหาวุ่นวาย คนไทยตกงานหลายแสนคน แต่ไม่เกิดเหตุการณ์วุ่นวายเพราะคนไทยกลับบ้าน ส่วนใหญ่มีบ้านมีไร่ มีนา สามารถมีอาหารกิน ดังนั้นถ้าเราใช้ชุมชนเป็นฐานจัดการตัวเองได้ก็สามารถรองรับภาวะวิกฤติจากข้างบน ​และยังดูแลผู้ด้อยโอกาส ซึ่งมีวิธีการดำเนินการผ่านกิจกรรมฝึกอบรม อาชีพ ตัดผม ทอผ้า หรืออะไรก็ตามที่มีกระบวนการการมีส่วนร่วม​ มีการจัดการถอดบทเรียน มีสภาผู้นำ สภาชุมชนระดับหมู่บ้าน ผู้นำท้องที่ ผู้ใหญ่บ้าน ​สมาชิก อบต.รวมกลุ่มอาชีพ ชาวไร่  ชาวสวน ผู้เลี้ยงสัตว์ กลุ่มลูกจ้างใช้แรงงาน สตรี เยาวชน ผู้สูงอายุ​เข้ามาเป็นคลังสมองของหมู่บ้าน”​ ผู้ใหญ่โชคชัย เปรียญเทียบกับอดีตครั้งเกิดวิกฤติต้มยำกุ้ง

ผู้ใหญ่โชคชัย ลิ้มประดิษฐ์ อนุกรรมการกำกับทิศทางโครงการฯ

ผู้ใหญ่โชคชัย ยังบอกอีกว่า แนวคิดเรื่องชุมชนเป็นฐานเป็นแนวคิดที่ไม่มีใครเก่งอยู่คนเดียว หรือรู้เรื่องทั้งหมด ต้องมาคิดทำร่วมกัน เป็นสภาผู้นำ เพราะสภาคือพื้นที่พูดคุยกัน คนในหมู่บ้านก็จะมาประชุมกันทุกเดือน เมื่อรู้ปัญหาก็หาทางวางกติกาแก้ไขปัญหากำหนดกติกา เสร็จแล้วถ้าชุมชนเห็นด้วยก็เดินหน้า ​เป็นระบอบประชาธิปไตยทางตรงที่เปลี่ยนจากผู้นำเดี่ยวมาเป็นผู้นำทีม เป็นเหมือนรัฐบาลชุมชน

อย่างไรก็ตาม ​หลายเรื่องสามารถ “ทำเอง” หลายเรื่องต้อง “ทำร่วม”​กับหน่วยงานอื่น เช่น กรณีขาดเครื่องมือ ความรู้ เรื่องปุ๋ยหมัก ก็จะเชิญเกษตรอำเภอมาช่วย เกษตรกรออมทรัพย์ พัฒนาชุมชน หรือ เรื่องยาเสพติดที่ต้องประสานตำรวจ และ เรื่องที่ต้อง “ทำขอ” เช่น  โครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ที่ทำเองไม่ได้ต้องทำเรื่องขอ ​ ซึ่งทั้งหมดไม่ว่าจะเป็น ​ “ทำเอง”  “ทำร่วม”  “ทำขอ”  เกิดจากชาวบ้านที่ร่วมกันคิดทั้งหมด  เกิดการจัดการตัวเอง ไม่ทอดทิ้งผู้ยากไร้ ผู้หญิง ผู้พิการ ผู้สูงอายุ  ซึ่งระบบนี้จะนำไปติดตั้งในโครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส โดยการพยายามทำให้เกิดการสร้างสภาผู้นำขึ้นในพื้นที่

ผู้ใหญ่โชคชัย กล่าวว่า ในส่วนของพี่เลี้ยงก็จะไปสนับสนุนให้ชุมชนทำสภาชุมชนให้เขาคิดทำในสิ่งที่เขาต้องการ ตามบริบทของแต่ละพื้นที่  ไม่ใช่ไปกำหนดให้เขาแต่ไปดูว่าเขาอยากทำเรื่องอะไรแล้วเราก็สนับสนุน เหมือนกับโครงการปลูกส้มจุก ที่ อ.จะนะ จ.สงขลา ซึ่งเป็นการพัฒนาอาชีพ เกิดการสร้างแรงงาน ขยายพันธุ์  คนแก่​มีความสุขได้ปฏิสัมพันธ์ลูกหลาน  ชุมชนมีรายได้  สังคมก็จะร้อยรัดกัน เป็นสิ่งดี ๆ ที่มีอยู่ทั้งทุนทรัพยากร ทุนสังคม นั่นคือคำว่าชุมชนเป็นฐาน

“ชุมชนเป็นฐานเกิดขึ้นได้จริง มีตัวอย่างให้เห็นแต่ต้องใช้เวลา ที่สำคัญคือต้องมีผู้นำที่จะพูดยังไงให้เกิดกระบวนการ​ เกิดการสร้างสภาผู้นำ ต้องกระจายอำนาจให้คนไปทำงาน เราต้องเปิดใจ สร้างทีม สร้างคลังสมองเป็น  Think tank ที่พูดคุยกันกับตัวแทน​ทุกคนทุกลุ่มอาชีพในหมู่บ้าน เมื่อมีปัญหาก็มาพูดคุยหาข้อมูลตรงกัน ใช้เหตุผลเป็นตัวตั้ง​ในที่สุดก็จะเป็นฉันทามติที่ทุกคนพูดกันจนเป็นที่เข้าใจ เรื่องบางเรื่องตกลงกันไม่ได้ก็พักไว้ก่อนไปหาข้อมูลให้ใจเย็นก่อนแล้วมาตัดสินใจกัน คนมีเหตุผลมากขึ้นดังนั้นเมื่อมีชุมชนเป็นฐาน ​ถ้าฐานเข้มแข็งก็รองรับทุกเรื่องได้”​ ผู้ใหญ่โชคชัย กล่าว

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post ยกโมเดล ‘สภาผู้นำชุมชน’ ใช้ชุมชนเป็นฐาน สร้างอาชีพ เกิดการร้อยรัดในสังคม first appeared on กสศ..