“ถ้าวันนั้นประตูไม่เปิดออก ไม่มีครูเดินเข้ามา หนูคงไม่ได้มาอยู่ตรงนี้” 

น้องหน่อย-สุพรรณวดี เจเถื่อน เล่าความรู้สึกในวันสำเร็จการศึกษาหลักสูตรผู้ดูแลผู้สูงอายุ หลังใช้เวลาเรียน 6 เดือนที่โรงเรียนอนันตรักษ์การบริบาล หัวหิน พร้อมกล่าวขอบคุณทุกคนที่มีส่วนในเส้นทางการเรียนรู้ครั้งใหม่ของเธอ เส้นทางที่เปิดขึ้นอีกครั้งหลังการปักหมุดพื้นที่นำร่องโครงการราชบุรี Zero Dropout เด็กทุกคนต้องได้เรียน ในปี 2565 ซึ่งบริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน) สนับสนุนการทำงานร่วมกับ กสศ. และคณะทำงานพื้นที่จังหวัดราชบุรี เพื่อนำไปสู่การค้นหาและค้นพบเยาวชนราว 400 คน ที่ไม่มีรายชื่ออยู่ในระบบการศึกษา และน้องหน่อยคือหนึ่งในเยาวชนกลุ่มนั้น

“หนูว่าสำหรับคนที่เคยหลุดไปแล้ว การกลับมาเรียนไม่ง่ายเลย” 

หน่อยอธิบายจากประสบการณ์ตรง ก่อนขยายความถึงสิ่งที่ว่า ‘ไม่ง่าย’ ว่าถึงแม้ตลอด 2–3 ปีที่ผ่านมา เธอจะรีดเค้นเอาพลังกายพลังใจทั้งหมดมาสู้กับปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ จนสุดตัว แต่หลายครั้งก็แทบถอดใจยอมแพ้ เพราะไม่มั่นใจเลยว่าตัวเองจะกลับมาเรียนจนสำเร็จได้

เธอย้อนเล่าถึงชีวิตก่อนวันที่บานประตูเปิดออกว่า
“ตอนหลุดจากโรงเรียน หนูอยู่ชั้น ม.1 ช่วงนั้นแม่ป่วย ต้องเข้าออกโรงพยาบาลบ่อย ส่วนพ่อก็ทำงานหนักเพื่อหาเงิน หน้าที่ดูแลแม่ที่โรงพยาบาลจึงเป็นของหนู ทำให้ไปโรงเรียนน้อยลงเรื่อย ๆ จนสุดท้ายตัดสินใจเลิกเรียนเพื่อดูแลแม่เต็มตัว”

‘อยู่ตรงนั้นเป็นปี คิดว่าอยากดูแลแม่ให้ดีที่สุด’ 

สำหรับเด็กคนอื่น วัยมัธยมต้นคือช่วงที่ภาพฉากรอบตัวกำลังเปลี่ยนผ่าน จากเด็กชาย-หญิงเข้าสู่วัยรุ่น เป็นห้วงแห่งการเรียนรู้ชีวิต สร้างสังคมใหม่ ๆ เพื่อซึมซับประสบการณ์ไว้ใช้ในการเติบโต 

…หากสำหรับหน่อย วันเดือนปีเหล่านั้นมีเพียงทิวทัศน์เดิม ๆ คือแม่ เตียงพยาบาล บ้าน และสังคมของคนทำงานในโรงพยาบาล ซึ่งกลายมาเป็นภาพคุ้นชินของชีวิตเธอ

“หนูอยู่ตรงนั้นเป็นปี จนวันที่แม่ไม่อยู่แล้ว ถึงเริ่มคิดว่าจะกลับไปเรียน” 

หน่อยพูดถึงวันที่คุณแม่จากไป ซึ่งทำให้เธอเตรียมตัวจะกลับไปเรียนอีกครั้ง แต่เมื่อเวลาผ่านไป เส้นทางชีวิตของหน่อยได้ฉีกห่างจากโรงเรียนแล้วโดยสิ้นเชิง ทั้งเพื่อนร่วมชั้นที่เปลี่ยนหน้าตาไปหมด หรือเงื่อนไขของการต้องไล่แก้ 0 ร และ มส อีกไม่น้อย เพื่อจะได้ไปต่อ 

ท้ายที่สุด ‘ความรู้สึกไม่เป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียน’ ก็ทำให้หน่อยเลือกถอยออกมา

“หนูคิดว่าคงกลับไปเรียนไม่ได้แล้ว เลยว่าจะเริ่มเรียน ม.1 ใหม่ หรือไม่ก็ไปเรียน สกร. แต่ก็ได้แค่คิด ไม่ได้ทำสักที จนพ่อเริ่มสุขภาพแย่ลงเพราะโหมงานหนักมาหลายปี ทีนี้เราเลยต้องล้มเลิกแผนทั้งหมดมาดูแลพ่อ”

การอยู่บ้านดูแลพ่อครั้งนี้ ต่างจากคราวอยู่โรงพยาบาลกับแม่ หน่อยเริ่มรู้สึกถึงความคิดภายในที่ค่อย ๆ เปลี่ยนไป จากคำถามว่า “เมื่อไหร่จะได้กลับไปเรียน” กลายเป็น “สงสัยว่าคงจะไม่ได้กลับไปแล้ว”

และคือช่วงที่หน่อยบอกว่า 

ถ้าวันนั้นประตูไม่เปิดออก เธอคงไม่ได้มาอยู่ตรงนี้

“ตอนนั้นหนูอยู่แต่บ้าน แทบไม่ได้ไปไหน เรื่องเรียนก็หลุดจากหัวไปเรื่อย ๆ …แต่ในวันธรรมดา ๆ วันหนึ่ง ก็มีครูมาหาที่บ้าน และบอกว่าจะพาเรากลับไปเรียน”

ครูที่หน่อยพูดถึงคือ ‘ครูพีท’ จรรยวรรธน์ ผิวเกลี้ยง ครูโรงเรียนมหาราช 7 ผู้มีบทบาทสำคัญในการพาเด็กจำนวนไม่น้อยในอำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี กลับมาสู่เส้นทางการเรียนรู้ ผ่านแนวทาง ‘1 โรงเรียน 3 รูปแบบ’ ซึ่งเป็นระบบการจัดการเรียนรู้ที่โรงเรียนปรับให้ยืดหยุ่นได้ทั้งหลักสูตร สถานที่เรียน ตัวชี้วัด วิธีประเมินผล และการนับเวลาเรียน

“จำได้ค่ะว่าดีใจมาก เพราะอยากเรียน แต่เราก็บอกครูว่ากลัวหลุดออกมาอีก เพราะต้องดูแลพ่อ” หน่อยเล่าว่า ครูพีทได้แนะนำรูปแบบการเรียนที่ช่วยให้เธอสามารถเรียนและดูแลพ่อไปพร้อมกันได้ที่เรียกว่า 1 โรงเรียน 3 รูปแบบ และนั่นทำให้เธอตัดสินใจสมัครทันที

“…1 โรงเรียน 3 รูปแบบคืออะไร พูดให้เห็นภาพคือ เราจะเรียนจากที่ไหนก็ได้ โดยครูจะออกแบบบทเรียนที่ปรับจากชีวิตประจำวันของเรา อย่างของหนูหลัก ๆ เป็นเรื่องการดูแลพ่อ ดูแลบ้าน และจะมีบางวิชาที่ต้องเข้าไปเก็บที่โรงเรียน สัปดาห์ละ 1–2 วัน”

เมื่อได้กลับมาเรียนตามที่ตั้งใจ หน่อยใช้โอกาสอย่างคุ้มค่า และใช้เวลาราว 1 ปีเก็บหน่วยกิตครบตามหลักสูตร จนจบชั้น ม.3 ได้สำเร็จ ระหว่างนั้นเธอมีโอกาสร่วมกิจกรรมแนะแนวอาชีพ และได้พบว่าประสบการณ์จากการดูแลพ่อแม่ กำลังกลายมาเป็นแรงบันดาลใจให้ก้าวไปสู่การเรียนรู้ในระดับต่อไป    

“ช่วงกำลังจะจบ ม.3 หนูได้รู้จักโรงเรียนอนันตรักษ์การบริบาล หัวหิน ซึ่งเป็นสถาบันสอนเรื่องการดูแลเด็กเล็กและผู้สูงอายุ ตอนนั้นเลยคิดว่า หลายปีที่ใช้เวลาดูแลแม่กับพ่อ ทำให้เราสนใจและอยากเรียนรู้เรื่องการพยาบาลอย่างจริงจัง พอเรียนจบจากโรงเรียนมหาราช 7 หนูจึงเลือกเรียนต่อหลักสูตรผู้ดูแลผู้สูงอายุ และย้ายมาเรียนที่หัวหิน”

‘เกือบทิ้งฝันกลางทาง เพราะไม่เชื่อในตัวเอง แต่ก็ฮึบกลับมาได้เพราะกำลังใจจากคนที่เชื่อมั่นในตัวเธอ’ 

การจากบ้านที่อำเภอจอมบึงมาเรียนที่หัวหิน หน่อยบอกว่าเป็นความท้าทายที่สุดครั้งหนึ่งในชีวิต เพราะทุกอย่างล้วนใหม่หมด โดยเฉพาะการใช้ชีวิตลำพังในเมืองที่ไม่คุ้นเคย ความเหงาและความกลัวค่อย ๆ ก่อตัว และแปรเปลี่ยนเป็นความรู้สึกว่า ‘ไม่มั่นใจในตัวเอง’

“หนูเริ่มต้นอย่างมั่นใจว่าอยากทำอาชีพนี้ เพราะเป็นความผูกพันตั้งแต่ดูแลแม่กับพ่อ แต่สามเดือนแรกของการเรียนกลับเป็นช่วงที่ยากที่สุด ทุกอย่างใหม่หมด ทั้งโรงเรียน เพื่อน เมือง ที่อยู่ หนูรู้สึกเหงามาก จนมีความคิดว่าเราอาจทำไม่สำเร็จวนอยู่ในหัว พอเป็นแบบนั้น บางวันตื่นมาก็ไม่อยากไปเรียน บางทีก็แวบขึ้นมาว่า…กลับบ้านดีกว่า

…แต่อุตส่าห์มาตั้งไกล ยังไงก็ต้องจบให้ได้”

ถึงท้อถอยเป็นบางครั้ง แต่หน่อยไม่เคยหยุดพยายาม ยังคงก้าวไปช้า ๆ อาศัยความสม่ำเสมอ และใช้แรงใจจากคนที่เชื่อมั่นในตัวเธอมาช่วยผลักดันจนพ้นผ่าน

“ช่วงที่ท้อที่สุด หนูพยายามบอกตัวเองว่าเราอุตส่าห์มาตั้งไกล ต้องสู้ อย่ายอมแพ้ แต่บางทีแค่นั้นก็ยังไม่พอ โชคดีที่มีกำลังใจจากคนรอบข้างคอยช่วย ทั้งเพื่อน ๆ พี่ ๆ ในชั้นเรียน ที่บอกให้พยายามไปด้วยกัน เขาจะสอนทุกอย่างที่เราไม่เข้าใจ คอยบอกเสมอว่าเขาเชื่อว่าเราทำได้ และจะไม่ปล่อยมือเราจนกว่าจะถึงตรงนั้น กำลังใจแบบนี้ทำให้หนูมั่นใจขึ้นมาก”

เธอยังเล่าว่า พ่อก็เป็นอีกหนึ่งพลังสำคัญ
“พ่อจะบอกว่าถึงยังทำไม่ได้ก็ไม่เป็นไร แค่อย่ายอมแพ้ เพราะเราได้โอกาสมาแล้ว พ่อไม่อยากให้ทิ้งไป”

และอีกคนที่ไม่เคยห่าง คือครูพีท
“ครูคอยโทรมาถามตลอดว่าเป็นยังไงบ้าง สิ่งที่ครูทำมีผลมาก ๆ ค่ะ เพราะทำให้รู้ว่าเราไม่ได้สู้คนเดียว”

‘วันแห่งความสำเร็จที่มาถึง’

มาถึงวันนี้ น้องหน่อยถือใบประกาศไว้ในมือ ซึ่งเป็นสัญญาณว่าเส้นทางสายอาชีพของเธอกำลังเริ่มต้นขึ้น หน่อยบอกว่าสิ่งที่ประทับใจที่สุด คือวินาทีที่ปลายนิ้วสัมผัสกับใบประกาศนียบัตร เพราะมันคือการยืนยันว่า “ทุกสิ่งที่เคยกลัว ได้ผ่านไปแล้ว”

“ดีใจค่ะ ตื่นเต้นด้วย ปนกันไปหมด ภูมิใจที่สุดคือตอนได้ใบประกาศมาอยู่ในมือ และได้ถ่ายรูปเก็บเอาไว้ เพราะเราไม่เคยคิดว่าจะมีวันนี้ หนูอยากขอบคุณทุก ๆ คนที่คอยสนับสนุน และอยากบอกตัวเองว่าจะไปต่อให้ได้ จะทำให้ได้มากกว่านี้อีก”

หน่อยบอกว่า ตอนนี้เธอมีงานทำแล้ว ในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุของโรงเรียนอนันตรักษ์การบริบาล ซึ่งเป็นทั้งการเริ่มต้นประกอบอาชีพ และคือช่วงแห่งการเก็บเกี่ยวประสบการณ์ใหม่ เพื่อรอวันพร้อมศึกษาต่อในหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล และต่อไปถึงการศึกษาปริญญาตรีพยาบาลศาสตรบัณฑิต อันเป็นความฝันสูงสุดของเธอในตอนนี้

กสศ. ขอแสดงความยินดีกับ ‘น้องหน่อย’ สุพรรณวดี เจเถื่อน ในโอกาสสำเร็จการศึกษาหลักสูตรผู้ดูแลผู้สูงอายุ จากโรงเรียนอนันตรักษ์การบริบาล หัวหิน และขอขอบคุณบริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน) โรงเรียนมหาราช 7 โรงเรียนอนันตรักษ์การบริบาล ตลอดจนครูและคณะทำงานในพื้นที่จังหวัดราชบุรี ที่ร่วมกันเป็นส่วนหนึ่งของการ “เปิดประตูบานนั้น” เพื่อพาเด็กทุกคนกลับสู่เส้นทางเรียนรู้ ด้วยความหวังว่า…
การศึกษาจะเปลี่ยนแปลงชีวิตเด็ก ๆ ได้ในวันข้างหน้า

The post “ภูมิใจที่สุดคือได้ใบประกาศนี้มาอยู่ในมือ เพราะไม่เคยคิดว่าจะมีวันนี้” : สุพรรณวดี เจเถื่อน นักศึกษาทุน กสศ. first appeared on กสศ..

– การศึกษายืดหยุ่น คือ ระบบที่ช่วยให้เด็กที่มีภาระชีวิตหรือเงื่อนไขพิเศษไม่ต้องหลุดจากระบบการศึกษา โดยสามารถเรียนออนไลน์ เทียบโอนประสบการณ์ชีวิตเป็นหน่วยกิต และจัดตารางเรียนให้เหมาะกับบริบทของแต่ละคน ส่งผลให้โอกาสทางการศึกษากลับมาอยู่ในมือเด็กอย่างแท้จริง 

-กรณี “น้องหน่อย” สุพรรณวดี เจเถื่อน สะท้อนว่าการปรับการศึกษาให้เข้าหาเด็กมีพลังเปลี่ยนเส้นทางชีวิตได้ จากเด็กที่คิดว่าไม่มีโอกาสเรียนต่อเพราะต้องดูแลแม่ที่ป่วย กลับสามารถเรียนจนจบ ม.ปลาย ก้าวเข้าสู่งานด้านการบริบาล และเริ่มฝึกงานในโรงพยาบาลได้ ด้วยความตั้งใจและการสนับสนุนที่ถูกที่ถูกเวลา

– “ก้าวใหม่ของชีวิต” น้องหน่อยได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว เธอมุ่งมั่นสร้างอนาคต ดูแลครอบครัว และเดินหน้าสู่การเป็นพยาบาล เธอยืนยันว่าการเข้าถึงการศึกษาช่วยให้เธอมีทางเลือกในชีวิตมากขึ้น มีศักดิ์ศรี มีรายได้ และสามารถก้าวพ้นความยากจนข้ามรุ่นได้ 

ผู้ป่วยระยะสุดท้ายนอนซมอมทุกข์ โอดโอยด้วยความเจ็บปวดอยู่บนเตียงด้านในสุด ขณะเดียวกันผู้ป่วยเตียงตรงข้ามกำลังรับประทานอาหารท่ามกลางหมู่ญาติอย่างมีความสุข เตียงถัดมาไม่ไกลนัก  พยาบาลปรับสายน้ำเกลือเพื่อให้ผู้ป่วยฟื้นพลังคืนกลับมาอีกครั้ง ส่วนเตียงที่อยู่ติดกัน  ผู้ช่วยพยาบาลอีกคนกำลังเช็ดทำความสะอาดร่างกายให้ผู้ป่วยติดเตียงอย่างขะมักเขม้น

บรรยากาศนี้คือภาพของวอร์ดผู้ป่วยรวมในโรงพยาบาลทั่วไทย ไม่ต่างอะไรนักกับวอร์ดของโรงพยาบาลหัวหินที่เรามาเยือนในวันนี้ 

วันนี้ น้องหน่อย-สุพรรณวดี เจเถื่อน กำลังก้าวสู่การเป็นผู้ช่วยพยาบาลฝึกหัด ณ โรงพยาบาลหัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ การหยิบยื่นโอกาสครั้งสำคัญนี้  เปลี่ยนแววตาที่ดูหม่นหมองให้กลายเป็นประกายตาแห่งความหวัง หลังจากเสร็จสิ้นภารกิจประจำวันบนวอร์ดผู้ป่วย เรามีโอกาสชวนเธอมานั่งพูดคุยกันถึง “ก้าวใหม่ของชีวิต”

จาก “ตอนนั้นก็คิดว่าไม่มีโอกาสเรียนต่อแล้ว” สู่การศึกษายืดหยุ่น

ปัจจุบันประเทศไทยมีเด็กเยาวชนวัย 3 – 18 ปีกว่า 8 ล้านคน ในจำนวนนี้มีเด็กกว่า 10% หรือราว 8.8 แสนคนที่ไม่มีโอกาสทางการศึกษาปี 2567 ประเทศไทยมีเด็กและเยาวชน อายุ 3 – 18 ปี (หรือเทียบเท่าระดับชั้นอนุบาล 1 – มัธยมศึกษาปีที่ 6) ที่ไม่มีข้อมูลในระบบการศึกษา อยู่จำนวน 1,025,514 คน คิดเป็น 8.4% ของจำนวนประชากรช่วงวัยนี้ที่มีอยู่ทั้งสิ้น 12,200,105 คน

“ตอนนั้นแม่หนูป่วยเป็นมะเร็งค่ะ พ่อทำงานขับรถหารายได้แต่ก็เป็นข้อเสื่อมด้วย หนูก็เลยต้องหยุดเรียนมาเฝ้าดูแลแม่แทน พอไม่ได้ไปเรียนนาน ๆ ครูก็มาถามว่าเป็นอะไรหรือเปล่า ตอนนั้นก็คิดว่าไม่มีโอกาสเรียนต่อแล้ว พอครูรู้ว่าเรามีปัญหาแบบนี้ ไม่สามารถเรียนแบบปกติได้ ก็เลยแนะนำให้หนูเข้าระบบการศึกษายืดหยุ่นแทน”  น้องหน่อยย้อนเล่าถึงสาเหตุที่ต้องออกจากระบบการศึกษา

โรงเรียนมหาราช 7 จ.ราชบุรี  มีระบบการศึกษารูปแบบใหม่ภายใต้โครงการ “1 โรงเรียน 3 รูปแบบ” ที่ช่วยเหลือเด็กนักเรียนที่ไม่สามารถเรียนตามระบบปกติได้ โดยสามารถเลือกเรียนผ่านระบบออนไลน์ควบคู่กันไป  เทียบโอนประสบการณ์การทำงานมาเป็นหน่วยกิตการเรียน  รวมถึงปรับการศึกษาให้เหมาะกับบริบทของเด็กแต่ละคน กระบวนการที่ปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสมนี้  ช่วยให้เด็กๆ ต่อยอดสู่การศึกษาในระดับที่สูงขึ้นได้ 

“ที่ผ่านมาหนูต้องเปลี่ยนจากการไปโรงเรียนมาเรียนออนไลน์แทน คุณครูก็จะส่งใบงานมาให้ทำ สลับกับการเข้าร่วมกิจกรรมที่โรงเรียนบ้าง ถ้าถามเรื่องการเรียนก็อาจจะไม่ต่างค่ะเพราะก็เรียนพร้อมเพื่อนเหมือนตอนไปโรงเรียนปกติ เพียงแต่เราไม่ได้เรียนอยู่ในห้องเรียน จะมีปัญหาบ้างก็ตรงที่เราไม่ได้เจอเพื่อน นั่งเรียนคนเดียวบางทีก็เหงา ไม่มีเพื่อนคอยคุยหรือคอยปรึกษา คิดว่าถ้าได้เรียนกับเพื่อนด้วยคงสนุกกว่า คงมีความสุขกว่า แต่เราก็ต้องปรับตัว ตรงนี้ก็เลยทำให้เราต้องรับผิดชอบตัวเองมากขึ้นด้วย” 

“ตอนเรียนจบ ม.ปลาย ทางโรงเรียนอนันตรักษ์การบริบาลมาออกบูธแนะแนวการศึกษาต่อที่โรงเรียนค่ะ หนูอยากเรียนต่อที่นี่มากก็เลยไปปรึกษาครู ครูก็ช่วยประสานงานจนทำให้เราได้รับโอกาสจาก กสศ. ให้เรียนต่อที่นี่”  

โอกาสครั้งนี้ทำให้เธอสามารถดูแลครอบครัวและเรียนหนังสือไปพร้อมกันจนจบการศึกษาระดับมัธยมปลาย แต่ตอนนั้นน้องหน่อยก็ไม่คาดคิดว่าประตูบานนี้จะนำพาเธอก้าวต่อไปอีกขั้น  ซึ่งนับเป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ

สายงานด้านการบริบาลนับเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่น่าสนใจ เพราะปัจจุบันสังคมไทยก้าวเข้าสู่ “สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์” และอีกไม่นานเราก็จะก้าวเข้าสู่ “สังคมสูงวัยระดับสุดยอด” ตลาดแรงงานในสายวิชาชีพแพทย์และการบริบาลนี้จึงมีอนาคตที่สดใส  เธอกล่าวด้วยรอยยิ้มว่า“หนูชอบและอยากเรียนด้านนี้อยู่แล้วค่ะ  ที่ผ่านมาหนูได้ดูแลแม่ที่ป่วยด้วย คิดว่าประสบการณ์นี้เหมือนได้ฝึกการเป็นพยาบาลมาบ้าง ก็น่าจะทำให้เราเรียนได้ดี เรียนไม่นานก็สามารถทำงานหาเงินเลี้ยงตัวเองได้เลย ไม่ต้องเป็นภาระใคร แล้วก็ยังนำความรู้กลับมาดูแลครอบครัวได้ด้วย”

ครูพี่เลี้ยงที่คอยดูแลน้องหน่อยตอนนี้ก็คือ ครูเชอรี่-สโรชา บุญมีสุข แห่งโรงเรียนอนันตรักษ์การบริบาล ที่เฝ้าเห็นการก้าวเดินของน้องหน่อย

“จากตอนแรกที่ดูเป็นคนเงียบ ไม่กล้าพูด ไม่มีความมั่นใจ กลัวไปหมดทุกอย่าง ตอนนี้น้องพัฒนาขึ้นเยอะ  เริ่มกล้าพูด กล้าถาม กล้าทำมากขึ้น จุดแข็งคือเขามีความตั้งใจที่อยากเรียนและทำอาชีพนี้จริง ๆ ค่ะ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญมาก เพราะถ้าคนไม่ชอบจริง ๆ ทำไม่ได้แน่นอน แล้วข้อดีของน้องอีกอย่างคือไม่รังเกียจผู้ป่วย  สำหรับคนที่อยากทำงานสายนี้มันสำคัญมาก เรื่องที่อยากฝากคืออยากให้น้องฝึกความอดทน มีระเบียบวินัยให้มากขึ้น ส่วนหนึ่งอาจจะเพราะเขายังอยู่ในช่วงวัยรุ่น อารมณ์แปรปรวนบ้าง แล้วก็ต้องจากครอบครัวมาอยู่คนเดียวด้วย แต่คิดว่าถ้าโตขึ้นอะไรต่าง ๆ น่าจะดีขึ้นค่ะ” 

เมื่อให้น้องหน่อยประเมินตัวเองนับตั้งแต่วันเริ่มต้นจนถึงการลงสนามฝึกงานจริง เธอตอบว่า “ตอนแรกคิดว่ายาก คงทำไม่ได้  แต่พอเริ่มงานไปได้สักพักก็เริ่มเรียนรู้และเข้าใจขึ้นค่ะ ปัญหาส่วนหนึ่งน่าจะมาจากเรารู้สึกกดดัน กลัวพี่ ๆ จะดุ แต่จริง ๆ พี่ ๆ ใจดีมาก สอนงานให้หนูเยอะเลย ครูพี่เลี้ยงก็คอยดูแลและแนะนำตลอด ตอนนี้ก็รู้สึกว่าเราพัฒนาขึ้นกว่าเดิมเยอะมากค่ะ” 

ส่วนความสุขในการทำงานด้านการบริบาลนี้คือ“การได้ดูแลคนไข้ค่ะ ได้คุยกับเขา ได้แชร์เรื่องต่างๆ กัน หนูชอบเดินไปดูแลเตียงที่ไม่มีญาติ เข้าไปคุยกับเขา เป็นเพื่อนเขา เพราะประสบการณ์ชีวิตทำให้เราเข้าใจจุดนี้  เหมือนเราได้ดูแลญาติในครอบครัว ขณะเดียวกันเขาก็ไม่เหงา เอ็นดูเราเหมือนลูกเหมือนหลาน  หนูชอบตอนป้อนข้าวค่ะ คนป่วยกินได้เขาก็มีความสุข เราเห็นก็มีความสุขไปด้วย”

หนึ่งในนักเรียนรุ่นแรกจากระบบการศึกษายืดหยุ่นที่ส่งต่อสู่สถาบันการศึกษาสายวิชาชีพ

จุดเปลี่ยนของชีวิตน้องหน่อยมีหัวเรือใหญ่อย่าง ดร.พรระวี สีเหลืองสวัสดิ์ ผู้บริหารโรงเรียนอนันตรักษ์การบริบาล อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ เป็นผู้คอยนำทาง

“ที่นี่เรามีปรัชญาว่า ‘ส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้สู่โลกอาชีพ’ เราอยากให้ทุกคนมีโอกาสได้เรียนรู้เพื่อที่จะได้มีอิสระในการเลือกอาชีพ เราเชื่อว่าการศึกษาจะทำให้คนสามารถเปลี่ยนสถานะและข้ามชนชั้นได้ในช่วงชีวิตเดียว อาชีพที่มั่นคงจะช่วยขยับจากความยากจนได้ เมื่อคนมีคุณภาพมากขึ้นประเทศก็จะพัฒนาขึ้น” 

ด้วยปรัชญานี้เอง จึงทำให้โรงเรียนอนันตรักษ์การบริบาลเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนสังคมไทยให้ก้าวไปข้างหน้า  และน้องหน่อยนับเป็นหนึ่งในนักเรียนรุ่นแรกจากระบบการศึกษายืดหยุ่นที่ส่งต่อสู่สถาบันการศึกษาสายวิชาชีพนี้ 

“เคสของน้องหน่อยถือเป็นกรณีพิเศษที่เราอยากลองให้โอกาสกับเด็ก เดิมทีเราจะไม่รับเพราะเขาเพิ่งอายุ 17 ยังเด็กเกินไป หลายอย่างอาจไม่พร้อม แต่ด้วยความที่เขาอยากเรียนมาก เราก็เลยอยากลองดู ปรากฏว่าเขาก็ทำได้ดีเลยค่ะ ก็จะมีปัญหาเรื่องการเรียนอยู่บ้างอย่างเช่นเรื่องภาษา เรื่องความรู้ทางการแพทย์ เขาก็จะช้ากว่าคนอื่นหน่อย แต่ก็จะมีข้อดีตรงที่เขากระตือรือร้น อยากรู้ว่าอาชีพนี้ทำอะไรบ้าง การดูแลผู้ป่วยที่ถูกต้องควรทำอย่างไร อาจเป็นเพราะตอนดูแลแม่ที่ป่วยเขามีทักษะเดิมอยู่บ้างแล้ว มาเรียนตรงนี้ก็เลยทำให้เข้าใจอะไรได้ง่ายขึ้น  ตอนมาฝึกงานจริงที่โรงพยาบาล เขาก็ช่วยดูแลผู้ป่วยได้ดีทีเดียวค่ะ

“หากเราบังคับให้เด็กเรียนในสิ่งที่ไม่ชอบ  เด็กก็จะไม่อยากเรียนหรือเกลียดการเรียนไปเลย เพราะพื้นฐานเด็กแต่ละคนไม่เหมือนกัน ซ้ำร้ายอาจทำให้เขาหยุดเรียนกลางคัน  เช่นเดียวกับเด็กที่พื้นฐานไม่พร้อม หากเข้ามาเรียนในสิ่งที่เขาไม่เข้าใจก็อาจเกิดผลลัพธ์ในทางร้ายเช่นเดียวกัน แทนที่จะส่งเสริมให้เด็กเติบโต  แต่ความหวังดีนี้อาจทำร้ายเขาโดยไม่รู้ตัว” 

จากข้อสังเกตเหล่านี้ทำให้ดร.พรระวี  มีข้อเสนอแนะเรื่องการคัดกรองเด็กที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น

“ด้วยความที่หลักสูตรของเราอยู่ในสายวิชาชีพแพทย์  เด็กควรมีพื้นความรู้ทางสายวิทย์มาบ้าง ซึ่งจะช่วยทำให้เข้าใจตำราและเรียนง่ายขึ้น ตรงนี้เราอยากแนะนำให้มีหน่วยงานเพื่อคัดกรองเด็กในระบบการศึกษายืดหยุ่นก่อน รวมถึงคัดเลือกเด็กที่อยากเรียนด้านนี้จริง ๆ เพราะมันจะเป็นผลดีกับตัวเด็กเอง”  ดร.พรระวี เสริมว่าหากเทียบกับเด็กในวัยเดียวกันแล้วต้องถือว่าศักยภาพของน้องหน่อยอยู่ในระดับดี หากไม่ล้มเลิกการทำงานในสายอาชีพนี้ไปเสียก่อน เชื่อว่าเขาจะทำได้ดีขึ้นเรื่อย ๆ และเป็นบุคลากรทางการแพทย์ที่อนาคตไกลอย่างแน่นอน

เมื่อโจทย์ชีวิตถูกคลี่คลาย โอกาสต่างๆ ก็เปิดกว้างทันที

วันนี้ที่น้องหน่อยได้รับโอกาสกลับเข้าสู่ระบบการเรียนอีกครั้งในรูปแบบที่ตอบโจทย์ชีวิต  สิ่งที่ตามมาคือความภูมิใจเล็กๆ ที่ช่วยสร้างความมั่นใจให้เธอมากยิ่งขึ้น

“การได้กลับมาเรียนอีกครั้งทำให้หนูรู้สึกดีใจและภูมิใจในตัวเองมากค่ะ เหมือนเราค้นพบโอกาสใหม่ มีโอกาสได้เรียนรู้ ได้พัฒนาตัวเอง สามารถวางแผนในอนาคตได้ชัดเจนขึ้นค่ะ

ปัจจุบันมีเด็กไทยหลุดจากระบบการศึกษามากกว่า 1 ล้านคน พวกเขายังคงรอคอยการถูกค้นพบ  ตัวน้องหน่อยเองก็มีเพื่อนที่หลุดจากระบบการศึกษาด้วยเช่นกัน 

“มีเพื่อนที่ไม่ได้เรียนต่อเพราะเขาต้องออกไปทำงาน จริง ๆ ก็อยากให้เขาได้โอกาสแบบเรา อยากให้เขากลับมาเรียน เพราะจะได้หางานที่ดีขึ้น มีรายได้เยอะขึ้น อยากให้เมืองไทยมีระบบการศึกษายืดหยุ่นแบบนี้มากขึ้นค่ะ  จะช่วยให้เด็กหลายคนได้เรียน สำหรับคนที่ไม่มีเงิน มันช่วยลดค่าใช้จ่ายได้เยอะ เรียนไปด้วยทำงานไปด้วยได้ หรือได้ทุนเรียนต่อ ทำให้เลือกโอกาสในชีวิตได้มากขึ้น”

แม้เส้นทางการศึกษาของน้องหน่อยจะขรุขระบ้าง แต่การก้าวผ่านอุปสรรคจนได้ ทำให้เธอก้าวต่อไปอย่างมั่นคง วันที่แม่ของน้องหน่อยจากไปแล้ว เธอยังเหลือพ่อให้เป็นที่ยึดเหนี่ยว  ประกายตาแห่งความหวังสะท้อนบนใบหน้าของเธอ

“การศึกษาสำคัญมากค่ะ เพราะทำให้เรามีโอกาสเพิ่มมากขึ้น สามารถเลือกทำงานได้เยอะขึ้น มีรายได้ที่สูงขึ้น ทำให้เราเลี้ยงตัวเองได้โดยไม่ต้องพึ่งคนอื่น ถ้าเราความรู้น้อย โอกาสการทำงานเราก็จะลดลง  ฝึกงานตรงนี้เสร็จ  ก็คงจะไปทำงานต่อกับศูนย์ดูแลผู้สูงอายุของทางโรงเรียน  ตั้งใจว่าจะทำงานหาเงินก่อน เลี้ยงตัวเองและพ่อให้ได้ แล้วเก็บเงินไปเรียนต่อด้านพยาบาล เป็นอาชีพที่เราฝันไว้  แล้วก็อยากทำให้พ่อภูมิใจด้วยค่ะ”

ถึงเวลาแล้วที่การศึกษาจะยืดหยุ่นและคล่องตัว เพื่อตอบโจทย์ชีวิตเด็กไทย

ระบบนิเวศการศึกษายืดหยุ่นประกอบไปด้วยผู้เรียน ครูผู้สอน ชุดทักษะความรู้ รูปแบบการเรียนรู้ สถานที่เรียนรู้ ตารางการเรียน ความเร็วในการเรียน และระบบวัดผล ซึ่งทุกอย่างควรออกแบบให้ยืดหยุ่น เปิดกว้าง และตอบโจทย์ชีวิตผู้เรียน แนวทางนี้สอดคล้องกับแนวคิดขององค์การสหประชาชาติ (UN) ที่มองว่าการศึกษายืดหยุ่นเป็นวิธีช่วยให้ผู้เรียนสามารถกำหนดการเรียนรู้ของตนเองได้

โรงเรียนหรือบุคลากรทางการศึกษาที่สนใจการศึกษายืดหยุ่น 
สามารถรับข้อมูลและปรึกษาแบบตัวต่อตัว ได้ที่ LINE OA กสศ.การศึกษายืดหยุ่น หรือคลิก

มาร่วมเปลี่ยนแปลงการศึกษาและอนาคตของเด็กไทยไปด้วยกัน

The post เด็กคนหนึ่งต้องดูแลแม่ที่ป่วย เธอต้องยุติการเรียนหรือไม่ จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อ “การศึกษาปรับตัวเข้าหาเด็ก” first appeared on กสศ..