ผู้อำนวยการสมพิศ กอบจิตติ โรงเรียนบ้านยกกระบัตร ที่ตำบลท่าทราย อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร อธิบายถึงความเปลี่ยนแปลงของลูกศิษย์ หลังจากได้นำเอากระบวนการฐานพัฒนาทักษะ ที่บูรณาการสาระการเรียนรู้วิชาสำคัญ ๆ สอดแทรกลงในกิจกรรมฝึกอาชีพ ซึ่งเปิดให้น้อง ๆ ได้เลือกเรียนตามความสนใจ

โดยหลังทดลองใช้มาได้เป็นปีที่สาม ด้วยค่าเฉลี่ย 1 คาบเรียน ต่อ 1 สัปดาห์ ที่เด็ก ๆ จะได้ซึมซับกิจกรรมที่คิดว่าใช่ แต่หากลองแล้วไม่ชอบ ก็สามารถเปลี่ยนไปร่วมกิจกรรมอื่นที่สนใจใหม่ได้  เพื่อให้พบสิ่งที่ชอบหรือถนัดจริง ๆ แล้วเรียนรู้ไปตลอดปีการศึกษา ผอ.สมพิศ สรุปว่าไม่เพียงความตื่นเต้นกระตือรือร้น กับประสบการณ์นอกตำราที่เด็ก ๆ ได้รับ แต่ผลของกิจกรรมทำให้พวกเขาเพิ่มพูนทักษะการคิด วางแผนการทำงานตามขั้นตอนได้ แก้ปัญหาเป็น และหลาย ๆ คนก็ได้ค้นพบความสามารถที่ซ่อนอยู่ในตัวเอง และพร้อมจะนำทักษะอาชีพไปใช้ต่อยอดในอนาคตอีกด้วย

ประสิทธิภาพภายในที่ถูกดึงออกมา

“ที่มาของการทำฐานกิจกรรม เริ่มจากที่เราเข้าโครงการ TSQP ของ กสศ. และได้ไปศึกษาดูงานจากมูลนิธิโรงเรียนสตาร์ฟิช พบว่าน่าสนใจมาก ได้เห็นว่าเด็กเขาสนใจกิจกรรมแบบนี้ แล้วมันช่วยเพิ่มศักยภาพได้จริง ก็เอามาปรับใช้ที่โรงเรียน ให้บุคลากรของโรงเรียนที่มีครู 14 คน กับเจ้าหน้าที่อื่นๆ รวม 19 คน เอาทักษะความรู้ของตนออกมาใช้ มาถ่ายทอดให้เด็ก จนได้ 8 ฐานการเรียนรู้ ได้แก่ 1.ห้องครัว 2.ห้องการงานอาชีพ 3.ห้องเกษตร 4.ห้องศิลปะ 5.ห้องนาฏศิลป์ 6.ห้องคอมพิวเตอร์ 7.ห้องงานช่าง 8.ห้องกีฬา

“พอกิจกรรมทำไปได้พักหนึ่ง เราเห็นความเปลี่ยนแปลงชัดมาก ว่าพอเด็กได้ลงมือทำ ได้พรีเซนท์งานบ่อย ๆ มันทำให้เขาคิดเป็น กล้าแสดงความคิดเห็น จากเมื่อก่อนทำไม่ได้เลย แล้วเขาออกแบบการทำงานได้เป็นขั้นตอน มีวิธีสร้างสรรค์หลากหลาย ไปไกลกว่าที่ครูคิด เพราะเขาสามารถเชื่อมโยงความคิดเข้ากับประสบการณ์เฉพาะตัวได้ …บางคนเรียนไม่เก่ง วิชาการไม่เคยเอามาก่อนเลย แต่พอเขาคิดงาน ทำในสิ่งที่สนใจ เขาทำชิ้นงานและถ่ายทอดออกมาได้ดีมาก เหมือนกระบวนการมันดึงประสิทธิภาพภายในของเขาออกมา”

ผอ.สมพิศ ระบุว่าหลังจากเริ่มเห็นผล ทางโรงเรียนจึงได้นำเอากระบวนการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมไปปรับใช้ในวิชาหลัก ซึ่งพบว่าเด็กเข้าใจสาระวิชาได้ดีขึ้น มีระบบความคิดที่เป็นขั้นตอน ทำงานได้ตามที่วางแผนไว้ คล้ายเป็นการเซ็ทระบบภายใน ที่เด็กนำไปใช้ได้กับทุกเรื่อง ทั้งการเรียนและการใช้ชีวิตประจำวัน

หลากความเห็นน้อง ๆ ร.ร.บ้านยกกระบัตร
กระบวนการฐานพัฒนาทักษะให้อะไร?

‘น้องมด’ ด.ญ.มนชดา โต๊ะหลี ชั้น ป.6/1 จากฐานการงานอาชีพ เผยว่า “ดีใจที่โรงเรียนมีพื้นที่ให้เด็กทำสิ่งที่สนใจต่าง ๆ กันไปค่ะ ก่อนนี้หนูได้ลองทำอาหาร ฝึกใช้คอมพิวเตอร์ แล้วถึงมาเลือกการงานอาชีพ ชอบประดิษฐ์สิ่งของค่ะ เลยมาเข้าฐานนี้ หนูชอบทำชั้นเก็บของ ที่ใส่ดินสอ เก็บของกระจุกกระจิก

“อีกอย่างคือช่วงปิดโควิดสองปีเรียน ๆ หยุด ๆ ไม่รู้เรื่องเลยค่ะ เหมือนสอบเลื่อนชั้นมาได้ก็ไม่ได้อะไรติดตัวมาเลย แล้วพอขึ้นบทเรียนใหม่ของเก่าก็หาย พอมาได้ทำกิจกรรมที่โรงเรียนก็ช่วยได้ค่ะ

‘น้องหงส์’ ด.ญ.อภิสรา จีนนามวงค์ ชั้น ป.6/1 จากฐานการงานอาชีพ บอกว่า “ชอบงานประดิษฐ์สิ่งของค่ะ อยากทำสิ่งของใช้เอง การทำกิจกรรมทำให้เจอแต่เรื่องดี ๆ เพราะทั้งได้ความรู้ ทำแล้วก็ได้ของมาใช้ แล้วที่ดีที่สุดคือวัสดุที่เลือกมาทำงานส่วนใหญ่เป็นของเหลือใช้ ได้เอาของพวกขวดพลาสติกกลับมาใช้ประโยชน์ หนูก็เอามาทำกล่องใส่ดินสอ ทำโมไบล์ พอเราทำได้ก็กลับไปทำที่บ้านด้วย สนุกค่ะ”

‘น้องบอล’ ด.ช.ขัติยะ เถาว์บุญ ชั้นป.6/1 จากฐานงานช่าง บอกว่า “ผมเลือกมาที่งานช่างอย่างเดียวเลยครับ คลาสสิกสุด ได้ซ่อมได้ประดิษฐ์ของ เอาไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ด้วย ผมชอบทำของเองครับ พวกโต๊ะเก้าอี้ เริ่มจากเห็นของที่พังแล้วก็ลองเอามาทำใหม่ อะไรใช้ไม่ได้แล้วก็หาทางใช้ประโยชน์จากมัน

“งานที่ชอบที่สุดก็นี่เลยครับ ต่อท่อพีวีซีทำสปริงเกอร์ เอาไว้รดน้ำในสนามหญ้า ทั้งตัดและประกอบยี่สิบนาทีก็ได้แล้วครับ นี่คือข้อดีของงานนี้ เหมือนทำให้ผมรู้ว่าชอบอะไร ทำอะไรได้บ้าง ตอนนี้ผมตั้งใจแล้วว่าจะเรียนสายช่างในชั้นมัธยมครับ”

‘น้องออมสิน’ ด.ญ.ลัดดา ศิริขรรณ์ ชั้น ป.5/1 จากฐานเกษตร บอกว่า “พ่อหนูปลูกผักสวนครัว รับจ้างทำสวนทำไร่ ทำให้หนูชอบไปด้วยค่ะ อยากปลูกตามพ่อ พอมาอยู่ชุมนุมเกษตรก็สนุก เพราะธรรมชาติดีต่อการหายใจของเรา สอนให้เราเห็นความสำคัญของดิน ของน้ำ ของอากาศ

“หนูชอบเรียนที่โรงเรียน เวลาไม่รู้เรื่องก็ถามครูได้ ต่างกับอยู่บ้านหาคำตอบเองผิดถูกเราไม่รู้เลย เกรดตกไปเยอะ ปีนี้มาโรงเรียนได้แล้ว คิดว่าน่าจะฟื้นความรู้เก่า ๆ กลับมาได้ค่ะ”

‘น้องสเต็ป’ ด.ช.อัครชัย เชียงโส ชั้น 5/1 จากฐานเกษตร บอกว่า “ปีนี้เพิ่งลองเปลี่ยนมาอยู่ชุมนุมเกษตร ผมชอบธรรมชาติอยู่แล้ว แต่ก่อนอยู่บ้านป้าทำเกษตรพอเพียงครับ ผมเลยอยากตามรอยป้า ผมรักทุ่งนา ชอบชีวิตในไร่ มีธรรมชาติรอบตัวสบายใจ โล่งตา เข้ามาแล้วครูก็สอนเราเกี่ยวกับต้นไม้ ประดิษฐ์กระถาง ทำบัวรดน้ำ สอนทำแปลงเกษตร ความรู้ที่ได้ทำให้เราเอาไปทำขายได้ด้วยครับ”

‘น้องต่อพงษ์’ กรรมหาวงษ์ ชั้น ป.3/2 จากฐานคอมพิวเตอร์ บอกว่า “ผมชอบถ่ายรูป ชอบตัดต่อครับ ให้ครูสอนนิดหนึ่ง ที่เหลือผมก็ทำเองได้แล้วครับ ที่เลือกฐานนี้เพราะอยากเอาผลงานไปลงยูทูบว์ แล้วชั่วโมงกิจกรรมก็เหมือนให้โอกาสเราได้ศึกษาทุกอย่างด้วยตัวเอง ถ้าไม่เข้าใจก็ถามครูได้ คือเป็นการเรียนแบบที่เราได้ลองคิดเอง หาทางแก้ปัญหาเอง ถึงจะไม่ถูก แต่ทุกครั้งได้ลองทำก็ช่วยเปิดความคิดใหม่ ๆ ตลอดครับ”

The post ‘ชุมนุมนวัตกรน้อย’ 8 ฐานพัฒนาทักษะวิชาชีพ first appeared on กสศ..

จัดกระบวนการ PLC หารูปแบบใหม่ๆ สำหรับนักเรียนช่วงปิดเรียน

รัชนีพร บุญศักดิ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดใหม่หนองพะอง จ.สมุทรสาคร กล่าวว่า การปิดเรียนยาวนานเกือบ 2 เดือน สร้างความอ่อนล้าทั้งทางร่างกายและจิตใจอย่างมาก แต่เด็กๆ กลับมองว่าเป็นมิติใหม่ๆ ของการเรียนรู้ ทุกคนตื่นเต้นที่ได้เรียนในรูปแบบที่ต่างไปจากการเรียนในห้อง ครูจะใช้กระบวนการ PLC ทุกสัปดาห์เน้นการค้นหารูปแบบใหม่ๆ ในการเรียนการสอน เพื่อกระตุ้นให้นักเรียนตื่นตัว ไม่เบื่อ ซึ่งครูทุกคนก็ให้ความร่วมมืออย่างดี แต่เราจะเน้นให้ใบงานและกิจกรรมต้องเกี่ยวเนื่องกับเนื้อหาการเรียน อีกสิ่งหนึ่งที่พบคือเด็กบางคนแต่เดิมไม่สนใจการเรียน แต่เขากลับกลายเป็นคนขยันเรียนเมื่อได้เรียนแบบออนไลน์ ทำให้เราคิดว่ารูปแบบการเรียนก็ถือว่ามีผลต่อความสนใจของนักเรียนด้วย

ทั้งหมดช่วยจุดประกายโรงเรียนเรื่องการค้นหานวัตกรรมใหม่ๆ อยู่เสมอ เพื่อมากระตุ้นให้เด็กๆ ตื่นตัวในการเรียนรู้มากขึ้น ผนวกกำลังทักษะที่ไดจากทีมโค้ชของเครือข่าย TSQP ที่กสศ.ได้ดำเนินการเข้ามาสนับสนุนแนะแนวการเรียนการสอนที่รองรับปัจจุบันและเหมาะสมกับสถานการณ์เมื่อเกิดภาวะวิกฤต ถึงจะมีปัญหาสำคัญในเรื่องสัญญาณอินเตอร์เน็ตและเครื่องมือสื่อสารที่เด็กมีไม่ทั่วถึงทุกบ้าน แต่เราก็ใช้วิธีให้เด็กบ้านใกล้กันมาเรียนด้วยกัน พยายามตามเก็บให้หมด ให้ทุกคนมีโอกาสเข้าถึงการเรียนอย่างเท่าเทียม

ผอ.รัชนีพร กล่าวว่า การจัดการศึกษาในช่วง COVID-19 สิ่งที่เห็นได้ชัดคือครูมีความ active ขึ้น กระตุ้นตัวเองในการหาสิ่งแปลกใหม่มาพัฒนาตัวเองและส่งให้กับนักเรียน และจากวิกฤตครั้งนี้ทำให้ได้เห็นความสามัคคี อดทน และความทุ่มเทของบุคลากรโรงเรียนร่วมมือกันเพื่อให้เด็กๆ ได้เรียนต่อไปได้ ถึงแม้จะไม่เต็มร้อยก็ตาม

จัดทำสื่อ ‘กสิกรรมชาแนล’ เป็นช่องใช้เผยแพร่ความรู้

สุพัตรา นาวิก ผู้อำนวยการโรงเรียนสหกรณ์กสิกรรมชายทะเล ต.พันท้ายนรสิงห์ อ.เมือง จ.สมุทรสาคร กล่าวว่า ประสบการณ์ COVID-19 รอบแรกเมื่อต้นปี 2563 ทำให้โรงเรียนมีการสำรวจความพร้อมเรื่องการใช้สื่อออนไลน์ของเด็ก จึงมีข้อมูลพื้นฐานข้อมูลเกี่ยวกับครอบครัวมาถึงการระบาดในรอบล่าสุด ทางโรงเรียนได้นำข้อมูลที่มีมาปรับใช้เป็นต้นแบบจัดการศึกษา เริ่มตั้งแต่การจัดให้มีการการเรียนผ่าน DLTV ร่วมกับให้ใบงาน และกิจกรรมให้เด็กรับกลับไปทำ โดยครูจะตามงานเด็กทุกวัน ซึ่งผู้ปกครองของเด็กทุกคนจะสื่อสารกับครูโดยตรงผ่านไลน์กลุ่ม ครูจะบันทึกว่าเด็กเข้าเรียนกี่คน คนที่ไม่เข้าเรียนติดปัญหาอะไรบ้าง และหาทางแก้ไขให้ทันที

“โรงเรียนมีการจัดทำสื่อ ‘กสิกรรมชาแนล’ เป็นช่องที่ครูใช้เผยแพร่ความรู้ รวมถึงใช้สอนเด็กๆ ให้ทำคลิปวิดีโอ เพื่อสื่อสารส่งต่อกันทางกลุ่มไลน์หรือเพจเฟซบุ๊กของโรงเรียน อีกทั้งช่องทีวีที่สร้างขึ้นยังใช้แลกเปลี่ยนเผยแพร่สื่อการเรียนรู้ของโรงเรียนอื่นๆ ในสมุทรสาครที่ประสบปัญหาเดียวกันด้วย ส่วน Learning Box ที่ได้รับจาก กสศ. ซึ่งเด็กๆ ได้ใช้ตั้งแต่ช่วงสถานการณ์ COVID-19 รอบแรก การปิดโรงเรียนรอบหลังนี้ ได้มาปรับให้เป็น Learning Bag และมอบให้เด็กตั้งแต่ชั้น อ.2 ถึง ป.6 ทุกคน เด็กจะได้รับ Learning Bag ประกอบด้วยชุดการเรียนรู้ โจทย์งาน และอุปกรณ์เพื่อนำไปทำชิ้นงาน และกลับมาส่งพร้อมรับถุงใหม่ทุกสัปดาห์ โดยรวมแล้วทั้งครู ผู้ปกครอง และเด็กๆ สามารถปรับตัวได้ดีในสถานการณ์วิกฤต แม้ชิ้นงาน การบ้าน หรือผลสะท้อนที่ส่งกลับมาอาจจะไม่ได้เต็มร้อยเหมือนตอนโรงเรียนเปิด แต่ทุกคนก็พยายามให้ความร่วมมือกับโรงเรียนอย่างเต็มที่” ผอ.โรงเรียนสหกรณ์กสิกรรมชายทะเล กล่าว

จัดเรียนออนไลน์และสื่อเรียนรู้ให้เด็กเข้าไม่ถึงเทคโนโลยี

รัติยา กาหลง ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านบางปิ้ง ต.นาดี อ.เมือง จ.สมุทรสาคร กล่าวว่า โรงเรียนใช้วิธีจัดการเรียนการสอนออนไลน์ผ่านโปรแกรม ZOOM, Google Meet  และ DLTV ร่วมกับการบูรณาบทเรียนผ่านกิจกรรม Maker Space ที่ได้รับงบประมาณสนับสนุนจาก กสศ. โดยใช้กล่อง Learning BOX  ซึ่งมีแบบฝึกหัดและงานให้เด็กๆ กลับไปทำที่บ้านได้ ทำให้แม้ในเด็กกลุ่มที่เข้าไม่ถึงการศึกษาออนไลน์ ก็ยังสามารถพัฒนาทักษะการเรียนรู้ได้ในช่วงที่โรงเรียนปิด

การจัดการสอนออนไลน์ ทางโรงเรียนสามารถทำได้ถึง 89.72% จากเด็ก 400 คน มีเพียง 10.28 ที่เข้าไม่ถึง ซึ่งโรงเรียนได้ใช้วิธีติดต่อผู้ปกครองให้เข้ามารับและส่งงานที่โรงเรียน หรือให้ครูที่อยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงกับเด็กๆ เข้าไปส่งมอบและรับงาน

“ด้วยวิธีการที่ทำเราพบว่าผู้ปกครองส่วนใหญ่ให้การตอบรับและร่วมมือกับโรงเรียนเป็นอย่างดี สิ่งหนึ่งที่ครูและผู้ปกครองทุกคนคิดเหมือนกันคือ วิกฤตครั้งนี้เป็นเรื่องใกล้ตัวเรามาก ชาวสมุทรสาครทุกคนต้องรับผลกระทบรุนแรงจากการเป็นพื้นที่สีแดง ครูและผู้ปกครองจึงกระตือรือร้นในการช่วยให้เด็กได้เรียนรู้ต่อไป ทั้งช่วยตามงานเด็ก สอบถามความคืบหน้าเรื่องบทเรียนต่างๆ และช่วยกันแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น ส่วนเด็กๆ ต่างยอมรับรูปกระบวนการจัดการศึกษาในรูปแบบของ TSQP ที่ใช้นวัตกรรมอย่าง Learning Box มาช่วยสร้างการเรียน ซึ่งเป็นกิจกรรมที่สนุก ด้วยสื่ออุปกรณ์ที่หลากหลาย และวิธีการสอนของครูที่ไม่ปิดกั้นความคิดเด็ก” ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านบางปิ้ง กล่าว

ทำ Maker Space ตารางกิจกรรมตามความสมัครใจ

สมพิศ กอบจิตติ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านยกกระบัตร จังหวัดสมุทรสาคร กล่าวว่า การจัดการเรียนการสอนช่วง COVID-19 ใช้การเรียนออนไลน์เป็นหลัก ครูจะทำตารางสอนแต่ละสัปดาห์ ส่งใบงานให้เด็กนำไปทำ และให้ทำแบบฝึกหัดผ่าน DLTV ซึ่งคณะครูจะผลิตคลิปสอนเด็กๆ กันเองด้วย การเรียนออนไลน์ของทางโรงเรียนมีเด็กที่มีอุปสรรคเรื่องการเข้าถึง แต่ครูแก้ปัญหาด้วยการนำใบงานไปส่งให้ที่บ้าน หรือจัดทำลิงก์ให้เรียนย้อนหลังกรณีที่ผู้ปกครองมีสมาร์ทโฟนเครื่องเดียวและต้องพกไปทำงานด้วย ในแต่ละชั้นจะจัดทำไลน์กรุ๊ป กลุ่มเฟซบุ๊กสำหรับใช้ติดต่อสื่อสารกัน

การทำ Maker Space ครูจะทำตารางให้เด็กทำกิจกรรมสัปดาห์ละครั้ง เปิดโอกาสให้เด็กคิดว่าอยากทำอะไร ตามความสนใจ ตามสภาพแวดล้อมของตน โดยห้องเรียนจะแบ่งเป็น 6 ห้องให้เด็กเลือกเข้าเรียนห้องไหนก็ได้ตามความสมัครใจ เช่น ทำอาหาร สิ่งประดิษฐ์ ฯลฯ ซึ่งเด็กจะส่งงานเป็นภาพถ่ายหรือคลิปวิดีโอกกลับมา ซึ่งการจัดการเรียนการสอนที่เกิดขึ้นทำให้มีโอกาสในการพัฒนาเรื่องการใช้เทคโนโลยี หรือการคิด ขวนขวายหาวิธีการว่าจะทำยังไงให้เด็กได้เรียนและมีประสิทธิภาพที่สุด เช่นการถ่ายคลิป การทำข้อสอบออนไลน์ โดยรวมครูทุกคนมีความกระตือรือร้นมากยิ่งขึ้น

ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านยกกระบัตร กล่าวว่า ถึงแม้มีปัญหาอุปสรรคที่พบในการจัดการเรียนการสอนที่ทำอยู่คือเด็กๆ และผู้ปกครองไม่ได้มีความพร้อมทุกครอบครัว ทั้งเรื่องเวลา เครื่องมือ แต่ครูของเราจะไม่ปล่อยใครไว้ จะเข้าถึงทุกคนในจำนวน 342 คนของนักเรียนทั้งหมด “เราต้องตามทุกคน ใครหายไปครูจะเข้าไปหา ไปส่ง-รับ ใบงานถึงบ้าน” แม้โรงเรียนจะปิดแต่การศึกษาต้องเดินต่อไปไม่หยุดชะงัก

ปรับการเรียนรู้ด้วยกระบวนการ ‘ออนแฮนด์’

ครูภาษิตา เฉียงภาเลิศ โรงเรียนวัดปัจจันตาราม จังหวัดสมุทรสาคร กล่าวว่า ในการระบาดระลอกใหม่โรงเรียนใช้วิธี ‘ออนแฮนด์’ คือมีใบงาน ให้ครูอัดคลิปสอน แล้วให้ครูประจำชั้นส่งให้ผู้ปกครองเด็กทางกลุ่มไลน์ สำหรับ ป.4-6 ซึ่งเป็นเด็กโตเสริมด้วยการสอนออนไลน์ ยกเว้นคนที่ไม่สะดวกจะใช้วิธีเพิ่มใบงานเฉพาะคน ส่วนการเรียนออนไลน์เราใช้ google meet แล้วมีการติดตามผลโดยครูประจำชั้น คอยช่วยเหลือพิเศษสำหรับคนที่ทำงานไม่ได้

“สำหรับ Learning Box มองว่าช่วยได้เยอะ แต่ด้วยจำนวนที่ไม่พอกับเด็กทุกคน เรานำของในกล่องมาแยก มาจัดทำใหม่ให้ครบตามจำนวนเด็ก ซึ่งใช้ได้จริงในหลาย ๆ วิชา ข้อดีของการจัดการศึกษาในช่วงนี้คือเด็กมีความคิดเป็นของตัวเอง เขาจะสนุก มีอิสระ เลือกเวลาเรียนเองได้ประมาณหนึ่ง กลุ่มนี้จะเรียนประมาณ 10 โมง ถึงบ่าย ๆ บางคลาสขอเข้าเรียนตอนค่ำ เขาก็ตอบรับกันดีซึ่งส่วนใหญ่เป็นเด็กมัธยม ส่วนชั้นประถมถือว่ามีความสนุกตื่นเต้น แต่อัตราเข้าเรียนยังอยู่แค่ 50% เพราะไม่มีผู้ปกครองคอยดูแล” ครูภาษิตา กล่าว

ครูภาษิตา กล่าวว่า อุปสรรคสำคัญคือเด็กที่เริ่มโต ผู้ปกครองเขาจะพาไปทำงานด้วย ผู้ปกครองเขาจะคิดว่าโรงเรียนหยุด ก็ให้ไปช่วยขายของ ขายผัก ทำนาเกลือ จึงอธิบายว่าโรงเรียนปิดแต่เด็กยังต้องเรียน ยังต้องได้เติมความรู้ ซึ่งก็ต้องเป็นความพยายามของทางโรงเรียนที่จะทำความเข้าใจต่อไป

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post ปิดโรงเรียนสมุทรสาคร แต่การเรียนรู้ไม่เคยหยุดนิ่ง first appeared on กสศ..