ศ.ดร.นฤมล กล่าวว่าทุน ODOS เป็นทุนที่มุ่งสร้าง ‘เด็กช้างเผือก’ โดยคัดเลือกเยาวชนศักยภาพสูงจากทุกภูมิภาค ให้ได้รับการพัฒนาเต็มศักยภาพเพื่อเป็นกำลังสำคัญของประเทศ สำหรับรุ่นที่ 3 ผ่านการคัดเลือกจำนวน 1,200 คน จากสถานศึกษา 602 แห่งทั่วประเทศ นับเป็นเมล็ดพันธุ์แห่งความหวัง ที่จะสะท้อนให้เห็นพลังของการสร้างโอกาสทางการศึกษา ซึ่งเปรียบได้กับสะพานเชื่อมความฝันของเด็กเยาวชนไปสู่ความจริง 

รัฐบาลมอบหมายให้สำนักงาน กพ. กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวง อว. กระทรวงการคลัง รวมทั้งสพฐ. สอศ. สถ. ร่วมกันช่วยเหลือและพัฒนานักเรียนทุนในทุกด้าน สนับสนุนการเตรียมความพร้อมสำหรับการเข้ามหาวิทยาลัย เพราะระดับปริญญาตรีมีการแข่งขันสูงกว่าปริญญาโทหรือปริญญาเอก

ในส่วนของเด็กอาชีวะประเด็นหลักอยู่ที่ด้านภาษา ซึ่งต้องได้รับการพัฒนาเพิ่มเติม ควรให้มีการสนับสนุนการเรียนภาษาผ่านหลักสูตรออนไลน์ เช่น Box Test และ คลังข้อสอบออนไลน์ เพื่อให้นักเรียนสามารถทดสอบด้วยตนเองได้ เน้นเรื่องการพัฒนาเด็กไทยให้พร้อมแข่งขันในระดับโลก โดยเฉพาะเรื่องภาษาต่างประเทศ และการเตรียมตัวเข้ามหาวิทยาลัยชั้นนำ

“ขอบคุณกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา สถานศึกษาทั้งในสังกัด สพฐ. สอศ. และท้องถิ่น ที่ร่วมกันสนับสนุนนักเรียนอย่างเต็มที่ ทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยง คอยช่วยเหลือนักเรียนในการเตรียมตัวสอบแข่งขันเข้ามหาวิทยาลัยต่างประเทศในระดับโลก ขอฝากข้อคิดให้นักเรียนใช้ชีวิตอย่างมีสติรอบคอบ และขออวยพรให้นักเรียนประสบความสำเร็จทั้งด้านการเรียน อาชีพการงาน และทุกด้านของชีวิตในอนาคต” รมว.ศธ. กล่าว

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. กล่าวว่า ปัจจุบันทุน ODOS ได้บรรลุเป้าหมายแรกของการพัฒนาทุนมนุษย์ โดยผู้รับทุนเป็นเด็กเยาวชนจากครอบครัวขาดแคลน มีโอกาสศึกษาต่อถึงระดับอุดมศึกษาเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ค่าเฉลี่ยระดับการศึกษาของคนไทยมีแนวโน้มสูงขึ้นตามไปด้วย อีกทั้งยังช่วยให้ประเทศไทยไม่สูญเสียบุคลากรที่มีศักยภาพและความสามารถไป

ในรุ่นที่ 3 ของโครงการ มีนักเรียนและนักศึกษาที่ผ่านการคัดเลือก 1,200 คน แบ่งเป็นนักเรียนชาย 850 คน และนักเรียนหญิง 350 คน อยู่ในสังกัด สพฐ. 1,124 คน สอศ. 66 คน กระทรวง อว. 7 คน และ อปท. 3 คน

“ข้อมูลเชิงลึกเผยให้เห็นว่านักเรียนกลุ่มช้างเผือก แม้มาจากครอบครัวยากจนที่สุด แต่ก็สามารถทำคะแนนได้สูงกว่าค่าเฉลี่ยของนักเรียนจากครอบครัวฐานะดีในกลุ่มที่ทำคะแนนได้สูงสุดของประเทศ ข้อมูลจากการประเมิน PISA 2022 คาดว่า ประเทศไทยมีนักเรียนกลุ่มช้างเผือกประมาณ 26,896 คน คิดเป็น 3.75% ของนักเรียนระดับ ม.3 ทั้งประเทศ ดังนั้นการสนับสนุนทุนการศึกษาให้กับนักเรียนกลุ่มนี้จึงเป็นสิ่งสำคัญ และเป็นการลดปรากฏการณ์ The Lost Einstein ในประเทศไทย”

ดร.ไกรยส กล่าวว่าตั้งแต่เริ่มดำเนินโครงการจนถึงรุ่นที่ 3 มีผู้ได้รับทุนรวมกว่า 3,600 คน โดยมีข้อมูลเชิงประจักษ์สะท้อนว่า เด็กและเยาวชนไทยจำนวนมากมีความสามารถ แต่ยังขาดโอกาสและการสนับสนุนที่เหมาะสม โดยในจำนวนผู้ได้รับทุน กว่าครึ่งมาจากครัวเรือนยากจนและยากจนพิเศษ อีกส่วนหนึ่งมาจากครอบครัวที่มีรายได้ไม่เกินปีละ 12,000 บาท ซึ่งชี้ให้เห็นว่ากลุ่มเยาวชน ‘ช้างเผือก’ แม้มีศักยภาพสูง แต่หากไม่ได้รับโอกาส ก็มีความเสี่ยงสูงที่จะหลุดออกจากระบบการศึกษาได้เช่นกัน

อีกหนึ่งข้อเท็จจริงสำคัญคือ ผู้ได้รับทุนส่วนใหญ่เติบโตจากครอบครัวที่มีรายได้ไม่ถึง 150 บาทต่อวัน แต่กลับมีเกรดเฉลี่ยมากกว่า 3.75 ขึ้นไป เป้าหมายของทุน ODOS จึงไม่ใช่เพียงการช่วยเหลือด้านการเงิน แต่ยังมุ่งเตรียมความพร้อมและพัฒนาศักยภาพของผู้รับทุนในทุกมิติ ทั้งด้านวิชาการ ภาษาอังกฤษ ทักษะชีวิต และสุขภาวะจิตใจ เพื่อให้เด็กทุกคนสามารถศึกษาต่อได้อย่างต่อเนื่องและเต็มศักยภาพ ในสาขาที่เป็นเป้าหมายสำคัญต่อการพัฒนาของประเทศ

นอกจากนี้ กสศ. ยังมุ่งออกแบบเส้นทางการเรียนรู้แบบไร้รอยต่อ จากระดับมัธยมศึกษา/อาชีวศึกษา ไปสู่ระดับอุดมศึกษา หรือสาขาอาชีพที่ตอบโจทย์อนาคตของประเทศ พร้อมส่งเสริมให้นักเรียนทุนได้มีบทบาทสำคัญในการเป็นกำลังคนคุณภาพ เพื่อลดช่องว่างทางโอกาส และร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศในทุกมิติ

สำหรับโครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ หรือทุน ODOS (Outstanding Development Opportunity Scholarship) เป็นโครงการสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับนักเรียนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์หรือด้อยโอกาส แต่มีศักยภาพในการเรียนรู้สูง หรือ “เด็กช้างเผือก” โดย กสศ. และภาคีเครือข่าย ได้ดำเนินการเพื่อตอบสนองต่อนโยบายของรัฐบาล และนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ ในการพัฒนาทุนมนุษย์ และลดความเหลื่อมล้ำอย่างยั่งยืน

The post กระทรวงศึกษาธิการ–กสศ. ปฐมนิเทศทุน ODOS รุ่น 3 หนุนเยาวชน 1,200 คน ใช้โอกาสเรียนรู้เพื่อกลับมาพัฒนาประเทศ first appeared on กสศ..

ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาคุณภาพครูและสถานศึกษา กสศ. เปิดเผยว่า ปัจจุบันครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่น 2 จำนวน 295 คน สำเร็จการศึกษาปริญญาตรีจาก 10 สถาบันต้นแบบการผลิตครูคุณภาพ ครอบคลุมสาขาปฐมวัย 155 คน และประถมศึกษา 140 คน พร้อมเข้าสู่กระบวนการบรรจุในตำแหน่งครูผู้ช่วย สังกัด สพฐ. เพื่อไปปฏิบัติหน้าที่ที่โรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกล จำนวน 285 แห่งใน 45 จังหวัด 73 เขตพื้นที่การศึกษา ช่วงเปิดภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 เป็นต้นไป โดยกระจายไปในพื้นที่ต่าง ๆ  เช่น พื้นที่สูง บนภูเขา พื้นที่เสี่ยงภัย บนเกาะ พื้นที่ชายแดน พื้นที่ทุรกันดาร พื้นที่หลากหลายทางชาติพันธุ์ และโรงเรียนที่มีการโยกย้ายบ่อย

ก่อนการบรรจุอย่างเป็นทางการ ทั้ง 73 เขตพื้นที่การศึกษา จะจัดสอบสัมภาษณ์และดำเนินการแต่งตั้งเป็นข้าราชการต่อไป ขณะนี้ครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่น 2 ได้เข้าทำงานในฐานะครูอาสาสมัครที่โรงเรียนปลายทางตั้งแต่ 1 มิถุนายน โดย กสศ. สนับสนุนค่าครองชีพเดือนละ 8,000 บาท จนกว่าจะได้รับเงินเดือนข้าราชการจากต้นสังกัด

“กสศ. ได้ประสานงานอย่างใกล้ชิดกับ สพฐ. และ ก.ค.ศ. มีการส่งหนังสือไปยังทั้ง 2 หน่วยงาน เป็นการทำงานที่เป็นขั้นตอนเหมือนรุ่นที่ 1 และนำประสบการณ์ทำงานรุ่นแรก มาปรับปรุงขั้นตอนวิธีการทำงานในครั้งนี้” ดร.อุดม กล่าว

ดร.อุดม ระบุเพิ่มเติมว่า กสศ. และ 5 องค์กรร่วมดำเนินโครงการฯ จะยังดูแลและช่วยส่งเสริมครูรัก(ษ์)ถิ่นอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ ครูรัก(ษ์)ถิ่นจะรับราชการในโรงเรียนปลายทางการบรรจุไม่น้อยกว่า 6 ปี เพื่อแก้ปัญหาการโยกย้ายบ่อยและขาดแคลนครูในพื้นที่

ดร.พัฒนะ พัฒนทวีดล รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กล่าวว่า สพฐ. ได้จัดสรรตำแหน่งครูผู้ช่วยไว้สำหรับครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่น 2 ครบถ้วนแล้วทั้ง 295 อัตรา เพราะเล็งเห็นว่า โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น มีบทบาทสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา เนื่องจากครูรัก(ษ์)ถิ่นเป็นผู้ที่ต้องการกลับไปทำงานในโรงเรียนบ้านเกิด เข้าใจบริบทของพื้นที่ และสามารถปฏิบัติงานในระยะยาวได้อย่างมีคุณภาพ

ทั้งนี้ หนึ่งในปัญหาที่กระทรวงศึกษาธิการได้รับการร้องเรียนบ่อยที่สุด คือ การขอย้ายของครูที่ได้รับการบรรจุให้ไปปฏิบัติงานในพื้นที่ห่างไกลจากภูมิลำเนา แต่สำหรับครูรัก(ษ์)ถิ่น กลับเป็นผู้ที่มีโอกาสได้ทำงานในโรงเรียนบ้านเกิดของตนเอง ซึ่งแม้โรงเรียนในพื้นที่เหล่านี้จะมีข้อจำกัดหรือความขาดแคลนในหลายด้าน แต่ครูทั้ง 295 คนที่สำเร็จการศึกษาภายใต้โครงการนี้ ต่างได้รับการเตรียมพร้อมมาอย่างมีคุณภาพ และพร้อมเข้าไปเติมเต็มสิ่งที่ขาดแคลน สร้างการเรียนรู้ให้แก่เด็ก ๆ ได้อย่างเหมาะสมกับบริบทของชุมชน

รศ.ดร.ประวิต เอราวรรณ์ เลขาธิการสภาการศึกษา และอนุกรรมการพัฒนาระบบการผลิต พัฒนาครูสำหรับโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลและพัฒนาคุณภาพโรงเรียนทั้งระบบ กสศ. กล่าวเสริมว่า โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น เป็นโมเดลที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ และสอดคล้องกับแนวทางขององค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ หรือ OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) ในการสร้างครูคุณภาพเพื่อพัฒนาการศึกษาอย่างยั่งยืน

อย่างไรก็ตาม ทั้ง 6 หน่วยงานที่ร่วมดำเนินโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ต่างคาดหวังว่า ผู้ที่กำลังจะได้รับการบรรจุในครั้งนี้จะเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนความเจริญให้กับชุมชนบ้านเกิดของตนเอง เป็นผู้ส่งต่อโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนในพื้นที่ห่างไกล ตลอดจนเติบโตเป็นผู้นำชุมชนที่ใช้ศักยภาพและความรู้ความสามารถที่มีอยู่ สร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

ขณะที่ ดร.เบญจลักษณ์ น้ำฟ้า อนุกรรมการพัฒนาระบบการผลิต พัฒนาครูสำหรับโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลและพัฒนาคุณภาพโรงเรียนทั้งระบบ กสศ. ได้ฝากถึงผู้บริหารสถานศึกษาและเขตพื้นที่ฯ ให้ดูแลและสนับสนุนครูรุ่นใหม่อย่างใกล้ชิด เปิดพื้นที่ให้นำเสนอแนวทางการสอนที่สร้างสรรค์และสอดคล้องกับชุมชน

รศ.ดร.มนตรี แย้มกสิกร ที่ปรึกษาด้านพัฒนาวิชาชีพของคุรุสภา ยืนยันว่า คุรุสภาจะติดตามพัฒนาจิตวิญญาณความเป็นครู สนับสนุนการพัฒนาวิชาชีพอย่างต่อเนื่องผ่านชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ Professional Learning Community (PLC) และรณรงค์คุณธรรมจริยธรรม เพื่อให้ครูรัก(ษ์)ถิ่นได้เป็นแบบอย่างที่ดี ทั้งในโรงเรียนและสังคม

โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น เป็นโครงการที่สร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่เยาวชนที่สำเร็จการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (อายุ 18-24 ปี) ที่ขาดแคลนทุนทรัพย์หรือด้อยโอกาส แต่มีผลการเรียนดีและมีจิตวิญญาณความเป็นครู ได้ศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาในสาขาวิชาที่ขาดแคลนครู และเมื่อสำเร็จการศึกษาจะได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการครูในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลซึ่งเป็นท้องถิ่นของตนเอง เพื่อลดปัญหาการขาดแคลนครู ครูไม่ครบชั้นและการโยกย้ายบ่อย ควบคู่กับการพัฒนาต้นแบบการผลิตครูคุณภาพในสถาบันอุดมศึกษา ให้สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนและชุมชนในพื้นที่ห่างไกล เป็นนักพัฒนาชุมชน เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงในระดับพื้นที่ เพื่อเป็นต้นแบบการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนครูในโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลการส่งเสริมหรือสนับสนุนให้มีการจัดตั้งสถาบันต้นแบบในการผลิตและพัฒนาครู  รวมถึง การศึกษา วิจัย หรือค้นคว้าแนวทางในการพัฒนาครู ให้มีความรู้ ความสามารถในการจัดการเรียนการสอนและการพัฒนาผู้เรียนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา เป็นหนึ่งในภารกิจสำคัญของ กสศ. ตาม พ.ร.บ.กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา พ.ศ. 2561 หลังจากนี้ ภายในระยะเวลา 4 ปี โรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลจะมีครูรุ่นใหม่กลับไปบรรจุเป็นข้าราชการครู ราว 1,500 คน ครอบคลุมพื้นที่ 62 จังหวัด ในทุกภูมิภาคทั่วประเทศ

The post 6 หน่วยงานความร่วมมือเชิงระบบ เตรียมบรรจุครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่น 2 จำนวน 295 อัตรา first appeared on กสศ..

โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น เป็นโครงการนักเรียนทุนรัฐบาล ภายใต้ พ.ร.บ. กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา พ.ศ. 2561 มีแนวคิดเพื่อพั

ฒนาครูระบบปิดให้ตรงกับความต้องการของประเทศในสาขาที่ขาดแคลน คือ การศึกษาปฐมวัย และการประถมศึกษา โดยเฉพาะโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลหรือยากลำบาก การผลิต ‘ครูของชุมชน’ ที่มีใจรักในการเป็นครู รักถิ่นฐาน เป็นนักพัฒนาชุมชน โดยมีสัญญาผูกพันในการบรรจุเป็นครูที่โรงเรียนปลายทางต่อเนื่องอย่างน้อย 6 ปี เพื่อลดอัตราการโยกย้าย และเป็นแนวทางการผลิตและพัฒนาครูระบบปิดของประเทศอย่างเป็นระบบ (Systems change)

นักศึกษาครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นแรก ได้รับทุนการศึกษาต่อเนื่องตั้งแต่ปีการศึกษา 2563 โดยในเดือนตุลาคมปี 2567 ครูรัก(ษ์)ถิ่น 327 คน จะได้เข้าบรรจุเป็นข้าราชการครูเพื่อไปปฏิบัติหน้าที่ตามโรงเรียนขนาดเล็ก โรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลต่าง ๆ จำนวน 285 แห่งใน 44 จังหวัด แบ่งเป็นกลุ่มโรงเรียน ดังนี้

• บนภูเขา : 69 คน 60 โรงเรียน
• พื้นที่เสี่ยงภัย : 20 คน 17 โรงเรียน
• พื้นที่ชายแดน : 17 คน 16 โรงเรียน
• พื้นที่ทุรกันดาร: 14 คน 12 โรงเรียน
• บนเกาะ : 12 คน 11 โรงเรียน
• โรงเรียนชนกลุ่มน้อย : 8 คน 7 โรงเรียน
• โรงเรียนพระราชดำริ : 5 คน 5 โรงเรียน
• โครงการหนึ่งตำบลหนึ่งโรงเรียนคุณภาพ : 35 คน 34 โรงเรียน
• พื้นที่พิเศษตามประกาศกระทรวงการคลัง : 19 คน 18 โรงเรียน
• โรงเรียนร่วมพัฒนา : 1 คน 1 โรงเรียน
• โรงเรียนไม่ทุรกันดารแต่ขาดแคลนครู : 127 คน 104 โรงเรียน

ดร.สิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่นมีบทบาทสำคัญต่อการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยสนับสนุนนักเรียนยากจนให้คงอยู่ในระบบด้วยการเรียนครู และส่งเสริมครูกลุ่มนี้ไปพัฒนาคุณภาพการศึกษาแก่เด็กชนบทในฐานะ Change Agent หรือผู้นำการเปลี่ยนแปลง

“กระทรวงศึกษาได้รับเรื่องร้องเรียนบ่อยที่สุดคือครูขอย้ายกลับบ้าน เพราะการทำงานไกลบ้าน ไกลถิ่นฐานของตัวเอง มันเป็นความทุกข์ มันเป็นภาระ วันนี้น้อง ๆ ได้มีโอกาสไปทำงานในบ้านตัวเอง คำถามที่มีมาโดยตลอดว่าโรงเรียนที่อยู่ห่างไกล อยู่ในชนบท อยู่ชายขอบ ทำยังไงถึงจะมีครูที่มีคุณภาพไปสอนเด็กเหล่านั้น ทุกคนที่นั่งอยู่ที่นี่คือคำตอบ”

ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวต่อไปว่า การได้บรรจุเป็นครูทันทีแม้เป็นโอกาส แต่การต้องไปทำงานจริงในโรงเรียนขนาดเล็ก ห่างไกล ย่อมมีความท้าทายทั้งงบประมาณและภาระงานบนข้อจำกัดมากมาย วันนี้นอกจากมาให้กำลังใจ ยังมาให้คำมั่นด้วยว่าครูรัก(ษ์)ถิ่นจะไม่สู้โดยลำพังอย่างแน่นอน กระทรวงศึกษาธิการนำโดย พลตำรวจเอก เพิ่มพูน ชิดชอบ จะร่วมสู้ไปกับทุกคน ตรงไหนที่เติมเต็มได้จะพยายามเต็มที่ ทำให้ทุกคนมีความสุขในการทำงานตรงกับนโยบายเรียนดีมีความสุข

“วันนี้เป็นวันที่น้องเก็บเกี่ยวความสุข แล้วก็มีความรู้สึกภาคภูมิใจกับตัวเองมากที่เราจบการศึกษา วันนี้เราเต็มเปี่ยมไปด้วยความฝัน ความหวัง ฉะนั้นหลังจากทำงานไปแล้ว 1 ปี 2 ปี  3 ปี หรืออาจจะเป็น 10 ปี อย่าลืมความฝันของเรา ความฝันที่เราจะกลับไปพัฒนาบ้านเกิด ความฝันที่เราอยากจะกลับไปพัฒนาเด็ก ๆ อย่าให้กระแสสังคมมาเปลี่ยนเจตคติของเรา ขอให้กำลังใจน้อง ๆ ทุกคน เราจะจับมือไว้แล้วไปด้วยกัน”

รศ.ดร.ดารณี อุทัยรัตนกิจ กรรมการบริหาร กสศ. และประธานอนุกรรมการพัฒนาระบบการผลิตและพัฒนาครูสำหรับโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกล กล่าวว่า ในฐานะที่มีส่วนร่วมกับโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่นตั้งแต่เริ่มต้น ขอขอบคุณทุกฝ่ายที่มองเห็นความสำคัญของการสร้างครูที่มีคุณภาพสูงให้กับประเทศไทย บัณฑิตใหม่ของเราจบการศึกษาหลักสูตรปฐมวัยและประถมศึกษา ถือเป็นการวางรากฐานที่สำคัญที่สุดของชีวิตมนุษย์ในช่วง 12 ปีแรก ครูปฐมวัยและประถมศึกษาจะได้เห็นช่วงเวลาของการเติบโตจากวัยอนุบาลที่ยังเปราะบางไปสู่ชั้นประถมที่เริ่มมีรากฐานจิตใจที่มั่นคง นี่คือความสุขและความภาคภูมิใจของครู

อย่างไรก็ตามเชื่อว่าวันนี้คือหนึ่งวันที่ทุกคนมีความสุข แต่การทำงานทุกอย่างจะมีปัญหาอุปสรรคอยู่เสมอ อยากให้ทุกคนมองว่าสิ่งนั้นคือความท้าทาย และมีความมั่นคงทางจิตใจและยังคงมีความสุขกับการผู้ให้ เพื่อที่จะสามารถแก้ปัญหาต่าง ๆ ให้ลุล่วงไปได้

“ในการเป็นครูเราต้องเจอเด็กหลากหลาย ทั้งคนที่เก่งช่วยเหลือตัวเองได้ มีคนปานกลางทั่วไป และมีเด็กที่ต้องการได้รับการช่วยเหลือดูแลพิเศษ เชื่อว่าการได้รับกระบวนการบ่มเพาะในมหาวิทยาลัย 4 ปี จะทำให้บัณฑิตครูรัก(ษ์)ถิ่นของเรามีเครื่องมือ ความรู้ เทคนิค และสำคัญคือมีประสบการณ์เพียงพอในการดูแลลูกศิษย์ทุกคน ทุกประเภท และครูทุกคนจะไม่โดดเดี่ยว เพราะแม้จะเข้าสู่ช่วงปฏิบัติงานจริงแล้ว ก็ยังมีสถาบันมีคณะหนุนเสริมที่จะคอยติดตามให้กำลังใจ เพื่อให้ครูของเราทุกคนสามารถพัฒนาเด็ก ๆ ได้ต่อไป”

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่นสำเร็จได้ด้วยการสนับสนุนเป็นอย่างดีจากทุกหน่วยงาน ดังคำว่า It takes a village to raise a child การสร้างคนหนึ่งคนต้องใช้พลังทั้งชุมชน ครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นที่ 1 จะเป็นเด็กกลุ่มแรกที่ได้รับโอกาสเพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่า หากทุกคนร่วมกันพัฒนาครูที่มีจิตใจรักถิ่นฐานบ้านเกิด มีความตั้งใจในการไปพัฒนาชุมชนท้องถิ่นและลูกหลานในพื้นที่ให้ดีขึ้น ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลจะลดลง

“เราหวังเป็นอย่างยิ่งเลยว่านักเรียนกลุ่มแรกที่น้อง ๆ ได้สัมผัส และสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับชีวิตเขา จะสร้างความหวังให้เกิดขึ้นในชุมชน และเป็นความหวังให้กระทรวงศึกษาธิการได้มีโอกาสสนับสนุนให้น้อง ๆ มีความก้าวหน้าในวิชาชีพครู และด้วยพลังของครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นที่ 1 ตรงนี้ รวมกับน้อง ๆ อีก 4 รุ่น รวมกว่า 1,500 คน จะเป็นพลังของการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนกับระบบการศึกษาไทย ไม่ว่าน้อง ๆ จะเจอปัญหาหรืออุปสรรคอะไร เจอความยากในการปฏิบัติหน้าที่ ขอให้นึกย้อนถึงวันแรกที่เราตัดสินใจจะเป็นครู โดย กสศ. และอีก 5 หน่วยงานในโครงการ เรายินดีที่จะช่วยส่งเสริมน้อง ๆ ต่อไป”

ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาคุณภาพครูและสถานศึกษา กสศ. กล่าวว่า บัณฑิตครูรัก(ษ์)ถิ่นคงรูู้ว่าผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของทุกคนในวันนี้ คือครูอาจารย์ที่ดูแลน้อง ๆ มาตลอด 4 ปีเต็ม ตั้งแต่วันที่ลงไปค้นหาคัดเลือก จนถึงวันนี้ที่สำเร็จการศึกษา และหลังจากนี้ที่ทุกคนจะแยกย้ายไปปฏิบัติหน้าที่ครูในพื้นที่ของตัวเอง ครูอาจารย์ก็จะยังไม่ปล่อยมือจากไป 

สำหรับเส้นทางของครูรัก(ษ์)ถิ่นที่เริ่มมาตั้งแต่ปี 2563 ถึงวันนี้ที่นักศึกษารุ่นท่ 1 จบการศึกษาในปี 2567 เชื่อว่าทุกคนรู้ว่ากว่าที่จะก้าวเข้าไปในมหาวิทยาลัยนั้นไม่ง่าย และตลอด 4 ปีที่ผ่านมาก็ยิ่งเหนื่อยกับการเรียนและกระบวนการบ่มเพาะต่าง ๆ แต่เชื่อว่าทุกคนคงรู้ว่าเราเหนื่อยเพื่ออะไร และเป้าหมายของเราคือสิ่งใด  

“การมาถึงตรงนี้ได้ คือข้อพิสูจน์ว่าทุกคนมีฝีมือ มีความสามารถไม่แพ้ใคร และจากวันนี้ไป อยากให้ทุกคนรักในวิชาชีพด้วยหัวใจ จดจำวันที่เราตั้งใจอยากเป็นครูเอาไว้ และเพิ่มพูนอุดมการณ์ขึ้นเรื่อย ๆ ไม่ปล่อยให้ไฟมอดดับไปตามเวลา จนวันหนึ่งข้างหน้าที่พวกเราจะเติบโตและก้าวไปเป็นผู้ให้ความรู้และแนวทางในการเป็นครูที่ดีกับคนรุ่นต่อ ๆ ไป ขออวยพรให้ทุกคนโชคดี และจำไว้ว่า กสศ. จะยังอยู่กับครูรัก(ษ์)ถิ่นทุกคนไปอีกตลอดหลายปีจากนี้ แล้วพบกันในโอกาสต่อไป”

The post 6 หน่วยงานร่วมแสดงความยินดี “ครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นแรก” สำเร็จการศึกษาปริญญาตรีจาก 11 สถาบันผลิตครู เตรียมบรรจุ 285 โรงเรียนพื้นที่ห่างไกลตุลาคมนี้ first appeared on กสศ..

ดร.สิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) กล่าวว่า ได้รับมอบหมายจากพลตำรวจเอกเพิ่มพูน ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ให้มาบอกเล่าว่า กระทรวงศึกษาธิการกำลังขับเคลื่อนการศึกษาหลายเรื่อง โดยจำเป็นต้องได้รับความร่วมมือจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องเพื่อขับเคลื่อนการทำงานด้านการศึกษาร่วมกัน ซึ่งความร่วมมือของเคเอฟซี ประเทศไทย กสศ. และศูนย์การเรียนปัญญากัลป์ ที่นำร่องสร้างหลักสูตรการเรียนที่ยืดหยุ่น เพื่อแก้ปัญหาเด็กหลุดออกจากระบบการศึกษา ถือเป็นปรากฏการณ์สำคัญที่น่ายกย่องและนำเสนอเป็นต้นแบบความร่วมมือระหว่างภาครัฐกับภาคเอกชนและภาคประชาสังคมที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

“ในช่วง 9 เดือนที่ผ่านมา กระทรวงศึกษาธิการพยายามขับเคลื่อนประเด็นด้านการศึกษาหลายเรื่อง เพื่อผลักดันให้นโยบายส่งเสริมการเรียนรู้ เรียนได้ทุกที่ ทุกเวลา (Anywhere Anytime) เกิดขึ้นเป็นรูปธรรม ทั้งการพัฒนาระบบนิเวศด้านเทคโนโลยีดิจิทัล พยายามยกระดับการศึกษา หาแนวทางที่ทำให้ครูและบุคลากรทางการศึกษามีเครื่องมือและระบบการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสม ทันสมัยจะเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา หาแนวทางให้เด็กสามารถเรียนรู้ แล้วก็หาประสบการณ์เพื่อที่จะนำไปพัฒนาตัวเอง

“โจทย์ของเรา คือ ทำอย่างไรที่จะช่วยให้เด็ก ๆ สามารถเรียนได้ทุกที่ทุกเวลา คุณครูสามารถพัฒนาการสอนได้ทุกที่ทุกเวลา ทำอย่างไรแหล่งความรู้ในเมืองหลวงจะสามารถเผยแพร่ไปในส่วนภูมิภาคได้ ทำอย่างไรรูปแบบการเรียนการสอนที่ กำลังใช้อยู่ในโรงเรียนชั้นนำจะสามารถไปถ่ายทอดในโรงเรียนส่วนภูมิภาค ในโรงเรียนพื้นที่ชายขอบได้

“นอกจากนี้ กระทรวงศึกษาธิการยังประกาศใช้ระบบธนาคารหน่วยกิต ธนาคารเครดิต (Cradit Bank) และการรับรองประสบการณ์ ซึ่งจะทำให้เกิดการถ่ายโอนหน่วยกิตหรือเทียบวุฒิการศึกษา และพัฒนา Skill Certificate ด้วยความตระหนักว่า ในปัจจุบันหลายองค์กรและหน่วยงาน ได้ปรับแนวทางในการรับเด็กเข้าทำงาน ไม่ได้รับคนเข้าทำงาน โดยดูจากวุฒิการศึกษาเหมือนในอดีต แต่ดูจากความสามารถในการทำงาน และประสบการณ์ในการปฏิบัติงานจริง Skill Certificate คือหลักฐานที่ใช้บ่งบอกว่า แต่ละคนมีความสามารถด้านไหนบ้าง และต้องเรียนรู้หรือเพิ่มทักษะด้านใด เพื่อใช้พัฒนาความสามารถในแต่ละสายงาน”

ดร.สิริพงศ์ กล่าวว่า กระทรวงศึกษาธิการ กำลังร่วมกับสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กรมส่งเสริมการเรียนรู้ และกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน ในการพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูงตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติอ้างอิงอาเซียนและมาตรฐานสากลของหน่วยผลิตและพัฒนากำลังคน สร้างมาตรวัดความสามารถที่สอดคล้องกับการพัฒนากำลังคนของประเทศในอนาคต

เช่นเดียวกับความร่วมมือกับกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา และภาคเอกชนที่มาร่วมขับเคลื่อนประเด็นด้านการศึกษาในหลาย ๆ ด้าน อาทิ โครงการ Thailand Zero Dropout  เพื่อแก้ปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาให้กลายเป็นศูนย์ โดยได้พยายามขยายโครงการ 1 โรงเรียน 3 รูปแบบ และพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาไปในหลายจังหวัด เพื่อแสดงจุดยืนให้เห็นว่า กระทรวงศึกษาในยุคปัจจุบัน กำลังพยายามสร้างความยืดหยุ่นในการแก้ไขปัญหาที่มีอยู่เพราะทราบดีว่า การแก้ปัญหาด้วยการปรับหลักสูตรเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลานาน การปรับหลักสูตรแต่ละครั้ง ในแง่ของการแก้ไขกฎหมาย เป็นเรื่องที่จำเป็นต้องใช้เวลาในการดำเนินการ ซึ่งอาจจะไม่ทันกับปัญหาในหลาย ๆ เรื่องที่เผชิญอยู่

“สิ่งที่กระทรวงศึกษาธิการต้องทำในวันนี้ คือ คิดนอกกรอบ ทำตัวให้มีความยืดหยุ่น เปิดโอกาสใหม่ ๆ ให้สถานศึกษาสามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบการเรียนการสอนได้ ระบบธนาคารหน่วยกิตเป็นหนึ่งในกลไกนั้น และพยายามออกแบบ แนวทางความร่วมมือที่เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการที่อยากรับนักเรียนเข้าไปทำงานพาร์ตไทม์ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้จากการทำงาน เรียนรู้จากการปฏิบัติจริง และสร้างรายได้ระหว่างช่วงปิดภาคเรียน หาช่องทางให้สามารถรับนักเรียนสายสามัญที่มีความต้องการด้านนี้ เข้าทำงานได้โดยไม่ผิดกฎหมายแรงงาน

“กระทรวงศึกษายุคใหม่ จะเป็นแซนด์บ็อกซ์ที่ให้หน่วยงานและองค์กรต่าง ๆ มาช่วยกันออกแบบแนวทางและระบบการศึกษาร่วมกัน โดยสิ่งที่ต้องทำหลังจากนี้ คือ ต้องไปสร้างความเข้าใจ ด้านนโยบายเรื่องความยืดหยุ่นทางการศึกษาและความร่วมมือกับภาคเอกชนในการขับเคลื่อนหลักสูตรนอกกรอบในแนวทางเดียวกับความร่วมมือของเคเอฟซี ในการเปิดตัวห้องเรียนเคเอฟซี และสร้างหลักสูตรนอกกรอบ หรือหลักสูตรทักษะอาชีพและการเป็นผู้ประกอบการ เพื่อปลดล็อกกำแพงต้นทุนชีวิตให้กับเยาวชนไทยในอีกหลาย ๆ พื้นที่หลาย ๆ จังหวัด และขอยืนยันว่า กระทรวงศึกษาธิการพร้อมที่จะทำงานกับทุกภาคีและเครือข่าย เพื่อขับเคลื่อนการศึกษาไปด้วยกัน”

The post ศธ. ชื่นชมโมเดล Work & Study จากความร่วมมือ KFC กสศ. ศูนย์การเรียนปัญญากัลป์ ปรับการศึกษาให้ยืดหยุ่นตามแนวทาง Thailand Zero Dropout first appeared on กสศ..

ผู้จัดการ กสศ. ได้รายงานข้อมูลสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในปีการศึกษา 2566 และผลการบูรณาการการทำงานร่วมกันเพื่อสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาให้แก่เด็กเยาวชนในสังกัด สพฐ. สอศ. และ สช. ตลอด 5 ปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะกลุ่มเป้าหมายที่ครัวเรือนมีรายได้อยู่ใต้เส้นความยากจนซึ่งถือเป็นกลุ่มเปราะบางที่เสี่ยงหลุดออกจากระบบการศึกษา ให้สามารถศึกษาต่อทั้งในและนอกระบบการศึกษาจนเต็มศักยภาพเพื่อเป็นกำลังคนสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศในอนาคต

ดร.ไกรยส กล่าวว่า ที่ผ่านมา กสศ.ได้ทำงานร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 6 สังกัดดูแลนักเรียนยากจนและยากจนพิเศษในระบบการศึกษาประมาณ 1.2 ล้านคน และพัฒนาการค้นหาและป้องกันเด็กหลุดออกจากระบบการศึกษา รวมทั้งช่วยให้เด็กกลุ่มเป้าหมายกลับเข้ามาสู่ระบบการศึกษาที่ตอบโจทย์ความต้องการของผู้เรียนภายใต้เครือข่ายข้อมูลที่มีประสิทธิภาพ รวมทั้งสนับสนุนการผลิตพัฒนาครูให้แก่โรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลทุรกันดารมากกว่า 1,500 แห่ง พร้อมทั้งส่งเสริมการระดมความร่วมมือจากชุมชนและหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องให้เข้ามามีส่วนร่วมในการสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาอย่างยั่งยืน รวมทั้งการระดมทรัพยากรจากภาคเอกชน และการเสนอโครงการเพื่อออกสลากการกุศล เป็นต้น

ทั้งนี้ ภายหลังจากการรับฟังข้อมูล พล.ต.อ.เพิ่มพูน ได้มอบนโยบายแก่ผู้บริหาร ศธ. และ กสศ. ให้ร่วมกันบูรณาการทรัพยากรเพื่อสนับสนุนมาตรการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาร่วมกัน เช่น การสนับสนุนทุนการศึกษาให้แก่กลุ่มเป้าหมายในสถานศึกษาสังกัด ศธ. โดยเฉพาะเยาวชนจากครัวเรือนยากจนที่ต้องการศึกษาต่อสายอาชีพในสังกัด สอศ. ทั้งหลักสูตร ปวช. ปวส. และหลักสูตรระยะสั้นที่เน้นจบการศึกษาในเวลาสั้น เพราะเห็นร่วมกันว่าเป็นรูปแบบการเรียนที่ตอบโจทย์ความต้องการของเด็กกลุ่มต่างๆ โดยเฉพาะผู้ที่มีความยากจนพิเศษเรียนเพื่อมีงานทำได้ และหาแนวทางสนับสนุนทุนการศึกษาเพื่อให้เยาวชนได้เข้าเรียนสายอาชีพให้มากขึ้นตามความต้องการของตลาดแรงงาน

พล.ต.อ.เพิ่มพูน กล่าวว่า ครูเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างคุณภาพทางการศึกษา จำเป็นที่จะต้องหามาตรการและแนวทางต่างๆ มาพัฒนาคุณภาพครู เช่น การนำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามามีบทบาทช่วยเหลือครู ช่วยแบ่งเบาภาระงานด้านการดูแลนักเรียน

โดยกรณีนี้ ดร.ไกรยส ได้รายงานเพิ่มเติมว่า กสศ. ได้ทำงานร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) และกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข นำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาบูรณาการฐานข้อมูลความเสี่ยงของนักเรียน จัดทำ Data Catalogue แนวทางและกระบวนการ ดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างครอบคลุมทุกมิติปัญหา ผ่านระบบ OBEC Care ให้สอดคล้องกับแนวทางการดูแลช่วยเหลือเด็กตามความต้องการเป็นรายบุคคล ซึ่งได้ดำเนินการเป็นโครงการนำร่องแล้วใน 28 เขตพื้นที่การศึกษา ในปีการศึกษา 2566 มีสถานศึกษา 1,050 แห่งทั่วประเทศ โดย สพฐ. และ กสศ. มีแผนจะขยายผลระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน หรือ ระบบ OBEC Care ให้ครอบคลุม 245 เขตพื้นที่ทั่วประเทศในปีการศึกษา 2567

ด้าน พล.ต.อ.เพิ่มพูน จึงได้มอบหมายให้ สพฐ. สรุปตัวเลขจำนวนครูที่ใช้ระบบระบบเทคโนโลยีสารสนเทศในการทำงานส่วนนี้เพื่อนำมาออกแบบ วางแผนและวางแนวทางการขยายผลเพิ่มเติมจากพื้นที่นำร่องที่ได้ดำเนินการไปแล้วต่อไป

ขณะเดียวกัน ยังได้ร่วมกันหารือประเด็นอื่นๆ เช่น แนวทางการสร้างระบบแนะแนวของโรงเรียน ซึ่งนอกจากจะต้องมีครูแนะแนวที่ดีแล้ว ควรนำระบบรุ่นพี่มาช่วยแนะแนวและสร้างแรงบันดาลใจในการเรียนและการทำงาน การผลิตและพัฒนาครูในโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น พิจารณานำโครงการคุรุทายาทที่เคยทำมาแล้ว 13 รุ่น เพื่อให้มีรุ่นพี่คุรุทายาทช่วยสนับสนุนการทำงานต่อในโรงเรียนพื้นที่เป้าหมายหรือโรงเรียนปลายทาง ซึ่งอาจรวมเป็นโครงการเดียวกัน โดยควรหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องภายใน ศธ. เพื่อทำงานร่วมกัน โดยมีข้อเสนอให้ใช้ชื่อคุรุทายาทเพื่อให้ครอบคลุมการผลิตครูในระบบปิด

ที่ยังประชุมยังได้หารือด้านการแก้ปัญหาต่างๆ ของโรงเรียนขนาดเล็กโดยเฉพาะการเดินทาง โดยเสนอให้ทดลองนำร่องการจัดการขนส่งให้นักเรียนโรงเรียนขนาดเล็ก ซึ่งไม่ได้อยู่ในกลุ่มสถานศึกษาที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกล (Stand Alone) เพื่อให้เด็กมีโอกาสไปเรียนในโรงเรียนคุณภาพ โดยสร้างแรงจูงใจในการทำงานของระบบขนส่งให้เพียงพอ เช่น เพิ่มเติมงบประมาณด้านการเดินทาง ฯลฯ

The post กสศ. หารือการทำงานร่วมกับ รมว.ศธ. จับมือสร้างการศึกษาที่มีคุณภาพและเสมอภาคร่วมกัน ผ่านความร่วมมือโครงการต่างๆ ของ กสศ. และศธ. first appeared on กสศ..

การประชุมครั้งนี้เป็นวาระสำคัญของ ‘โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น’ ซึ่งดำเนินมาแล้ว 4 ปี โดยความร่วมมือ 6 หน่วยงานหลัก ได้แก่ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.) และ สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา (คส.) ที่ช่วยสนับสนุนและพัฒนาโครงการร่วมกันมาอย่างต่อเนื่อง จนถึงขณะนี้ที่นักศึกษาโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นที่ 1 เข้าสู่กระบวนการฝึกสอนและเตรียมบรรจุเป็นข้าราชการครู ณ โรงเรียนปลายทางในปีการศึกษา 2567

ดร.อนันต์ พันนึก ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กล่าวว่า ปัญหาขาดแคลนครูในพื้นที่ห่างไกลเป็นสิ่งที่ สพฐ. ประสบอยู่ในปัจจุบัน ด้วยหลักเกณฑ์วิธีการบางอย่างที่ทำให้ครูบรรจุใหม่อยู่ในพื้นที่ได้ไม่นาน โดยสาเหตุหลักที่พบคือ 

1) เกิดจากหลักเกณฑ์ข้อกำหนดที่มีผลบังคับใช้กับโรงเรียนทุกขนาด ว่าด้วยการคำนวณอัตรากำลังครูโดยใช้จำนวนนักเรียนเป็นฐาน ส่งผลให้โรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกลทุรกันดารมีครูไม่ครบชั้น หรือไม่เพียงพอกับสัดส่วนการดูแลนักเรียน 

2) ครูที่ได้รับการบรรจุในพื้นที่ห่างไกลส่วนใหญ่ไม่ใช่คนในพื้นที่ ประกอบกับความต้องการเติบโตก้าวหน้าในอาชีพ ต้องการคุณภาพชีวิตที่ดี ซึ่งพื้นที่อื่นมีความพร้อมเรื่องการเดินทางที่สะดวกสบายและมีสิ่งอำนวยความสะดวกที่ตอบโจทย์ชีวิตมากกว่า ดังนั้นเมื่อครูกลุ่มนี้ได้รับการบรรจุในพื้นที่ห่างไกลเป็นเวลา 2 ปีตามเกณฑ์แล้วจึงมักขอย้ายออก ขณะที่การบรรจุแต่งตั้งครูใหม่ไม่สามาถดำเนินการได้ทันที ทำให้ไม่สามารถหาครูทดแทนได้ จนเกิดภาวะขาดแคลนครู ส่งผลให้การเรียนรู้ของเด็กขาดความต่อเนื่อง

“ผลสำรวจล่าสุดของ สพฐ. ในวาระการเปิดสอบบรรจุครูเดือนมิถุนายน 2566 พบว่ามีตำแหน่งว่างในแต่ละเขตพื้นที่การศึกษาราว 30,000 อัตรา เมื่อสถานการณ์เป็นเช่นนี้สิ่งที่ตามมาคือ การพัฒนาคุณภาพการศึกษาหรือการเติมครูเข้าไปในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลกลายเป็นอุปสรรค โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่นของ กสศ. จึงก่อเกิดขึ้น โดยมีการพัฒนารูปแบบการผลิตและพัฒนาครูร่วมกับสถาบันต้นแบบและสถานศึกษาปลายทาง เป้าหมายหลักคือการแก้ปัญหาขาดแคลนครูของโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกล ด้วยการให้โอกาสกับเยาวชนที่มีศักยภาพในพื้นที่ และมีความตั้งใจที่จะกลับไปพัฒนาท้องถิ่นของตนเอง ให้ได้รับการศึกษาในวิชาชีพครูภายใต้การดูแลของคณะทำงานโครงการ และเมื่อจบการศึกษาแล้วจะได้รับการบรรจุทันทีในโรงเรียนปลายทางที่กำหนดไว้”

ดร.อนันต์ ระบุว่า จุดเด่นที่แตกต่างจากโครงการผลิตครูของหน่วยงานต่าง ๆ ที่ผ่านมาคือ ครูรัก(ษ์)ถิ่นจะเป็นโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการระยะยาวว่าด้วยการรับนักศึกษาครูเพื่อนำมาผลิตและพัฒนาในระบบปิด จากการลงพื้นที่ค้นหา คัดกรอง และคัดเลือกเยาวชนผู้มีความสามารถ แต่ขาดแคลนโอกาส แล้วทำงานร่วมกับโรงเรียนปลายทางในภูมิลำเนาของนักศึกษา พร้อมกระบวนการส่งต่อจากโรงเรียนถึงมหาวิทยาลัย และจากมหาวิทยาลัยกลับคืนสู่โรงเรียนปลายทาง กระบวนการนี้จึงไม่ใช่เพียงสร้างความเปลี่ยนแปลงไปที่ตัวบุคคล หากยังเป็นการพัฒนาโรงเรียนปลายทางควบคู่กันไปด้วย

“การค้นหา คัดกรอง และคัดเลือกบุคคลที่เหมาะสมในพื้นที่ เพื่อผลิตและพัฒนาเป็นครูที่มีคุณภาพ พร้อมกลับไปปฏิบัติหน้าที่ในภูมิลำเนาของตนเองนั้น ทาง สพฐ. และเขตพื้นที่การศึกษาได้เตรียมตำแหน่งรองรับไว้แล้ว เพื่อให้ครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 1 ที่จะจบการศึกษาในปี 2567 สามารถเข้าไปเติมเต็มในโรงเรียนที่ขาดแคลนได้ทันที พร้อมกันนี้คณะทำงานยังเดินหน้าเตรียมหารือกับทุกฝ่าย เพื่อจัดกระบวนการรองรับบัณฑิตรุ่นต่อ ๆ ไป เพราะสิ่งสำคัญคือเราต้องวางแผนให้กับบัณฑิตครูรัก(ษ์)ถิ่นในอนาคต ว่าเมื่อจบการศึกษาแล้วจะมีขั้นตอนบรรจุในแต่ละอัตราอย่างไร เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาในขั้นตอนเปลี่ยนผ่านจากสถาบันอุดมศึกษาสู่โรงเรียนปลายทาง และให้แต่ละเขตพื้นที่การศึกษาได้รับจัดสรรครูตรงตามวัตถุประสงค์ของโครงการ

“นักศึกษาครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นแรกที่จะสำเร็จการศึกษาในปี 2567 คือบัณฑิตครูในสาขาปฐมวัยและประถมศึกษา ซึ่งปัจจุบันเป็นสาขาที่ขาดแคลน โดยเฉพาะกับโรงเรียนกันดารห่างไกล โรงเรียนขนาดเล็กบนพื้นที่สูง หรือโรงเรียนบนเกาะ ดังนั้นการได้รับครูปฐมวัยและประถมศึกษาเข้าไปเติมเต็ม จะช่วยแก้ปัญหาเรื่องการจัดการเรียนการสอนได้ดีขึ้น สอดคล้องกับหลักเกณฑ์คำนวณอัตรากำลังในสถานศึกษาตาม ว.23 ของ ก.ค.ศ. ว่าในโรงเรียนขนาดเล็กที่มีนักเรียนต่ำกว่า 120 คน ต้องมีครูวิชาเอกปฐมวัยและประถมศึกษาเป็นหลัก โดยการผลิตครูเพื่อแก้ปัญหาทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพจะช่วยแก้ปัญหาได้ตรงจุด และเป็นการเพิ่มคุณภาพการศึกษาให้กับโรงเรียนเหล่านี้”

ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กล่าวว่า เชื่อว่าคณะทำงานทุกฝ่าย พร้อมแล้วที่จะเปิดรับนักศึกษาครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นที่ 1 เข้าสู่สถานศึกษา เพื่อเป็นอีกหนึ่งพลังสำคัญช่วยขับเคลื่อนพัฒนาการศึกษาไทย ซึ่งต้องยอมรับว่าโรงเรียน 20,000 กว่าแห่งในสังกัด สพฐ. นั้นมีความแตกต่างเชิงพื้นที่ ฉะนั้นสิ่งที่โรงเรียนเหล่านี้ต้องการคือครูที่เป็นคนในพื้นที่ เพื่อความเข้าใจในบริบทของนักเรียน โรงเรียน สภาพแวดล้อม และทรัพยากร ทั้งยังจะช่วยลดอัตราการขอย้ายย้ายออกในระยะยาว 

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. กล่าวว่า ปีการศึกษา 2567 เป็นปีแรกที่ครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นแรกจำนวน 327 คน จะเข้าบรรจุและเริ่มจัดการเรียนการสอนในโรงเรียนสังกัด สพฐ. 281 แห่ง ครอบคลุม 44 จังหวัดทั่วประเทศไทย โดยโรงเรียนที่ประสบปัญหาขาดแคลนครูสูง จะได้รับครู 2 คน เพื่อแก้ปัญหาการจัดการศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพ

กสศ. และภาคีทุกฝ่ายมีความมุ่งมั่นว่า ปฏิบัติการครั้งนี้จะไม่ใช่แค่การเติมครูเข้าไปในโรงเรียน แต่กระบวนการผลิตและพัฒนาครูตลอดช่วง 4 ปี ที่ได้มีการปรับปรุงและนำเอานวัตกรรมที่ กสศ. ทำงานร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ เช่น การจัดการเรียนการสอนโดยภาษาถิ่นหรือการสอนคละชั้น ได้มุ่งเน้นไปที่การแก้ปัญหาตามบริบทและเงื่อนไขของโรงเรียนในท้องถิ่นต่าง ๆ พร้อมด้วยหน่วยสนับสนุนที่จะเป็นที่ปรึกษาระยะยาว เพื่อให้การทำงานของครูในโรงเรียนปลายทางเกิดความยั่งยืน

ทั้งนี้ การบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ระหว่าง กสศ. และ 5 หน่วยงานหลัก ทำให้เกิดการจัดสรรงบประมาณ มีกระบวนการผลิตและพัฒนาครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นละ 300 คน เป็นระยะเวลา 5 ปี ตลอดโครงการจะมีครูรุ่นใหม่ที่มีคุณภาพและเป็นผลผลิตจากท้องถิ่น ได้รับการป้อนกลับไปยังโรงเรียนปลายทางรวมทั้งสิ้น 1,500 คน

“ครูรัก(ษ์)ถิ่นทั้งหมดในโครงการ 1,500 คน จะปฏิบัติงานในพื้นที่คนละ 6 ปีเป็นอย่างต่ำ โดยมีสถาบันผลิตและพัฒนาครูติดตามดูแลด้วยรูปแบบ service learning หรือช่วยพัฒนาครูไปด้วยกันตลอดเส้นทางในระหว่างการจัดการเรียนการสอน ซึ่ง กสศ. และคณะทำงานทุกฝ่ายมีความตั้งใจว่ากระบวนการนี้จะเป็นต้นแบบเชิงนโยบายให้กับการผลิตครู เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในอนาคต

“กสศ. ขอขอบคุณทุกหน่วยงานที่ให้การสนับสนุนเป็นอย่างดีมาตลอด และขอเชิญชวนทั้งภาครัฐ ท้องถิ่น ภาคเอกชน มาร่วมกันต้อนรับและสนับสนุนครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นแรก ที่จะเริ่มปฏิบัติหน้าที่ในปีการศึกษา 2567 ให้มีความพร้อม มีทรัพยากร มีกำลังหนุนเสริม เพื่อสร้างและขยายให้ความเปลี่ยนแปลงที่กำลังจะเกิดขึ้น ขยายผลออกไปได้ไกลกว่าในรั้วโรงเรียน โดยสร้างประโยชน์ไปถึงชุมชน สังคม และให้ผู้คนในวงกว้างได้เห็นความก้าวหน้าในการทำงานลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยเฉพาะเรื่องการแก้ไขปัญหาขาดแคลนครูของโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกล และสุดท้ายคือเพื่อให้ครูรัก(ษ์)ถิ่นทั้ง 327 คนในรุ่นแรก สามารถเป็นต้นแบบให้กับรุ่นน้อง ๆ อีก 4 รุ่น และเป็นแรงบันดาลใจให้กับเด็กและเยาวชนอีกจำนวนมากที่จะเติบโตขึ้นมาเป็นครูต่อไป”

สำหรับขั้นตอนการบรรจุเพื่อไปเป็นครูในโรงเรียนปลายทาง รองศาสตราจารย์ ดร.พลรพี ทุมมาพันธ์ รองเลขาธิการคุรุสภา กล่าวว่า นักศึกษาครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นที่ 1 จะเข้าบรรจุรอบแรกในเดือนกรกฎาคม 2567 และรอบที่สองในเดือนตุลาคม 2567 นับว่าเป็นเรื่องน่ายินดีอย่างยิ่งที่ทุกฝ่ายเห็นความสำคัญร่วมกัน สำหรับคุรุสภาถือเป็นเครือข่ายหนึ่งที่ทำงานร่วมกับ กสศ. พร้อมช่วยสนับสนุนเรื่องใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทางการศึกษาสำหรับครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นที่ 1 และรุ่นต่อ ๆ ไป โดยยึดถือในหลักเกณฑ์เดียวกันกับครูทุกคนที่จะเข้ารับการบรรจุ

สำหรับมาตรฐานวิชาชีพครู ปัจจุบันเป็นข้อบังคับฉบับที่ 4 ประกาศใช้เมื่อปี 2562 ประกอบด้วย 3 ด้านหลัก คือ 1) มาตรฐานความรู้และประสบการณ์ทางวิชาชีพ 2) มาตรฐานการปฏิบัติงาน และ 3) มาตรฐานการปฏิบัติตน หรือที่เรียกว่า ‘จรรยาบรรณของวิชาชีพ’ ซึ่งก่อนที่นักศึกษาครูจะเรียนจบและออกไปเป็นครู จะต้องผ่านขั้นตอนการสอบตามเกณฑ์กำหนด จึงจะสามารถไปปฏิบัติวิชาชีพครูได้ โดยข้อบังคับฉบับที่ 4 ระบุว่า นักศึกษาครูทุกคนที่จบการศึกษาจะได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ (P License) โดยอัตโนมัติ หมายถึงการมีมาตรฐานความรู้จากการสอบผ่านวิชาครู ซึ่งปัจจุบันมุ่งไปที่การวัดทักษะมากกว่าตัวความรู้ โดยนักศึกษาต้องผ่านแบบทดสอบในสถานการณ์ที่ใกล้เคียงกับความเป็นจริง (situation based) เพราะครูในยุคสมัยใหม่เมื่อเข้าบรรจุแล้วต้องมีความสามารถทำได้และทำเป็น  จึงต้องประเมินเชิงสมรรถนะโดยใช้การทดสอบเชิงสถานการณ์

ส่วน ‘ประสบการณ์ทางวิชาชีพ’ จะมาจากการฝึกสอนในโรงเรียน โดยหลักสูตรกำหนดไว้ว่าครูทุกคนต้องมีชั่วโมงฝึกสอนรวมกันอย่างน้อย 1 ปีการศึกษา ซึ่งในปีการศึกษา 2566 นี้ ครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นแรกได้ลงพื้นที่ปฏิบัติงานจริงแล้วตลอดทั้งปี ส่วนมาตรฐานการปฏิบัติงานและการปฏิบัติตน เป็นเรื่องการจัดการเรียนรู้และการปฏิบัติตนในฐานะครู รวมถึงการมีความสัมพันธ์กับชุมชนและผู้ปกครอง ซึ่งจะมีการประเมิน 3 ครั้งในทุกสิ้นปีการศึกษา ตั้งแต่ชั้นปีที่ 2 ถึงชั้นปีที่ 4 โดยคณาจารย์ในมหาวิทยาลัยต้นสังกัด และส่งข้อมูลไปยังคุรุสภา

“ครูที่จะสอบบรรจุเข้ารับราชการจะต้องมีคุณสมบัติคือ ไม่มีลักษณะต้องห้าม ไม่มีประวัติเสื่อมเสียในการปฏิบัติตน มีความรู้ความสามารถซึ่งผ่านการทดสอบและบ่มเพาะประสบการณ์ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด และสำหรับนักศึกษาครูรัก(ษ์)ถิ่น มีการประกาศไว้อย่างชัดเจนในหลักสูตรว่า เมื่อจบการศึกษาแล้วจะได้รับการบรรจุทันที 

“อย่างไรก็ตาม สำหรับคำถามที่ว่าครูในโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น หรือครูในโครงการอื่น ๆ ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันจะมีสิทธิ์มากกว่านิสิตนักศึกษาครูทั่วไปหรือไม่ ประเด็นนี้สามารถอธิบายได้ว่า กว่าที่จะได้รับสิทธิ์เหล่านี้ ครูกลุ่มนี้ต้องผ่านข้อกำหนดว่าด้วยหลักสูตรและการขัดเกลาเพื่อการปฏิบัติงานในบริบทเฉพาะ เพื่อให้ได้คุณสมบัติพิเศษที่เมื่อลงพื้นที่บรรจุแล้วจะปฏิบัติงานในท้องถิ่นนั้น ๆ ได้ทันทีและต่อเนื่องยาวนาน อีกทั้งข้อแม้ของการได้รับการบรรจุทันทีหลังจบการศึกษายังมีเงื่อนไขว่า ไม่สามารถโยกย้ายได้ตามข้อกำหนดโครงการที่ตกลงไว้ตั้งแต่ต้น ฉะนั้นจึงไม่อาจเรียกว่าเป็นสิทธิ์ แต่มองได้ว่าเป็นประโยชน์ของระบบการผลิตและพัฒนาครูแบบปิด โดยใช้เวลาต่อเนื่องยาวนานมากกว่า 4 ปี เพื่อให้ครูรัก(ษ์)ถิ่นทั้ง 1,500 คน เข้าไปแก้ไขปัญหาการขาดแคลนครูในโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกลโดยเฉพาะ”

The post กสศ. เตรียมความพร้อมส่งบัณฑิตครูรุ่นใหม่หัวใจรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 1 คืนสู่โรงเรียนปลายทาง อุดช่องว่างขาดแคลนครูในพื้นที่ห่างไกล first appeared on กสศ..

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ได้ร่วมเป็นส่วนสำคัญกล่าวในหัวข้อแนวทางการพลิกโฉมการศึกษาไทยว่า  การรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลมีความสำคัญมากต่อการทำงานด้านการศึกษา โดยเฉพาะประชากรในส่วน 5 – 10 % สุดท้าย คือกลุ่มที่เราต้องเข้าถึงให้ได้ เพื่อลดผลกระทบจากโควิด-19 และทำให้พวกเขาได้เข้าถึงโอกาสในการศึกษา

“ประชากร  5 – 10 % นี้ เราเรียกว่า ประชากรในหลักกิโลเมตรสุดท้าย (Last – mile) ซึ่งทุกคนไม่ว่าจะอยู่ในภาครัฐหรือภาคเอกชน ต่างทราบดีว่าโจทย์ของหลักกิโลเมตรสุดท้ายเป็นโจทย์ที่มีความท้าทายมากที่สุดเสมอ เป็นโจทย์ที่จะต้องใช้ความร่วมมือจากทุกภาคส่วนจริง ๆ เราจึงใช้คีย์เวิร์ดสำคัญเรื่อง All for Education เพื่อบรรลุเป้าหมาย Education for All  ร่วมกันให้ได้

ดร.ไกรยส กล่าวต่อไปว่า การบรรลุไปสู่ All for Education จะต้องใช้มาตรการที่หลากหลาย และหลายหน่วยงานมาทำร่วมกัน อย่างมาตรการด้านข้อมูลสารสนเทศ เช่น ถ้าใช้เลข 13 หลักเป็นตัวตั้ง จะทำอย่างไรให้เกิดกระบวนการบูรณาการทุกสังกัด แม้ทุกสังกัดจะเปิดเทอมใกล้เคียงกัน แต่วงจรในการรวบรวมข้อมูลรายบุคคลไม่เหมือนกัน เช่น ข้อมูลจาก กทม.มี 400 กว่าโรงเรียนก็แบบหนึ่ง เมื่อเปิดเทอมใหม่ เด็กอาจย้ายไปตามไซต์ทำงานของพ่อแม่หรือกลับต่างจังหวัดไป ข้อมูลอาจไปอยู่ในโรงเรียนสังกัด สพฐ. หรือหายไป

ฉะนั้นการจะรวบรวมข้อมูลรายบุคคลมาจากทุก ๆ หน่วยงาน สู่ระบบข้อมูลเดียวกันเพื่อตรวจสอบเด็กตกหล่น จึงยังเป็นเรื่องที่ท้าทายเป็นอย่างมาก

ในส่วนของการทำงานด้านกระบวนการเหล่านี้ เมื่อได้ข้อมูลที่ชัดเจนตรงกันแล้ว ก็ไปสู่เรื่องของงบประมาณต่อไป การที่เรามีข้อมูลที่มีตัวตนชัดเจน สามารถตรวจสอบได้ จะนำไปสู่การจัดสรรงบประมาณไปที่ตัวเด็กอย่างถูกต้องและรายงานผลได้อย่างไม่คลาดเคลื่อน

“ประเทศไทยภายใต้แนวคิด All for Education จะเกิดขึ้นได้ ต้องมีระบบสารสนเทศที่ดี มีแนวทางประสานความร่วมมือระหว่างรัฐ เอกชน และภาคประชาสังคมให้ได้ รวมถึงต้องมีนวัตกรรมทางการเมืองและการคลังด้วย”

ดร.ไกรยส กล่าวเสริมว่า เป็นที่ทราบดีว่าเมื่อเกิดการระบาดของโควิด-19  การจัดเก็บรายได้ของภาครัฐมีแนวโน้มลดลง แนวทางและมาตรการในการใช้งบประมาณเพื่อลดผลกระทบจากโควิด-19 จึงมีความจำกัด แต่มีมิติที่หลากหลายขึ้น ดังนั้น การสร้างนวัตกรรมทางการเงินการคลังเพื่อดึงเงินจากภาคเอกชน หรือภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามาหนุนเสริมกันจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อทำให้รัฐมีงบประมาณที่เพียงพอในการจัดการศึกษาในภาวะโควิด-19 รวมถึงมีระบบคุ้มครองด้านสังคมต่าง ๆ อย่างครอบคลุมปัญหา

“ประเด็นสุดท้าย ผมจะขอเน้นย้ำตามข้อสรุปที่เคยเสนอไปตั้งแต่เมื่อปี 2563 คือ Area Based Education หรือการจัดการศึกษาให้สอดคล้องกับความต้องการของพื้นที่ อย่างจังหวัดที่มีสภาหอการค้าจังหวัด หรือสภาอุตสาหกรรมจังหวัด เขาจะรู้ความต้องการภาคแรงงาน รู้ความต้องการของทักษะตามแต่ละพื้นที่ต้องการ

การฟื้นฟูเศรษฐกิจและการศึกษา จึงต้องเป็นการปักหมุดหมายร่วมกันระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน ให้สามารถผลิตบัณฑิตและกำลังคนให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานซึ่งเป็นสิ่งสำคัญอย่างมาก”

ดร.ไกรยส กล่าวต่อไปว่า เมื่อขยับการทำงานมาในปี 2564 เรามีการประชุมนานาชาติ ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการ  กสศ. และองค์กรระหว่างประเทศร่วมกันจัด ครั้งนั้นได้มีการเน้นย้ำความสำคัญไปที่เรื่องของครู เพราะภายใต้วิกฤตเป็นช่วงที่โรงเรียนต้องปิดและเปลี่ยนมาเป็นการเรียนการสอนแบบออนไลน์

“คุณครูคือความหวังสำคัญที่จะช่วยให้การเรียนรู้ยังคงมีอยู่ได้ แต่คุณครูและสถานศึกษาจะเข้าไปอยู่ในระบบออนไลน์ ตรงนี้จึงเป็นโจทย์สำคัญต่อการจะพลิกโฉมทางการศึกษา เพราะในสถานการณ์นี้ เราจะทำแบบเดิมไม่ได้อีก

“การแก้ไขปัญหาทั้งหมดจึงเน้นหลักการขับเคลื่อนให้ทุก ๆ ภาคส่วนมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหา Last mile ตรงนี้เป็นสิ่งที่สำคัญและเราก็พยายามที่จะให้ข้อสรุปจากข้อตกลงที่เรียกว่า ถ้อยแถลงกรุงเทพฯ 2565 มุ่งสู่การฟื้นฟูการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพสำหรับทุกคนและการพลิกโฉมการศึกษาในภูมิภาคเอเชีย – แปซิฟิก (Bangkok Statement 2022) เข้าไปอยู่ในการทำงานในอนาคต ของทั้ง กสศ.และหน่วยงานต่าง ๆ”

ดร.ไกรยส อธิบายเพิ่มเติมว่า ข้อเสนอในถ้อยแถลงกรุงเทพฯ 2565 แบ่งออกเป็นหลายด้าน แต่ที่อยากเน้นย้ำมี 4 ด้าน คือ 1.การเปิดเรียนอย่างปลอดภัยและสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อผู้เรียนทุกคน 2.กลยุทธ์การฟื้นฟูการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ 3.ความเท่าเทียม การครอบคลุมและความเสมอภาคทางการศึกษา และ 4.การลงทุนทางการศึกษาที่ดีขึ้น

การเปิดเรียนอย่างปลอดภัยและสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อผู้เรียนทุกคน ที่เราเน้นในด้านนี้เพราะอยากให้ทุก ๆ คนได้นึกถึงน้อง ๆ ในส่วนที่ยังไม่ได้กลับมาสู่โรงเรียน ทุกวันนี้แม้ว่าในโครงการพาน้องกลับมาเรียน ของรัฐบาล เราพาน้อง ๆ กลับมาได้สำเร็จพอสมควรในปี 2564 แต่พอปี 2565 ก็เหมือนวงจรต้องย้อนกลับมาให้เริ่มต้นใหม่

“เมื่อวันที่ 10 มิถุนายนที่ผ่านมาได้มีการตรวจสอบชื่อทั่วประเทศไปแล้ว หลังจากนี้ทุกโรงเรียนต้องไปติดตามว่ามีเด็กคนไหนที่หายไปจากการตรวจเช็คเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน ที่ผ่านมาหรือไม่ และจะมีการตรวจสอบครั้งต่อไปในวันที่ 10 พฤศจิกายน เราต้องติดตามต่อเนื่อง เพราะการเปิดเรียนอย่างปลอดภัย ต้องให้น้อง ๆ กลับมาได้ เมื่อกลับมาแล้วก็ต้องมีมาตรการเรื่องการฟื้นฟูการเรียนรู้เป็นรายบุคคล เด็กคนไหนที่มีภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ต้องมีการติดตามเป็นรายบุคคล”

ดร.ไกรยส กล่าวว่า การทำงานตรงนี้จะต้องมีระบบติดตามกลุ่มเปราะบาง และอีกสิ่งสำคัญคือ การลงทุนด้านการศึกษา “นับเป็นครั้งแรกในรอบ 10 กว่าปีที่เราใช้โอกาสตรงนี้พูดถึงนโยบายเรียนฟรี 15 ปี มีการปรับอัตราให้เด็ก ๆ ทุกคนได้รับงบประมาณอย่างทั่วถึงกัน อย่างไรก็ตาม ยังมีเด็กยากจนอีกกลุ่มที่เปราะบาง ถ้ามีการจัดการให้เด็กกลุ่มนี้อยู่ในเป้าหมายของเรียนฟรี 15 ปีด้วย เราก็จะสามารถขยับตรงนี้ได้เพิ่มเติมในอนาคต การฟื้นฟูให้เกิดความเสมอภาคได้อย่างแท้จริง จะต้องมีการลงทุนทางการศึกษาที่ดีขึ้นด้วยการจัดสรรงบประมาณตามหลักความเสมอภาคและเชื่อมโยงกับแผนคุ้มครองทางสังคมที่เข้มแข็งอย่างมีประสิทธิภาพ”

The post กสศ. ร่วมระดมความเห็นผ่านเวที ‘พลิกโฉมการศึกษาไทย’ เพื่อเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษา ย้ำเด็กกลุ่มเปราะบางสำคัญที่สุด first appeared on กสศ..

รองศาสตราจารย์ ดร.ดารณี อุทัยรัตนกิจ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กล่าวว่า ปัจจุบันระบบการผลิตครูของประเทศยังไม่ตอบสนองต่อปัญหาการขาดแคลนครูในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกล อีกทั้งระบบการบรรจุครูของโรงเรียนในพื้นที่ทำให้ได้ครูที่ไม่ใช่คนท้องถิ่นมากถึงร้อยละ 80 จนเกิดปัญหาครูย้ายออกจากโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลจำนวนมาก ส่งผลกระทบโดยตรงต่อโอกาสและคุณภาพการเรียนรู้ของนักเรียนในโรงเรียนเหล่านี้   กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จึงได้ดำเนิน โครงการ “ครูรัก(ษ์)ถิ่น” โดยร่วมกับ 6 หน่วยงานประกอบด้วย กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.), กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.), สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.), สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.) และสำนักงานเลขาธิการคุรุสภา พัฒนานวัตกรรมกระบวนการผลิตและพัฒนาครูสำหรับโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลอย่างเป็นระบบ และช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนครู ครูไม่ครบชั้น รวมถึงพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้ของนักเรียนในพื้นที่ห่างไกลตามพื้นฐานและศักยภาพที่แตกต่างกันซึ่งจะนำไปสู่ข้อเสนอเพื่อเปลี่ยนแปลงระบบและนโยบายสถาบันต้นแบบในการผลิตและพัฒนาครูของประเทศไทยที่มีอัตลักษณ์สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่และความต้องการของประเทศ

“โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น มุ่งทำงานร่วมกับสถาบันการศึกษาต้นแบบที่ร่วมโครงการในลักษณะเครือข่าย ร่วมพัฒนาหลักสูตรสร้างครูรุ่นใหม่ที่มีอัตลักษณ์ สอดคล้องกับบริบทและความต้องการของชุมชนแต่ละภูมิภาค และสร้างโอกาสทางการศึกษาให้นักเรียนในพื้นที่ห่างไกลที่มีจิตวิญญาณของความเป็นครู ให้ได้เรียนครูจนจบปริญญาตรีและได้รับการบรรจุเป็นครูในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลซึ่งเป็นบ้านเกิดของตนเองทั้งหมด โดยนักศึกษาจะได้รับการบ่มเพาะให้เป็นครูของชุมชนที่มีคุณภาพสูง มีสมรรถนะทั้งทางวิชาการ และวิชาชีพ มีความสามารถพัฒนาผู้เรียนและชุมชนเพื่อช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในโรงเรียนได้ ถือเป็นการลงทุนแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาที่ตรงจุด สอดคล้องกับปัญหาของประเทศ”  รองศาสตราจารย์ ดร.ดารณี กล่าว

กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ กสศ. ยังกล่าวอีกว่า “โครงการนี้มีระยะเวลาดำเนินงานผลิตและพัฒนาครูตั้งแต่ปี 2563-2571 มีเป้าหมายผลิตครูให้ได้จำนวน 1,500 คน ปัจจุบันเป็นปีที่ 4 มีนักเรียนที่ได้รับโอกาสเข้าศึกษาต่อเข้าเรียนครูในสาขาประถมศึกษาและปฐมวัยรวมทั้งสิ้น 861 คน และมีเป้าหมายในการพัฒนาโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลจำนวน 696 แห่ง โดยมีสถาบันผลิตและพัฒนาครูเข้าร่วมโครงการจำนวน 16 สถาบัน”

ผศ.ดร.อนุชา พิมศักดิ์ รองคณบดี คณะศึกษาศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ ซึ่งเป็นหนึ่งใน 16 สถาบันการศึกษาที่เข้าร่วมกับ กสศ. ในการพัฒนาครูรัก(ษ์)ถิ่น มาตั้งแต่เริ่มต้น กล่าวว่า ในอดีตการผลิตครูจะเป็นไปตามหลักสูตรของคุรุสภา แต่ในโครงการนี้เริ่มจากต้องปรับกระบวนการคิดและทำงานโดยเข้าไปค้นหาตัวเด็กแทน และต้องปรับหลักสูตรให้ตอบโจทย์กับพื้นที่ของชุมชน โดยครูจะต้องมีทักษะการสอนที่หลากหลาย สามารถสอนได้ทุกระดับชั้น เพราะในพื้นที่ห่างไกลมีครูน้อย และหลักสูตรที่ได้พัฒนาร่วมกับ กสศ. นั้นยังมีความแตกต่างจากเดิม เพราะเกิดจากการลงพื้นที่สอบถามทางโรงเรียนและชุมชนว่าต้องการครูที่มีคุณสมบัติแบบไหน แล้วสถาบันก็จะพัฒนาครูให้มีทักษะตรงกับที่ชุมชนนั้นๆ ต้องการ

“สิ่งที่แตกต่างคือการเป็นครูของท้องถิ่นจากคนในท้องถิ่นจริงๆ มีทักษะในการเป็นนักพัฒนาชุมชน เพราะสภาพพื้นที่ในจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นภาคการเกษตรที่หลากหลาย ดังนั้นครูรัก(ษ์)ถิ่นจึงต้องมีความรู้เรื่องการเกษตรที่ยั่งยืน มีความเข้าใจในศาสตร์ของพระราชา มีความรู้เรื่องหลักเศรษฐกิจพอเพียง มีทักษะการเกษตรที่สามารถประยุกต์ใช้ในท้องถิ่นและนำเข้าสู่ชุมชนและสร้างความเปลี่ยนแปลงในโรงเรียนและชุมชนได้จริง”

โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ปีการศึกษา 2566 กำลังเปิดรับสถาบันการศึกษาที่เปิดสอนหลักสูตรระดับปริญญาตรี คณะครุศาสตร์หรือคณะศึกษาศาสตร์ สาขาวิชาการประถมศึกษา หรือการศึกษาปฐมวัย และมีแนวคิดในการสร้างโอกาสทางการศึกษาสำหรับเยาวชนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส รวมถึงส่งเสริมและพัฒนาครูให้มีความสามารถในการจัดการเรียนการสอน พัฒนาเด็กและเยาวชนได้ตามพื้นฐานและศักยภาพที่แตกต่างกัน  โดยสามารถยื่นข้อเสนอโครงการ ผ่านระบบออนไลน์ได้ที่ www.eef.or.th  ตั้งแต่วันที่ 21 มิถุนายน 2565 ถึงวันที่ 20 กรกฎาคม 2565  หรือสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 02 079 5475 ต่อ 5

The post กสศ. เดินหน้า “ครูรัก(ษ์)ถิ่น” ปีที่ 4 เปิดรับสถาบันการศึกษา first appeared on กสศ..

ว่าที่ร้อยตรี ธนุ วงษ์จินดา รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เปิดเผยในเวทีเสวนา “เปิดเทอมใหม่ ยังมีเด็กไปไม่ถึง…โรงเรียน” ซึ่งจัดขึ้นโดยกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาและกระทรวงศึกษาธิการ ว่าในปีการศึกษา 2563-2564 พบมีเด็กที่หลุดออกจากระบบการศึกษามากถึง 238,000 คน จึงได้ร่วมกับทุกภาคส่วนเดินหน้าติดตามพาน้องกลับมาเรียน ส่งผลให้ปัจจุบันเหลือเพียง 17,000 คนเท่านั้นที่ยังตามกลับเข้ามาไม่ได้ กระทรวงศึกษาธิการได้ตั้งศูนย์ประสานงานตามน้องกลับมาเรียน ติดตามเด็กกลุ่มนี้ให้กลับสู่ระบบการศึกษาอีกครั้ง 

“การตามนักเรียนให้กลับมาถือว่ายากแล้ว แต่ที่สำคัญกว่าคือทำอย่างไรไม่ให้ต้องหลุดออกไปอีกครั้ง เพราะปัญหาของเด็กที่มีความซับซ้อนมากกว่าแค่ 1 เรื่อง จึงมองแต่ตัวเด็กไม่ได้ แต่ต้องมองไปถึงผู้ปกครองด้วย ทั้งเรื่องของปัญหาเศรษฐกิจ ปัญหาสังคม ถ้าจะให้โครงการนี้ประสบความสำเร็จทุกหน่วยงาน ทั้ง กระทรวงมหาดไทย องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ฯลฯ จะต้องร่วมกันดูแลอย่างเป็นระบบไปจนถึงตัวผู้ปกครอง ซึ่งโรงเรียนเองก็จะเป็นหัวใจหลักในการประสานกับหน่วยงานต่างๆ ในพื้นที่”

ในเวทีเสวนา ยังได้ยกกรณีตัวอย่างกลไกการช่วยเหลือ “น้องนนท์” (นามสมมติ) นักเรียนชั้น ม.1 อายุ 14 ปี ซึ่งเคยเรียนอยู่ในโรงเรียนเอกชนสองภาษา มีผลการเรียนระดับดีมาก จากวิกฤติโควิด-19 ส่งผลให้ครอบครัวเกิดปัญหาความยากจนเฉียบพลัน ไม่มีเงินจ่ายค่าเทอม จึง ทำให้ “น้องนนท์”  ไม่มีสิทธิสอบ ไม่มีสิทธิเข้าเรียน จนในที่สุดต้องหลุดจากระบบไป 1 ปีการศึกษา  เปิดเทอมปีการศึกษา 2565 มาหนึ่งเดือนแล้วยังไม่ได้กลับไปเรียน

นายปิติ ยางกลาง ผู้อำนวยการโรงเรียนไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี เปิดเผยถึงแนวทางการแก้ปัญหาและนำ “น้องนนท์” กลับเข้าสู่ระบบการศึกษา ด้วยการใช้ “ไทรน้อยโมเดล” โดยทำงานร่วมกันกับศูนย์ช่วยเหลือเด็กและเยาวชนในภาวะวิกฤติทางการศึกษา กสศ.   ด้วยแนวทางรับเด็กเข้าเรียนทันที  แม้จะเปิดเทอมมาแล้วกว่า 1 เดือน  เพราะเวลาที่ผ่านไปในแต่ละวันที่ยิ่งทำให้เด็กเสียโอกาส ปัญหาที่โรงเรียนเก่าค่อยมาหาทางแก้ไขกันทีหลัง ขอให้เด็กได้กลับมาเรียนก่อน ส่วนค่าใช้จ่ายรายหัว ค่าหนังสือ และอื่นๆ ทางโรงเรียนไม่ได้คำนึงถึงตรงนี้ เพราะสามารถนำไปเฉลี่ยกับเด็กทั้งหมดได้

“ไทรน้อยโมเดล เป็นระบบการดูแลช่วยเหลือเด็กนักเรียนที่มีปัญหา โดยไม่ใช่แค่การพาเด็กกลับเข้าระบบมาแล้วส่งเข้าห้องเรียนแค่นั้น แต่จะมีการสำรวจความพร้อม และความต้องการของเด็กหลังจากหยุดเรียนไป 1 ปี และจัดทำโปรแกรมการฟื้นฟูทุกด้าน โดยความร่วมมือของทุกฝ่ายในโรงเรียน  และมีการประสานนักจิตวิทยาเข้ามาดูแลเพราะการหยุดเรียนไปนานส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจพอสมควร ซึ่งโรงเรียนของเรามีความเชื่อว่าเมื่อเด็กอยากเรียนแล้วเขาก็จะมีพลังบวกในตัวเอง โดยตอนนี้ น้องนนท์ได้กลับมาเข้าเรียนต่อในระดับ ม.2 แล้ว”

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.) เปิดเผยว่า การพาน้องกลับมาโรงเรียนได้ จะได้รับการดูแลและสวัสดิการต่างๆ ที่รออยู่ที่โรงเรียน เช่น ทุนปัจจัยพื้นฐานนักเรียนยากจน ทุนเสมอภาค นมโรงเรียน อาหารกลางวัน  ซึ่งครอบครัวก็ได้รับประโยชน์ตรงนี้ด้วย โรงเรียนจึงเป็นพื้นที่ที่มีความหมายมากกว่าการไปเรียนหนังสือ ดังนั้นการพาเด็กกลับมาได้นับแสนคนจึงถือว่าเป็นคุณูปการต่อตัวเด็ก ครอบครัว และสังคม ซึ่งช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมได้ในระยะยาว   

กสศ. ร่วมกับโรงเรียน 17,432 แห่ง 4 สังกัด (สพฐ. ตชด. อปท. สช.) ซึ่งเป็นโรงเรียนเดิมที่นักเรียนยากจนพิเศษ ช่วงชั้นรอยต่อ เคยศึกษาในภาคเรียนที่ 2 /2564 เพื่อติดตามสถานะการศึกษาต่อของนักเรียน และให้กลับมารับทุนการศึกษาลมหายเพื่อน้องที่โรงเรียน เนื่องจากคุณครูมีประสบการณ์ลงพื้นที่เยี่ยมบ้าน ติดตามนักเรียนกลุ่มดังกล่าวอย่างใกล้ชิด

ศาสตราจารย์ ดร.สมพงษ์ จิตระดับ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ กสศ. กล่าวว่า หลังเปิดเทอมยังมีเด็กจำนวนมากที่ไปไม่ถึงโรงเรียน หนึ่งในปัญหาที่สำคัญคือปัญหาความยากจนเฉียบพลัน โดยข้อมูลจากการสำรวจพบว่าเด็กนักเรียนใน กทม.ผู้ปกครองจะมีค่าใช้จ่ายช่วงเปิดเทอมประมาณ 37,000 บาทต่อคน  ต่างจังหวัดจะอยู่ที่ 17,800 บาทต่อคน ดังนั้นถ้าเราไม่ช่วยเหลือด้านเศรษฐกิจให้กับผู้ปกครอง โอกาสที่เด็กกลุ่มนี้จะได้ไปต่อก็ยากขึ้น และยังพบว่าเด็กที่มีความเสี่ยงหลุดสูงนั้นจะมีปัญหามากกว่า 1 เรื่องทั้งเศรษฐกิจ ครอบครัว การหย่าร้าง และสุขภาพ โดยตัวอย่างการทำงานในหลายพื้นที่ของโครงการพาน้องกลับมาเรียนในวันนี้ทำให้เห็นว่าสามารถลดความเหลื่อมล้ำได้จริง แต่หลังจากนี้จะต้องมีนโยบายเข้ามาช่วยป้องกันไม่ให้เด็กหลุดซ้ำ เพราะตอนนี้เราดึงกลับมาได้แล้วกว่า 2 แสนคน ต้องหาทางประคับประคองไม่ให้กลุ่มนี้หลุดซ้ำ สิ่งที่ช่วยได้ก็คือเรื่องของทุน การมีงานทำ และการมีครูที่ทำหน้าที่ช่วยเหลือเด็กในภาวะวิกฤติ

“ทุกปัญหาในครอบครัวทั้งปัญหาเศรษฐกิจ การมีงานทำ ปัญหาสังคม ผลกระทบทุกอย่างจะตกไปอยู่ที่ตัวเด็กทั้งหมด ดังนั้นการแก้ปัญหา จึงต้องเข้าไปแก้ปัญหาถึงพ่อแม่ผู้ปกครอง จึงมีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับทุกภาคส่วนที่ต้องมีการกำหนดเป็นแผนยุทธศาสตร์ร่วมกันในการดูแล และในภาวะแบบนี้ควรจะต้องพลิกมุมมองจากการดูแลเด็กจากเด็กเก่งและดี เป็นดูให้เด็กรอด และต้องบูรณาการการทำงานของ 4 กระทรวงในทุกๆ พื้นที่ โดย กสศ.จะทำหน้าที่ป้องกันให้พ้นวิกฤติ แล้วส่งต่อให้จังหวัดดูแลต่อในระยะยาว”

“โครงการพาน้องกลับมาเรียน” เป็นการทำงานร่วมกันของหน่วยงานภาครัฐ 14 องค์กร และเอกชน เพื่อสร้างกลไกการค้นหาและติดตามเด็กที่ประสบปัญหาความยากจน พิการซ้ำซ้อน ไม่มีค่าเดินทาง ต้องเสียสละให้น้องเรียน ไม่ได้จ่ายค่าเทอม ไม่มีวุฒิไปเรียนต่อ จนทำให้หลุดออกจากระบบการศึกษา ด้วยการร่วมกันพาน้องกลับโรงเรียน  โดยมีบริษัท ปตท. จำกัด(มหาชน) ร่วมสมทบเงินบริจาค 150 ล้านบาท จากโครงการลมหายใจเพื่อน้อง เพื่อช่วยนักเรียนช่วงชั้นรอยรอยต่อที่หลุดนอกระบบ

The post เปิดเทอมใหม่ ยังมีเด็กไปไม่ถึง…โรงเรียน กสศ. ศธ. ปตท. ผนึกกำลังครูทั่วประเทศ ติดตามเด็กยากจนพิเศษชั้นรอยต่อที่เสี่ยงหลุดจากระบบ ปิดช่องว่างพาน้องกลับมาเรียน first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2564 ที่กระทรวงศึกษาธิการ ดร.กนกวรรณ  วิลาวัลย์  รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือเพื่อสนับสนุนนวัตกรรมการคัดกรองความยากจน การวิจัยพัฒนาคุณภาพครู และสถานศึกษา ในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) โดยความร่วมมือระหว่างกระทรวงศึกษาธิการ และกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)  

ดร.กนกวรรณ วิลาวัลย์  รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ  กล่าวว่า  วันนี้ถือว่าเป็นนิมิตหมายดีที่ทำความร่วมมือกันระหว่าง ศธ.และ กสศ.ขับเคลื่อนระบบการศึกษาโดย 

1. สนับสนุนนวัตกรรมการคัดกรองความยากจน การจัดสรรงบประมาณแบบมีเงื่อนไข เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และให้การช่วยเหลือนักเรียนยากจน 

2. ส่งเสริมโอกาสทางการศึกษาสำหรับนักเรียนยากจน นักเรียนพิการ และด้อยโอกาสให้ได้ศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้นตามศักยภาพ 

3. สนับสนุนให้เกิดความร่วมมืออื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับความช่วยเหลือ ส่งเสริมนักเรียนยากจน นักเรียนพิการและด้อยโอกาส เพื่อลดความเลื่อมล้ำ ในการศึกษาจนสำเร็จการศึกษาขั้นพื้นฐานและพัฒนาคุณภาพของโรงเรียน และประสิทธิภาพครูของโรงเรียนในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ  

“โรงเรียนเอกชนมักจะถูกมองว่าเด็กมักจะมีฐานะดีแต่ในข้อเท็จจริงโรงเรียนเอกชนยังมีเด็กที่ด้อยโอกาสและผู้พิการ และครั้งนี้ถือเป็นนิมิตหมายที่ดีที่ได้ใช้แอปพลิเคชันของ กสศ. ที่มีมาตรฐาน และได้ใช้มาในทุกระบบของการศึกษา ครั้งนี้จำนวนอาจจะยังไม่ได้เข้าเป้ามากเนื่องจากสถานการณ์โควิด-19 แต่กระทรวงศึกษาธิการจะรับไปปรับปรุงเพื่อให้เข้าถึงสถานศึกษาจำนวนมากขึ้น โอกาสต่อไปก็คือ นักเรียน ครู และสถานการศึกษา จะได้รับความร่วมมือจาก กสศ.เพื่อพัฒนาระบบการศึกษา และลดความเหลื่อมล้ำตามนโยบายของรัฐบาล และกระทรวงศึกษาคือ พัฒนาระบบการศึกษาให้ครอบคลุมทุกด้าน โดยเฉพาะพื้นที่ผู้ด้อยโอกาส ผู้พิการ และผู้ยากไร้” รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการกล่าว

ดร.กนกวรรณกล่าวด้วยว่า ด้วยข้อจำกัดของสถานการณ์โควิด-19 ทำให้ครูและนักเรียนในโรงเรียนเอกชน ต้องเรียนอย่างยากลำบาก ครูจึงต้องหาวิธีการให้นักเรียนได้รับการศึกษาอย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ ในส่วนของการเรียนแบบ On-Site และ On-Hand ต้องทำด้วยความยากลำบาก เพราะต้องทำควบคู่กับการป้องกันการติดเชื้อโควิด-19 นอกจากนี้ยังหาช่องทางให้เด็กที่ด้อยโอกาสได้รับการศึกษาอย่างเท่าเทียมด้วย ซึ่งนับเป็นความเสียสละและความท้าทายของผู้บริหารและครูของโรงเรียนเอกชน จึงอยากขอบคุณจากใจ 

สำหรับผู้ปกครองบางรายมีจำนวนมากที่เกิดภาระจากการว่างงาน เป็นข้อจำกัดของสภาพครอบครัว ส่งผลไปยังบุตรและลูกหลานในปกครอง  วันนี้จึงเป็นวันสำคัญที่เราจะมาร่วมพัฒนาอนาคตที่สดใดของเด็กด้อยโอกาสให้มีความสุขมากขึ้น จึงอยากให้การทำข้อตกลงร่วมกันระหว่าง ศธ.และ กสศ. บรรลุวัตถุประสงค์

นพ.สุภกร บัวสาย รักษาการผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา  กล่าวว่า เด็กยากจนจำนวนมากมีชีวิตที่ยากลำบากจนทนไม่ไหว ต้องหลุดจากระบบการศึกษา  กสศ.ทำงานครอบคลุมทั่วประเทศ  และขยายสังกัดเพิ่มเติมขึ้นเรื่อยๆ   

ปีที่ผ่านมา สามารถช่วยเหลือเด็กกลุ่มนี้มากกว่า 1.2 ล้านคน  ซึ่งเป็นกลุ่มที่เรากังวล แม้ยังไม่หลุดจากระบบการศึกษา แต่ถ้ามาโรงเรียน ท้องยังหิว  เดินทางด้วยความยากลำบาก หรือได้รับการเรียนการสอนไม่ตรงกับการใช้ประโยชน์ในชีวิต        กสศ.จึงจัดงบประมาณลักษณะเงินอุดหนุนเพื่อช่วยเหลือด้านอาหารเช้า การเดินทาง การจัดการเรียนการสอนเพิ่มเติม ให้ตรงกับประโยชน์ที่นักเรียนจะใช้ได้จริง       

นพ.สุภกรกล่าวว่า การช่วยเหลือนักเรียนยากจนกลุ่มนี้ กสศ.เริ่มจากเด็กๆ ในสังกัด สพฐ. ซึ่งมีนักเรียนยากจนมากที่สุด และมีความพร้อมของข้อมูล  และได้ขยายไปสู่สังกัด อปท. ตชด.  ยังเหลือสังกัดที่ยังไม่ครอบคลุมอีก หนึ่งในนั้นคือสังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน หรือ สช.   กสศ.จึงพยายามต่อสู้เรื่องงบประมาณมาอย่างน้อย 3 ปี  ในปีนี้มีโอกาสเริ่มต้นดำเนินการร่วมกับ สช. เป็นปีแรก     

การดำเนินงานจะมีเงื่อนไขคือ การใช้เครื่องมือการคัดกรองความยากจนด้วยวิธีวัดรายได้ทางอ้อม (Proxy Means Test : PMT)   ของ กสศ. เพื่อให้รัฐบาล รัฐสภา สำนักงบประมาณ มั่นใจว่าสนับสนุนงบประมาณถูกคน ยากจนจริง  ทั้งนี้ความร่วมมือยังนำมาสู่การเชื่อมต่อระบบสารสนเทศและฐานข้อมูลรายบุคคลและรายสถานศึกษาระยะยาว ครอบคลุมเด็กเยาวชนที่มาจากครัวเรือนซึ่งมีรายได้น้อยที่สุดร้อยละ 20 ของประเทศ จำนวนมากกว่า 1 ล้านคน ในระบบการศึกษาขั้นพื้นฐาน ให้ครอบคลุมสถานศึกษาสังกัด สช.กว่า 3,902 แห่ง 

นพ.สุภกรกล่าวว่า  ในปีแรก กสศ.จะเริ่มต้นทำงานกับโรงเรียนเอกชนประเภทการกุศล 566 แห่งจากการคัดกรอง สามารถช่วยเหลือนักเรียนทุนเสมอภาค สังกัด สช.ได้จำนวน 2,500 คน    ที่จะได้รับเงินอุดหนุนแบบมีเงื่อนไขคนละ 3,000 บาท/ปี เพื่อบรรเทาอุปสรรคการมาเรียน ค่าครองชีพ ค่าอาหารเช้า พร้อมทั้งมีระบบติดตามการมาเรียน ผลการเรียน และการเจริญเติบโตของนักเรียนอย่างต่อเนื่อง  

อย่างไรก็ตามการสนับสนุนอาจยังไม่ครอบคลุมทั้งหมด เราเชื่อว่าอาจมีจำนวนนักเรียนที่ยากลำบากมากกว่านี้หลายเท่า   ซึ่งรัฐมนตรีได้ให้นโยบายว่าจะต้องมีการสำรวจคัดกรองเร็วขึ้น เพื่อสามารถจัดทำงบประมาณ ช่วยเหลือนักเรียนกว้างขวางขึ้นในปีถัดไป  ความร่วมมือครั้งนี้ กสศ.ยังสนับสนุนโรงเรียนสังกัด สช. เข้าร่วมโครงการพัฒนาตนเองรุ่นที่ 2 ประมาณ 27 แห่ง  ครอบคลุมนักเรียนที่จะได้รับประโยชน์และยกระดับคุณภาพการศึกษา จำนวน 10,000 คน  ในการหาวิธีการจัดการเรียนการสอน  สอดคล้องกับความจำเป็นในชีวิตของเด็ก และสอดคล้องกับหลักสูตรใหม่ ของ กระทรวงศึกษาธิการ 

“ข้อจำกัดของการช่วยเหลือเป็นรายคน คือ ถ้างบประมาณหมด หรืองบประมาณน้อย จะเป็นปัญหาอุปสรรคมาก กสศ.จึงพยายามทำงานกับหน่วยงานเจ้าภาพหลัก  เน้นงานวิจัยพัฒนาระบบงานไปด้วย  เพื่อช่วยเหลือลดอุปสรรคเฉพาะหน้า และสนับสนุนงานวิชาการ เพื่อสนับสนุนการปฏิรูปการศึกษาในประเด็นที่รัฐบาลเห็นว่าต้องมีการแก้ไข   โดยเฉพาะการพัฒนาคุณภาพโรงเรียนพื้นที่ห่างไกล ที่นักเรียนส่วนใหญ่ยากจน”  นพ.สุภกรกล่าว

ดร.สุภัทร จำปาทอง  ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ  กล่าวว่า ตลอดสามปี ที่ กสศ.กำเนิดขึ้นมา เป็นการเติมเต็มช่องว่างในสังคมไทย  เปลี่ยนชีวิตเด็กให้เป็นบุคคลสำคัญ ขับเคลื่อนประเทศในอนาคต   อย่างไรก็ตามนักเรียนที่อยู่ในสถานศึกษามีความด้อยโอกาสที่แตกต่างกันส่วนหนึ่งจากสภาวะทางเศรษฐกิจ  โดยเฉพาะในวิกฤตโควิด-19  ทำให้มีการย้ายถิ่นฐาน  ผู้ปกครองว่างงาน  ส่งผลกระทบต่อการศึกษาของเด็กไทย   ทำให้มีเด็กจำนวนมากที่ยังไม่พบว่าศึกษาต่อในระบบ  เป็นเด็กตกหล่นประมาณ 43,000 คน    โดยขณะนี้เหลืออีกราว 20,000 กว่าคน ที่กระทรวงศึกษากำลังเร่งรัด ติดตาม ซึ่งเรามีชื่อเด็กทุกคน เพื่อให้เข้าสู่การศึกษาในระบบ หรือการศึกษานอกระบบหรือเรียนอาชีวะ 

ดร.พีรศักดิ์ รัตนะ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.)  กล่าวว่า การสนับสนุนนวัตกรรมดังกล่าวจะช่วยให้ สช.มีฐานข้อมูลความยากจนของนักเรียนที่เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ เพื่อให้ สช.นำข้อมูลไปใช้ในการขอรับงบประมาณประจำปี สำหรับช่วยเหลือนักเรียนที่มีความเสี่ยงหลุดออกจากระบบการศึกษา เนื่องจากปัญหาความยากจน ด้อยโอกาสได้ดีขึ้น 

นอกจากนี้ สช.และ กสศ.ยังมุ่งพัฒนาคุณภาพโรงเรียนทั้งระบบ ผ่านโครงการโรงเรียนพัฒนาตนเอง หรือ Teacher and School Quality Program: TSQP ที่เน้นการพัฒนาคุณภาพของระบบบริหารจัดการโรงเรียน และการจัดการเรียนการสอนที่มีคุณภาพสูงในชั้นเรียน เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เกิดสมรรถนะในศตวรรษที่ 21

The post เดินหน้าป้องกันเด็กหลุดออกนอกระบบ ศธ. สช. ผนึก กสศ. นำนวัตกรรมคัดกรองเด็กยากจนและด้อยโอกาส first appeared on กสศ..