ชีวิตนักศึกษาครุศาสตร์-ศึกษาศาสตร์ ช่วง 4 ปีที่ผ่านมา ทั้งในรั้วมหาวิทยาลัยและตอนไปฝึกสอนที่โรงเรียนก็เต็มไปด้วยความท้าทาย ถ้าเปรียบกับถนนสักเส้น ไม่ใช่ทางเรียบลื่นแน่นอน ขรุขระเป็นระยะด้วยซ้ำ 

ความเหนื่อย ท้อใจ อาจเกิดขึ้นบ้าง แต่ระหว่างทางก็ยังมีเรื่องราวดีๆ มาสลับบรรยกาศอยู่ไม่น้อยให้ใจครูฟู

หนึ่งในนั้น คือ ความสดใส จริงใจ ไร้เดียงสา กระตือรือร้น ฯลฯ ของเด็กๆ ที่โรงเรียนปลายทาง ซึ่งส่งพลังใจให้ว่าที่ครูของพวกเขาผ่านอุปสรรคต่างๆ มาได้ 

ช่วงเวลาที่ครูรัก(ษ์)ถิ่นได้อยู่กับเหล่าลูกศิษย์ มีโมเมนต์ไหนบ้างที่พวกเขาประทับใจ ได้รับพลังงานดีๆ จากแสงวิบวับในดวงตาของเด็กๆ ที่ทำให้พวกเขามีกำลังใจเป็นครูนักพัฒนาชุมชน ซีรีส์ Welcome Teacher สวัสดีครูรัก(ษ์)ถิ่น ชวนอ่านไปพร้อมๆ กัน

ครูอาจจะไม่ได้เป็นคนสอนเขา แต่คือความสบายใจที่เด็กๆ ได้อยู่ด้วย

ครูที่เด็กๆ ไว้ใจ และถูกมองเป็นพื้นที่ปลอดภัย

“สองอาทิตย์แรกหนูร้องไห้ทุกวัน วันละครั้ง ส่วนหนึ่งก็เพราะคิดถึงบ้าน อีกส่วนคือความลำบากของที่นี่ ติดต่อเพื่อนแต่ละครั้ง ต้องรอสัญญาณอินเทอร์เน็ตที่ไม่แน่นอน ไฟฟ้าก็ไม่พอใช้ บางทีหายไปสามวัน เพื่อนและครอบครัวติดต่อไม่ได้”

นุช–ปรียานุช ปกรณ์ชุติวงศ์ ครูรัก(ษ์)ถิ่นจากมหาวิทยาลัยราชภัฎกาญจนบุรี เล่าประสบการณ์ช่วงสังเกตการณ์สอนที่โรงเรียนปลายทางให้ฟังว่า ด้วยความที่ โรงเรียนบ้านทุ่งเสือโทน ตั้งอยู่กลางอุทยานแห่งชาติเขาแหลม จังหวัดกาญจนบุรี การเข้าถึงสิ่งอำนวยความสะดวกหรือเทคโนโลยีต่างๆ จึงเป็นเรื่องยาก และทำให้การฝึกสอนที่นี่เป็นเรื่องท้าทายสำหรับนุช

บางครั้งความท้อก็ทำให้นุชมีความเศร้าเกิดขึ้นบ้าง “แกจะมานั่งร้องไห้แบบนี้ตลอด 6 ปีเลยหรอ” เป็นคำถามที่นุชคุยกับตัวเองซ้ำแล้วซ้ำเล่าในช่วงเวลานั้น จนได้คำตอบกลับมาว่า “เราสนุกไปกับมันดีกว่า มันไม่มีความสุขที่ต้องมานั่งร้องไห้แล้วคิดว่าเมื่อไหร่จะหมดเวลา” 

เพราะในช่วงเวลาที่ยากลำบาก ก็ยังมีเรื่องราวดีๆ ที่ทำให้นุชมีรอยยิ้มบนใบหน้าได้อยู่บ้าง หนึ่งในนั้น คือ ความรู้สึกดีๆ จากเด็กที่มองนุชเป็นเรือจ้างและพ่อแม่คนที่สอง

“เคยมีน้องอนุบาลสามคนหนึ่งที่เป็นออทิสติกต์เทียม ตอนแรกเขาไม่กล้าสบตา ไม่พูด หรือถ้าพูดก็จะพูดเป็นภาษาการ์ตูน แต่พอหนูอยู่กับเขาได้สักพัก หนูไม่ดุเขา ใจดีกับเขา เขาก็กล้าที่จะมีปฏิสัมพันธ์กับเรามากขึ้น เริ่มพูดเป็นคำ

“หรือเด็กบางคนเขาก็เรียกเราว่าแม่หรือพี่ แม้ว่าหนูอาจจะไม่ได้เป็นคนสอนเขา แต่มันคือความสบายใจที่เขาได้อยู่กับเรา”

นุชต้องบรรจุเป็นครูที่นี่อีกอย่างน้อย 6 ปีตามเงื่อนไขของทุน แน่นอนว่าอุปสรรคต่างๆ ก็ยังคงมีอยู่ แต่นุชก็ทิ้งท้ายด้วยรอยยิ้มว่า การได้เป็นครูของเด็กๆ ในโรงเรียนที่อยู่ใกล้บ้านของตัวเอง เป็นประสบการณ์ที่มีความหมายและมีคุณค่ามากๆ สำหรับนุช 

“หลังจากนี้ไม่ต้องเตรียมใจแล้วค่ะ เพราะตอนนี้หนูเริ่มปรับตัวกับที่นี่ได้แล้ว”

รักแท้จากเด็กๆ ชาติพันธุ์ที่ทำให้รู้ว่าถึงท้อ แต่การเป็นครูมันดีจังเลยนะ!

“มันมีช่วงที่ผมก็ท้อบ้าง การเป็นครูรัก(ษ์)ถิ่นมันหนักขนาดนี้เลยหรอ จนตั้งฟังพี่อ้อยพี่ฉอดเป็นไลฟ์โค้ชในการทำงาน เขาบอกว่าเราล้มได้ ก็ต้องลุกได้”

ปัญหาที่ ทัช–วรรณกร บวรวัชรเดชา ครูรัก(ษ์)ถิ่นจากมหาวิทยาลัยราชภัฎกาญจนบุรี กำลังเผชิญหน้าอาจไม่ใช่เรื่องความรัก แต่เป็นความท้อที่เกิดจากการทำงานหนักในบางช่วง เพราะการเป็นครูรัก(ษ์)ถิ่นไม่ใช่แค่เรียนวิธีการเป็นครูอย่างเดียว แต่ต้องเข้าใจหลักการเป็นนักพัฒนาชุมชนด้วย

ทัชเล่าว่า ช่วงเวลาที่ต้องการกำลังใจจากพี่อ้อยพี่ฉอด คือ ช่วงการฝึกสอนที่ โรงเรียนบ้านจันเดย์ ตำบลท่าขนุน อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี เพราะตอนเช้าทัช คือ พ่อแม่ที่ต้องรีบตื่นมาเตรียมขนมให้เด็กๆ ที่โรงเรียน ตอนกลางวันต้องสลับหน้าที่ไปมาระหว่างครูปฐมวัยและประถมศึกษา พอพระอาทิตย์ตกดินก็ต้องประชุมกับคณะครู รวมถึงเตรียมแผนการสอนสำหรับวันถัดไป ซึ่งยังไม่นับรวมชิ้นงานจากทางมหาวิทยาลัยโดยระหว่างทางของการฝึกสอน ทัชมีครูพี่เลี้ยง และผู้อำนวยการเป็นผู้ให้คำปรึกษาหลักๆ 

“ตอนทำแผนการสอน ผอ.ก็สอนว่าต้องปรับยังไงแผนยังไง ผมกับครูพี่เลี้ยงก็ไปอบรมต่างๆ ร่วมกัน แล้วเอาแนวคิดมาปรับใช้เป็นแผนการสอนให้เข้ากับบทเรียน”

แม้ทัชจะใช้ชีวิตในโรงเรียนแทบจะ 24 ชั่วโมงในแต่ละวัน เพราะต้องสวมหมวกการเป็นครูตั้งแต่เช้าจรดค่ำ และหลับนอนที่บ้านพักครูในโรงเรียน แต่ที่นี่ก็ยังเต็มไปด้วยเด็กๆ ไร้เดียงสา ที่ให้ความรู้สึกดีๆ อย่างจริงใจ ทำให้ทัชมีกำลังใจจะลุกขึ้นมาสวมหมวกครูอีกครั้งในทุกๆ วัน

“มีเด็กเดินมาพูดว่า ‘ครูทัชขา หล่อมากเลยค่ะ’ เราก็บอกว่าครูรู้แล้ว บางทีเขาก็เข้ามากอด ให้มินิฮาร์ทเราแล้วบอกว่าทอนหนูด้วยนะคะ เราก็ให้กลับไป เรารู้สึกได้ว่าเขารักเรา”

นอกจากความใจดีและรักเด็กของทัช ที่ทำให้เหล่าลูกศิษย์ตัวน้อยๆ รู้สึกผูกพันธ์ คือ การที่ทัชเป็นครูลูกครึ่งมอญ-พม่า ที่มาจากชุมชนเดียวกันกับเด็กๆ ทำให้สามารถพวกเขาสามารถสื่อสารภาษาเดียวกันได้ด้วย

“บางทีเด็กมองหน้าเราแล้วก็ร้องไห้ เขามีอะไรอยากพูดกับเราแต่เขาพูดไม่ออก เราก็ให้กำลังใจเขาโดยการคุยกับเขาเป็นภาษาพม่าเลย ‘ไม่ต้องเขินไม่ต้องอายนะ ผิดหรือถูกพูดออกมาเลย ไม่เป็นไร เดี๋ยวคุณครูช่วยแก้ให้’ เขาก็เช็ดน้ำตาแล้วค่อยๆ พูดกับเรา

“มันทำให้เรามองเด็กเล็กเปลี่ยนไป บางคนก็มีดื้อเหมือนเดิม ความซนก็เป็นพัฒนาการของเขา บางทีพูดไม่ฟังก็ขู่บ้าง บางคนน่ารักก็เตือนครั้งเดียวแล้วเข้าใจเลย บางคนเป็นเด็กพิเศษเราก็เข้าใจเขา และคอยสังเกตพฤติกรรม” 

จากเด็กไม่ยอมฟัง สู่เด็กที่อยากเรียนกับครูคนนี้คนเดียว

“โรงเรียนกับชุมชนเป็นสิ่งที่อยู่คู่กัน ไม่สามารถตัดขาดจากกันได้ งานที่ครูรัก(ษ์)ถิ่นได้รับมอบหมาย ครูได้พัฒนาชุมชนไปพร้อมๆ กับพัฒนาโรงเรียน ซึ่งผมวางแผนที่จะทำหน้าที่ทั้งสองอย่างให้ดีที่สุด”

ท่ามกลางเส้นทางการเป็นครูรัก(ษ์)ถิ่น การเปลี่ยนโฟกัสจากความกลัวและกังวลว่าตัวเองจะทำไม่ได้มาเป็นความสุขที่เกิดขึ้นระหว่างทางเป็นวิธีหนึ่งที่ มู–ศิริพงษ​์ ไถนาเพรียว ใช้ในฝ่าฟันอุปสรรคต่างๆ มาได้ โดยเฉพาะในช่วงการฝึกสอนที่ โรงเรียนอ่าวกะพ้อ บนเกาะยาวใหญ่ ตำบลพรุใน อำเภอเกาะยาว จังหวัดพังงา ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ท้าทายที่สุดสำหรับมู

“สัปดาห์แรกที่ฝึกสอน ผมจัดการเด็กไม่ค่อยได้ เด็กไม่ยอมฟังเรา ทำให้เรานึกถึงครูคนหนึ่งที่เราได้เรียนกับเขาตั้งแต่ป.1-6 เรามาคิดว่าทำไมเราถึงชอบที่จะเรียนกับเขา เด็กคนอื่นๆ ก็ชอบครูคนนี้ ขนาดเสาร์-อาทิตย์ยังไปอยู่บ้านครู มานั่งคิดว่าครูเขามีวิธียังไง แล้วก็หาข้อมูลอื่นไปด้วย สัปดาห์ที่ 2 เราลองเอาใหม่ เข้าหาเด็กมากขึ้น พยายามหากิจกรรมในห้องเรียนเพิ่ม ทำยังไงให้เด็กเข้าถึงเรา ให้เด็กที่เงียบที่สุดไม่ยอมพูดอะไร กล้าที่จะพูด”

หลังจากนั้นปัญหาในห้องเรียนก็ค่อยๆ คลี่คลาย ความสัมพันธ์ระหว่างมูและเด็กๆ ในห้องเรียนดีขึ้นจนมูกลายเป็นขวัญใจของเด็กๆ และกลับกันเด็กๆ ก็กลายเป็นกำลังใจที่ดีของมูในการเป็นครูต่อไป

“มีครูที่เป็นพ่อแม่ของเด็กในห้องเดินมาพูดกับผมว่า เด็กเขาอยากเรียนกับผมคนเดียว ไม่อยากเรียนกับครูคนอื่น ช่วงเดือนสุดท้ายที่ผมไปฝึกสอน พอผมขับมอเตอร์ไซค์เข้ารั้วโรงเรียน คือเด็กเข้ามาล้อมเลย ทั้งซ้าย ขวา หน้า หลัง ไม่รู้จะขับไปทางไหน

“ทำให้รู้ว่านี่แหละ การแก้ไขปัญหาในชั้นเรียน คือเราต้องไม่ยึดตัวเราเป็นหลัก แต่เราต้องยึดจากตัวเด็กให้มากที่สุด”

สวัสดี รอบนี้ครูก็จะกลับมาอยู่นานๆ และอยู่กับพวกเธอตลอดไป

“ช่วงฝึกสอนปี 4 เราได้สอนเด็ก ป.2 ปัญหาที่เจอ คือ การควบคุมชั้นเรียน เราควบคุมชั้นเรียนไม่ค่อยได้ เด็กไม่ค่อยฟังเรา คิดว่าเราอาจจะดุไม่พอ (หัวเราะ) บุคลิกภาพเราอาจมีส่วนด้วย”

แม้ว่าทุกคนในชุมชน รวมถึงเด็กๆ ส่วนใหญ่ที่โรงเรียนจะคุ้นเคยกับ มัส–ณัฐวุฒิ งานแข็ง เป็นอย่างดี แต่บุคลิกที่นิ่งๆ เงียบๆ ของมัส ทำให้การเป็นครูรัก(ษ์)ถิ่นเป็นเรื่องที่ท้าทาย ไม่ว่าจะบทบาทครูที่ต้องการความจดจ่อจากนักเรียน และบทบาทนักพัฒนาชุมชนที่จำเป็นต้องขอความร่วมมือจากคนในพื้นที่

“สัปดาห์แรกที่ฝึกสอน ผมจัดการเด็กไม่ค่อยได้ เด็กไม่ยอมฟังเรา ทำให้เรานึกถึงครูคนหนึ่งที่เราได้เรียนกับเขาตั้งแต่ป.1-6 เรามาคิดว่าทำไมเราถึงชอบที่จะเรียนกับเขา เด็กคนอื่นๆ ก็ชอบครูคนนี้ ขนาดเสาร์-อาทิตย์ยังไปอยู่บ้านครู มานั่งคิดว่าครูเขามีวิธียังไง แล้วก็หาข้อมูลอื่นไปด้วย สัปดาห์ที่ 2 เราลองเอาใหม่ เข้าหาเด็กมากขึ้น พยายามหากิจกรรมในห้องเรียนเพิ่ม ทำยังไงให้เด็กเข้าถึงเรา ให้เด็กที่เงียบที่สุดไม่ยอมพูดอะไร กล้าที่จะพูด”

ปรึกษาครูพี่เลี้ยงเป็นสิ่งที่มัสทำไปพร้อมๆ กับถามความคิดเห็นเด็กๆ ในห้องเรียน เพื่อให้รู้ว่ามีส่วนไหนที่เขาต้องพัฒนา แล้วการสอนของเขาเป็นอย่างไร ทำให้มัสรู้ปัญหาและแก้ได้ เป็นที่มาว่าทำไมเด็กๆ โรงเรียนอ่าวมะม่วงถึงรอคอยวันที่ครูมัสกลับมาอีกครั้ง

“ถ้าเราต้องการพัฒนาชุมชนอะไรสักอย่าง ผมทำคนเดียวก็อาจจะเป็นไปไม่ได้ แต่ถ้าขอความร่วมมือจากทั้งโรงเรียนและชุมชนได้ มันก็สามารถเกิดขึ้นจริงได้”

มัสเป็นคนในชุมชนเดียวกันกับ โรงเรียนอ่าวมะม่วง ที่ตั้งอยู่บนเกาะยาวใหญ่ ตำบลพรุใน อำเภอเกาะยาว จังหวัดพังงา ความเป็นเกาะที่อยู่อย่างเอกเทศ และจะเดินทางไปที่ไหนก็เป็นเรื่องยาก ทำให้โรงเรียนที่นี่ประสบปัญหาครูย้ายบ่อย จนทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างครูและเด็กเลือนหายไป

การได้ครูรัก(ษ์)ถิ่นอย่างมัสกลับมาสอนที่โรงเรียนอ่าวมะม่วง นอกจากจะช่วยแก้ปัญหาครูขาดแคลน คือการได้ครูที่คุ้นเคยกับชุมชน และชุมชนก็ไว้ใจเขาทั้งในและนอกโรงเรียน

“ตอนอยู่โรงเรียนไม่คิดว่าเด็กๆ จะเข้าหาเยอะมาก เขาสบายใจที่จะพูดคุยกับเรา เหมือนเป็นครูที่เป็นเพื่อนพวกเขาได้ด้วย

“มันทำให้ผมมีกำลังใจที่จะสอนให้เขาห่างไกลจากสิ่งไม่ดีต่างๆ เช่น ปัญหายาเสพติด ผมไม่อยากให้ลูกศิษย์ของตัวเองมีจุดจบที่ไม่ดี อยากให้เขาเติบโตมีอาชีพทำงานที่มั่นคงได้โดยไม่ต้องพึ่งยาเสพติดเหล่านั้น” มัสตอบด้วยรอยยิ้ม

แม้ว่าตลอดการเรียน 4 ปี จะมีทั้งช่วงที่มัสต้องห่างจากโรงเรียนอ่าวมะม่วง เพื่อกลับไปเรียนที่มหาวิทยาลัยราชภฎยะลา แต่เด็กๆ ที่โรงเรียนก็ยังเป็นคนที่มัสคิดถึงอยู่เสมอ และพร้อมจะกลับที่ห้องเรียนเพื่อพูดว่า

“สวัสดีครับ รอบนี้ครูก็จะกลับมาอยู่นานๆ แล้วนะครับ ไม่ได้อยู่แค่สามสัปดาห์ หรือเทอมเดียว แต่จะอยู่กับพวกเธอไปตลอด”

The post “คุณครูของหนู” บันทึกความประทับใจของเด็กๆ ที่รอรับครูรัก(ษ์)ถิ่นของพวกเขาอยู่ที่ รร.ปลายทาง first appeared on กสศ..

วรรณกร บวรวัชรเดชา ใช้ชื่อ ‘ทัช’ มาตลอดสิบกว่าปีเพราะเพิ่งได้บัตรประชาชนและมีคำนำหน้าว่านายเมื่อตอนอยู่ ม.5 ด้วยความที่มีพ่อเป็นคนมอญและแม่เป็นคนพม่า แต่เข้ามาตั้งรกรากทำงานในกาญจนบุรีตั้งแต่ก่อนทัชเกิด 

ทัชเกิดและเติบโตในหมู่บ้านชุมชมศูนย์อพยพพม่า ต.ท่าขนุน อ.ทองผาภูมิ พูดได้ทั้งพม่า มอญ และไทย แต่สิบกว่าปีต่อมาด้วยกระบวนการพิสูจน์สัญชาติจากภาครัฐทำให้ทัชเปลี่ยนสถานะจากเด็กไร้สัญชาติมาเป็นสัญชาติไทย ยิ่งไปกว่านั้นการมีทั้งชื่อและนามสกุลในบัตรประชาชนยังทำให้ความฝันว่าอยากเป็นครูของทัชใกล้ความจริงเต็มที 

“เวลาอยู่บ้านชอบเกณฑ์เด็กๆ มาสอน สมมุติว่าเราเป็นครู ใช้เพิงเล็กๆ หลังบ้านเป็นที่สอนการบ้าน  พอการบ้านเขาเสร็จเราก็จะสอนอ่านออกเขียนได้แล้วก็ตัวเลข เด็กประถมก็จะมาเรียนกับเรา ก็เลยชอบ” ทัชเล่าเรื่องสมัยมัธยมให้ฟัง 

ระดับความฝันที่ใกล้เป็นจริง ‘เต็มที’ ของทัช พูดให้ชัดมากขึ้นคือปีนี้ 

เพราะทัชเป็นหนึ่งในนักศึกษาโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นแรก ที่สนับสนุนโดยกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ซึ่งมีเป้าหมายผลิตและพัฒนาครูรุ่นใหม่ปีละ 300 คน เพื่อส่งไปประจำอย่างน้อย 6 ปี (เงื่อนไขผูกพันของทุน) ในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลราว 1,500 แห่งทั่วประเทศ เพื่อลดปัญหาครูย้ายออกบ่อย เพราะผู้รับทุนต้องเป็นคนในท้องถิ่นๆ นั้น 

กลางปีนี้ ทัชเตรียมบรรจุเป็นข้าราชการครูโรงเรียนบ้านจันเดย์ ที่อยู่ห่างจากบ้านเพียง 11 กิโลเมตรหลังจากฝึกสอนมา 1 ปีเต็ม โรงเรียนบ้านจันเดย์เป็นโรงเรียนขนาดกลาง เด็กส่วนใหญ่เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ แต่ครูเป็นคนไทยทั้งหมดรวมถึงผู้อำนวยการโรงเรียนด้วย 

มีครูทัชคนแรกที่เป็นครูจากกลุ่มชาติพันธุ์ 

“มันส่งผลอย่างแรกเลย เค้าเป็นตัวอย่างที่ดีที่บอกว่าเด็กชาติพันธุ์ก็เป็นครูได้ เพราะนักเรียนเห็นว่าครูก็เหมือนเรานะ” เกศฤทัย คําษร ผู้อำนวยการโรงเรียนบอกข้อดีอันดับแรกของ(ว่าที่) ครูจากโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น 

อันดับต่อมา เด็กๆ ที่มีทั้งพม่า มอญ กระเหรี่ยง เดิมไม่ค่อยกล้าพูด กล้าสื่อสารเพราะกลัวผิด แต่พอเห็นครูทัชเป็นฝ่ายทักก่อนด้วยภาษาพม่า ภาษามอญ เค้าเลยเริ่มกล้าพูด

“เด็กที่พูดไม่ได้หรือพูดไม่ชัด เขาจะบอกเราว่า ขออนุญาตพูดเป็นภาษาพม่าได้มั้ยครับ  เราก็บอกว่าได้ แล้วจะช่วยแปลให้ครูคนอื่นฟังว่าเด็กคนนี้ต้องการอะไร” 

เช่นเดียวกับพ่อๆ แม่ๆ ที่มีข้อจำกัดทางภาษาเหมือนลูก เวลามีประชุมผู้ปกครอง ครูทัชจะเข้ามาเป็นล่าม 

“ส่วนใหญ่ทำงานรับจ้างเป็นชาวสวน ชาวไร่ ทำสวนมัน สวนยาง แต่ก่อนเขาก็ไม่ค่อยกล้าพูดกับครู แต่เขากล้าพูดกับเรามากขึ้นเพราะเราพูดภาษาเขา เขาสื่อสารกับเราเพื่อให้ไปบอกต่อกับคณะครู เหมือนเราเป็นตัวกลางเชื่อมความเข้าใจของเขา” ครูทัชเล่า

นี่เป็นทักษะที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิดของครูทัช และถึงแม้ครูทัชจะรู้เร็วกว่าเพื่อนคนอื่นว่าโตขึ้นอยากเป็นอะไร แต่ด้วยความที่ฐานะทางบ้านยากจน พ่อแม่เคยบอกว่าถ้าจบม.6 แล้วให้ออกมาทำงาน แต่ทัชไม่ยอม ถ้าที่บ้านไม่ไหวก็จะหาทางส่งตัวเองเรียนให้ได้ ช่วงนั้นเองครูที่ปรึกษาก็แนะนำให้สมัครทุนครูรัก(ษ์)ถิ่น เพราะเป็นทุนสนับสนุนเต็มจำนวน ทั้งค่าเทอม ค่าอุปกรณ์การเรียน ค่ากินอยู่ 

จนทัชผ่านการคัดเลือกได้เป็นนักศึกษาทุนรุ่นแรก และเข้าไปเรียนต่อที่มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี 

ผ่านไป 4 ปี วันนี้เรามานั่งคุยกับครูทัชที่เด็กๆ แอบกระซิบว่าแรกๆ ใจดี ตอนนี้ใจร้าย

“เมื่อเช้ายังวิ่งมากอด ส่งมินิฮาร์ตให้กันอยู่เลย” ครูใจร้ายหัวเราะร่วน 

1. กว่าจะมานั่งหัวเราะได้อย่างนี้ ทั้งภูมิหลัง ทั้งการเรียน เรื่องราวของ ‘ทัชเฉยๆ’ ที่กลายมาเป็น ‘ครูทัช’ มันไม่ง่ายเลย 

เริ่มตั้งแต่ตอนเรียนในรั้วมหาลัย ทัชบอกว่าทั้งเหนื่อยและสนุก เพราะไม่ได้นั่งเรียนอย่างเดียวแต่มีกิจกรรม Enrichment Program หลักสูตรที่เฉพาะสำหรับนักศึกษาทุนครูรัก(ษ์)ถิ่น ที่เน้นผลิตครูออกไปเป็นนักพัฒนาชุมชน ทำให้ต้องลงพื้นที่ไปเก็บข้อมูล ศึกษาบริบทชุมชน สร้างการมีส่วนร่วมกับชุมชน เนื้อหาเหล่านี้จะบูรณาการอยู่ในวิชาต่างๆ

“นวัตกรรมที่ผมทำคือ นวัตกรรมภาษาเพื่อที่จะสื่อสารกับชุมชนรู้เรื่อง ผมใช้พยัญชนะไทย พยัญชนะของเขา (มอญ พม่า) มาผสมผสานกัน แล้วก็สร้างคำที่เขาเข้าใจ เราเข้าใจ ให้เขาฝึกอ่าน เขียนได้ ผ่านสื่อที่ใช้คือ บัตรคำ บัตรภาษา ที่ครูเคยใช้กับเราตอนป.1 แต่พอเราเอาไปใช้กับชุมชนเอง ยากมาก (หัวเราะ)” 

ทัชใช้เวลาทุกวันเสาร์ในช่วงฝึกสอนไปลงชุมชนเพื่อทำความรู้จัก ให้คนคุ้นหน้าคุ้นตาก่อน ขนาดทัชไปด้วยภาษาท้องถิ่นที่คล่องปากปร๋อ แรกๆ ก็ยังบอกว่าโหดเอาการ

“เข้าชุมชนยาก บางบ้านก็ไม่ต้อนรับเพราะเขาไม่รู้จักเรา เราแนะนำตัวไปก่อนเขาก็ไม่เอาด้วย เหมือนเขาไม่รู้ว่าเราเป็นครู เราแนะนำตัวก็ไม่ฟัง ใช้ทั้งภาษาไทย ภาษาอื่นๆ เขาก็ไม่ฟัง”

แต่ครูฝึกสอนก็ไม่ท้อ ทุกเสาร์ทัชจะขี่มอเตอร์ไซค์ไปพร้อมกับสมุด กระดาษ น้ำดื่ม แล้วก็เดินคุยตามบ้าน ชวนคุยเรื่องทั่วไป จนนานวันเข้าจากที่เคยถูกปิดประตูใส่ วันนี้หลายบ้านชวนหลานชายเข้าไปดื่มน้ำดื่มท่า 

“ส่วนใหญ่เป็นคนแก่ อยู่บ้านเหงา เลยเริ่มคุยกับเรา” 

พอความคุ้นเคยมา ทัชก็เริ่มได้วัตถุดิบกลับมาหลายอย่างเพื่อนำมาปรับใช้กับการสอน เช่น พืชท้องถิ่นต่างๆ จากปู่ตาย่ายาย ก็ถูกครูเอามาแต่งเป็นนิทานเล่าให้เด็กๆ ฟัง

“เป็นนิทานเรื่องหาของป่า เช่น วันนี้ตาโทนเดินไปในป่าเพื่อที่จะหาของป่า เราก็ถามเด็กๆ คิดว่าของป่ามีอะไรบ้าง เขาก็จะบอกมีเห็ด หน่อไม้ เราก็ถามต่อว่าเด็กๆ คิดว่าทำอาหารอะไรได้บ้าง เขาจะบอกว่า ต้มยำ ผัดเห็ด ผัดผักกูด เราถามอีกว่าแล้วของเหลือทำยังไงต่อ เด็กตอบว่า เอาไปแบ่งบ้านเพื่อน เอาไปขาย เด็กๆ ก็จะเชื่อมโยงเรื่องตัวเองกับนิทานนี้” 

ทัชบอกว่านิทานบางเรื่องเต็มไปด้วยข้อคิดที่ดีมาก แต่สอนแล้วเด็กๆ ไม่เข้าใจ เขาจึงใช้ของฝากจากชุมชนมาแต่งนิทานที่ใกล้กับชีวิตของเด็ก ข้อดีอันดับแรกคือ เด็กๆ จะได้รู้จักชุมชนของเขาเอง สองคือเขาจะได้รู้จักสิ่งที่ถูกต้อง เช่น ตอนที่ถามว่า ผักเหลือแล้วจะทำยังไงดี  ไปแบ่งใครได้บ้าง 

“เด็กก็จะคิดออก แล้วมันใช้ได้จริง เวลากินขนมไม่หมด เขาก็จะแบ่งให้น้องให้พี่” 

นอกจากนิทานแต่งเองแล้ว ครูทัชยังชอบพาเด็กๆ ไปทำกิจกรรมนอกสถานที่ ยกตัวอย่าง วิชาหน่อไม้ ซึ่งครูทัชไม่สันทัด แต่ใช้วิธีเชิญชาวบ้านผู้รู้มาพร้อมพาเด็กๆ ลงสนามจริง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม project approach และเป็นสิ่งที่ทัชชอบที่สุดของการเป็นครู 

“เราชอบการพาเด็กไปทำกิจกรรมนอกสถานที่ พาไปเดินแล้วสอน เช่น กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ เราก็พาเด็กไปเดิน จดบันทึกของเขาเอง เขาจะจดบันทึกเป็นภาพแล้วก็ให้เขาเอามาเล่า เราจะได้รู้ว่าเขาต้องการอะไร ให้เขาได้เติมแต่งภาพของเขาเอง เราชอบกิจกรรมแบบนี้มากกว่าสอนในห้องเรียน”​

แต่กว่าจะเล่าไปยิ้มไปได้อย่างนี้ ฝึกสอนแรกๆ ทัชยอมรับว่าหนักเอาการ ทั้งกิจกรรมที่เข้มข้นและงานสอนที่เข้มงวด รวมถึงการคิดถึงเงื่อนไขผูกพันจากทุนที่กำหนดว่าต้องสอนที่นี่ 6 ปี โดยไม่ย้ายไปไหน ทั้งหลายทั้งมวลเหล่านี้ทำให้ทัชถึงกับต้องฟังพี่อ้อยพี่ฉอดปลอบประโลมใจทุกเช้า   

“ยอมรับว่ากดดัน แต่คิดๆ แล้ว 6 ปีกับการได้บรรจุเลย บวกกับสิ่งที่เขาให้เรามาอีก มันจะติดตัวเราไปตลอด มันคุ้มค่า ระยะเวลาตรงนี้ทำให้เราทำงานกับชุมชนได้ดี” 

ขณะเดียวกัน ถึงแม้โรงเรียนบ้านจันเดย์จะเป็นโรงเรียนขนาดกลาง มีครู 7 คน ครูอัตราจ้าง 2 คน ครูธุรการอีก 1 การเข้ามาของครูฝึกสอนจึงถือเป็นอีกหน่วยที่สำคัญมากต่อการดูแลเด็กๆ 120 คนเศษ 

“เด็กพวกนี้ไม่เหมือนเด็กไทย พ่อแม่ทำงานแต่เช้ากลับมืด ตื่นมาไม่ได้กินข้าวเช้าต้องรีบขึ้นรถรับส่งตั้งแต่หกโมง โรงเรียนก็เตรียมนมกับขนมปังไว้ให้เด็กเล็ก เพราะกว่าเขาจะได้กินอีกทีสิบเอ็ดโมงครึ่งเลย เลิกเรียนบ่ายสามครึ่ง ก็ต้องรีบนั่งรถกลับ กว่าพ่อแม่จะกลับถึงบ้านก็ดึกดื่น” 

เกศฤทัย ผอ.รร.บ้านจันเดย์ บอกต่อว่าถึงแม้เด็กอนุบาลที่นี่จะมีแค่ 19 คนแต่มีครูดูแลถึง 3 คนและหนึ่งในนั้นคือครูทัช ที่จบเอกการศึกษามาโดยตรง จากคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี  

“ถามว่าเยอะไหม ต่อให้มีครูร้อยคนก็ไม่พอ ตรงๆ เลยนะ อนุบาล 19 คนครูอนุบาล 3 คน ไม่พอ ถ้าเราคิดถึงความปลอดภัยของเด็ก ทั้ง เรื่องเพศ การเดิน การถอดรองเท้า การกิน การนั่งนิ่งๆ ควบคุมตนเอง ต้องฝึกตั้งแต่อนุบาล” 

และแผนการสอนของโรงเรียนขนาดกลางแบบนี้จะราบรื่นได้ ความเข้าใจและเชื่อใจจากชุมชนสำคัญมากๆ 

“นักศึกษาที่ได้ทุนโครงการนี้ (ครูรัก(ษ์)ถิ่น) เค้าถูกขัดเกลา ฝึกฝนมาแล้ว ได้รับโอกาสดีๆ มาแล้ว คาดว่าเขาจะต้องส่งต่อสิ่งดีๆ ให้กับชุมชนโดยเฉพาะน้องอยู่ที่นี่ถึงหกปี ถ้าน้องสามารถฝังเข้าไปในชุมชนได้ น้องก็จะเป็นตัวแทนโรงเรียนที่จะเข้าไปประสานและพัฒนาชุมชนในเรื่องต่างๆ เพราะปัญหามีเยอะ ขณะเดียวกันสิ่งดีก็มาก น้องสามารถเอาสิ่งดีในชุมชนเข้ามาสู่รร.ได้  เช่น บ้านผู้ปกครองสามารถเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ดี พ่อแม่เป็นวิทยากรที่ดีมาก แต่สิ่งแรกเลยเค้าต้องเปิดใจให้โรงเรียนเข้าถึงเค้าได้ก่อน” ผอ.ยิ้มและย้ำ 

ด้านคนถูกคาดหวังอย่างทัชเองที่เตรียมจะบรรจุเป็นครูเต็มตัวเทอมการศึกษาหน้า รู้สึกว่าจากการลงชุมชนตลอดหนึ่งปีที่ผ่านมา เห็นความก้าวหน้าของตัวเองมากขึ้นเรื่อยๆ 

“เวลาโรงเรียนมีกิจกรรม ชุมชนจะให้ความสำคัญเพราะเด็กของเขาเรียนกับเรา เขาจะช่วยซัพพอร์ตเราทุกอย่าง อย่างการพัฒนา ทำความสะอาดในวันสำคัญ เขาก็จะมากันเยอะมาก จากแต่ก่อนเราขอความช่วยเหลือเขาไป มีมาบ้างแค่ 2-3 คน”  

กับเด็กๆ เองทัชก็มีหลายโมเมนต์ที่รู้สึกว่าการเป็นครูมันดีจังเลยนะ

“ทุกวัน มีเด็กมาพูดแบบ ‘ครูทัชขา หล่อมากเลยค่ะ’ เราก็บอกว่าเออ ครูรู้แล้ว บางทีเขาก็มากอด แล้วบอก ครูขากอดหน่อย มีให้มินิฮาร์ตแล้วบอก ทอนหนูด้วยนะคะ เราก็ให้กลับไป เรารู้สึกได้ว่าเขารักเรา” 

โดยเฉพาะเด็กๆ กลุ่มชาติพันธุ์ที่ต้องใช้ความมั่นใจมากกว่าปกติในการแสดงออก

“บางทีเขามองหน้าเราแล้วก็ร้องไห้ เขามีอะไรอยากพูดกับเราแต่เขาพูดไม่ออก เราก็ให้กำลังใจเขาโดยการคุยกับเขาเป็นภาษาพม่าเลย ‘ไม่ต้องเขินไม่ต้องอายนะ ผิดหรือถูกพูดออกมาเลย ไม่เป็นไร เดี๋ยวคุณครูช่วยแก้ให้’ เขาก็เช็ดน้ำตาแล้วค่อยๆ พูดกับเรา”

รอยยิ้มของครูทัชตลอดการสนทนาบอกกับเราว่า พรุ่งนี้และวันต่อๆ ไปไม่ง่ายแต่ไปต่อแน่นอน พร้อมเล่าความฝันสเตปต่อไปให้ฟังว่าระหว่างทำงานก็จะอ่านหนังสือไปด้วยเพื่อสอบเป็นรองผู้อำนวยการโรงเรียน

“ผมมีความใฝ่ฝันสูงสุดว่าอยากเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนครับ (ยิ้ม)”

The post ‘ทัช’ วรรณกร บวรวัชรเดชา พ่อมอญ​ แม่พม่า แต่เติบโตมาเป็นครูรัก(ษ์)ถิ่นได้อย่างงดงาม first appeared on กสศ..

‘ครูทัช’ วรรณกร บวรวัชรเดชา นักศึกษาฝึกสอนโรงเรียนบ้านจันเดย์ อำเภอทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี ตอบคำถามว่าฝึกสอนปีแรกเป็นอย่างไรบ้าง 

ครูทัชเป็นนักศึกษาจากโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่นแรกที่สนับสนุนโดยกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โครงการทุนครูรัก(ษ์)ถิ่น) และที่พิเศษยิ่งกว่า ครูทัชเป็นชาวชาติพันธุ์ พ่อเป็นชาวมอญ แม่เป็นชาวพม่า ที่อพยพเข้ามาทำงานและตั้งรกรากในกาญจนบุรี และครูทัชเพิ่งได้บัตรประชาชนเมื่อตอนอยู่ ม.5 จึงทำให้มีสิทธิสมัครทุนครูรัก(ษ์)ถิ่นในพื้นที่จังหวัดบ้านเกิด

โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น เริ่มมาตั้งแต่ปี 2562 มีเป้าหมายผลิตและพัฒนาครูรุ่นใหม่ปีละ 300 คน เพื่อส่งไปประจำการยังโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลประมาณ 1,500 แห่งทั่วประเทศ และในปี 2567 นี้จะเป็นปีที่นักศึกษาทุนรุ่นแรกจะได้รับการบรรจุแต่งตั้งเป็นครูและพร้อมเข้าปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่จริงหรือโรงเรียนปลายทาง  ด้วยความหวังว่า โครงการนี้จะสามารถแก้ปัญหาขาดแคลนครูในโรงเรียนที่อยู่ห่างไกล และช่วยยกระดับคุณภาพของโรงเรียนปลายทางได้

ครูทัชมาฝึกสอนที่นี่ได้ 1 ปีแล้ว โดยรับผิดชอบสอนเด็กๆ อนุบาล  โรงเรียนบ้านจันเดย์เป็นโรงเรียนขนาดกลาง สอนตั้งแต่อนุบาล-ป.6 นักเรียนส่วนใหญ่เป็นเด็กไร้สัญชาติ เด็กชาติพันธุ์ มอญ พม่า กะเหรี่ยง ฯลฯ  

“มีเด็กไทยน้อยมาก” เกตฤทัย คำษร ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านจันเดย์แนะนำโรงเรียนคร่าวๆ การมาของครูทัชที่พูดภาษามอญได้ พูดภาษาพม่าได้ จึงเท่ากับลดช่องว่างระหว่างครูกับเด็กไปในตัว และทำให้เด็กๆ กล้าพูดกับครูมากขึ้น 

“จริงๆ เค้าไม่ใช่คนไม่กล้าแสดงออกแต่เค้าจะรู้สึกตัวเองไม่ใช่คนไทย ที่เห็นเค้าไม่กล้าพูด เพราะอาย กลัวออกเสียงไม่ชัด แต่ถ้าเค้าได้อยู่กับคนที่เค้าไว้ใจอย่างครู การพูด ตอบคำถาม ปฏิสัมพันธ์จะดี แย่งกันตอบ” 

ที่สำคัญ ครูทัช คือ หลักฐานมีชีวิตที่บอกเด็กๆ ว่า เด็กไร้สัญชาติก็เป็นครูได้

“ปกติเค้าจะเห็นแต่พ่อแม่เป็นกรรมกร ลูกจ้างในไร่ เค้าก็จะคิดว่าชีวิตเค้ามีแค่นั้น แต่วันหนึ่งที่เค้ามาเห็นครูทัชเป็นคนชาติพันธุ์และสื่อสารกับผู้ปกครองได้ พูดภาษาบ้านเดียวกับเค้า ทำให้เค้าเห็นว่าเป็นไปได้”

เนื่องในโอกาสวันครู เราจึงพิสูจน์ด้วยการไปถามเด็กๆ ชาติพันธุ์โรงเรียนบ้านจันเดย์ว่า “โตขึ้นอยากเป็นอะไร (ยัง) อยากเป็นครูบ้างไหม” 

2 ใน 4 คนบอกว่า “โตขึ้นหนูอยากเป็นครู” เราเลยถามต่อไปอีกว่า ชอบหรืออยากเป็นครูแบบไหน ไม่มีสักคนที่บอกว่าชอบครูเก่ง เกือบทั้งหมดชอบครูใจดี 

“ใจเย็น ค่อยๆ สอน” หนึ่งในสี่ตอบคำถามว่าครูใจดีแปลว่าอะไร 

น้องปอนด์  ป.1 โรงเรียนบ้านจันเดย์

น้องปอนด์มีพ่อแม่เป็นมอญ มีอาชีพรับจ้างกรีดยาง และบอกว่าโตขึ้นอยากเป็นครู เพราะเห็นคุณครูสอนดี เลยอยากสอนบ้าง 

“อยากสอนวิชาภาษาไทย เพราะง่ายกว่าวิชาอื่นๆ อยากสอนชั้น ป.3 เพราะเด็ก ป.1 คุยไม่รู้เรื่อง” พอถามว่าครูคนไหนใจดี ปอนด์ตอบว่าครูทัช

“เวลาเราไม่มีตังค์แต่อยากซื้อขนม บอกครูทัช ครูก็ให้ตังค์ แล้วพรุ่งนี้เช้าหนูก็เอามาคืน หนูเอาเงินมาคืนครูวันพรุ่งนี้เลย ไม่เคยลืม”  

ครูที่ปอนด์โตขึ้นอยากเป็นคือ “ครูนิสัยดี สอนดี”

น้องคิด ป.1 โรงเรียนบ้านจันเดย์

น้องคิด เพื่อนร่วมห้องของปอนด์บอกว่า ชอบวิชาวิทยาศาสตร์ โตขึ้นอยากเป็นหมอรักษาสัตว์ เพราะชอบแมวเพราะเคยมีแมวแต่ตายไปแล้ว เลยอยากเป็นหมอช่วยให้แมวอาการดีขึ้น 

พ่อแม่ของคิดเป็นชาวมอญทั้งคู่ พ่อทำงานเป็นช่างปูน แม่ทำงานเป็นแม่บ้าน 

ถามคิดว่าชอบครูแบบไหน คิดนึกถึงครูประจำชั้น เพราะสอนดี ไม่เคยตีเด็กๆ 

“ผมเคยโดนครูตี ใช้ไม้ตี เจ็บ เพราะทั้งห้องเสียงดังแต่ผมไม่ได้เสียงดัง ครูน่าจะไม่รู้ว่าใครคุยเลยตีทั้งห้อง” 

เราถามต่อว่าอย่างนั้นครูควรใช้วิธีไหนให้เด็กๆ หยุดคุย

“จริงๆ บอกให้เงียบก็ได้ ไม่ต้องตี” 

น้องเม ป.1 โรงเรียนบ้านจันเดย์

น้องเม เป็นชาติพันธุ์มอญ ที่เพิ่งเข้ามาเรียนที่โรงเรียนบ้านจันเดย์ปีที่ผ่านมา เวลาถามตอบด้วยภาษาไทยจึงไม่ค่อยชัดแต่เรื่องเขียนถนัดมาก จนครูออกปากชม

“ครูชมว่า หนูเขียนภาษาไทยได้ หนูคัดลายมือสวย” 

วิชาโปรดของน้องเมคือภาษาไทย เพราะเพิ่งเรียน ยังพูดได้ไม่เยอะ 

อีกเหตุผลที่น้องเมชอบภาษาไทยคือ ครูไม่ตี 

“ครูสอนดี สอนเขียน ออกเสียง เวลาหนูยังทำไม่ได้ ครูก็เขียนให้ดู สะกดให้ดู ไม่ดุ ค่อยๆ สอนเรา” 

โตขึ้นน้องเมเลยอยากเป็นครูสอนภาษาไทย 

น้องพัฒนา  ป.3 โรงเรียนบ้านจันเดย์

พ่อแม่ของน้องพัฒนาเป็นชาวพม่า พ่อทำงานตัดไม้ แม่รับจ้างกรีดยาง แต่พัฒนาบอกว่าชอบภาษาไทยมากกว่าภาษาพม่าเพราะพูดง่ายกว่า 

โตขึ้นพัฒนาอยากเป็นทหาร วิชาศิลปะ ครูให้วาดรูปวันเด็กหัวข้อความฝัน พัฒนาจึงวาดรูปเด็กที่กำลังนั่งอยู่บนรถถัง 

แต่วิชาโปรดกลับเป็นคณิตศาสตร์เพราะครูสอนสนุก 

“แต่ครูดุครับ (หัวเราะ) เวลาเด็กเขียนหนังสือผิด ครูเขาก็จะตีครับ” แต่พัฒนาก็ชอบอยู่ดี แต่ถ้าครูไม่ตี ก็จะชอบมากกว่านี้ 

ส่วนครูที่ชอบ พัฒนานิ่งคิดแป๊บนึง ก่อนจะตอบว่าชอบครูใจดี ไม่ตี

“พูดจาดีๆ ไม่ดุครับ”​

The post “ชอบครูใจดี ไม่ตี ค่อยๆ สอน” ครูรัก(ษ์)ถิ่น หลักฐานมีชีวิตที่บอกกับเด็กๆ ไร้สัญชาติว่า ถ้าอยากเป็นครู โตขึ้นหนูเป็นได้ first appeared on กสศ..

วิถีชีวิตของชาวบ้านในพื้นที่ตำบลท่าขนุน อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจบุรี มีจุดเด่นอยู่ตรงที่การพึ่งพากันเองในชุมชน แม้สมาชิกแต่ละคนจะเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลาย ทั้ง พม่า มอญ กะเหรี่ยง  แต่พวกเขาก็สามารถอยู่ร่วมกัน บนฐานวัฒนธรรมที่หลากหลายและผสมผสานเข้ากับความเป็นไทยอย่างกลมกลืน

ทว่าในความหลากหลายทางเชื้อชาติ  “ภาษา” กลับกลายเป็นอุปสรรคในการใช้ชีวิต เพราะชาวบ้านจะใช้แต่ภาษาของตัวเองเป็นหลักโดยไม่สามารถสื่อสารภาษาไทยได้ ทำให้เป็นช่องว่างที่ทั้งไม่สามารถติดต่อกับหน่วยงานราชการ หรือเวลาเจ็บไข้ได้ป่วย ไปหาหมอก็ไม่สื่อสารบอกอาการของตัวเองไม่ได้

สถานการณ์ที่เป็นอยู่ ทำให้  น้องทัช-วรรณกร บวรวัชรเดชา จากโรงเรียนทองผาภูมิวิทยา มุ่งมั่นตั้งใจตั้งแต่เรียนชั้นประถมว่าอยากจะเป็น “ครู” เพื่อเป็น “ตัวเชื่อม” สลายอุปสรรคทางด้านภาษาให้กับคนในชุมชน และสร้างโอกาสการเรียนรู้ให้เด็กในพื้นที่ทำให้มีอนาคตที่ดีขึ้น

 ถ้าเด็กพูดภาษาไทยได้จะก็จะไม่ถูกเอาเปรียบ

วันนี้เป้าหมายเริ่มเข้าใกล้ความจริงอีกขั้น  เมื่อน้องทัชผ่านการคัดเลือกเข้าโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ภายใต้การสนับสนุนของทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.) ได้ไปศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี และจะกลับมาบรรจุเป็นครูในพื้นที่ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ไขปัญหาลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในพื้นที่

“ผมอยากสอนให้เด็กๆ ในหมู่บ้านเข้าใจภาษาไทยและสื่อสารกับคนอื่นได้ จะได้ไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบ เพราะเด็กในพื้นที่ส่วนใหญ่ไม่ได้ใช้ภาษาไทยเป็นหลักอยู่บ้านก็พูดภาษาของเขา จะพูดภาษาไทยเวลามาโรงเรียน บางครั้งเวลาเรียนก็ไม่เข้าใจในสิ่งที่ครูสอน และไม่กล้าถามครูเพราะไม่รู้จะพูดกับครูอย่างไร ดังนั้นถ้ามีครูที่พูดภาษาของเขาได้ก็จะทำให้เด็กเรียนได้ดีขึ้น

น้องทัช เล่าให้ฟังว่า ส่วนตัวแม้จะเป็นคนสัญชาติไทยแต่ก็มีเชื้อชาติมอญและพม่า บิดาเป็นสัญชาติเมียนมาร์ เชื้อชาติมอญ ส่วนมารดา เป็นสัญชาติเมียนมาร์เชื้อชาติเมียนมาร์ ทำให้พูดได้ทั้งภาษาไทย และ พม่า ส่วนภาษามอญพูดได้นิดหน่อย ดังนั้น ที่ผ่านมาบางครั้งเขาจึงทำหน้าที่เป็นเหมือนล่ามที่คอยประสานความเข้าใจภายในชุมชนกับหน่วยงานต่างๆ

สวมบทครูทดลองสอนหนังสือเด็กแถวบ้าน

รวมทั้ง ยังเคยจัดโครงการ “ภาษาสานชุมชน” เริ่มจากสอนภาษาไทยง่ายๆ อย่างการรู้จักพยัญชนะ สระ และการสะกดชื่อตัวเอง ให้กับน้องๆ ในหมู่บ้านที่ไม่มีโอกาสได้เรียนหนังสือ ก่อนจะขยายผลไปสอนผู้ใหญ่ในหมู่บ้านชายแดนซึ่งเป็นกลุ่มชนเผ่าต่างๆ ซึ่งมีคนสนใจมาเรียนจำนวนมาก

ด้วยความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะเป็นครู ช่วงม. 4-5 น้องทัช ยังได้ลองฝึกสอนให้กับเด็กๆ 5-6 วัน ในหมู่บ้าน โดยอาศัยความชอบความสนุกที่ได้สอน ทั้งสอนการบ้านให้กับน้องๆในโรงเรียน ไปจนถึงเด็กในหมู่บ้านที่ไม่ได้เรียนหนังสือแต่ สนใจมานั่งฟังเขาสอนการบ้าน จึงชวนมาเรียนสะกดคำภาษาไทยให้รู้จักเขียนชื่อตัวเองได้ จนวันนี้จากหลายคนที่เคยพูดได้ไม่กี่คำตอนนี้พอจะใช้ภาษาไทยสื่อสารในชีวิตประจำวันได้แล้ว

เรียนหรือต้องทำกิจกรรมหนักแค่ไหนก็พร้อม

น้องทัช เล่าให้ฟังว่า เริ่มเห็นประกาศรับสมัครจากเฟสบุ้คก็สนใจทันทีและนำเรื่องไปปรึกษากับอาจารย์แนะแนวซึ่งทำให้มีโอกาสที่จะได้เเป็นเป็นครูตามที่ตั้งใจ เพราะก่อนหน้านี้แม้จะเป็นเด็กที่ผลการเรียนใช้ได้คือ 3.70 แต่ด้วยฐานะทางบ้านไม่ดีนักพ่อทำงานอยู่กรุงเทพฯ ส่งเงินกลับมาให้ที่บ้าน ทำให้เขาต้องคอยไปทำงานรับจ้างล้างจานเพื่อหารายได้เพิ่มเติม  แต่สุดท้ายก็เมื่อได้ทุนก็ทำให้สบายใจขึ้นมาก

“ขั้นตอนสำคัญในช่วงการสมัครคือการเข้าข่ายซึ่งเขาจะมีกิจกรรมต่างๆ รวมทั้งอธิบายสิ่งที่ต้องเจอในการเรียนจากนี้อีก 4 ปี โดยเขาว่าเด็กทุนจะเหนื่อยนะ ต้องอยู่หอนะ ต้องมีกิจกรรมมากว่าคนอื่น จะรับไหวไหม ส่วนตัวก็ไม่มีปัญหาสบายมากเพราะทำงานทำกิจกรรมมาตลอด ตอนป.6 ก็เป็นประธานนักเรียนต้องทำกิจกรรมต่อเนื่อง และเราอยากเป็นครูหนักแค่ไหนก็พร้อมและเมื่อเราได้โอกาสตรงนี้แล้วก็อยากส่งต่อโอกาสไปถึงเด็กคนคนอื่นในพื้นที่ให้เขาได้มีการศึกษาที่ดีด้วย”

ถ้าเลือกได้ตั้งใจว่าหากเรียนจบแล้วก็อยากกลับไปเป็นครูที่โรงเรียนอนุบาลทองผาภูมิ ซึ่งเขาเคยเรียนจบมาจากที่นี่เพราะเป็นโรงเรียนเล็กๆ มีทั้งเด็กและผู้ปกครองที่ยังพูดภาษาไทยไม่ได้จำนวนมากก็อยากใช้ความสามารถของตัวเองในการช่วยเหลือทำให้เด็กเหล่านี้ได้เรียนหนังสือเข้าใจ ได้มีครูที่เข้าใจภาษาเขาสามารถพูดคุยสอบถามเวลาสงสัย ซึ่งจะอยู่ที่นี่ไม่คิดจะย้ายไปไหน และยังเคยพูดเล่นๆ กับครูอยู่บ่อยๆ ว่าจะอยู่ที่นี่จนเกษียณเลย

The post สานฝันสู่อาชีพครู เชื่อมชุมชนกับโรงเรียน first appeared on กสศ..