ที่ผ่านมา กสศ. ได้ร่วมกับภาคีหลายภาคส่วนในจังหวัดอุตรดิตถ์ สร้างโอกาสทางการศึกษา ต่อยอดงานในพื้นที่ไปสู่เป้าหมาย Thailand Zero Dropout อันเป็นนโยบายรัฐบาลในการพาเด็กเยาวชนที่ไม่มีชื่ออยู่ในระบบการศึกษา ให้กลับสู่การเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น มีทางเลือก และตอบโจทย์ชีวิต พร้อมวางแนวทางพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน สร้างหลักประกันโอกาสในการเข้าสู่การศึกษา ไม่หลุดซ้ำ มีทางเลือกที่เหมาะสมกับผู้เรียนที่มีความหลากหลายและข้อจำกัดแตกต่างกัน

ดร.เมตตา แสวงลาภ รองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์เขต 1 กล่าวว่า จังหวัดอุตรดิตถ์ มีความตั้งใจที่จะจัดการศึกษาที่ครอบคลุมความต้องการของเด็กในพื้นที่ พร้อมทั้งพยายามหามาตรการมาช่วยทำให้เด็กและเยาวชนกลุ่มต่าง ๆ ซึ่งยังตกหล่นอยู่ ให้มีโอกาสเข้าถึงการศึกษาที่มีความยืดหยุ่นด้วยโมเดลการศึกษา 1 โรงเรียน 3 รูปแบบ สร้างพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนทั้งในระบบ นอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย สามารถเรียนรู้ร่วมกันได้

“จังหวัดอุตรดิตถ์มีการประชุมทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องเพื่อขับเคลื่อนการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นและตอบโจทย์ความต้องการของเด็กเยาวชนนอกระบบการศึกษาในจังหวัด ตั้งใจที่จะขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรมในปีการศึกษา 2568 ทุกฝ่ายมาพูดคุยกันว่าจะทำอย่างไรให้เด็กและเยาวชนกลุ่มนี้มีโอกาสได้กลับเข้าสู่ระบบการศึกษาอีกครั้ง“โดยที่ผ่านมาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์เขต 1 ได้ติดตามการทำงานของศูนย์การเรียนสถาบันการเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อสังคม จังหวัดอุตรดิตถ์ ซึ่งดูแลโดยครูติ๊ก ชัชวาลย์ บุตรทอง เพื่อหาช่องทางในการทำงานร่วมกัน ส่งเสริมและพัฒนากลไกที่ตอบโจทย์ความต้องการด้านการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชนในพื้นที่ให้ครอบคลุมปัญหาให้ได้มากที่สุด เพื่อช่วยสร้างโมเดลให้พวกเขากลับมาเรียนได้อย่างมีความสุข และกลับมาสู่สังคมได้ต่อไป” ดร.เมตตา กล่าว

รศ.ดร.วีระเทพ ปทุมเจริญวัฒนา ผู้จัดการโครงการพัฒนาการเรียนรู้สำหรับเยาวชนนอกระบบการศึกษา กสศ. กล่าวว่า กสศ. พยายามหาจุดสำคัญของการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่น เป็นโจทย์ที่ท้าทายในการพยายามค้นหาว่าจะทำอย่างไร ที่จะออกแบบระบบการศึกษาที่ตอบโจทย์ความต้องการของเด็กแต่ละกลุ่ม แต่ละพื้นที่ ซึ่งมีความจำเป็นและความต้องการที่หลากหลายแตกต่างกัน

“กสศ. ได้ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เครือข่ายศูนย์การเรียนโดยสถาบันทางสังคมตามมาตรา  12 แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และภาคีเครือข่าย โดยเฉพาะสถานประกอบการ ภาคเอกชน นักวิชาชีพสาขาต่าง ๆ และชุมชน ในการพัฒนาการเรียนรู้สำหรับเยาวชนนอกระบบการศึกษา ให้พวกเขามีโอกาสได้กลับมาเรียนตามความสนใจและความถัด พร้อมทั้งมีวุฒิการศึกษารองรับสำหรับนำไปประกอบอาชีพหรือศึกษาต่อ ซึ่งทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องในพื้นที่โดยเฉพาะชุมชน มีบทบาทอย่างมากในการขับเคลื่อนรูปแบบการศึกษาที่เข้าใจปัญหาในพื้นที่ โดยโมเดลสำคัญที่ได้จากศูนย์การเรียนสถาบันการเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อสังคมจังหวัดอุตรดิตถ์ คือ ศูนย์นี้ ไม่เพียงแต่สามารถโอกาสทางการเรียนรู้ได้ แต่ยังสามารถตอบโจทย์เรื่องของการสร้างกลไกให้เด็กและเยาวชนที่เข้ามาเรียนกับศูนย์กลับมามองเห็นคุณค่าในตัวเอง

“กลไกในเรื่องนี้ ถือว่ามีความสำคัญมาก เพราะเด็กและเยาวชนที่ต้องไปอยู่นอกระบบการศึกษาส่วนใหญ่ มักจะเป็นผู้ที่สูญเสียในเรื่องนี้ ซึ่งการสร้างให้กลับมามองเห็นในส่วนนี้ ถือเป็นพลังสำคัญที่ดึงเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาในพื้นที่ จังหวัดอุตรดิตถ์ กลับมาสู่การเรียนรู้ได้อย่างยั่งยืน” รศ.ดร.วีระเทพ กล่าว

นายชัชวาลย์ บุตรทอง หรือ ครูติ๊ก ผู้อำนวยการศูนย์การเรียนสถาบันการเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อสังคม กล่าวว่า ศูนย์การเรียนของเราซึ่งเราเรียกตัวเองว่าโรงเรียน 4 ตารางวา เป็นพื้นที่ที่จัดตั้งขึ้น เพื่อออกแบบการเรียนรู้สำหรับเด็กทุกคน โดยเฉพาะผู้ที่ขาดโอกาสทางการศึกษา เยาวชนนอกระบบการศึกษาและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรม จัดการเรียนการสอนโดยใช้รูปแบบการศึกษาทางเลือกที่ยืดหยุ่น ออกแบบการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับผู้เรียนซึ่งมีความหลากหลายมีความพร้อมและศักยภาพที่แตกต่างกัน

“การจัดการเรียนการสอนของศูนย์ เป็นการพยายามสร้างหลักสูตรที่ออกแบบมาเพื่อโอบรับกับเด็กทุกคนที่มีความต้องการที่แตกต่างกัน เรามองว่า หากเด็กหลุดจากระบบการศึกษาไปแล้วก็เป็นเรื่องยากที่จะทำให้เด็กกลับเข้าสู่ระบบได้อีกครั้ง เพราะเด็กกลุ่มนี้ ส่วนใหญ่กลัวห้องเรียน หากบังคับให้กลับมาเรียนแบบเดิม ก็อาจเสี่ยงหลุดซ้ำซ้อนได้ จึงจำเป็นต้องช่วยพวกเขาหาเส้นทางการศึกษาให้กับตัวเองใหม่ โดยต้องไม่ตีกรอบว่าต้องกลับมาเรียนเฉพาะในห้องเรียนเท่านั้น

“การจัดการศึกษาของเรา เป็นการจัดโดยอาศัยความร่วมมือของภาคีเครือข่ายในพื้นที่ ทำงานร่วมกันตั้งแต่จุดเริ่มต้น คือ ค้นหาตัวและพยายามเข้าให้ถึงตัวเด็ก ๆ ในทุกพื้นที่ เพื่อรับทราบถึงปัญหาและสร้างความไว้ใจ รวมถึงสร้างความร่วมมือกับส่วนราชการในจังหวัด ซึ่งมีส่วนสำคัญในการทำงานความร่วมมือกับสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดอุตรดิตถ์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์เขต 1 สถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์ บ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดอุตรดิตถ์ เครือข่ายผู้พิพากษาสมทบในศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดอุตรดิตถ์ รวมถึงโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในพื้นที่ ที่ทำหน้าที่ดูแล เด็กเยาวชนตั้งแต่ต้นทางก่อนหลุดจากระบบการศึกษา ถือเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนกลไกของพื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์”

“ในปี 2564 มีข้อมูลระบุว่า มีเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาที่มีอายุระหว่าง 12 ถึง 17 ปี ประมาณ 9,069 คน หรือประมาณ 1 ใน 4 ของเยาวชนทั้งหมดที่มีอยู่ในพื้นที่ เด็กกลุ่มนี้มาจากหลายพื้นที่ ทั้งจากชุมชนห่างไกลและชุมชนแออัด ส่วนใหญ่มีปัญหาความยากจน บางครอบครัวมีปัญหาความรุนแรงในเด็กและปัญหายาเสพติด พวกเขาส่วนใหญ่ เป็นเด็กที่อยู่ในกลุ่มเปราะบางที่ปฏิเสธระบบโรงเรียน

“โจทย์การทำงานของเรา คือ การสร้างพื้นที่ปลอดภัย ซึ่งชุมชน ครอบครัว มีส่วนช่วยกันสร้างขึ้น ให้กลายเป็นพื้นที่ที่สามารถช่วยฟื้นฟูให้เด็กยินดีที่จะกลับเข้าสู่ระบบ โดยแต่ละฝ่ายช่วยเขาหาเส้นทางที่ตรงกับโจทย์ชีวิตของแต่ละคน เราช่วยกันทำให้ท้องถิ่นเป็นพลังสำคัญในการสร้างองค์ความรู้ไว้รองรับเด็ก ๆ กลุ่มนี้ได้ ผ่านศูนย์การเรียนรู้ในชุมชน มีภาคส่วนต่าง ๆ ช่วยกันเสริมแรงหนุนจนเกิดพื้นที่ในการพัฒนาร่วมกัน ช่วยกันพาเยาวชนกลับมาเป็นเป็นกำลังในการดูแลท้องถิ่น” ครูติ๊กกล่าว

นางสาวธันว์ธิดา วงศ์ประสงค์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนานวัตกรรมเพื่อสร้างโอกาสการเรียนรู้ กสศ. กล่าวว่า เมื่อเห็นตัวเลขเด็กเยาวชนที่ไม่มีชื่ออยู่ในระบบการศึกษาจำนวนกว่า 1.02 ล้านคนทั่วประเทศ หลายพื้นที่อาจเกิดความวิตกกังวลว่า จะจัดการแก้ปัญหาหรือช่วยเหลือเด็กจำนวนดังกล่าวได้อย่างไร แต่สิ่งที่เห็น จากโมเดลการทำงานขับเคลื่อนการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นและตอบโจทย์ความต้องการของเด็กเยาวชนนอกระบบการศึกษาในจังหวัดอุตรดิตถ์ ทำให้มองเห็นโอกาสในการจัดการกับปัญหานี้ ซึ่งแม้ในภาพรวมจะมีตัวเลขเป็นจำนวนมาก ว่าเป็นเรื่องที่เป็นไปได้

“กสศ. พยายามอย่างมากที่จะส่งเสริมให้เกิดกลไกดูแลเด็กเยาวชนนอกระบบการศึกษาที่เกิดจากความร่วมมือในแต่ละพื้นที่ จึงเป็นที่มาของการเปิดโอกาสให้หน่วยงานต่าง ๆ ในพื้นที่ ทั้งภาครัฐ เอกชน และภาคประชาสังคม มาออกแบบแนวทางที่สอดคล้องกับกลไกที่มีอยู่ในแต่ละพื้นที่ ซึ่งจังหวัดอุตรดิตถ์ได้แสดงให้เห็นแล้วว่า สามารถสร้างพลังของความเชื่อมโยงในการทำงานให้เกิดขึ้นในพื้นที่ได้ เกิดเป็นคำตอบระดับชุมชน ที่สามารถนำไปขยายความไปสู่กรอบทำการทำงานในระดับประเทศได้” ผู้อำนวยการสำนักพัฒนานวัตกรรมเพื่อสร้างโอกาสการเรียนรู้ กสศ. กล่าว

นายภัทระ คำพิทักษ์ ที่ปรึกษาคณะกรรมการบริหาร กสศ. กล่าวว่า โมเดลโอบอุ้มคุ้มครองเด็กและเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์ คือกลไกที่แสดงให้เห็นถึงความสำคัญ ของการทำงานที่สอดคล้องกันของการจัดการศึกษาทั้งในระบบและนอกระบบ

“พื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์ สามารถสร้างบทเรียนในการจัดการเรียนรู้ที่แสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการประสานการทำงานของหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนที่สอดคล้องกัน เกิดเป็นโมเดลการศึกษาที่ยืดหยุ่น สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ ซึ่งสมควรที่จะถูกนำมาขยายสเกลให้เห็นว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่สามารถหาแนวทางในการทำงานร่วมกัน ดำเนินการตามบทบาทและหน้าที่จนเกิดโมเดลที่สามารถผลักดันการศึกษาที่ยืดหยุ่นตอบโจทย์ชีวิตให้เด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา และสามารถถ่ายทอดไปยังพื้นที่ต่าง ๆ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้เกิดประโยชน์และเป็นตัวอย่างของการเรียนรู้แก่ชุมชนและพื้นที่อื่น ๆ สิ่งนี้เป็นสิ่งที่ กสศ. สนับสนุนมาโดยตลอด” นายภัทระทิ้งท้าย

The post “ลับแล ไม่แลลับ” ความร่วมมือโอบอุ้มเด็กเยาวชนนอกระบบการศึกษาในจังหวัดอุตรดิตถ์ สร้างโมเดลการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น แก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำ first appeared on กสศ..

การจัดงานนำโดย นายภัทระ คำพิทักษ์ กรรมการบริหาร กสศ. และอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาเยาวชนและประชากรวัยแรงงานนอกระบบ และผู้ทรงคุณวุฒิ กสศ. อาทิ ดร.จำเนียร วรรัตน์ชัยพันธุ์ ที่ปรึกษาอาวุโส องค์กรระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) ผศ.บงกชรัตน์ ล้ำเลิศ ผู้ทรงคุณวุฒิภาคเอกชน กสศ. ผศ.ดร.บัญชร แก้วส่อง ผู้ทรงคุณวุฒิ กสศ. นางสาวกชกร วิสุทธิวสุธาร นักวิจัยอิสระ ร่วมด้วยคณะองค์การบริหารส่วนตำบลหนองสนิท อาทิ นายสมจิตร นามสว่าง นายก อบต.หนองสนิท นายสมเกียรติ สาระ หัวหน้าสำนักปลัด อบต.หนองสนิท และคณะทำงาน

นายภัทระ คำพิทักษ์ กรรมการบริหาร กสศ. และอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาเยาวชนและประชากรวัยแรงงานนอกระบบ กล่าวเปิดงานและได้ชี้แจงถึงภารกิจการทำงานร่วมกันในครั้งนี้ว่า “จังหวัดสุรินทร์ได้รับการสนับสนุนจาก กสศ. กว่า 5-6 โครงการฯ มีทั้งโครงการใหม่และเก่าที่ทำอย่างต่อเนื่อง ต่อยอด เติมเต็ม และขยายผล นั่นแสดงให้เห็นว่าฐานของชุมชนนั้นมีความเข้มแข็ง

“เวทีนี้จึงเป็นเวทีที่จะให้ทุกภาคส่วนได้มารู้จักกัน เพราะฉะนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงต้องมาทำความรู้จัก เพื่อหาแนวทางในการทำงานร่วมกัน เพราะแต่ละหน่วยงานก็มีหน้าที่และบทบาทที่สามารถหนุนเสริมเยาวชนในด้านต่าง ๆ ได้อย่างตอบโจทย์ไม่เหมือนกัน แต่มีเป้าหมายร่วมกันที่จะต้องร่วมผลักดันการศึกษาทางเลือกที่ตอบโจทย์ชีวิตให้เด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา และผู้ที่ด้อยโอกาสได้มีทางเลือกตอบโจทย์กับตนเอง

“แสงแห่งความสำเร็จที่ทุกคนได้ทำผ่านโครงการฯ ที่ผ่านมา คือสิ่งที่พวกเรากำลังจะต่อยอดและขยายผลกันในวันนี้ ให้เป็นแสงที่สาดประกายเหมือนดั่ง ‘เพชร’ ที่สาดส่องไปยังพื้นที่อื่น ๆ และสร้างแรงบันดาลใจ ให้เกิดประโยชน์และเป็นตัวอย่างของการเรียนรู้แก่ชุมชนอื่น ๆ ซึ่งสิ่งนี้เป็นสิ่งที่ กสศ. พยายามทำมาโดยตลอด การร่วมมือกันจากด้านล่างเพื่อส่งแรงกระเพื่อมไปถึงด้านบน จึงเป็นนิมิตรหมายที่ดีที่ อปท. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้มาลงนาม MOU สัญญาร่วมกันในระดับเขตท้องที่อำเภอจอมพระ เพื่อขับเคลื่อนการทำงานพัฒนาเด็กและเยาวชนในพื้นที่ไปด้วยกันต่อไป”

นอกจากนี้ ภายในงานได้มีการจัดเวทีเสวนาบทบาท อปท. และภาคีเครือข่ายในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การจัดการ “ระบบการศึกษาที่ทุกคนมีทางเลือกและตอบโจทย์ชีวิต” ระดับพื้นที่ และ เวทีเสวนาระดับนโยบาย “แนวทางการศึกษาและการจัดกระบวนการเรียนรู้ทางเลือกโดยใช้ทุนของพื้นที่เป็นฐาน” กับกลุ่มเยาวชนนอกระบบการศึกษาหรือกลุ่มเป้าหมายทุกช่วงวัย ที่ทำให้องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้รู้ถึงบทบาทและหน้าที่ในการทำงานของแต่ละภาคส่วน มองเห็นถึงความสำคัญของการร่วมพัฒนาทักษะเด็กและเยาวชนโดยใช้ชุมชนเป็นฐานไปด้วยกัน และมองเห็นถึงแนวทางในการทำงานในระดับนโยบายที่ต้องใช้วิถีชีวิตจริงของเด็กและเยาวชนนำมาเป็นตัวตั้ง เพื่อให้เอื้อต่อการสร้างการเรียนรู้หรือการจัดระบบการศึกษาตามบริบทชีวิตของเขา เชื่อมโยงการทำงาน บูรณาการทำงานร่วมกัน ขับเคลื่อนเรื่องของการศึกษาที่ตอบโจทย์ชีวิตให้เป็นรูปธรรม เพื่อเกิดประโยชน์สูงสุดต่อเด็กและเยาวชนหรือคนในพื้นที่มากที่สุด 

อีกทั้งยังมีบูธนำเสนอนิทรรศการผลการดำเนินงานการพัฒนาอาชีพสู่การมีงานทำ “ทางเลือก ทางรอด” ของการสร้างการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน ที่ทำให้เห็นว่าการเรียนรู้ที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน สามารถต่อยอด สร้างอาชีพ สร้างรายได้ ขยับขยายคนเล็ก ให้กลายเป็นคนใหญ่ในความรู้กับธรรมชาติที่ตนเองเติบโตมา และรอบรู้ในสิ่งที่ต้องเติมเต็มและสร้างสรรค์อยู่เสมอ เกิดทักษะทั้งวิชาการ วิชาชีพ และวิชาชีวิต และส่งผลให้ครอบครัว ชุมชน สังคมรอบข้างเกิดความเข้มแข็งอยู่ร่วมและอยู่รอดในสถานการณ์ปัจจุบันได้อย่างมีความสุข

ทางด้าน ผศ.ดร.บัญชร แก้วส่อง ผู้ทรงคุณวุฒิ กสศ. กล่าวว่า “สิ่งที่เรากำลังทำ คือการทำงานจากเรื่องเล็ก ๆ เพื่อส่งผลกระเพื่อมไปถึงเรื่องใหญ่ ต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วนช่วยกันหนุนเสริม เติมเต็ม เพื่อร่วมกันจัดการศึกษาที่ตอบโจทย์ชีวิต ดังเช่น อบต.หนองสนิท ที่ไม่ได้ทำงานกับคนข้างบน หากแต่เป็นการทำงาน ที่ อบต. มาทำงานร่วมกับชาวบ้าน กลายเป็นพื้นที่กลางที่โยงใยวิถีชีวิต วัฒนธรรม ธรรมชาติ และผู้คนทุกช่วงวัยเข้าด้วยกัน

“การเรียนรู้หรือการจัดการศึกษาที่เหมาะสมและตอบโจทย์ก็เช่นกัน เป็นเรื่องที่คนในครอบครัว ชุมชน สังคม ต่างต้องช่วยกันเป็นพื้นที่ที่โอบล้อมเด็กและเยาวชนในชุมชน ช่วยกันดูแล ไม่ใช่เพียงความรับผิดชอบใครเพียงคนหนึ่ง ฐานที่เข้มแข็งเกิดจากฐานชุมชนที่เข้มแข็ง หากอยากให้เด็กและเยาวชนได้รับการพัฒนา และเกิดพื้นที่เรียนรู้ที่ตอบโจทย์ชีวิตเขาจริง ๆ นิเวศแวดล้อมเป็นสิ่งสำคัญ ที่จะต้องให้คนในครอบครัว ชุมชน สังคม ร่วมกันทำความเข้าใจลูกหลานในชุมชนอย่างแท้จริง เมื่อนั้นทุกอย่างจะเปิด ทั้งโอกาส เปิดทั้งใจ ทุกหน่วยงาน ทุกคนในชุมชน เป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้เรื่องนี้ได้ร่วมขับเคลื่อนต่อไปอย่างสร้างสรรค์”

ต่อมาทางด้าน ดร.จำเนียร วรรัตน์ชัยพันธุ์ ที่ปรึกษาอาวุโส องค์กรระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) และผู้ทรงคุณวุฒิ กสศ. กล่าวว่า “เวทีนี้เป็นเวทียิ่งใหญ่มากในเรื่องของการบูรณาการระหว่างท้องที่และท้องถิ่น รวมทั้งบูรณาการการศึกษาภายในและภายนอกให้อยู่ร่วมกันได้บนพื้นฐานธรรมชาติ 

วัฒนธรรม และความเป็นตัวเอง กล่าวคือการสร้างธรรมชาติให้มีมูลค่าโดยใช้ฐานชีวิตของตนเองเองเป็นตัวตั้ง ให้คนได้มองเห็นถึงคุณค่า และสร้างมูลค่า นำพารายได้มาให้ตนเองในที่สุด

“การศึกษาก็เช่นกัน บทเรียนที่เรามีในครั้งนี้ คือเรื่องของธรรมชาติและวัฒนธรรม สิ่งที่เราต้องอยู่อย่างเป็นกัลยานมิตรก็คือธรรมชาติ การศึกษาที่อยู่ในระบบ ต้องก้าวข้ามพรมแดนไปหาธรรมชาติของผู้คน เพราะการพัฒนาที่แท้จริง มันไม่มีพรมแดนมากั้น เพราะฉะนั้นการศึกษาในปัจจุบันต้องปรับและเปลี่ยนให้เหมาะสมตามธรรมชาติ และบริบทของผู้เรียน  เชื่อว่าพลังของท้องถิ่น ท้องที่ และชุมชน สิ่งนี้จะเป็นฐานสำคัญ ที่จะนำพาชีวิตคนยากไปสู่ความมั่งคงและยั่งยืนได้ โดยใช้บทบาทหน้าที่ของตนเอง นำพาตนเองออกมาจากพรมแดนของความเชื่อ แล้วมาพบเจอกับความเป็นจริง ที่เราต้องร่วมกันจัดการ เพื่อเกิดกัลยาณมิตรที่เอื้อต่อชีวิตคนยากอย่างแท้จริง”

The post กสศ. สานพลังเครือข่ายจังหวัดสุรินทร์ ร่วมพัฒนาเด็กและเยาวชนในอำเภอจอมพระ สู่การศึกษาที่ทุกคนมีทางเลือกและตอบโจทย์ชีวิต first appeared on กสศ..

กิจกรรมภายในงานประกอบด้วย กิจกรรมร้านไอศกรีม ‘โอกาสรวมมิตร’ เติมโอกาสชีวิต กิจกรรมการแข่งขันทักษะดนตรีรอบชิงชนะเลิศ ‘DJOP Music Contest 2023: ลานเปล่งแสงแสดงดนตรี’ กิจกรรมสาธิตการทำอาหารและการชงกาแฟจากเชฟและบาริสตามืออาชีพ กิจกรรม Movie Event ‘เรียนผ่านหนัง’ ชวนดูหนังตั้งวงคุยกับ กสศ. และ doc club และกิจกรรมที่สำคัญที่สุดคือ ห้องเปิดโอกาส Talk Event ‘Wayfinder: เส้นทาง-โอกาส-จุดเปลี่ยน’ กับแขกรับเชิญคนพิเศษ ผู้เคยกระทำผิดและอยู่ในกระบวนการยุติธรรม พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ผู้ให้โอกาสเด็กและเยาวชน ร่วมแชร์ประสบการณ์การได้รับโอกาสจนสามารถกลับมาใช้ชีวิตในสังคมได้ตามปกติ มาร่วมสร้างแรงบันดาลใจให้กับน้องๆ เยาวชนในกระบวนยุติธรรม เพื่อเปิดโอกาสและเส้นทางชีวิตใหม่โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

หรั่ง พระนคร : จาก ‘นักโทษชั้นเลว’ ผู้ได้รับโอกาสจนเห็นคุณค่าในตัวเอง

การเสวนาเริ่มต้นจากการบอกเล่าเรื่องราวที่ตรงไปตรงมาของ อัครินทร์ ปูรี หรือ ‘หรั่ง พระนคร’ ช่างทำกีตาร์มือฉกาจ ที่มีอดีตจากการเป็นนักโทษชั้นเลวที่เคยมองว่า ‘คุกคือบ้าน’ เพราะเขากระทำผิดซํ้าซากจนต้องติดคุก 9 ครั้ง และกลายเป็น ‘ขาใหญ่’ โดยเป็นการเข้าสถานพินิจฯ 7 ครั้ง และเรือนจำ 2 ครั้ง ส่วนใหญ่เป็นคดียาเสพติด 

เวทีวันนี้เป็นการพูดถึงโอกาสและเส้นทางชีวิต หรั่งจึงขอยกคำพูดของเพื่อนคนหนึ่งในเรือนจำว่า “โอกาสเปรียบเสมือนไอศครีม ถ้าไม่รีบกินเดี๋ยวมันละลาย” 

สำหรับเขาแล้ว โอกาสเพียงอย่างเดียวคงไม่รอด โอกาสต้องมาพร้อมกับกำลังใจ เปลี่ยนตัวเองทั้งความคิดและจิตใจไปพร้อมกัน ไม่เช่นนั้นการได้รับอิสรภาพอาจไม่มีความหมาย ด้วยสิ่งแวดล้อมที่เร้าอยู่จะนำพาพวกเขากลับไปยังเรือนจำอีกครั้ง ดังนั้น หากโอกาสที่เกิดขึ้นในศูนย์ฝึกหรือสถานพินิจฯ ไม่สามารถที่จะช่วยเขาได้ ทางเดียวที่เขาจะสามารถประสบความสำเร็จในชีวิตได้คือ โอกาสจากคนข้างนอก

หรั่งบอกเล่าประสบการณ์ว่า เขาเคยสิ้นหวังภายในเรือนจำ ถึงขนาดเขียนจดหมายถึงญาติว่าจะไม่กลับบ้านแล้ว เนื่องด้วยเขาเป็นขาใหญ่ในเรือนจำ เขาจึงถูกกีดกันไม่ให้เข้าร่วมกิจกรรมในเรือนจำ เพราะเจ้าหน้าที่กลัวว่าเขาจะก่อเรื่อง ถูกตีตราไปแล้วว่าเลว ซึ่งการถูกปิดกั้นเช่นนี้จะทำให้ ‘สมองตาย’ ไม่ได้เรียนรู้สิ่งใหม่เลย 

การกระทำผิดเปรียบเสมือนการแสดงตัวตนและสร้างการยอมรับแบบหนึ่ง “แต่การแสดงตัวตนในด้านดีนั้นมันเห็นช้า เขาจึงเลือกไปทำตัวตนในด้านไม่ดี สีดำมันเห็นเร็ว เพราะต้องการการยอมรับ” หรั่งกล่าว 

ในท้ายที่สุด หรั่งหลุดออกจากวงโคจรเช่นนี้จากการได้รับโอกาสใหม่จาก ‘บ้านพระพร’ ที่สอนให้ปรับเปลี่ยนวิธีการดำเนินชีวิตด้วยการฝึกฝนอาชีพ แต่การเปลี่ยนความคิดเป็นสิ่งสำคัญที่สุด ทำให้เขารู้สึกถึงคุณค่าในตัวเอง หรั่งได้กล่าวเน้นยํ้าว่า “ชีวิตคนจะมีคุณค่า ก็ต่อเมื่อเราได้ให้โอกาสเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน” 

โอกาสต้องเริ่มจากตัวเรา และหลายครั้งมันเริ่มจากโอกาสเพียงเล็กๆ ที่จะไปจุดไฟในตัวของเขาให้ลุกขึ้นมาเปลี่ยนแปลงตนเอง

จิตติมา กระสานติ์กุล : เรื่องเล่า ‘แง่งาม’ ของเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรม

จิตติมา กระสานติ์กุล หรือ ‘ครูยอด’ ผู้อำนวยการศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชน เขต 5 จังหวัดอุบลราชธานี แม่คนที่ 2 ผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมจำนวนมาก ได้แบ่งปันเรื่องเล่าจากประสบการณ์ 20 ปี ถึง ‘แง่งาม’ ของเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมที่เกิดขึ้นกับตนเอง 

“เราอาจคิดว่าเขากระทำผิดและยากที่ปรับปรุงแก้ไข แต่พวกเขาก็ได้แสดงความงดงามทางจิตใจของเขาออกมาอย่างไม่คาดคิด”

จิตติมาเล่าประสบการณ์สมัยที่อยู่ในบ้านเกิดของตนเองคือ จังหวัดฉะเชิงเทรา ที่ซอยข้างบ้านซึ่งเป็นแหล่งซ่องสุมของผู้ค้ายาเสพติดเป็นจำนวนมากจนเป็นเรื่องปกติ กระทั่งจิตติมาได้เริ่มทำงานในตำแหน่งพนักงานคุมประพฤติของสถานพินิจฯ ซึ่งต้องรับผิดชอบคดียาเสพติดของเด็กซอยข้างบ้าน จิตติมากล่าวว่า เธอเอาตัวเองไปอยู่ในจุดที่เด็กเป็น ทำให้พบว่าเด็กคนนี้เติบโตในครอบครัวยากจนครอบครัวใหญ่ที่ขายยาบ้า “หากคนหนึ่งนอน อีกคนจะลุกขึ้นมาขาย” 

จนวันหนึ่งเด็กคนนี้ขี่มอเตอร์ไซค์มาจอดที่หน้าบ้านของจิตติมา ได้กล่าวทักทายและช่วยงานที่ร้านขายของของครอบครัวจิตติมา จนพี่สาวของเธอที่เคยกลัว เกิดความเอ็นดูและผูกพันกับเด็กเหล่านี้

เรื่องเล่าเรื่องที่ 2 จิตติมาได้เล่าเรื่อง ‘ดอกปีบ’ ซึ่งเกิดขึ้นระหว่างที่จิตติมาทำงานอยู่ในสถานพินิจฯ ลำปาง ซึ่งมีเด็กชาวพม่าชื่อ ‘ฮัสซัน’ เก็บดอกปีบมาวางไว้ที่โต๊ะทำงานของเธอทุกวันในช่วงที่ดอกปีบบาน และฮัสซันก็ถูกปล่อยตัวไปพร้อมกับฤดูกาลของดอกปีบที่หมดลง แต่แล้ววันหนึ่งก็มีดอกปีบมาวางบนโต๊ะของเธออีกครั้ง ใจหนึ่งเธอก็ภาวนาขออย่าให้เป็นฮัสซันเลย จึงได้ไปสอบถามเจ้าหน้าที่รายอื่นว่าใครเป็นผู้เอามาไว้ จนได้คำตอบว่า เป็นเด็กชาวพม่าอีกคนที่ฮัสซันเคยบอกเขาไว้ว่า จิตติมานั้นชอบดอกปีบ

เรื่องที่ 3 คือ ‘ก้าวพลาด’ เรื่องราวของ ‘คิง’ นักเลงหัวไม้ที่ชอบเอาเท้าขยี้หน้าคู่อริ คิงมาจากครอบครัวที่ไม่สมบูรณ์แบบ แต่เขาคือคนที่ขี่มอเตอร์ไซค์ไปส่งแม่เพื่อขายของที่ตลาดตอนตี 4 เป็นคนที่เรียกแทนตัวเองว่า ‘หนู’ กับผู้ใหญ่ที่สนิทและนอนหนุนตักแม่ตอนดูโทรทัศน์ แต่จิตติมาเกิดคำถามว่า ทำไมคิงถึงต้องเอาเท้าขยี้หน้าคู่อริตลอด จนได้คำตอบว่า คิงเลียนแบบพ่อ ตอนที่พ่อลงมือทำร้ายร่างกายแม่ด้วยการเอาเท้าเหยียบหน้า 

เรื่องที่ 4 คือ ‘เข้มแข็ง’ เรื่องเล่าของ ‘ป๊อป’ เด็กเทคนิคฯ ที่เข้าสู่กระบวนการยุติธรรมจากคดีทะเลาะวิวาทและพกพาอาวุธปืน แต่ครูนักจิตวิทยาพบว่า ป๊อปเป็น ‘เด็กจีเนียส’ ทั้งที่เขามีเกรดเฉลี่ยเพียง 1.9 เท่านั้น ซึ่งจิตติมาไม่เชื่อเมื่อทราบจากครูนักจิตวิทยา จากการสืบประวัติไปยังผู้ปกครองพบว่า แม่ของป๊อปมีอาการผิดปกติ ต่อมาแม่ของเขาได้รับการรักษา แต่ด้วยอาการทางจิตเวชทำให้ลูกชายของเธอซึ่งเป็นเด็กจีเนียสไม่เปล่งประกายส่องแสงออกมา

ด้วยเรื่องเล่าทั้งหมดนี้ มักจะนำมาสู่ข้อสรุปแบบเดิมๆ ว่าทำไมเด็กเหล่านี้ถึงก้าวพลาด เช่น ปัญหาครอบครัว การเลี้ยงดู ตัวเด็กเอง เป็นต้น จิตติมายํ้าว่า “หากเรามองในจุดที่ใช้ใจมอง ปัญหาของเด็กที่กระทำความผิด ก็คือปัญหาในเชิงโครงสร้างของสังคม ดังนั้นต้องให้โอกาสพวกเขาให้ได้เปล่งแสงออกมา ให้พวกเขามีที่ยืน” 

พร้อมยํ้าว่า สิ่งที่จะทำให้พวกเขาเข้มแข็งคือ ‘โอกาส’ และนำข้อดีของเขามาพัฒนาต่อ ที่สำคัญจิตติมาชี้ว่า “action ต้องเท่ากับ reaction ถ้าครูอยากให้เด็กๆ อ่อนโยน ครูก็ต้องอ่อนโยนกับเด็กๆ ซึ่งหมายความว่าครูจะต้องเป็นต้นแบบที่ดีให้กับเขา” 

นอกจากนี้ จิตติมายังได้ยกโมเดลของกรมพินิจฯ ขึ้นมาคือ Good Life Model หรือ GLM ที่ทางกรมพินิจฯ อยากให้เด็กๆ มีครอบครัวที่ดูแลพวกเขาได้ มีการศึกษา ที่อยู่อาศัย ชุมชนดี การประกอบอาชีพ ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ และมีสุขภาพจิตที่ดี แต่ในความเป็นจริงเราไม่สามารถหยิบยื่นสิ่งเหล่านี้ได้ ดังนั้น จึงมีเพียง ‘โอกาสที่ดี’ ที่เราจะให้ได้ เพื่อให้พวกเขาเข้มแข็ง นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางทัศนคติและดำเนินชีวิตบนเส้นทางที่ดี ซึ่งสุดท้ายแล้วสังคมจะต้องให้โอกาส

ร้อยตรีจิรัฎฐ์ ชยบัณฑิต : โอกาสควรเป็นของทุกคน

ร้อยตรีจิรัฎฐ์ ชยบัณฑิต นายทหารปฏิบัติการจิตวิทยา กองร้อยปฏิบัติการจิตวิทยา กองพันปฏิบัติการจิตวิทยา ได้แบ่งปันประสบการณ์ในฐานะผู้ก้าวพลาด จากการกระทำผิดร่วมกันมียาเสพติดให้โทษเป็นยาบ้า 218,000 เม็ด และเฮโรอีน 58 กิโลกรัม ซึ่งเป็นการกระทำผิดร้ายแรงตอนอายุ 17 ปี 11 เดือน เพียงเพราะคิดว่าเด็กอายุไม่ถึง 18 ปี ไม่ต้องเข้าเรือนจำ ซึ่งเป็นกฎหมายข้อเดียวที่เขารู้ และด้วยกฎหมายข้อเดียวข้อนี้ ทำให้เขาต้องเข้าสถานพินิจฯ และศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชน 

ร.ต.จิรัฎฐ์ เล่าว่า ชีวิตในวัยเด็กของเขาขาดโอกาสหลายอย่าง ทั้งชีวิตความเป็นอยู่ การเงิน และการศึกษา ด้วยความยากจนเขาจึงต้องออกจากระบบการศึกษาหลังจบชั้นมัธยมต้น และต้องทำงานหลังจากนั้น จนถูกเพื่อนร่วมงานที่อายุมากกว่าชักจูงไปในทางที่ผิด ขาดทักษะในการปฏิเสธและเกรงใจ เพราะความอยากได้อยากมี 

อย่างไรก็ตาม เขาอยู่ในกระบวนการยุติธรรมเพียง 3 ปีเท่านั้น จากทั้งสิ้น 12 ปี เพราะได้รับโอกาสในระหว่างอยู่ที่ศูนย์ฝึกฯ ทำให้เขาได้พัก คิด ลุกขึ้นใหม่ จากคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ จนทำให้เขาได้กลับมาเรียนต่ออีกครั้งจนถึงระดับปริญญาตรีระหว่างที่ยังใช้ชีวิตในศูนย์ฝึกฯ และจากรายงานความประพฤติ ทำให้ศาลตัดสินลดโทษการคุมขัง และสามารถสอบบรรจุรับราชการทหารได้ในที่สุด

ร.ต.จิรัฎฐ์ เน้นยํ้าถึงการมองเห็นคุณค่าในตนเองว่า “โอกาสต่างๆ ที่เราได้รับมา ทำให้ผมมีวันนี้นะครับ ไม่ใช่เพียงแค่โอกาสจากทุกคนที่มอบให้เรา แต่มันเป็นโอกาสที่เรามองเห็นว่า เราไม่ใช่คนที่ไม่ดี เป็นโอกาสที่เรามองเห็นคุณค่าในตัวเอง ทำให้เราสามารถวางแผนชีวิต ตั้งเป้าหมาย เพื่อก้าวข้ามจุดนั้นได้” 

สุดท้ายนี้ ร.ต.จิรัฎฐ์ ฝากไว้ว่า “ไม่ว่าใครที่เคยพลาด ไม่ว่าใครที่ยังอยู่ข้างนอก ไม่ว่าใครที่อาจจะไม่เคยเข้าสถานพินิจฯ แต่ผมมองว่าโอกาสไม่ควรมีเฉพาะแค่ผม แต่โอกาสควรเป็นของคนทุกคน”

มะลิวัลย์ บุญฤทธิ์ : Life = Water

มะลิวัลย์ บุญฤทธิ์ พนักงานภาคพื้น สายการบินนกแอร์ ได้แชร์เรื่องราวชีวิตของเธอที่เคยหลงผิดด้วยการเปรียบเทียบชีวิตเป็นเหมือนดั่งนํ้า Life = Water

มะลิวัลย์เล่าว่า เธอเติบโตขึ้นมาในครอบครัวที่ไม่สมบูรณ์ มีคุณแม่เลี้ยงเดี่ยวที่ต้องรับผิดชอบพี่น้องของตนรวมอีก 3 ชีวิต และแม่จำเป็นต้องทำงานตลอดเวลา พี่น้องจึงต้องดูแลกันเอง ในช่วงชีวิตวัยรุ่นของเธอเป็นชีวิตที่พึ่งพาเพื่อน จนนำไปสู่การก้าวพลาดในชีวิตจากความอยากรู้อยากลองยาเสพติด 

ชีวิตที่วนลูปหลงผิด ทำให้ชั่วขณะหนึ่งเธอมีความปรารถนาที่อยากจะออกจากวงจรเช่นนี้ เพื่อที่จะเปลี่ยนแปลง ขอเพียงแค่โอกาสอะไรก็ได้ จนกระทั่งเธอพลาดพลั้งกระทำความผิดและต้องเข้าศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชนในที่สุด สิ่งที่เธอฝันมาตลอดคือ ทางเลือกในการรับการศึกษา ฝึกอาชีพ และการอยู่ในสังคมแวดล้อมที่ดี ทำให้เธอมองเห็นคุณค่าของตนเองมากขึ้น มีความฝันที่อยากสื่อสารภาษาอังกฤษและทำงานเป็นแอร์โฮสเตส ภายใต้การสนับสนุนของครูที่ปรึกษาในศูนย์ฝึกฯ เธอจึงได้ย้ายจากศูนย์ฝึกฯ ออกไปฝึกอาชีพภายนอกด้วยการเป็น ‘พี่เลี้ยงเด็ก’ ของมูลนิธิต่างชาติ ทำให้เธอรู้สึกว่า โอกาสที่เธอได้รับช่วยเติมเต็มความฝันในการสื่อสารภาษาอังกฤษได้มากขึ้น นอกจากนี้ ทำให้เธอรู้สึกรักในงานบริการ จนได้รับทุนการศึกษาต่อในระดับ ปวช. และปริญญาตรี

ความรักในงานบริการและทักษะการสื่อสารภาษาอังกฤษจากการได้รับโอกาส ทำให้เธอได้ประกอบอาชีพเป็นพนักงานบริการภาคพื้นของสายการบินนกแอร์ การได้งานนี้เป็นเพราะหัวหน้างานได้มองเห็นศักยภาพงานบริการในตัวของมะลิวัลย์

มะลิวัลย์เปรียบเทียบตนเองเป็นดั่งนํ้าว่า “ไม่ว่าเราจะอยู่ในสภาพแบบไหน นุ่นจะเปรียบตัวเองเป็นนํ้า เพราะว่านํ้ามีสถานะเป็นของเหลว เราสามารถเลือกภาชนะได้ ว่าเราอยากอยู่ในภาชนะแบบไหน ถ้าสมมติเปรียบเป็นตัวนุ่นเอง นุ่นเลือกที่จะอยู่ในสังคมแบบนี้ ก็เลยเป็นคนแบบนี้ แต่นุ่นสามารถเลือกเส้นทางให้กับตนเองได้” 

มะลิวัลย์ทิ้งท้ายว่า “นุ่นไม่เคยรู้สึกด้อยค่าตัวเอง ไม่ว่าครอบครัวของเราจะเป็นแบบไหน สังคมที่เจอมาจะเป็นแบบไหน นุ่นก็รู้สึกไม่เคยเสียใจเลย แต่กลับยินดีด้วยซํ้าที่ตัวเองมีทุกวันนี้ได้ และเลือกเส้นทางให้กับตัวเองได้”

แพท พาวเวอร์แพท : โอกาสเริ่มต้นที่ตัวเรา

วรยศ บุญทองนุ่ม หรือ ‘แพท พาวเวอร์แพท’ นักร้องยุค Y2K ผู้มีพรสวรรค์ทางดนตรีและประสบความสำเร็จตั้งแต่อายุยังน้อย ผู้เคยก้าวพลาดในชีวิตจากคดีมียาเสพติดไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายและเสพ จนทำให้อนาคตในวงการบันเทิงของเขาต้องจบสิ้นเพียงชั่วพริบตา แต่เมื่อได้รับโอกาสทำให้เขากลับตัว เดินทางบนเส้นทางชีวิตใหม่ เขามีความสุขทุกครั้งที่ได้เดินทางไปบรรยายสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้กระทำผิดในเรือนจำและสถานพินิจฯ ทั่วประเทศ 

แพท พาวเวอร์แพท เป็นลูกคนเดียวของครอบครัว เขารู้สึกว่าตนเองเป็นคนเก็บตัว แปลกแยก แตกต่างจากคนอื่นตั้งแต่เด็ก จนทำให้ไม่มีเพื่อน เขาจึงเอานักดนตรีเพลงร็อกเป็น ‘ไอดอล’ โดยลืมคิดถึงเป้าหมายและข้อดีจากพวกเขา แต่กลับเอาด้านลบของพวกเขามาเป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิต ทั้งที่รู้ว่าไอดอลร็อกส่วนใหญ่มีจุดจบจากยาเสพติดแทบทั้งสิ้น ซึ่งเป็นการมองแค่ภาพฉาบฉวยเท่านั้น และด้วยความที่เขาไม่มีเพื่อน เขาจึงเห็นยาเสพติดเป็นเพื่อนเวลาเหงา

แพท พาวเวอร์แพท เสพยาเสพติดแทบทุกประเภทจนทำให้อนาคตของเขาในวงการบันเทิงดิ่งลงเหว ไม่สามารถทำงานได้อย่างเต็มที่ งานหดหาย ทั้งยังถลำลึกเข้าไปในสังคมอันดำมืดที่ชักจูงให้เข้ามายุ่งเกี่ยวกับขบวนการค้ายาเสพติดโดยไม่รู้ตัว จนถูกจับกุมในที่สุดและเป็นข่าวใหญ่โต 

นับตั้งแต่วันที่แพทเข้าไปใช้ชีวิตในเรือนจำ ชีวิตของเขาเท่ากับศูนย์ ชื่อเสียง ทรัพย์สินหมดสิ้น ทั้งยังต้องโทษจำคุก 50 ปี ปรับ 1 ล้านบาท ครอบครัวต้องเดือดร้อนเจ็บปวด เขาจึงคิดทบทวนตัวเองต่อสิ่งที่เกิดขึ้นว่า “ถ้าเราต้องการที่จะไม่เดินยํ่าซํ้ารอยเดิม… เราต้องเปลี่ยนตัวเอง เปลี่ยนความคิด เปลี่ยนทุกสิ่งทุกอย่าง” และต้อง “ให้โอกาสตัวเองในการเปลี่ยนแปลง ในการเป็นคนใหม่ ในการทำสิ่งดีๆ” 

เมื่อแพท พาวเวอร์แพท คว้าโอกาสในการพัฒนาตนเองเพื่อจะกลับบ้านได้ไวกว่า 50 ปี เขาได้ลงเรียนในระดับปริญญาตรีภายในเรือนจำ นอกจากการศึกษาที่เรือนจำมีแล้ว ในเรือนจำยังมีกิจกรรมอื่นให้ได้ทำ เขาสนใจในการวาดรูป เพราะรักในศิลปะ จึงเริ่มฝึกฝนในเรือนจำ สามารถสอบทักษะการเขียนรูปได้ในระดับต้นๆ และได้เข้าเรียนกับครูและผู้มีประสบการณ์ด้านศิลปะอีกด้วย การเขียนรูปยังมีส่วนช่วยให้เขามีสมาธิ ลืมเรื่องราวที่บั่นทอนชีวิตภายในเรือนจำ ไม่ได้หายใจทิ้งไปวันๆ และการเขียนรูปก็เป็นประโยชน์กับตนเองด้วย

แพท พาวเวอร์แพท ทิ้งท้ายการแชร์ประสบการณ์ว่า “ผมเชื่อในใจตัวเองอยู่ตลอดเวลาว่า ทุกสิ่งทุกอย่างเมื่อถึงวันหนึ่งมันจะต้องมา แต่ระหว่างทางก่อนที่จะไปถึงตรงนั้น ก่อนที่จะได้รับโอกาส เราต้องเปิดโอกาสให้ตนเองครับ เปิดโอกาสเพื่อจะได้ทำสิ่งดีๆ เปิดโอกาสที่จะฝันและคิด และเชื่อมั่นในสิ่งนั้น”

แพท พาวเวอร์แพท ปิดท้ายการแชร์ประสบการณ์ของตนเองด้วยการร้องเพลง ในเพลงที่ชื่อ ‘ต้องคำสาป’ ที่ถ่ายทอดชีวิตของตนเองในเรือนจำอีกด้วย 

ในช่วงสุดท้ายของกิจกรรมห้องเปิดโอกาส Talk Event ‘Wayfinder: เส้นทาง-โอกาส-จุดเปลี่ยน’ ภัทระ คำพิทักษ์ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ กสศ. ขึ้นกล่าวขอบคุณและแลกเปลี่ยนว่า จากที่ได้พูดคุยแลกเปลี่ยนกับอธิบดีกรมพินิจฯ งานในวันนี้ถือเป็นประวัติศาสตร์ของกรมพินิจฯ เป็นความเปลี่ยนแปลงที่ไม่เหมือนก่อน อีกทั้งยังสะท้อนความสำเร็จจากตัวอย่างเรื่องเล่าของแขกรับเชิญผู้เคยพลาดพลั้ง ซึ่งจะพบว่า นอกจากการให้โอกาสแล้ว การให้กำลังใจก็ถือเป็นเรื่องที่สำคัญ มนุษย์ควรปฏิบัติในสิ่งที่สมควรต่อกัน และให้โอกาสต่อกัน เพื่อให้พื้นที่ทุกๆ แห่งเต็มไปด้วยโอกาสและความหวัง

The post Wayfinder: แชร์ประสบการณ์ก้าวพลาด ขอโอกาสเพียงนิด เปลี่ยนชีวิตเด็กในกระบวนการยุติธรรม first appeared on กสศ..

ดร.ประสาร กล่าวว่า กสศ. ได้แสดงความความยินดีกับนายกรัฐมนตรี พร้อมตั้งใจมารับฟังนโยบายและแนวทางการทำงานขับเคลื่อนวาระความเสมอภาคทางการศึกษา เนื่องจาก กสศ. เป็นหน่วยงานในกำกับดูแลของรัฐบาล โดยสิ่งที่กสศ. ผลักดัน มีอยู่ 4 ประเด็นหลัก คือ 

เรื่องแรก การใช้ข้อมูลและงานวิจัยมาเป็นเครื่องมือทำงานร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ เช่น สำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งมีหน่วยงานย่อยอยู่มากมาย บางครั้งก็อาจจะยังไม่มีการบูรณาการข้อมูลการทำงานเข้าด้วยกัน ซึ่งเรื่องนี้ กสศ. สามารถที่จะหนุนเสริมการทำงานได้  

ในการทำงานที่ผ่านมา กสศ. ได้พยายามหาทางป้องกันไม่ให้เด็กเยาวชนผู้ด้อยโอกาสหลุดจากระบบการศึกษา สนับสนุนให้เยาวชนกลุ่มนี้ได้รับการศึกษาในระดับที่สูงที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยฐานข้อมูลจากการสำรวจติดตามเด็กพบว่าในแต่ละปี จะมีนักเรียนยากจนพิเศษมากกว่าหนึ่งแสนคนสำเร็จการศึกษาภาคบังคับในช่วง ม.3 แต่ในจำนวนนี้จะเหลือนักเรียนเพียงหนึ่งหมื่นคนที่ฝ่าฟันอุปสรรคจนเข้าสอบผ่านระบบ TCAS ได้เรียนมหาวิทยาลัยหรือคิดเป็นประมาณ 13% เท่านั้น ทั้งนี้ข้อมูลจากกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ จะช่วยสร้างโอกาสให้กับเด็กได้เพิ่มขึ้น และสามารถสร้างช่องทางหนุนเสริมแนวทางการดูแลเด็กเยาวชนผู้ด้อยโอกาสที่ยั่งยืนได้

เรื่องที่ 2 กสศ. พยายามผลักดันการสนับสนุนกระบวนการสร้างทักษะใหม่ (Reskill)  ให้กับครอบครัวที่มีสถานะลำบาก ผู้ที่อยู่นอกระบบการศึกษา รวมถึงแรงงานด้อยโอกาสและแรงงานนอกระบบที่มีอยู่ถึง 20 ล้านคนในประเทศ ผ่านโครงการความร่วมมือต่าง ๆ เช่น สนับสนุนให้นักเรียนยากจนด้อยโอกาสเข้าเรียนหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยพยาบาล และหลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยทันตแพทย์ซึ่งเป็นหลักสูตรระยะสั้น จัดการเรียนการสอนและให้ความรู้ตั้งแต่พื้นฐานจนปฏิบัติงานได้ภายใน 1 ปี  แนวคิดนี้ใช้เวลาไม่นาน แต่เมื่อได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานอื่น เช่น วิทยาลัยพยาบาล ก็สามารถช่วยให้ผลิตกำลังคนที่มีคุณภาพได้

เรื่องที่ 3 กสศ. พยายามสร้างกลไกต้นแบบต่าง ๆ เช่น ‘สวนผึ้งโมเดล’ โดยสร้างกลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ เช่น  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรีเขต 1 บริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (ราชบุรี)  ซึ่งต้นแบบการทำงานนี้สะท้อนให้เห็นว่า หากพื้นที่มีความเข้าใจปัญหาและตระหนักว่าสามารถปฏิรูปทั้งการสร้างโอกาสและพัฒนาคุณภาพการศึกษาไปพร้อมกันได้ ก็จะสามารถสร้างการเรียนรู้ที่มีความยืดหยุ่น ตอบโจทย์ชีวิต และป้องกันการหลุดจากระบบการศึกษาได้

เรื่องที่ 4 กสศ. มีมาตรการระดมทรัพยากรเพื่อสนับสนุนภารกิจเพิ่มเติม ทั้งจากเงินบริจาค สลากเพื่อความเสมอภาค ตลาดการเงิน ตลาดทุน โดย กสศ. ได้พยายามสร้างแรงจูงใจให้ประชาชนและภาคเอกชนร่วมลงทุนออกสลากการกุศลลดความเหลื่อมล้ำ ระดมทุนจากตลาดการเงินตลาดทุน ขยายมาตรการลดหย่อนภาษีเพื่อการศึกษา เปิดโอกาสประชาชนร่วมลงทุนลดความเหลื่อมล้ำทุกเดือน ผลักดัน พ.ร.บ. กสศ. ให้ ครม. สามารถอนุมัติให้สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลส่งเงินรายได้ให้ กสศ.  และได้เตรียมเสนอโครงการให้กระทรวงการคลังออกสลากการกุศลเช่นเดียวกับที่บริษัทแสนสิริ จำกัด (มหาชน) ออก Education Bond ครั้งแรก 100 ล้านบาท ฯลฯ  โดย 4 ประเด็น ที่ได้กล่าวมา กสศ. จะพยายามผลักดันการทำงานอย่างเต็มที่ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายได้มากที่สุด

“อย่างไรก็ตาม กสศ. เข้าใจเรื่องข้อจำกัดด้านการคลังของประเทศ โดยในปี 2565 กสศ. มีงบประมาณราว 6,000 ล้านบาท พร้อมข้อมูลการสำรวจที่พบว่าเยาวชนจำนวนหนึ่งมีความเสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษาจากสถานการณ์โควิด-19 กสศ. จึงเสนอของบประมาณเพิ่มเติมไปที่ 7,000 กว่าล้านบาท  แต่ได้ถูกตัดไป  ซึ่งเงินที่ขาดไปราว 1,900 ล้านบาท กสศ. จึงตั้งใจแสวงหาความร่วมมือกับหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อนำทรัพยากรมาเพิ่มและหาช่องทางระดมในทุกทาง เช่นมาตรการด้านเงินบริจาค ” ดร.ประสาร กล่าว

โดยหลังจากฟังประธานกรรมการบริหาร กสศ. รายงานจบ นายกรัฐมนตรี กล่าวว่าได้ติดตามการทำงานของ กสศ. มาหลายปีและเห็นด้วยกับนโยบายที่กล่าวมา แต่มองว่าหลายเรื่องน่าจะเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก แต่ด้วยบทบาทของตนที่เปลี่ยนจากนักธุรกิจมาเป็นรัฐบาล น่าจะสามารถช่วยผลักดันประเด็นต่าง ๆ ได้มากขึ้น นอกจากนี้ยังรับปากว่าจะดูแลเรื่องสลากเพื่อความเสมอภาคและการบริจาค ซึ่งความมุ่งมั่นในการดูแลปัญหาการศึกษามีหลายเรื่องที่ต้องใช้งบประมาณมาช่วย หากมีมาตรการการบริจาคที่เข้มแข็ง ก็น่าจะช่วยแก้ไขปัญหาได้อีกหลายด้าน รวมทั้งการดูแลเรื่องการขยายมาตรการลดหย่อนภาษีเพื่อการศึกษา ซึ่งจะทำได้หลังจากแถลงนโยบายของรัฐบาลให้สภาฯ รับทราบ 

นายกรัฐมนตรี กล่าวว่าการออกหุ้นกู้โดยองค์กรรัฐบาลหรือองค์กรระดับนานาชาติ จะส่งผลต่อการช่วยเหลือสังคมได้มากกว่าการออกหุ้นกู้ในนามบริษัท และจะเป็นการกระตุ้นให้เกิดความร่วมมือได้มากขึ้น เพราะการทำการกุศลหรือทำงานจิตสาธารณะเพื่อสังคมเป็นสิ่งที่สังคมต้องการ โดยไม่ต้องหวังจำนวนที่มาก อาจเริ่มทำที่ 100-200 ล้านบาท ซึ่งมีความเป็นไปได้ และจะนำเรื่องการระดมทุนเพื่อการศึกษาในรูปแบบต่าง ๆ ที่จะสามารถช่วยขยายฐานการระดมทรัพยากร เช่นเดียวกับการออกกรีนบอนด์ ไปพูดคุยในที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UN) ครั้งที่ 78 ช่วงวันที่ 18-26 ก.ย. นี้ ที่กรุงนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา เพื่อให้ทั่วโลกมองเห็นความสำคัญในการแก้ปัญหาการศึกษาของไทย เพราะการศึกษาไทยที่มีปัญหาหลายด้านที่จำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลือเร่งด่วน

ในส่วนของการประสานแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงาน ที่ยังเป็นอุปสรรคสำคัญในการทำงาน เพราะแต่ละหน่วยงานมีข้อจำกัด และระเบียบในการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่ต่างกัน จะมอบหมายให้ ดร.ณหทัย ทิวไผ่งาม ประธานคณะทำงานด้านนโยบายการศึกษาและพัฒนาศักยภาพมนุษย์ พรรคเพื่อไทย เป็นผู้ประสานงานดูแล โดย กสศ. สามารถเข้าไปจัดกิจกรรมที่ทำเนียบได้ในวันที่ประชุม ครม. เพื่อดึงความร่วมมือเพิ่มขึ้น พร้อมหารือกับทีมงานเกี่ยวกับการออกสลากการกุศลที่เป็นความรับผิดชอบของ รมว.กระทรวงการคลังว่าสามารถทำได้หรือไม่ โดยจากนี้จะนัดผู้อำนวยการกองสลากและเจ้าหน้าที่การคลังเข้าพบเพื่อหารือในเรื่องนี้ต่อไป นายกรัฐมนตรี กล่าว 

The post นายกฯ พร้อมแก้เหลื่อมล้ำการศึกษา หารือบอร์ด กสศ. เดินหน้าออกสลากเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา first appeared on กสศ..

ศ.ดร.สมพงษ์ จิตระดับ กรรมการบริหารกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า การทำงานลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษากับเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมเป็นโจทย์ท้าทาย ด้วยกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ของพื้นที่เป็นพื้นที่ปิด ดังนั้นการจะฝ่ากำแพงที่หนาทึบและปิดสนิทเข้าไปสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา ต้องมีความร่วมมือจากหลายภาคส่วนช่วยกันออกแบบวิธีการ และมีนวัตกรรมที่เหมาะสมเพื่อผลักดันให้การเรียนรู้เข้าไปทำหน้าที่เปลี่ยนแปลงเด็กและเยาวชนที่ก้าวพลาด ให้กลับมาเป็นทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณภาพ

“สำหรับน้อง ๆ ในกระบวนการยุติธรรม ประเด็นสำคัญคือไม่ใช่แค่เข้าถึงการศึกษา แต่ต้องมีกระบวนการที่ครอบคลุมทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ ทักษะวิชาการ ให้เขารู้เท่าทันความซับซ้อนในสังคม และเมื่อกลับออกไป จะต้องมีการดูแลพวกเขาเพื่อไม่ให้วนเวียนกลับไปในวงจรเดิม ๆ ซึ่งตรงนี้แค่ให้ทุนการศึกษาอย่างเดียวไม่พอ ต้องมีระบบติดตามต่อเนื่องว่าการออกไปใช้ชีวิตนั้นไปต่ออย่างไร มีคุณภาพได้แค่ไหน ทางครอบครัว ชุมชน สถานประกอบการให้การต้อนรับอย่างไร โจทย์เหล่านี้คือสิ่งที่ทุกฝ่ายพยายามทำร่วมกัน กสศ. ไม่ใช่ให้แค่ทุน แต่ให้ชีวิตไปต่อได้อย่างมีคุณภาพ มีทักษะชีวิตที่ดี เพื่อให้เด็กออกไปมีชีวิตที่ปกติ มีที่พึ่งพิง และไม่วนซ้ำกลับมาทำผิดอีก” ศ.ดร.สมพงษ์ กล่าว

พิธีมอบวุฒิบัตรครั้งนี้ เป็นครั้งแรกของการจัดงานมอบวุฒิบัตรให้แก่เด็กเยาวชนในกระบวนยุติธรรมอย่างเป็นทางการ โดยมีกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ กสศ. ประกอบด้วย ศ.ดร.สมพงษ์ จิตระดับ ,นายภัทระ คำพิทักษ์ ,ผศ.ปารีณา ศรีวนิชย์ พร้อมด้วยนางสาวศิริประกาย วรปรีชา รองอธิบดีกรมพินิจและคุ้มครองเด็กเยาวชน นายกำพล สิริรัตตนนท์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานี นางสาวธันว์ธิดา วงศ์ประสงค์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนานวัตกรรมสร้างโอกาสเพื่อการเรียนรู้ กสศ. และหน่วยงานภาคีการศึกษา ร่วมมอบวุฒิบัตรสำเร็จการศึกษาหรือเทียบเท่าระดับมัธยมศึกษาปีที่ 3 ,มัธยมศึกษาปีที่ 6 และประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) 

อภิรักษ์ หนึ่งในเยาวชนที่เข้ารับวุฒิบัตร เผยความรู้สึกว่า ก่อนหน้านี้ไม่เคยคิดที่จะเรียนและเห็นความสำคัญของการศึกษา เพราะเคยมีงาน มีรายได้จากการประกอบอาชีพสุ่มเสี่ยง จนวันหนึ่งเส้นทางนั้นถูกปิดลงและต้องเข้ามาอยู่ในศูนย์ฝึกฯ ความคิดจึงเปลี่ยนไปจากการดูแลและกิจกรรมที่จัดขึ้นในโครงการฯ ทำให้ได้หันกลับมาทบทวนชีวิตมากขึ้นจนตระหนักว่าถ้าเรียนให้จบ มีวุฒิการศึกษา แล้วกลับเข้าสู่สังคมอีกครั้ง จะช่วยให้ไม่ต้องหวนกลับสู่วงจรชีวิตแบบเดิม ซึ่งได้เลือกเรียนหลักสูตรช่างเชื่อมโลหะในรูปแบบศูนย์การเรียนจนสำเร็จการศึกษาระดับ ม.3

ขณะที่ อัครพล ตัวแทนเยาวชนอีกรายเผยว่า เขาเคยฝันอยากเรียนปริญญาตรี แต่เมื่อต้องก้าวเข้ามาในศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชน ก็บอกตัวเองว่าความฝันได้จบลงแล้ว แต่ด้วยการดูแลจากครูในศูนย์ฝึกฯ ทำให้กลับมาพบว่า ‘การศึกษา’ คือเครื่องมือที่จะช่วยกอบกู้ความฝันของเขากลับคืนมา

นางสาวศิริประกาย วรปรีชา รองอธิบดีกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน กล่าวว่า ผลจากความตั้งใจที่จะจัดการศึกษาเพื่อความเสมอภาคสำหรับเด็กเยาวชนทุกคน ทำให้เกิดรอยยิ้มและความสุขที่เป็นความสำเร็จของเด็กและเยาวชนที่เคยก้าวพลาด ให้สามารถกลับเข้าสู่เส้นทางชีวิตที่ถูกต้องได้ รูปแบบการศึกษาที่หลากหลายตอบโจทย์ชีวิต คือเครื่องมือสำคัญที่ทำให้ปัจจุบันได้ขยายรูปแบบการเรียนรู้ไปยังศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชน 21 แห่งทั่วประเทศ มีเด็กเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมลงทะเบียนเรียนกว่า 1,000 คนทั่วประเทศ และผ่านกระบวนการจนสำเร็จการศึกษาและรับวุฒิบัตรแล้วมากกว่า 400 คน

“ปัจจัยที่ทำให้กรมพินิจฯ สามารถออกแบบเส้นทางการศึกษาในรูปแบบดังกล่าวได้ เพราะเรามีภาคีที่เข้มแข็ง ภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือกับ กสศ. และได้มูลนิธิปัญญากัลป์มาช่วยขับเคลื่อนงาน รวมถึงมีการวิจัยเชิงลึกที่ไม่เพียงทำให้ค้นพบรูปแบบการศึกษาที่เหมาะสมกับน้อง ๆ แต่ยังมีกระบวนการติดตามผ่านโครงการชุมชนโอบอุ้ม ที่จะดูแลช่วยเหลือให้ทุกคนก้าวออกไปอย่างมั่นคง มีแรงบันดาลใจ และรู้สึกปลอดภัยในการเริ่มชีวิตใหม่อีกครั้ง” รองอธิบดีกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน กล่าว

ด้าน นายกำพล สิริรัตตนนท์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานี กล่าวว่า ความสำเร็จของเด็กเยาวชนจากศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชนจังหวัดอุบลราชธานีในครั้งนี้ เปรียบเหมือนกับการนำพาเด็ก ๆ เดินผ่านเส้นทางความมืดไปสู่แสงสว่างของชีวิตใหม่ สะท้อนให้เห็นว่าการศึกษาคือเครื่องมือพัฒนาคน และทุกคนสามารถเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันและส่งต่อโอกาสทางการศึกษาได้ เพราะการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง และจังหวัดอุบลราชธานีพร้อมจะขับเคลื่อนการศึกษาให้เป็นวาระสำคัญของจังหวัด

“เด็กและเยาวชนถ้าไม่ได้รับโอกาสพัฒนาศักยภาพ ประเทศชาติก็เดินต่อไปไม่ได้ วันนี้จึงอยากให้ทุกท่านมาร่วมมือกัน ถ้าใครที่มีโอกาสและมีความพร้อมทำงานด้านการศึกษาอยากให้ยื่นมือเข้ามาเลย เช่นเดียวกับความสำเร็จที่เกิดขึ้นที่ศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชนจังหวัดอุบลราชธานีแห่งนี้ ที่เราได้เห็นน้อง ๆ นักเรียนได้รับการสนับสนุนจากหลายฝ่าย ได้รับโอกาสเรียนจนจบการศึกษา ได้พัฒนาทักษะอาชีพจนสามารถนำไปต่อยอดชีวิต ทั้งยังมีการสนับสนุนต่อเนื่องจากคณะทำงานที่คอยประคับประคองอยู่ข้างหลัง แม้เมื่อเด็กก้าวออกจากศูนย์ฝึกฯ แล้ว เพื่อให้แน่ใจว่าน้อง ๆ จะกลับคืนสู่สังคมได้อย่างยั่งยืน สามารถนำวุฒิบัตรที่ได้รับพาตัวเองไปสู่เส้นทางสายใหม่ และประสบความสำเร็จในชีวิตในวันข้างหน้า” รองผู้ว่าราชการจังหวัดอุบลราชธานี กล่าว

ทั้งนี้ พิธีมอบวุฒิบัตรให้แก่เด็กเยาวชนในกระบวนยุติธรรมจากศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนเขต 5 จังหวัดอุบลราชธานี เป็นผลจากการพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษา ภายใต้แนวทางการพัฒนาเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรม 4 ด้าน ประกอบด้วย 1) การพัฒนาและจัดทำระบบฐานข้อมูลเพื่อการศึกษา 2) การพัฒนารูปแบบการศึกษาที่เหมาะสมและสอดคล้องกับความต้องการของเด็กและเยาวชน 3) การพัฒนาบุคลากรให้เป็นผู้สนับสนุนและบริหารการจัดการศึกษา 4) การพัฒนากลไกเพื่อโอบอุ้มคุ้มครอง และสร้างความเข้มแข็งโดยเชื่อมโยงชุมชนและภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเข้าด้วยกัน โดยมีเยาวชนในความดูแลของกรมพินิจฯ และศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชน 21 แห่งทั่วประเทศเข้าร่วม

สำหรับศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชนเขต 5 จังหวัดอุบลราชธานี มีพื้นที่ดูแล 7 จังหวัดภาคอีสานตอนล่าง ได้แก่ จังหวัดนครพนม มุกดาหาร สกลนคร อำนาจเจริญ ศรีสะเกษ ยโสธร และอุบลราชธานี มีรูปแบบการจัดการศึกษาหลายทางเลือก ประกอบด้วย 1) การศึกษาสายสายสามัญ ได้แก่ การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) ,โครงการสัมฤทธิบัตร มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ,การศึกษาเทียบประสบการณ์ผ่านศูนย์การเรียนเซนต์ยอร์นบอสโก ปทุมธานี 2) การฝึกวิชาชีพผ่านหลักสูตรวิทยาลัยเทคนิคอุบลราชธานี ได้แก่ ช่างเชื่อมโลหะ ,ช่างไม้และก่อสร้าง ,ช่างไฟฟ้า ,ดนตรี ,ช่างศิลปหัตถกรรม ,ช่างตัดผม ,เกษตรกรรมพืชสวน ,การช่างสตรี 3) หลักสูตรวิชาชีพระยะสั้น ได้แก่ หลักสูตรช่างซ่อมรถจักรยานยนต์ ,การทำเบเกอรี ,ช่างตัดเย็บ ,การนวดเพื่อสุขภาพและการแปรรูปสมุนไพร ,คอมพิวเตอร์เพื่อการสร้างอาชีพ

The post กสศ. ร่วมกับกรมพินิจฯ มอบวุฒิบัตรสร้างโอกาสชีวิตใหม่แก่เด็กเยาวชนในกระบวนการยุติธรรม first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2565 พิธีมอบวุฒิบัตรแก่เด็กและเยาวชนผู้สำเร็จการศึกษา ปีการศึกษา 2564 ซึ่งเป็นผลสำเร็จจากการทำโครงการสนับสนุนการพัฒนาครูและเด็กนอกระบบการศึกษาโดยเครือข่ายเชิงพื้นที่ : ตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 9 จังหวัด ที่เป็นความร่วมมือระหว่างกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ศูนย์การเรียน ซีวายเอฟ บริษัทเอส ไอ แอล ซี จำกัด กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน ศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนเขต 5 และสถานพินิจและคุมครองเด็กและเยาวชนจังหวัดอุบลราชธานี ณ ศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนเขต 5 จังหวัดอุบลราชธานี

โดยมีนางสาวณัฐธ์ภัสส์ ยงใจยุทธ ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมให้เกียรติเป็นประธานในเปิดพิธีมอบวุฒิบัตรแก่เด็กและเยาวชนผู้สำเร็จการศึกษา ปีการศึกษา 2564 และนายสุทธิชัย จรูญเนตร ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นายภัทระ คำพิทักษ์ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) นางสาวศิริประกาย วรปรีชา รองอธิบดีกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน นายวิทิต เติมผลบุญ ผู้อำนวยการศูนย์การเรียน ซี วาย เอฟ และผู้อำนวยการศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนเขต 5 ร่วมมอบวุฒิบัตรให้แก่เด็กและเยาวชนในศูนย์ฝึกเด็กและเยาวชนเขต 5 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวนทั้งสิ้น 64 คน

นางสาวณัฐธ์ภัสส์ กล่าวว่า กระทรวงยุติธรรมเห็นความสำคัญของการสร้างโอกาสทางการศึกษาเพื่อความเสมอภาคให้กับเด็กและเยาวชน วันนี้ขอชื่นชมผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกภาคส่วนที่เล็งเห็นความสำคัญในการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กและเยาวชนที่หลุดออกจากระบบการศึกษาให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ตามศักยภาพและความต้องการ ขอขอบคุณกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ที่เปิดโอกาสให้เด็กเยาวชนในศูนย์ฝึกฯ ได้รับการพัฒนาทั้งด้านวิชาการและวิชาชีวิต หวังว่าความร่วมมือในการพัฒนาการจัดการศึกษาให้เด็กและเยาชนในกระบวนการยุติธรรมนี้จะขยายผลไปสู่พื้นที่อื่นต่อไป

“ขอให้กำลังใจ และแสดงความยินดีกับน้อง ๆ ทุกคนที่สำเร็จการศึกษา เพราะ ‘ความรู้’ คือประตูบานแรกที่จะเปิดโอกาสให้น้องได้พบเจอสิ่งต่าง ๆ อยากบอกว่า วันนี้น้อง ๆ มีโอกาสมากกว่าเด็กหลายคนที่ได้เรียนรู้ว่าตนเองชอบหรือไม่ชอบอะไร จึงอยากให้น้องไขว่คว้าสิ่งที่น้อง ๆ ชอบเพื่อให้น้องเดินไปถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้ หากกระทรวงยุติธรรมสามารถช่วยเหลือน้อง ๆ ได้กระทรวงยุติธรรมยินดีเสมอ ขอขอบคุณผู้อำนวยการสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนเขต 5 ผู้อำนวยการศูนย์ฝึกเด็กและเยาวชนเขต 5 ศูนย์การเรียน ซี วาย เอฟ และ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ที่ให้โอกาสและดูแลเด็ก ๆ แทนพวกเรา”

นายสุทธิชัย จรูญเนตร ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า วันนี้เรามีผู้ใหญ่ใจดี มีหน่วยงานที่เห็นความสำคัญของน้อง ๆ ทุกคน จากประสบการณ์ที่ผ่านมาจะช่วยสร้างความเข้มแข็งให้น้อง ๆ สามารถเดินทางชีวิตต่อไปได้ อยากให้น้อง ๆ สร้างแรงบันดาลใจ สร้างความฝันให้ตนเอง และกระทรวงศึกษาธิการพร้อมรอรับน้องกลับเข้าสู่ระบบการศึกษาทั้งสายสามัญและสายอาชีพตามศักยภาพและความถนัดของน้อง ๆ

นายภัทระ คำพิทักษ์ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่าความสำเร็จนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะน้อง ๆ แต่เกิดจากการที่เราเปลี่ยนศูนย์ฝึกเด็กและเยาวชนเป็นศูนย์การเรียนรู้ เปลี่ยนเจ้าที่ที่มีแรงควบคุมเป็นครู นี่คือหัวใจสำคัญที่สุดที่ทำให้เกิดวันนี้ เพราะถ้าเราไม่สามารถเปลี่ยนเจ้าหน้าที่ให้เป็นครูได้ ก็อยากที่จะทำให้อนาคตเด็ก ๆ สดใสขึ้น ขอบคุณศูนย์การเรียน ซี วาย เอฟที่ทำให้น้อง ๆ ได้รับวุฒิการศึกษาที่เป็นใบเบิกทางสู่ความสำเร็จในอนาคต

The post ‘วุฒิการศึกษา’ โอกาสและความหวังของเยาวชนในศูนย์ฝึกฯ เขต 5 อุบลราชธานี first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จัดประชุมออนไลน์ ‘ประชุมเชิงปฏิบัติการเปิดรับข้อเสนอโครงการทุนพัฒนาอาชีพและนวัตกรรมที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน ปี 2564’ เพื่อชี้แจงวัตถุประสงค์ แนวทางการทำงาน และประชาสัมพันธ์โครงการให้แก่องค์กรภาครัฐ เอกชน ภาคประชาสังคม หรือองค์กรที่สนใจ  

น.ส.ธันว์ธิดา วงศ์ประสงค์ ผู้อำนวยการสำนักนวัตกรรมและทุนการศึกษา กสศ. กล่าวว่า “จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19 และปัญหาเศรษฐกิจส่งผลให้เกิดประชากรด้อยโอกาสว่างงานกลุ่มใหม่จำนวนมาก โครงการทุนพัฒนาอาชีพและนวัตกรรมที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน ปี 2564 จึงถือว่าเป็นส่วนหนึ่งในการช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ ในฐานะต้นแบบการพัฒนาอาชีพและนวัตกรรมที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน ที่มุ่งค้นหาระบบนิเวศทางการศึกษาและแนวทางฝึกอาชีพ เพื่อเชื่อมโยงชุมชนและเศรษฐกิจให้เติบโตอย่างต่อเนื่องไปพร้อมกัน โดยกลุ่มเป้าหมายคือประชากรนอกรั้วโรงเรียนวัย 15 ปีขึ้นไป ซึ่งประเทศไทยมีแรงงานกลุ่มนี้ราว 20 ล้านคน หรือ70% ในจำนวนนี้คือแรงงานนอกระบบที่ขาดทักษะ”

ผู้อำนวยการสำนักนวัตกรรมและทุนการศึกษา กสศ. กล่าวว่า “ตลอดสองปีที่ผ่านมา มีโครงการที่ได้รับคัดเลือกเข้าร่วมโครงการกับ กสศ. ทั้งหมดจำนวน 194 โครงการ กว่า 182 หน่วยพัฒนาอาชีพ ครอบคลุมการทำงาน 50 จังหวัด ช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายที่ว่างงาน ยากจน และด้อยโอกาสไปแล้วปีละราว 10,000 คน ภายใต้งบประมาณที่จำกัด และในขณะนี้กำลังเปิดรับข้อเสนอโครงการจากหน่วยงานหรือองค์กรที่มีแนวคิดการพัฒนาอาชีพที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน เช่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สถาบันการศึกษาทั้งรัฐและเอกชน องค์กรเอกชน ธุรกิจเพื่อสังคม องค์กรชุมชน มูลนิธิ องค์กรสาธารณประโยชน์ เน้นช่วยเหลือผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และผู้ด้อยโอกาสให้ได้รับการพัฒนา 4 ทักษะสำคัญ คือ 1. ทักษะอาชีพ 2. ทักษะศตวรรษที่ 21 3. การดูแลสุขภาพจิต และ 4. ทักษะการบริหารจัดการด้านการเงินและหนี้สิน รวมทั้งมีรูปแบบการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการมีงานทำ ยืนหยัดด้วยตัวเองในระยะยาว โดยจะสนับสนุนทุนโครงการละไม่เกิน 1 ล้านบาท ดำเนินงานในกรอบระยะเวลา 7 เดือน

“กสศ. ตั้งเป้าให้หน่วยงานที่เข้าร่วม มองถึงการช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายพิเศษ คือกลุ่มคนวัยทำงานที่มีบุตรหลานในระบบการศึกษาที่ไม่เกินระดับชั้น ม.3 เพื่อสนับสนุนให้มีอาชีพ มีรายได้ เพื่อส่งต่อผลสำเร็จไปยังครัวเรือน โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนให้ได้เรียนต่อโดยไม่หลุดจากระบบการศึกษา และมีความเป็นไปได้ในการเรียนต่อระดับชั้นที่สูงขึ้น” น.ส.ธันว์ธิดากล่าว

น.ส.ธันว์ธิดากล่าวว่า “โครงการนี้มองผลปลายทางที่มากกว่าการฝึกอาชีพหรือการผลิตสินค้า แต่จะนำไปสู่ชุมชนนำร่องที่ทำงานร่วมกัน เพื่อนำไปสู่การบริหารจัดการให้ผู้ด้อยโอกาสได้ประกอบอาชีพตามความถนัด พึ่งพาตนเองได้ มีอาชีพที่ยั่งยืน และนำพาชุมชนให้เกิดความเข้มแข็งยั่งยืน โดยหน่วยงานที่เข้าร่วมโครงการต้องมีการวิเคราะห์ชุมชนในด้านต้นทุนทางสังคม เศรษฐกิจ และวิเคราะห์ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย โดยมองถึงความเป็นไปได้ในการช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาสทุกกลุ่มที่มีการศึกษาไม่ถึงระดับชั้น ม.6 มีรายได้น้อยกว่า 6,500 บาทต่อครัวเรือนต่อเดือน เป็นต้น

“ผู้สนใจสามารถยื่นข้อเสนอโครงการได้ โดยเปิดรับยื่นข้อเสนอโครงการผ่านระบบออนไลน์ที่เว็บไซต์ www.EEF.or.th หรือ ทุนพัฒนาอาชีพ.com ตั้งแต่วันที่ 10 – 23 กรกฎาคม 2564 และจะประกาศผลโครงการที่ผ่านการพิจารณาภายในเดือน สิงหาคม 2564” น.ส.ธันว์ธิดากล่าว

ศ.ดร.สมพงษ์ จิตระดับ ประธานอนุกรรมการกำกับทิศทางโครงการและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิภาคประชาสังคม กสศ. กล่าวว่า “ข้อมูลจากสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) และยูนิเซฟพบว่า จะมีคนตกงานประมาณ 6 ล้านคน และมีเด็กจบการศึกษาใหม่ 1.3 ล้านคน ดังนั้นต้องหาทางรองรับคนที่จะหลั่งไหลออกจากเมืองกลับไปยังชุมชน อีกทั้งความคิดของทีมงานที่เน้นการทำงานโดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อเป็นต้นแบบของการรองรับแรงงาน เราอาจต้องเตรียมการเรื่องสวัสดิการทันสมัย รองรับคนที่จะกลับชุมชน ที่เต็มไปด้วยคนรุ่นใหม่ รุ่นเก่า คนจนเฉียบพลัน คนยากจนพิเศษ คนจนถาวร หรือเกือบจนในแต่ละชุมชนเพิ่มมากขึ้น

“เรากำลังแก้โจทย์สำคัญเรื่องความยากจน ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ซึ่งมีสาเหตุปัจจัย 3 เรื่อง คือ 1. การส่งต่อความยากจนจากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง คนที่จบ ม.ต้น แทบไม่มีโอกาสพัฒนาตัวเอง ต้องอยู่กับความยากจน  2. ช่องว่างระหว่างคนรวยกับคนจนปีนี้จะยิ่งห่างมากกว่า 20 เท่า และ 3. การวัดประเมินผลแบบแพ้คัดออก ยิ่งคนด้อยโอกาสมาจากครอบครัวยากจนยิ่งขาดโอกาสทางการศึกษา ดังนั้นการแก้โจทย์เราจะไม่ส่งต่อเรื่องความยากจนจากคนอีกรุ่นหนึ่งไปอีกรุ่นหนึ่ง แต่เราจะสร้างมิติใหม่จะส่งต่อโอกาสความเสมอภาค กำหนดอนาคตของประเทศต่อไป ประเทศไทยจะต้องก้าวไปข้างหน้าโดยเชื่อมโยงกับองค์กรในท้องถิ่น ขยับเชิงนโยบายในแต่ละท้องถิ่น เป็นสังคมที่ลุกขึ้นมาต่อสู้กับความยากจนจากล่างขึ้นบน การทำต้นแบบองค์ความรู้ บูรณาการเชื่อมต่อกับนโยบาย ซึ่งเป็นก้าวสำคัญของทุนในอนาคตข้างหน้า”

นายภัทระ คำพิทักษ์ คณะกรรมการบริหาร กสศ. และอนุกรรมการกำกับทิศทางโครงการ กล่าวว่า “ ‘การพัฒนาทักษะอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน’ หมายถึงกระบวนการเรียนรู้ที่เกิดจากการรวมตัวของกลุ่มคน โดยมีสิ่งที่เป็นพื้นฐานร่วมกัน ตั้งแต่พื้นที่ ความสนใจสภาพปัญหาชุมชน รวมถึงทุนทางเศรษฐกิจและทรัพยากรที่มีร่วมกัน ซึ่งโครงการเน้นว่าจะต้องไม่ใช่การฝึกอบรมอาชีพทั่วไป และไม่ได้เป็นการสงเคราะห์ แต่คือสร้างการเรียนรู้บนฐานสุภาษิตที่ว่า ‘แสงสว่างเสมอด้วยปัญญาไม่มี’ หมายถึงในสภาวะที่ผู้คนต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงของสังคมของการประกอบอาชีพ อีกทั้งช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงที่มีวิกฤตเข้ามาบีบคั้น สิ่งที่จะทำให้ผู้คนและชุมชนฝ่าฟันไปได้เราต้องใช้ความรู้เป็นตัวนำ และนี่คือเป้าหมายและทิศทางของโครงการนี้”

น.ส.ณัฐชา ก๋องแก้ว นักวิชาการฝ่ายนวัตกรรมข้อมูลและเทคโนโลยีสารสนเทศ สถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า “ข้อมูลจากระบบ isee ของกสศ. (www.isee.eef.or.th/) พบว่า มีนักเรียนทุนเสมอภาคจำนวน 1.17 ล้านคน เด็กกลุ่มนี้มาจากครัวเรือนยากจนที่สุด 15% ล่างของประเทศ เมื่อมีวิกฤตโควิด-19 มีรายได้ราว 1,021 บาทต่อคนต่อเดือน หรือราว 34 บาทต่อวันเท่านั้น จึงเป็นที่มาของการนำแนวคิดในการช่วยเหลือครอบครัวของนักเรียนทุนเสมอภาค ที่จำนวนมากต้องประสบปัญหาถูกเลิกจ้าง ว่างงาน และกลับภูมิลำเนามากขึ้น มาใช้ในการทำงานของโครงการในปี 2564 นี้ เพื่อเป็นต้นแบบการช่วยเหลือเปลี่ยนแปลงสมาชิกครอบครัวของนักเรียนทุนเสมอภาค ให้มีทักษะอาชีพและสามารถมีรายได้เลี้ยงตนเองและครอบครัวได้ ซึ่งหมายถึงโอกาสในการศึกษาอย่างต่อเนื่องของเด็กและเยาวชนที่ยังอยู่ต่อไป”

The post กสศ.เปิดรับข้อเสนอโครงการทุนพัฒนาอาชีพและนวัตกรรมที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน รุ่น 3 first appeared on กสศ..

“เราข้ามยุคเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยีโดยที่ใช้ช่วงเวลาสั้นๆ เท่านั้นเอง”

คำกล่าวของ ศาสตราจารย์ ดร.สมพงษ์ จิตระดับ ที่ปรึกษากองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) และประธานอนุกรรมการกำกับทิศทางโครงการ ในงานประชุมระดมความเห็นเรื่อง “Disruptive Technology กับการพัฒนาแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส” ฉายภาพพัฒนาการทางเทคโนโลยีในช่วงไม่กี่สิบปีที่ผ่านมาว่าเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว และนำความเปลี่ยนแปลงมาสู่สังคมหลายมิติ

ทั้งมิติที่เล็กที่สุดอย่างการดำเนินชีวิตประจำวัน การประกอบอาชีพ ไปจนถึงกระบวนการผลิตสินค้าหรือบริการ และโครงสร้างเศรษฐกิจของประเทศ กำลังจะเปลี่ยนไปด้วยนวัตกรรมใหม่ๆ อย่างปัญญาประดิษฐ์ (AI) Auto Machine Learning และอีกสารพัดที่กำลังจะเกิดขึ้นภายภาคหน้า ถ้าเราต้องการอยู่รอดในตลาดแรงงานท่ามกลางความก้าวหน้าเหล่านี้ ก็จำเป็นต้องเตรียมตัวรับมือ หาทักษะใหม่ให้แก่ตนเองและคนในประเทศ

แต่อีกด้านหนึ่ง สังคมไทยยังคงประสบกับปัญหาเรื้อรังเรื่องความเหลื่อมล้ำทางรายได้ ทำให้กลุ่มผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และกลุ่มคนชายขอบรับมือกับผลกระทบจากเทคโนโลยียากลำบากกว่าคนกลุ่มอื่น เพราะความขัดสนทำให้มีโอกาสพัฒนาตนเองน้อยลง ทั้งยังได้สัมผัสนวัตกรรมใหม่เป็นลำดับท้ายๆ ของสังคม การทำให้คนเหล่านี้มีทักษะอาชีพที่ตลาดแรงงานต้องการเพื่อเพิ่มรายได้และหลุดพ้นจากความยากจน จึงเป็นโจทย์ใหญ่ที่กสศ. เล็งเห็นและวางแผนเข้าไปช่วยแก้ไข

อย่างไรก็ตาม การช่วยเหลือกลุ่มคนดังกล่าวต้องอาศัยความร่วมมือ การระดมความคิดจากหลายภาคส่วนเพื่อค้นหาแนวทางอันเหมาะสม สาระจากการประชุมเมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2563 จึงเป็นการทบทวน 5 เรื่องสำคัญ ก่อนมุ่งหน้าวางแผนขับเคลื่อน สร้างทักษะแก่เหล่าแรงงานผู้ด้อยโอกาสและช่วยส่งเสริมคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป

#1

มองภาพ Disruptive Technology

ให้ครอบคลุมทั้งประวัติศาสตร์

การศึกษา และหน้าที่ของรัฐ

“Disruption หมายถึงการหยุดยั้ง ทำให้สิ่งที่เคยดำเนินมาเกิดความชะงักงัน”

ศาสตราภิชาน แล ดิลกวิทยรัตน์ จากคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เกริ่นถึงความหมายของศัพท์ที่อาจได้ยินจนคุ้นหู ก่อนขยายความ ‘สิ่งที่เคยดำเนินมา’ ว่าหมายถึงระบบอุตสาหกรรมและทักษะการทำงานของคนในสังคม

“เทคโนโลยีจะเข้าไปดัดแปลงคน ดัดแปลงกระบวนการการผลิต ทำให้ทักษะของคนซึ่งเคยใช้ทำงานแบบหนึ่งจะหมดประโยชน์ สิ่งที่เกิดขึ้นต่อคือคนตกงานจำนวนมาก เพราะมีหุ่นยนต์เข้าไปทำแทน อย่างที่เราเห็นว่าตอนนี้ งานบางชนิด เช่น พ่นสีรถยนต์ คนก็ไม่สามารถทำได้แล้ว เพราะคุณภาพไม่สม่ำเสมอ และลักษณะงานก็เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

“ส่วนที่ได้รับผลกระทบจาก Disruptive Technology มาก น่าจะเป็นอุตสาหกรรมขนาดกลางที่ใช้แรงงานคนเป็นหลัก และคนที่จะตกงานเพราะการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีอย่างชัดเจน คือกลุ่มแรงงานในระบบ

“ด้านแรงงานนอกระบบผมยังมองว่ามีความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยน มีอาชีพใหม่ๆ เกิดขึ้นและไม่มีรูปแบบการทำงานตายตัว อย่างที่เราเห็นว่าตอนนี้มีอาชีพขับมอเตอร์ไซค์รับจ้างส่งอาหาร หรือรับจ้างเข้าคิวเพื่อจองอสังหาฯ ดังนั้น เทียบกันแล้ว แรงงานนอกระบบอาจมีทางออกมากกว่าแรงงานในระบบ

“ถึงประเทศไทยจะถือว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่มีอัตราการว่างงานต่ำ แต่ถ้าผมตกงาน ผมก็คงไม่มานั่งภูมิใจกับตัวเลขการว่างงานต่ำหรอกครับ” ศาสตราภิชาน แล แสดงความเห็น

อันที่จริง ปรากฏการณ์ Technology Disruption นี้ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นเป็นครั้งแรก หากมีมาตลอดบนหน้าประวัติศาสตร์โลก และทุกๆ ครั้ง ล้วนแล้วแต่ส่งผลกระทบทำนองเดียวกัน นั่นคือเทคโนโลยีเข้ามาทดแทนคน ทำให้คนกลุ่มหนึ่งตกงาน จนต้องขวนขวายหาทักษะอาชีพแบบใหม่ๆ หรือไม่ ก็อาจจะสร้างความปั่นป่วนในสังคมระลอกถัดมา

“หากเราศึกษาประวัติศาสตร์ดูจะพบว่า ช่วงปฏิวัติอุตสาหกรรมปี 1770 เป็นต้นมา เทคโนโลยีเครื่องจักรไอน้ำได้เข้าไปแทนที่งานใช้แรงคน แรงสัตว์ และทำให้เกิดการผลิตสินค้าปริมาณมาก จนช่างฝีมือที่ดำรงชีพด้วยการทอผ้า การปั้นเครื่องปั้นดินเผา หรือหล่อโลหะตกงานกันบานตะเกียง กลายเป็นว่าเกิดขบวนการแอนตี้การใช้เครื่องจักร ที่เรียกว่าขบวนการ Luddite ก่อความวุ่นวายเผาโรงงานขึ้น” ศาสตราภิชาน แล ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ

“หรือจากประสบการณ์ของผม สมัยหนึ่งตำแหน่งเลขานุการเป็นตำแหน่งที่ได้เงินเดือนดีมาก และคนที่จะเป็นเลขาได้ต้องเก่งวิชาชวเลข ใครสอบได้ที่หนึ่งวิชาชวเลขจะมีโอกาสเข้าทำงานในบริษัทดังๆ แต่เมื่อมีเทคโนโลยีเทปอัดเสียงเกิดขึ้น ปรากฏว่าเลขาที่เคยจดชวเลขได้เร็วที่สุดกลับตกงาน มานั่งชงกาแฟให้นายอย่างเดียว เพราะความรู้ที่เคยถือว่าวิเศษสุดกลายเป็นศูนย์ นี่คือตัวอย่างหนึ่งของ Disruption ที่เห็นชัด”

ศาสตราภิชาน แล ยังเสริมว่า การที่ทักษะแบบเดิมใช้ไม่ได้อีกต่อไปอาจไม่ได้ส่งผลเสียต่อหน้าที่การงานเพียงเรื่องเดียว แต่ส่งผลถึง ‘หน้าตา’ ในสังคมของบุคคลนั้นอีกด้วย

“มีหนังสือเก่าเรื่องหนึ่งเล่าตัวอย่างเรื่อง Disruption ไว้น่าสนใจมาก คือ “ไหมอีสาน” เป็นเรื่องราวของครูคนหนึ่งคอยสอนวิธีการทำไหม กรอไหม สาวไหมให้แก่คนในชุมชน การที่เขามีทักษะการผลิตเช่นนี้ ทำให้คนมาเรียนรู้งานจากเขา ยกย่องชื่นชมเขา ใครแต่งงานก็เชิญเขาไปเป็นประธาน ใครตายก็เชิญเขาไปร่วมงานศพ แต่แล้ววันหนึ่งกลับมีโรงงานผลิตผ้าไหมไปตั้ง ทำให้จากเดิมที่ครูคนนี้เป็นแกนนำการผลิต ก็กลายเป็นลูกจ้างทอไหม ไม่ต่างจากคนอื่นๆ ในชุมชนซึ่งมีความรู้ด้อยกว่า  สถานะทางสังคมของเขาถูกลดขั้นลงมาเพราะการ disruption ฉะนั้น Disruptive Technology อาจไม่ได้เกี่ยวข้องแค่เรื่องการผลิต เรื่องเศรษฐกิจ แต่เป็นเรื่องของสังคม เรื่องศักดิ์ศรีของมนุษย์ด้วย”

ดังนั้น การสร้างทักษะให้สอดคล้องกับตลาดแรงงานยุคเทคโนโลยีกำลังเฟื่องฟูจึงเป็นโจทย์สำคัญ ซึ่งศาสตราภิชาน แล เห็นว่าควรเริ่มต้นจากระบบการศึกษา เพียงแต่ปัญหาหนึ่งซึ่งคาราคาซังจนถึงปัจจุบัน คือการเรียนในโรงเรียนส่วนใหญ่ไม่เคยช่วยสร้างทักษะที่ตรงกับความต้องการของตลาดเลย

“ประเด็นหนึ่งที่พูดกันบ่อยคือการศึกษาของเราไม่เอื้อต่อการทำมาหากิน มีงานวิจัยด้านเศรษฐศาสตร์หลายเรื่องที่สะท้อนว่าการศึกษาในปัจจุบันผลิตคนไม่สอดคล้องกับความต้องการของอุตสาหกรรม เมื่อเรียนจบแล้ว กลับต้องไปเทรนกับนายจ้างเหมือนนับหนึ่งใหม่ ไม่ก็ฝึกกับกรมพัฒนาฝีมือแรงงานเพื่อให้ทำงานได้ คำถามคือแล้วเราเรียนอะไรกันมา ทำไมจบแล้วถึงทำงานไม่ได้ ทักษะที่ระบบการศึกษาผลิต กับทักษะที่ตลาดต้องการยังจูนได้ไม่ตรงกันใช่หรือไม่?”

นอกจากประเด็นเรื่องเนื้อหาการเรียนการสอนใช้จริงไม่ได้ ศาสตราภิชาน แล ยังเพิ่มเติมว่าความเหลื่อมล้ำด้านการศึกษาก็เป็นอีกหนึ่งเรื่องสำคัญซึ่งไม่อาจมองข้าม โดยเฉพาะกลุ่มเด็กและแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์

“ประเด็นเรื่องการพัฒนาทักษะกับคนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ไม่ใช่แค่ปัญหาเฉพาะหน้าเรื่องการเปลี่ยนแปลงจากเทคโนโลยีอย่างเดียว แต่เป็นปัญหาที่รากฐานของการศึกษาและความเสมอภาค”

“ถ้าเรามองว่าการศึกษาเป็นการลงทุนสร้างทรัพย์สินในตัวบุคคล เราต้องพูดถึงปัญหาของระบบการศึกษากับโอกาสในการเข้าถึงความรู้ควบคู่ไปกับเรื่องการพัฒนาทักษะแรงงานด้วย ยกตัวอย่างที่บอกกันว่าหากรู้ภาษาอังกฤษจะสามารถเข้าถึงแหล่งความรู้ใหม่ๆ ใช้พัฒนาตัวเองได้ทั่วโลก แต่สำหรับกลุ่มคนขาดแคลนทุนทรัพย์นี้  การเรียนภาษาอังกฤษก็มีต้นทุน โรงเรียนที่สอนภาษาอังกฤษได้ดีก็มีค่าเทอมแพงกว่าโรงเรียนวัด เด็กที่จบโรงเรียนอินเตอร์มีโอกาสหางานทำที่ดีกว่า

“ต่อให้เราบอกว่าการลดความเหลื่อมล้ำของเราจะเป็นการผลักดันคนด้อยโอกาส คนข้างล่างขึ้นไปทัดเทียมกับคนข้างบน แต่ถ้าคนข้างบนยังไม่หันกลับมาช่วยเหลือกัน มัวแต่ตักตวงผลประโยชน์แบบมือใครยาวสาวได้สาวเอา ประโยชน์ที่จะเหลือให้คนข้างล่างอย่างไรมันก็น้อย ช่องว่างก็จะยิ่งห่างออกไปขึ้นทุกที ดังนั้น เราควรดูเรื่องการกระจายรายได้และทรัพย์สินในสังคม ปรับโครงสร้างของการจัดสรรงบประมาณ และบุคลากรที่จะเข้าไปช่วยเหลือในส่วนนี้ด้วย”

ขณะเดียวกัน ศาสตราภิชาน แล ยังแสดงทัศนะเพิ่มเติมว่า ปัจจัยด้านวัฒนธรรมในประเทศมีส่วนช่วยสร้างความก้าวหน้าด้านระบบการศึกษา โดยยกตัวอย่างประเทศเวียดนามว่า

“เวียดนามมีวัฒนธรรมคล้ายจีนและญี่ปุ่น คือสมาทานลัทธิขงจื๊อมาเป็นหลักดำเนินชีวิต ซึ่งลัทธินี้ให้ความสำคัญกับการศึกษามาก คนเวียดนามเชื่อว่าไม่ว่าใครก็ตามที่สอนเราครั้งเดียว คนคนนั้นจะเป็นครูของเราตลอดชีวิต ทำให้สังคมยกย่องอาชีพครูมาก แม้จะมีเงินเดือนไม่สูง แต่สถานะทางสังคมสูง ถ้าใครเรียนเก่ง เขาก็มักจะเรียนครูกัน นอกจากนี้เด็กเวียดนามยังขยันเรียนมาก เพราะส่วนใหญ่มีสภาพชีวิตลำบาก เขาจึงถือว่าความรู้เป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการยกระดับชีวิตตนเอง

“ดังนั้น ระบบศึกษาของเวียดนามพัฒนาได้เพราะมีจิตวิญญาณ ค่านิยมเรื่องนี้เป็นตัวผลักดันสำคัญ ไม่ใช่วิธีการวางแผนหรือใช้เทคโนโลยีมาเกี่ยวข้อง ถ้าเรามีฐานความเชื่อ ค่านิยมให้ยึดโยงเหมือนกันแบบเวียดนาม การพัฒนาอะไรสักอย่างก็จะง่าย”

อย่างไรก็ตาม ในทัศนะศาสตราภิชาน แล มองว่าสุดท้ายแล้ว ผู้มีบทบาทสำคัญที่สุดสำหรับการวางแผนรับมือผลกระทบจาก Technology Disruption คงหนีไม่พ้นความรับผิดชอบของรัฐบาล

“ถ้า Disruptive Technology เข้ามาสร้างความเปลี่ยนแปลงในประเทศเร็วโดยที่รัฐไม่ทันเข้ามาดูแล ผลกระทบทางสังคม เรื่องคนตกงาน ปัญหาเศรษฐกิจ ความวุ่นวายต่างๆ ต้องเกิดขึ้นแน่”

ศาสตราภิชาน แล ตั้งคำถามถึงการเตรียมพร้อมรับมือกระแสเทคโนโลยีที่นับวันจะคืบคลานเข้ามาใกล้ว่า “จากประวัติศาสตร์ความวุ่นวายในอังกฤษช่วงปฏิวัติอุตสาหกรรม ทำให้คนตระหนักได้ว่าบางทีเทคโนโลยีอาจไม่ได้เป็นสาเหตุของปัญหาที่แท้จริง ปัญหาที่แท้จริงคือความรับผิดชอบของนายทุนและรัฐบาลที่ควรจะเข้ามาช่วยเหลือ ถ้าวันนี้เกิดปรากฏการณ์ Technology Disruption จนทำให้คนตกงาน ความรับผิดชอบของนายจ้างที่ได้ประโยชน์จากการใช้เทคโนโลยีอยู่ที่ไหน ความรับผิดชอบของรัฐบาลที่ต้องการให้ใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันกับต่างประเทศได้อยู่ไหน วันนี้เรายังมองไม่เห็นตรงนี้เลยนะครับ”

หนึ่งในมาตรการรับมือ – หรืออย่างน้อยคุ้มครองลูกจ้างที่ดีที่สุดคือการใช้หลักนิติธรรม ทว่า จากที่ศาสตราภิชาน แล วิเคราะห์ตอนนี้ อาจจะเรียกได้ว่ากฎหมายในประเทศไทยยังเอื้อประโยชน์ให้นายจ้างมากกว่าลูกจ้าง

“ผมเห็นว่าหลายครั้ง พอธุรกิจมี Disruptive Technology เข้ามาแล้ว กฎหมายมีทางออกสำหรับนายจ้างเสมอ นายจ้างมีสิทธิ์เลิกจ้างได้ถ้าจ่ายค่าชดเชยตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งเป็นการกระทำที่เรียกได้ว่าถูกต้อง แต่อาจไม่ยุติธรรมต่อลูกจ้าง ตัวอย่างที่คล้ายกันเช่น เจ้าของห้างแห่งหนึ่งบอกลูกจ้างรายวันว่าให้ลางานได้เพราะกำลังประสบปัญหาเศรษฐกิจ  เขาจะรักษาตำแหน่งไว้ให้ แต่จะไม่ให้ค่าจ้างเหมือนปกติที่ลูกจ้างรายวันไม่มาทำก็ไม่ได้เงิน สิ่งนี้ถูกต้องตามกฎหมาย แต่ไม่เป็นธรรมกับลูกจ้างที่ต้องเอาปากท้องเป็นเดิมพัน

“จากประเด็นนี้เราต้องคิดต่อเรื่องความรับผิดชอบของนายจ้างสู่สังคม และรัฐในฐานะผู้ดูแลความสงบสุขของสังคม ถ้ารัฐยังรับมือกับ Disruptive Technology ที่จะเกิดขึ้นแน่ๆ ด้วยมาตราการเท่าที่มีอยู่ ด้วยกฎหมายเงินชดเชย กฎหมายประกันการว่างงานที่ยังมีข้อจำกัด คงไม่ทันการณ์ การปรับตัวรับมือต้องเกิดขึ้นไวกว่านี้”

และสิ่งที่สามารถเกิดขึ้นได้ไวที่สุดในห้วงเวลานี้ คือการที่รัฐเข้ามาส่งเสริม สนับสนุนการเรียนรู้ทักษะใหม่ โดยเข้ามามีส่วนช่วยพยากรณ์และออกแบบทักษะให้สอดคล้องกับความต้องการตลาดแรงงาน รวมถึงทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจประเทศในระยะยาว

“เราต้องพยากรณ์ความต้องการของตลาดแรงงาน อย่างน้อยในช่วง 5-10 ปีต่อจากนี้ว่าประเทศต้องการแรงงานที่มีทักษะเฉพาะหรือคุณสมบัติแบบไหนที่จะเข้ากันได้กับเทคโนโลยีรูปแบบใหม่ๆ และการที่เราจะสร้างคนขึ้นมารองรับกับความต้องการ ต้องนึกถึงโครงสร้างและทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ ตอนนี้เศรษฐกิจของเราขับเคลื่อนจากการท่องเที่ยวเป็นหลัก แต่มันเป็นเศรษฐกิจเปราะบาง ไม่แน่นอน ในวันนี้ที่เกิดโรคโควิด-19 นักท่องเที่ยวหายไป รายได้ประเทศก็หดหายตาม เราจึงต้องหันไปหาแกนกลางของเศรษฐกิจจากอุตสาหกรรมอื่นที่มั่นคงกว่านี้”

สุดท้าย ศาสตราภิชาน แล เน้นย้ำกว่ารัฐและหน่วยงานต่างๆ ต้องอย่าลืมนิยามคำว่า ‘Disruptive Technology’ ‘อุตสาหกรรม 4.0’ และ ‘ไทยแลนด์ 4.0’ ให้ชัดเจน เพื่อความเข้าใจที่ตรงกัน

“ตอนนี้เรายังพูดเรื่อง 2 อย่างซ้อนทับกัน คือ ‘ไทยแลนด์ 4.0’ กับ ‘อุตสาหกรรม 4.0’ ซึ่ง ไทยแลนด์ 4.0 คือการพัฒนาประเทศเพื่อข้ามพ้นกับดักรายได้ปานกลาง แต่อุตสาหกรรม 4.0 พูดถึงการนำเทคโนโลยีใหม่ๆ ซึ่งอาจเป็น Disruptive Technology เข้ามา จนอาจซ้ำเติมปัญหาการว่างงาน ทำให้รายได้โดยเฉลี่ยตกต่ำแทนที่จะขยับขึ้น ถ้าเราพูดกันไม่เคลียร์ สุดท้ายอาจจะเข้าใจผิด ออกนโยบายกันคนละทิศคนละทางก็ได้”

# 2

ทบทวนทักษะที่เคยมี มองหาทักษะใหม่

และต้นทุนแฝงของการฝึกแรงงานในระบบ

ในแง่บทบาทของรัฐด้านการช่วยเสริมทักษะให้แก่แรงงาน สง่า วงศ์ษาพาน ผู้แทนอธิบดีกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน กระทรวงแรงงาน กล่าวว่าที่ผ่านมา รัฐมอบอำนาจให้กรมพัฒนาฝีมือแรงงานดูแล ซึ่งทางกรมมีการปรับเปลี่ยน เพิ่มเติมกระบวนการฝึกฝีมือแรงงานมาตลอด

“นอกจากการฝึกเพื่อสร้างทักษะประกอบอาชีพ เรายังผลักดันให้เกิดมาตรฐานฝีมือแรงงานในแต่ละสายอาชีพ โดยประกอบไปด้วยเกณฑ์วัด 5 ด้าน คือ ด้านทักษะ องค์ความรู้ ความปลอดภัยในการทำงาน ความประณีตและฝีมือในการทำงาน และการใช้ทรัพยากรอย่างประหยัด เพื่อสร้างแรงงานคุณภาพสูง”

สง่าอธิบายว่ามาตรฐานเหล่านี้ ไม่เพียงทำให้ประเทศมีขีดความสามารถในการแข่งขันสูงขึ้น ยังทำให้คนที่ผ่านเกณฑ์สามารถขอขึ้นค่าแรงสูงกว่าค่าจ้างขั้นต่ำได้ถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งกรมพัฒนาฝีมือแรงงานกำลังขับเคลื่อนเรื่องกฎหมายมาตรฐานฝีมือแรงงานดังกล่าวให้เป็นรูปธรรมมากขึ้น พร้อมๆ กันนั้น ทางกรมยังคงตรวจสอบมาตรฐานทักษะอาชีพอันตรายบางประเภทที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อประชาชน เช่น ช่างไฟฟ้า ตามคำประกาศกระทรวงแรงงาน ที่มีมาก่อนหน้านี้อย่างเข้มข้น

“การช่วยพัฒนาทักษะฝีมือแรงงานอีกด้าน คือการตั้งเงินกองทุนตามพระราชบัญญัติพัฒนาส่งเสริมฝีมือแรงงาน พ.ศ.2545 เป็นกองทุนที่สนับสนุนให้สถานประกอบการกู้ยืมเพื่อไปพัฒนาทักษะแรงงานของตน

“หลายท่านอาจสงสัยว่าสถานประกอบการอาจมีเงินอยู่แล้ว จำเป็นต้องกู้ด้วยหรือ? ผมเรียนว่าสำหรับสถานประกอบการขนาดใหญ่คงไม่น่าเป็นห่วง ฝ่ายที่น่าห่วงคือ SMEs ไทย เพราะกลุ่มนี้ยังมีปัญหาเรื่องทักษะกำลังแรงงาน และยังต้องการความช่วยเหลือจากภาครัฐ กรมพัฒนาฝีมือแรงงานจึงมีเงินกองทุนนี้สำหรับสถานประกอบการขนาดเล็กถึงกลางได้มีโอกาสสร้างทักษะให้แก่คนในธุรกิจตนเอง”

คนอีกกลุ่มหนึ่งที่กรมพัฒนาฝีมือแรงงานเข้าไปมีส่วนช่วยดูแล คือกลุ่มเด็กยากจนที่ไม่สามารถเรียนต่อ แต่ก็ไม่สามารถเข้าทำงานได้เพราะอายุต่ำกว่าเกณฑ์

“เด็กยากจนส่วนหนึ่ง กว่าจะเข้าทำงานได้ก็ต้องมีอายุ 18 ปีตามกฎหมาย ระหว่างนั้นกรมพัฒนาฝีมือแรงงานก็ได้เข้าไปช่วยสอนทักษะอาชีพให้บางส่วน เพราะเราทิ้งคนเหล่านี้ไว้ข้างหลังไม่ได้ หลายคนผ่านการฝึกอาชีพจากกรมไป เช่น ทักษะการนวด การทำขนม เขาก็ได้เข้าทำงานเมื่ออายุถึงเกณฑ์” สง่าเล่า และเสริมว่าทักษะบางอย่าง เช่น ทอผ้า ทำอาหาร อาจจะฟังดูล้าสมัย แต่ในความเป็นจริง ทักษะเหล่านี้ยังคงสร้างรายได้ให้แก่บางชุมชนอยู่

“บางแห่งยังคงต้องการคนมีทักษะง่ายๆ อยู่ อย่างในชุมชนชาวม้ง เมื่อเราเข้าไปช่วยเหลือ สอนให้เขาตัดเย็บเสื้อผ้าเป็น เขาก็สามารถผลิตสินค้าเฉพาะตัวผสานกับภูมิปัญญาของเขา ส่งออกต่างประเทศมีรายได้”

อย่างไรก็ตาม เมื่อเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในโลกธุรกิจและอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้น สง่าเองก็ยอมรับว่า “กรมพัฒนาฝีมือแรงงานก็จำเป็นต้องหาทักษะใหม่ๆ ที่สอดรับกับโลกยุคใหม่ เช่น การเชื่อมเครื่องจักร ซ่อมแซมหุ่นยนต์ ดูแลเครื่องจักรใต้น้ำ เป็นต้น”

และอีกหนึ่งข้อเสนอจาก ภัทระ คำพิทักษ์ อนุกรรมการกำกับทิศทางโครงการฯ จากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เกี่ยวกับการฝึกทักษะแรงงานในอนาคตที่ควรคิดต่อคือ เรื่องต้นทุนค่าใช้จ่ายในการฝึกของแรงงาน

“ผมคิดว่าในอนาคตจะต้องคิดต่อว่าใครจ่ายต้นทุนในการฝึกทักษะแรงงาน อย่างนายจ้าง เขาจะยอมให้ลูกจ้างไม่มาทำงาน แล้วไปฝึกสักหนึ่งอาทิตย์โดยที่เขายังจ่ายเงินให้อยู่ไหม หรือถ้านายจ้างไม่จ่าย แต่ให้แรงงานลาไปฝึกทักษะได้ ลูกจ้างจะไปจริงหรือไม่”

“อันที่จริงการช่วยฝึกฝีมือให้แรงงานพร้อมๆ กับเทคโนโลยีที่กำลังเข้ามาเป็นเรื่องที่ดี แต่ปัญหาคือ ในเมื่อการส่งคนเข้ามามีต้นทุน ทั้งค่าธรรมเนียมฝึก ค่าเดินทาง ค่าข้าว แล้วยังมีค่าเสียโอกาสที่จะมีรายได้ของลูกจ้าง หรือค่าเสียโอกาสที่นายจ้างจะใช้ลูกจ้างทำงานหลังจ่ายเงินไปแล้ว ถ้าแรงงานต้องควักกระเป๋าตัวเองจ่าย ก็คงไม่มีใครอยากมา หรือถ้าจะมาก็คงเป็นตอนถูกเลิกจ้างแล้ว เพราะตอนนั้นคงว่าง ต้องมาสร้างทักษะใหม่ให้สอดรับกับตลาดแรงงาน เพื่อจะได้หางานใหม่

“แม้ว่าเราจะมีบริการฝึกให้พร้อม แต่บริการอย่างเดียวคงไม่พอ เราต้องแจงรายจ่ายในการฝึก ทั้งรายจ่ายจริงและรายจ่าย นี่เป็นเงื่อนไขแฝงที่เราต้องฝ่าไปให้ได้ มิฉะนั้นแผนที่วางไว้คงไม่ประสบความสำเร็จ” ภัทระทิ้งท้าย

# 3

วางแผนทักษะสำหรับแรงงานนอกระบบ

และแรงงานในอนาคต

การฝึกทักษะแรงงานโดยกรมพัฒนาฝีมือแรงงานนั้นเป็นแนวทางที่ช่วยส่งเสริมแรงงานในระบบ แต่สำหรับกลุ่มแรงงานนอกระบบ ผู้ประกอบการรายย่อย และกลุ่มที่กำลังจะเข้าสู่ตลาดแรงงานในภายภาคหน้าอย่างนักเรียนยากจน ก็จำเป็นต้องเตรียมความพร้อมรับมือความปั่นป่วนที่อาจเกิดขึ้นจากเทคโนโลยีตั้งแต่วันนี้เช่นเดียวกัน

“การสร้างทักษะใหม่เพื่อให้คนไม่ตกงาน เป็นความคิดที่มองแรงงานในระบบ แต่สำหรับกลุ่มคนนอกระบบ เช่น พ่อค้าแม่ค้า คนขายก๋วยเตี๋ยว เราต้องตั้งคำถามให้ถูกว่าคนเหล่านี้จะถูก disrupt จากอะไร” ดร.ธนานนท์ บัวทอง นักวิจัยจากสถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ชวนคิด

“สิ่งที่ควรคุยกับแรงงานนอกระบบ คือรูปแบบการทำงานแบบ Gig Economy และเทรนด์ที่คนกำลังเข้าสู่ความเป็นแพลตฟอร์มมากขึ้น เขาต้องปรับตัวตามเทคโนโลยีให้ทัน รวมถึงปรับ mindset ตัวเอง เปิดรับมุมมองอาชีพใหม่ๆ เพราะความรู้เดิมๆ วิถีชีวิตแบบเดิมๆ อาจใช้ได้ไม่ได้แล้ว ยกตัวอย่างปัจจุบัน เราจะเห็นคนคนหนึ่งมีได้หลายอาชีพ เป็นมอเตอร์ไซค์รับจ้างที่ขับ grab ส่งเอกสารด้วย เราต้องให้เขาได้เห็นว่าโลกมันกว้างกว่าเดิม และมีโอกาสทางอาชีพที่หลากหลายจากเทคโนโลยีมากกว่าเดิม

“ด้านคนที่จะเข้าสู่ตลาดแรงงานในอนาคต อย่างเด็กยากจน นอกจากเราจะช่วยส่งเสริมเรื่องทุนทรัพย์ ก็ควรจะต้องไกด์เขาว่า งานแบบไหนที่คนกำลังขาดแคลน ควรจะมีทักษะแบบไหน แนะนำให้เด็กเหล่านี้เข้ารับการศึกษาที่ตรงสาย จบไปจะได้มีโอกาสประกอบอาชีพ สร้างรายได้ให้ครอบครัว” ดร.ธนานนท์กล่าว

ด้าน ดร.มนทกานต์ ฉิมมามี นักวิจัยจากสถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเองก็เห็นด้วยในประเด็นเรื่องส่งเสริมการเลือกเรียนของเด็กยากจน

“เด็กยากจนอาจแบ่งได้เป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือกลุ่มที่กำลังจะพ้นจากประตูโรงเรียนและไม่รู้ว่าตัวเองต้องไปทำอะไรต่อ กับอีกกลุ่มหนึ่งคือกลุ่มรอเข้าประตูนิคมอุตสาหกรรม อาจเป็นได้ทั้งเด็กที่ไม่มีเงินเรียนต่อ กับเด็กที่ต้องออกจากระบบการศึกษามาทำงาน บางคนพยายามโกงอายุเพื่อให้ได้ทำงานเสียด้วยซ้ำ เด็กเหล่านี้ถือเป็นกลุ่มเปราะบางที่เราต้องใส่ใจ

“ปัญหาในขณะนี้คือ เราขาดการแนะนำอาชีพอย่างจริงจังในโรงเรียน มีเพียงครูแนะแนวเบื้องต้น ไม่ได้แนะนำเป็นรายบุคคลว่าเด็กคนนี้เหมาะกับอาชีพอะไร ฉะนั้นเด็กจะไม่รู้ทิศทางของตัวเอง ถ้าเราช่วยชี้ให้เขาเห็นว่าตนเหมาะกับอะไร สามารถเข้าไปอยู่ในภาคส่วนไหน หรืออย่างน้อยสามารถมีตำแหน่งอะไรในอุตสาหกรรม ก็จะทำให้มีเป้าหมายในการฝึกฝนทักษะอาชีพ เลือกเรียนได้ตรงสายชัดเจน พัฒนาศักยภาพตนเองได้ดีขึ้น” ดร.มนทกานต์เสนอ

# 4

Mindset คือพื้นฐานสำคัญที่สุด

ของการพัฒนาตนเองให้เท่าทันโลก

การมีทักษะวิชาชีพสอดคล้องกับยุคสมัยอาจทำให้คนรอดพ้นจากการตกงานชั่วระยะเวลาหนึ่ง แต่เมื่อมองไปข้างหน้า การเผชิญกับโลกที่เปลี่ยนแปลงไปไม่เคยหยุดนิ่ง ย่อมต้องมีวิธีคิด หรือ Mindset ที่พร้อมปรับตัว และเรียนรู้สิ่งใหม่ด้วย

ในฐานะที่ จรัล งามวิโรจน์เจริญ Chief Data Scientist และ VP of Data Innovation Lab   บริษัทเซอร์ทิส คลุกคลีอยู่ในแวดวงเทคโนโลยีมานาน เขามองว่าทุกวันนี้นวัตกรรมใหม่ๆ เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว และชาญฉลาดมากขึ้นทุกที

“เมื่อ 4 ปีที่แล้ว เราเริ่มต้นคุยกันเรื่อง Data Science หรือการนำข้อมูลมาทำให้เกิดประโยชน์ กลายเป็นการพัฒนาเครื่องมือต่างๆ จากเครื่องมือด้านสถิติ เป็น AI เป็น Machine Learning ซึ่งมีอัลกอริทึมเรียนรู้จากชุดข้อมูลและสรุปหาอินไซด์บางอย่าง จนทุกวันนี้ อีกเทรนด์หนึ่งซึ่งกำลังมาแรง คือ Automatic Machine Learning (Auto ML) ที่สามารถใส่ข้อมูลลงไปให้โปรแกรม generate ออกมาเป็นโมเดล พร้อมเลือกชุดข้อมูลที่ดีที่สุดให้คุณใช้งาน

“ต้องบอกว่าพัฒนาการของนวัตกรรมเปลี่ยนไปรวดเร็วมาก 4 ปีที่ผ่านมา ทักษะที่ผมเคยใช้ทำงานด้าน Data Science เองก็หมดอายุไปแล้ว กลายเป็นความรู้พื้นฐาน ก.ไก่ ข.ไข่ ของการทำงานสมัยนี้

ตอนนี้เราได้เห็น Auto ML ซึ่งเกือบจะมาแทนที่ Data Scientist แล้ว เพราะมันสามารถตัดสินใจได้ด้วยตัวเอง เริ่มเป็น Generative Technology ที่สามารถเขียนโค้ด สร้างภาพ สร้างสิ่งต่างๆ ได้ด้วยตัวเอง ไม่ใช่แค่ Responsive Technology ที่เราต้องใส่ข้อมูลให้มันประมวลผล และในอนาคต มันคิดว่าความก้าวหน้าต่างๆ จะใช้เวลาสั้นลงกว่านี้”

จากความก้าวหน้าที่ผ่านมา ทำให้จรัลคิดว่าการถอดบทเรียนจากเทคโนโลยี และสอนทักษะใหม่แก่คนอาจไม่ทันการณ์ ในทางกลับกัน การสร้าง Mindset รักการเรียนรู้ พัฒนาตัวเอง และทักษะที่สำคัญแทบทุกยุคสมัยอย่าง Critical Thinking น่าจะเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ทำให้แรงงานอยู่รอดได้อย่างมั่นคง

“จากประสบการณ์ที่ผมได้เป็นอาจารย์สอนนักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งต่างๆ ผมมองว่าสิ่งที่เราควรจะทำคือ การสร้างทักษะ Critical Thinking ให้แก่เด็ก ฝึกเด็กตั้งคำถามให้เป็น เพราะถ้าตั้งคำถามไม่เป็นจะทำให้เขาขาดการเรียนรู้ได้ด้วยตัวเอง เดี๋ยวนี้เรามีการสร้าง Open Innovation เป็นแหล่งความรู้ สร้าง Community of Learning หรือมี   Crowdsourcing ที่เปิดกว้างมากมาย ความรู้จึงไม่ได้จำกัดอยู่ในวงผู้เชี่ยวชาญอย่างเดียว การฝึกให้เด็กเรียนรู้ได้ด้วยตัวเอง รวมถึงมีทักษะภาษาอังกฤษสำหรับเข้าถึงแหล่งข้อมูลใหม่ได้เองจึงเป็นเรื่องสำคัญ

“นอกจากนี้ เราควรต้องมี Mindset แบบ Growth mindset คือเชื่อว่าตัวเองสามารถพัฒนาได้และกล้าลงมือทำ หรือไม่ ก็ต้องมี Mindset เรื่องความถึก ความอดทน ต่อให้รู้น้อย แต่ขยัน คิดว่าเราทำได้จึงทำ ถ้าสร้าง Mindset เหล่านี้ได้ เดี๋ยวทักษะเฉพาะทาง (specific skill) จะตามมาเอง

“หากเราทำให้คนด้อยโอกาส ขาดแคลนทุนทรัพย์ หรือแรงงานที่ต้องเรียนรู้ทักษะใหม่ มีเครื่องมือที่สามารถเรียนรู้ด้วยตัวเองได้ มี Mindset ที่ดี แบบนี้ภาระจะไม่ตกอยู่ที่รัฐจนเกินไป ไม่ต้องคอยพึ่งพารัฐหรือใครในการช่วยสร้างอาชีพให้ตัวเอง” จรัลตบท้าย

# 5

เอกชนลงมือช่วยชุมชน

อีกหนึ่งทางรอดจากปรากฏการณ์

Technology Disruption

ไม่เพียงภาครัฐ หรือองค์กรอิสระเท่านั้นที่สามารถยื่นมือช่วยเหลือแรงงานให้รอดพ้นจากผลกระทบของ Technology Disruption ในฝั่งตัวแทนภาคเอกชน อย่าง พรเทพ เจริญผลจันทร์ ผู้จัดการส่วนชุมชนสัมพันธ์ บริษัท เบทาโกร จำกัด (มหาชน) ก็แสดงให้เห็นว่า นายจ้างสามารถช่วยเหลือแรงงานและชุมชนได้เช่นกัน

“ในฐานะตัวแทนจากภาคเอกชน เรายอมรับว่าบริษัทและโรงงานก็จำเป็นต้องนำเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามาช่วยดำเนินการ” พรเทพกล่าว “แต่เราเองก็คิดด้วยเช่นกันว่า จะออกแบบทักษะใหม่ๆ อย่างไรให้กับแรงงานของเรา ในเมื่อเราสามารถพยากรณ์ได้ว่าต้องนำเครื่องจักรเข้ามาเท่าไร ต้องควบคุม และดูแลรักษาอย่างไรบ้าง ดังนั้น เราจะช่วยเพิ่มทักษะดังกล่าวให้กับแรงงาน เพื่อให้เขาได้ปรับตัว และทำงานต่อไปได้”

นอกจากแรงงานใต้สังกัดของตน พรเทพยังเพิ่มเติมว่า นายจ้างหรือนายทุนยังสามารถช่วยเหลือคนตกงานจากปรากฏการณ์ Technology Disruption ในชุมชนใกล้เคียงโรงงานได้เช่นกัน

“ ถ้าตกงานกลับมา เราอาจจะไม่มีตำแหน่งว่างในโรงงานให้ก็จริง แต่เราสามารถสนับสนุน รับซื้อสินค้า วัตถุดิบ งานฝีมือจากเขามาได้ ตัวอย่างเช่น มีบางคนตกงาน กลับมาปลูกข้าวโพดที่บ้าน เราก็รับซื้อข้าวโพดของเขามาเลี้ยงสัตว์ ใครปลูกพืชผัก ก็รับซื้อมาให้พนักงานของเรากิน บางที่เรายังให้ชุมชนช่วยจัดทำเครื่องอุปโภคบริโภคจากงานฝีมือของเขา เช่น ทำไม้กวาดแล้วมาส่งให้เราใช้ หรือไม่ ก็ช่วยหาลู่ทางให้สินค้าของชุมชนได้ส่งออกผ่านเครือข่ายของเรา และช่วยสอนเขาเรื่องการออม การขยายกิจการ ช่วยทำธนาคารพัฒนาชุมชน”

พรเทพชี้ให้เห็นว่า การดำเนินธุรกิจที่ยั่งยืน ไม่ใช่แค่การเน้นเอาตัวรอดใต้บริบทความเปลี่ยนแปลง สอนทักษะแค่ให้คนในสังกัดไม่ตกงาน แต่เป็นการช่วยเหลือให้ทุกฝ่ายปรับตัวไปพร้อมๆ กัน ตั้งแต่ลูกจ้างของตน ไปจนถึงชุมชนแวดล้อมโรงงาน

“ทุกวันนี้เมื่อเราต้องการคนที่มีทักษะเฉพาะ เช่น ช่างดูแลแอร์ เครื่องยนต์ เราก็จะบอกให้คนชุมชนได้รู้ และถามว่าใครพอมีทักษะส่วนไหนหรือไม่ ขาดแคลนหรือสามารถเรียนรู้อะไรได้บ้าง ทำแบบนี้ชุมชนก็จะได้รู้ความต้องการและปรับตัวตามทัน

“ถ้าเราทำให้คนในชุมชนมีทักษะที่สามารถสนับสนุนอุตสาหกรรมในท้องถิ่นได้ ก็จะทำให้ทุกฝ่ายอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืนขึ้น”

มองปัญหาในปรากฏการณ์ Technology Disruption ให้ครอบคลุมทุกด้าน – ทบทวนทักษะที่เคยมี และวางแผนทักษะแห่งอนาคต ทั้งแรงงานในระบบและนอกระบบ – เติมด้วย Mindset แห่งการเรียนรู้ — พร้อมตระหนักเรื่องความยั่งยืนในระดับชุมชน

ทั้งหมดคือกุญแจสำคัญที่จะทำให้เราพร้อมเดินหน้ารับมือกับความเปลี่ยนแปลงจากเทคโนโลยีต่อไป

The post 5 กุญแจสำคัญ สำหรับการพาแรงงานไทยฝ่าฟัน Technology Disruption first appeared on กสศ..

บริษัท เอสโซ่(ประเทศไทย) จำกัด(มหาชน) ESSO จัดงานมอบทุนการศึกษา ‘เอสโซ่ปันน้ำใจ พาน้องกลับห้องเรียน’ ปีที่ 2 โดยจับมือกับ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.) สมทบเงินอุดหนุนนักเรียนทุนเสมอภาคในจังหวัดจันทบุรี จับมือบริษัทในเครือและพันธมิตรทางธุรกิจ มุ่งเป้าส่งเสริมเด็กขาดโอกาสเสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษาจากสถานการณ์ COVID-19 พร้อมเชิญชวนภาคเอกชนและประชาชนทั่วไป ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการยกระดับการศึกษาของประเทศ

ดร.อดิศักดิ์ แจ้งกมลกุลชัย ประธานกรรมการและกรรมการผู้จัดการ เอสโซ่ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า โครงการนี้เป็นผลจากความสำเร็จที่เกิดขึ้นในปีก่อน(2562) ที่เอสโซ่ร่วมกับ กสศ. ระดมทุนการศึกษาเพื่อการศึกษาของเด็กๆ ได้ราว 1.6 ล้านบาท และได้นำไปช่วยเหลือน้องนักเรียนทุนเสมอภาคในจังหวัดเพชรบุรี น่าน และนครนายก

สำหรับในปีนี้ ทางเอสโซ่มีความภูมิใจที่ทำให้งานระดมทุนเกิดขึ้นได้อีกครั้ง แม้ต้องเผชิญกับสถานการณ์ COVID-19 ที่ภาคธุรกิจเกือบทุกแห่งต้องประสบปัญหาด้านเศรษฐกิจ แต่เอสโซ่และบริษัทในเครือ รวมถึงพันธมิตรทางธุรกิจ สามารถระดมเงินทุนให้น้องๆ ได้ถึงกว่า 2 .5 ล้านบาท ซึ่งเป็นจำนวนมากขึ้นเกือบ 2 เท่าของกิจกรรมในปีก่อน

การทำงานที่ทวนกระแสในขณะที่สภาพเศรษฐกิจไม่เอื้ออำนวยนี้ เกิดขึ้นได้เพราะแรงกายแรงใจ จิตอาสา และความสามารถของคนในบริษัทเอสโซ่ทุกคน ตั้งแต่ผู้บริหารระดับสูงไปจนถึงพนักงานทั้งหมดกว่า 3,000 คน โดยเฉพาะนอกจากเอสโซ่ ยังมีบริษัทเอ็กซอนโมบิล ประเทศไทย ผู้บริหารสถานีบริการน้ำมัน Esso และตัวแทนจำหน่ายน้ำมันหล่อลื่นโมบิล ซึ่งการที่จะรวบรวมพลังของคนจำนวนมากให้แข็งแรงได้ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่เราสามารถทำให้เกิดผลสำเร็จได้ นั่นเพราะปลายทางของงานคือประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นกับส่วนรวม โดยวันนี้เราสามารถระดมทุนเพื่อเป็นทุนการศึกษาให้แก่โรงเรียนในความดูแลของ กสศ. ได้ถึง 25 แห่ง ในจังหวัดจันทบุรี และจะเป็นจุดเริ่มต้นในการขยายความช่วยเหลือไปยังจังหวัดอื่น ๆ ที่มีความจำเป็นเร่งด่วนต่อไป

เชื่อมั่น ระบบ iSEE ของ กสศ. เปลี่ยนเงินทุกบาทให้เกิดประโยชน์สูงสุด
พร้อมเชิญชวน ‘ทุกคนสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาการศึกษาไทย’

ประธานกรรมการและกรรมการผู้จัดการ เอสโซ่ (ประเทศไทย)  จำกัด (มหาชน)  กล่าวต่อไปว่า เอสโซ่มีนโยบายสนับสนุนด้านการศึกษา และมีกิจกรรมระดมทุนเพื่อนักเรียนด้อยโอกาสทั่วประเทศมาเป็นระยะเวลายาวนาน จนถึงปีที่ผ่านมาได้เข้ามาร่วมงานกับ กสศ. เพราะเล็งเห็นในพันธกิจและวัตถุประสงค์ด้านการศึกษาที่ชัดเจน โดยเฉพาะระบบ iSEE ที่ กสศ. นำมาใช้เพื่อคัดกรองและระบุตัวตนพร้อมรายละเอียดต่าง ๆ ของเด็กนักเรียนทุนเสมอภาคได้เป็นรายคน ซึ่งเรามองว่าจะสามารถช่วยพัฒนาการศึกษาในประเทศได้อย่างก้าวกระโดด

“เมื่อเราสามารถระบุเด็กที่เขามีความต้องการพิเศษหรือเร่งด่วนรายคนได้ จะทำให้ความช่วยเหลือเข้าไปถึงเด็กและครอบครัวได้ตรงจุด ทั้งยังจะเป็นจุดเริ่มต้นของโครงการต่างๆ อีกมากมาย ที่จะเกิดขึ้นเพื่อสนับสนุนโอกาสทางการศึกษาของน้องๆ กลุ่มนี้ที่กระจายอยู่ทั่วประเทศได้ ก่อนที่เขาจะต้องหลุดออกจากระบบการศึกษาไป สิ่งที่ตามมาคือ iSEE ทำให้เราสามารถติดตามผลได้ว่าทุนที่มอบลงไปจะทำประโยชน์โดยตรงกับนักเรียนกลุ่มนี้ ทั้งในด้านการศึกษา สุขภาพ พัฒนาการ และชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เพื่อให้เขาเติบโตขึ้นมาเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศต่อไปในอนาคต”

“เราอยากให้ทุกคนมองเห็นว่าจริงๆ แล้วใครก็เป็นส่วนหนึ่งของการยกระดับการศึกษาไทยได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นบริษัทเอกชนขนาดใหญ่ เอสโซ่เราเป็นเพียงบริษัทแรกๆ ที่เห็นประโยชน์จากวิธีการและระบบที่ กสศ. ได้บริหารจัดการอยู่ ซึ่งเราอยากเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยทำให้บริษัทเอกชนอื่นๆ หรือใครก็ตามที่ประสงค์อยากสนับสนุนการศึกษาของน้องๆ กลุ่มนี้ เข้ามาร่วมมือกัน กสศ. ถือเป็นช่องทางหนึ่งที่คุณจะมั่นใจได้ว่าทุนทุกบาททุกสตางค์ที่ส่งมานั้นสำคัญจริงๆ จึงอยากขอเชิญชวนให้ทุกท่านมาช่วยกันทำให้โครงการลักษณะนี้สำเร็จและขยายผลกว้างออกไปอีก” ดร.อดิศักดิ์ กล่าว

กสศ. คือ’น้ำมันหล่อลื่น’ เพื่อทำให้การปฏิรูปการศึกษาเป็นไปได้เร็วขึ้น

นายภัทระ คำพิทักษ์ กรรมการบริหารกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า ต้องขอบคุณ บริษัท เอสโซ่ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) ที่เข้ามาร่วมสนับสนุนทุนการศึกษานักเรียนยากจนพิเศษในความดูแลของ กสศ. โดยเฉพาะในปีนี้ที่ภาวะทางเศรษฐกิจไม่เอื้ออำนวย เงินทุนที่ทางเอสโซ่มอบให้เด็กๆ จึงนับว่าจะส่งผลต่อการศึกษาของเด็กอย่างมหาศาล

กสศ. มีภารกิจสำคัญคือดูแลด้านการศึกษาของประเทศ ทั้งในการช่วยเหลือเด็กด้อยโอกาสให้เรียนจบการศึกษาพื้นฐาน รวมถึงส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้พัฒนาตนเองตลอดชีวิต เราถูกออกแบบมาให้เป็นน้ำมันหล่อลื่น เพื่อที่จะทำให้ระบบการปฏิรูปการศึกษาเกิดได้เร็วขึ้น โดยร่วมมือกับภาคธุรกิจเอกชนต่างๆ ในการส่งเสริมให้เด็กๆ ได้มีอาหารเช้า มีค่าเดินทางไปโรงเรียน ซึ่งเป็นส่วนที่จะช่วยหนุนให้เด็กมีโอกาสอยู่ในระบบการศึกษาได้จนถึงปลายทาง

“เรามีหน้าที่หล่อลื่นเชื่อมโยงภาคีและประชาชนทั่วไป เพื่อทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้นในระบบการศึกษา เราสร้างระบบ iSEE ขึ้นมาเพื่อบันทึกติดตามเด็กที่เขาจำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนให้อยู่ในการศึกษาขั้นพื้นฐานไปจนจบการศึกษา โดยได้รับความร่วมมือจากครูทั่วประเทศ ระบบนี้ออกแบบมาให้ทำงานออนไลน์ ครูจะช่วยในการติดตามปัจจัยแวดล้อมของเด็ก โดยดูไปถึงบ้านแต่ละหลัง ว่าเด็กมีความเป็นอยู่อย่างไร มีความเสี่ยงต่อการหลุดจากระบบแค่ไหน หรือต้องการความช่วยเหลือใดเร่งด่วน”

“จากสถานการณ์ COVID-19 ประเทศเรามีเด็กที่สุ่มเสี่ยงต่อการหลุดจากระบบเพิ่มขึ้นอีกราว 3-4 แสนคน จากเดิมที่มีเด็กกว่า 8 แสนคนที่ กสศ. ดูแลอยู่ การระดมทุนที่มาจากความร่วมมือของภาคเอกชนจึงมีความสำคัญมาก สิ่งที่เอสโซ่ทำจึงไม่ใช่เพียงการช่วยเหลือสังคมในรูปบแบบ CSR เท่านั้น แต่ยังเป็นการพัฒนาประเทศและการศึกษาที่ลึกถึงสามระดับ หนึ่งคือ All for Education หรือปวงชนเพื่อการศึกษา อันเป็นคติหรือปรัชญาการศึกษาที่ถูกพูดถึงในระดับสากล ส่วนที่สองคือการแสดงให้เห็นว่า 126 ปีของบริษัทเอสโซ่ ได้มีการคืนสิ่งดีๆ กลับสู่สังคมมาโดยตลอด และลำดับที่สามคือในระดับครอบครัวของเด็กๆ ซึ่งสิ่งที่เกิดขึ้นจากกิจกรรมครั้งนี้ไม่ใช่เพียงผลที่ตกไปสู่เด็กๆ แต่ยังเป็นการช่วยเหลือครอบครัวของเขาด้วย”

สิ่งที่ท่านทำจึงไม่ได้เพียงช่วยงาน กสศ. แต่นี่คือการช่วยเหลือสังคมและประเทศชาติ ด้วยการให้ที่ไม่สิ้นสุด เพราะเรากำลังสร้างรากฐานสังคม ที่เด็กๆ เหล่านี้จะเติบโตขึ้นมาเป็นพลเมืองคุณภาพ และเผื่อแผ่โอกาสไปให้ผู้อื่นต่อไป ซึ่งนี่เป็นความหมายของการศึกษาเพื่อสร้างอนาคต นายภัทระ  กล่าว

การมีภาคเอกชนเข้ามาร่วมสนับสนุน จะช่วยให้สังคมมองเห็นกลุ่มเป้าหมายชัดเจนขึ้น

ทางด้าน ศาสตราจารย์ ดร.สมพงษ์ จิตระดับ ที่ปรึกษา กสศ. กล่าวว่า บริษัทเอสโซ่ทำให้เราแน่ใจได้ว่ามีเด็กอีกจำนวนหนึ่งที่จะมีโอกาสเรียนหนังสือเพิ่มขึ้น ทั้งนี้ ไม่ใช่เพียงเงินทุนที่นำมามอบให้ แต่หมายถึงการเปิดประตูสู่การปฏิรูปการศึกษา โดยภาคเอกชนอื่นๆ หรือสังคมโดยรวมจะได้มองเห็นกลุ่มเป้าหมายของ กสศ. ชัดขึ้น และจะทำให้เกิดความร่วมมืออื่นๆ ตามมา ซึ่งเงินทุนจากส่วนนี้ กสศ. จะนำไปทำโครงการอื่นๆ ที่ครอบคลุมการดูแลและพัฒนาการของเด็กกลุ่มนี้ให้ดียิ่งขึ้นไปอีก

The post เอสโซ่ยืนยันความเชื่อมั่นในระบบ iSEE ระดมทุนต่อเนื่องปีที่ 2 พร้อมบอกต่อ ‘ใครๆ ก็มีส่วนร่วมได้’ first appeared on กสศ..

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่โจ้ และมูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อท้องถิ่น เปิดเวทีพัฒนาศักยภาพและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การบริหารจัดการโครงการ เพื่อเปิดโอกาสและติดอาวุธให้กับแรงงานผู้ด้อยโอกาสที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ สำหรับพื้นที่ภาคเหนือ สำนักส่งเสริมการมีส่วนร่วม นวัตกรรมและทุนการศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จัดเวทีพัฒนาศักยภาพและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภาคเหนือ ครั้งที่ 1 ในการเตรียมความพร้อม และการบริหารจัดการโครงการ (Project Management) ภายใต้โครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส จัดขึ้นระหว่างวันที่ 20-21 มกราคม 2563 ณ ฮอไรซั่น วิลเลจแอนด์รีสอร์ท สวนพฤกษศาสตร์ทวีชล อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่

การจัดเวทีในครั้งนี้ มีเป้าหมายสำคัญเพื่อเตรียมความพร้อมการดำเนินโครงการให้เกิดการเรียนรู้ ความเข้าใจแนวคิด การดำเนินงาน และคาดหวังเพื่อให้เกิดมิตรภาพร่วมกันระหว่างโครงการต่างๆ โดยมี นายภัทระ คำพิทักษ์ กรรมการบริหารกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ให้ข้อคิดและทำความเข้าใจโครงการฯ ว่าการดำเนินโครงการดังกล่าวเป็นโครงการนำร่อง โดยมีเป้าหมายเพื่อพัฒนาทักษะแรงงานขาดแคลนทุนทรัพย์ และด้อยโอกาสให้เป็นผู้ประกอบการรุ่นใหม่ และช่วยผลักดันฝีมือแรงงาน โดยใช้ชุมชนเป็นฐานนำร่องใน 50 พื้นที่ทั่วประเทศ สำหรับเวทีพัฒนาศักยภาพและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภาคเหนือ ครั้งนี้เป็นเวทีที่เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้การทำโครงการ ได้รู้จักเครือข่ายการทำงานใหม่ๆ รวมทั้งเรียนรู้ปัญหาและอุปสรรคที่อาจเกิดขึ้นในการดำเนินโครงการ

นายภัทระ คำพิทักษ์ กรรมการบริหาร กสศ.

สำหรับในวันแรกเป็นการเตรียมความพร้อมและกิจกรรมเพื่อการเรียนรู้ร่วมกัน ทบทวนเป้าหมาย ความพร้อมและความเสี่ยง ตลอดจนค้นหาความฝัน ความหวัง และแรงบันดาลใจร่วมกัน ผู้เข้าร่วมกิจกรรม ได้เรียนรู้การทำงานเป็นทีม รู้จักการวางแผนการทำงาน การแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า และการพัฒนาศักยภาพของตนเองและทีมที่มีอยู่ รวมถึงการทำงานตามบทบาทหน้าที่ของตนเอง ควบคู่กับการวางเป้าหมายร่วมกันกับกสศ.

นอกจากนี้ ยังได้เรียนรู้ความพร้อมและความเสี่ยงในการทำโครงการฯ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้วิธีการทำงานกับชุมชน ส่วนในวันที่สองเป็นการทบทวนเส้นทางการดำเนินโครงการ แลกเปลี่ยนแบ่งปัน และสรุปภาพรวมทั้งหมด รวมถึงทบทวนเส้นทางการทำงานผ่านไทม์ไลน์ ควบคู่กับการเรียนรู้โครงการอื่นๆ เพื่อนำไปปรับใช้กับโครงการของตนเองในการทำงานให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

The post กสศ.เปิดเวทีพัฒนาศักยภาพฯแรงงานด้อยโอกาส first appeared on กสศ..