โจทย์ในครั้งนี้ คือ ‘นวัตกรรมเพื่อเสริมศักยภาพและเพิ่มความเสมอภาคทางการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนในจังหวัดพะเยา สุรินทร์ และปัตตานี’ ซึ่งแต่ละพื้นที่ต่างมีปัญหาและบริบทแตกต่างกัน

ภายในงานมีการตั้งโจทย์ที่ชวนให้ขบคิด ได้แก่ 1) นวัตกรรมการเรียนรู้สำหรับเด็กพิการทางสมอง จังหวัดพะเยา 2) นวัตกรรมการเรียนรู้และฝึกฝนทักษะอาชีพสำหรับเด็กนอกระบบการศึกษา จังหวัดสุรินทร์ และ 3) กลไกการบริหารจัดการกองทุน เพื่อการจัดสรรโอกาสทางการศึกษาสู่เด็กและเยาวชนในพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ จังหวัดปัตตานี

อิษฎ์ ปักกันต์ธร นักวิชาการบริหารแผนงาน สำนักพัฒนาการเรียนรู้เชิงพื้นที่ (Area-based Education: ABE) กสศ. อธิบายที่มาและการดำเนินงานจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ โดยระบุถึงความสำคัญของการพัฒนากลไกระดับพื้นที่จากโจทย์ร่วมกันของแต่ละจังหวัด เพื่อการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน พร้อมด้วยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม 

นอกจากนี้ ยังได้รับความร่วมมือจาก School of change makers และ Change Lab เป็นผู้บอกเล่าปัญหาที่พบในแต่ละพื้นที่ คลี่ให้เห็นถึงความซับซ้อน ยุ่งเหยิง และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากปัญหาที่เกิดขึ้น ก่อนที่จะเตรียมความพร้อมให้เหล่านวัตกรเลือกสรรโจทย์ ขบคิดนวัตกรรม เพื่อการคิดอย่างเป็นระบบและแก้ปัญหาได้อย่างครบวงจร

ทว่ากิจกรรม Opportunity Day ไม่ได้จบเพียงเท่านี้ ผู้ที่สนใจสานต่อการศึกษาเชิงพื้นที่สามารถนำนวัตกรรมของตัวเองในการแก้ปัญหา 1 ใน 3 โจทย์ข้างต้น ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบเดี่ยวหรือทีม มานำเสนอต่อ Equity Lab กสศ. ในวันที่ 19 เมษายน 2566 โดย 3 ทีมที่ได้รับคัดเลือก จะได้รับทุนสนับสนุน 100,000 บาท เพื่อนำไปใช้พัฒนานวัตกรรมต่อไป

The post #Equitylab เปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนและสร้างสรรค์นวัตกรรมการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ 3 จังหวัด พะเยา สุรินทร์ และปัตตานี first appeared on กสศ..

จังหวัดพะเยา มีโจทย์การทำงานกับเด็กเยาวชนพิการทั้งในและนอกระบบการศึกษา โดยมุ่งสานต่อภารกิจ ‘เมืองแห่งการเรียนรู้ (Learning City)’ โดยองค์การยูเนสโก พัฒนาการเรียนรู้ที่ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายทุกกลุ่ม มุ่งลดการเข้าไม่ถึงการเรียนรู้ สวัสดิการ และการบริการสุขภาพ ผ่านการแลกเปลี่ยนทุนทรัพยากรและการทำงานระหว่างหน่วยงานในจังหวัด อาทิ อบจ. กศน. ศูนย์การศึกษาพิเศษ วางแนวทางส่งเสริมการเรียนรู้ ผ่านการสำรวจความสนใจและจัดกิจกรรมบนฐานความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย 

การรวมภาคีเครือข่ายระดับจังหวัด ทำให้เกิดการระดมทรัพยากรระหว่างหน่วยงาน นำสิ่งที่มีอยู่มาพัฒนาขึ้นเป็นนวัตกรรมใหม่ ให้เหมาะสม ทั่วถึง และมีประสิทธิภาพมากขึ้น ตั้งแต่การจัดตั้ง ‘ศูนย์การศึกษาพิเศษ 26 แห่ง’ เป็นแหล่งเรียนรู้ในอำเภอต่าง ๆ โดยจัดทำหลักสูตร Upskill-Reskill ที่ผู้เรียนสามารถเก็บหน่วยกิต รับประกาศนียบัตร และเข้าศึกษาต่อได้ที่มหาวิทยาลัยพะเยา

นอกจากนี้ยังมี ‘โมเดลนวัตกรรมเพื่อสังคม’ โดยชักชวนภาคเอกชนและกลุ่มวิสาหกิจชุมชน เข้ามามีส่วนร่วมในการคัดเด็กเยาวชนจากศูนย์การศึกษาพิเศษ เพื่อนำเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ ฝึกทักษะอาชีพ และรับเข้าทำงานเป็นลำดับ 

สำหรับการศึกษานอกโรงเรียนหรือการศึกษาตามอัธยาศัย กศน.อำเภอเมืองพะเยา ได้ลงพื้นที่ค้นหา สำรวจความต้องการ และรับนักเรียนผู้พิการ 1,466 คนที่สนใจ เข้าเรียนในระดับชั้น ม.ปลาย ตามแนวทางการส่งเสริมอาชีพบนพื้นฐานการศึกษาตามอัธยาศัย

การทำงานบูรณาการเชิงพื้นที่สู่การเป็น ‘จังหวัดจัดการตนเอง’ นั้นทำให้จังหวัดพะเยาสามารถจัดตั้ง ‘กองการศึกษาจังหวัด’ ขับเคลื่อนกลไกโดยศึกษาธิการจังหวัด กศน. เทศบาลเมืองพะเยา ร่วมระดมทรัพยากรและงบประมาณ กำหนดวาระประชุม และวางแผนดำเนินงานที่สอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมาย รวมถึงติดตามผลงานเป็นระยะ มีการจัดทำ Website ที่เชื่อมโยงข้อมูลการเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ทุกแห่งในจังหวัด เพื่อสนับสนุนการผลักดันส่งต่อกลุ่มเป้าหมายให้ถึงมือนวัตกรชุมชน ที่จะพาไปสู่การพัฒนาการเรียนรู้กลุ่มเป้าหมายแบบเฉพาะทาง   

และนอกจากนี้ยังมีการดูแลสุขภาพด้วยกิจกรรม Workshop ส่งเสริมคุณภาพชีวิต โดยมีโรงพยาบาลเวชชารักษ์ จ.ลำปาง ช่วยประเมินสุขภาพกายไปจนถึงสุขภาพใจให้กับกลุ่มเป้าหมาย พร้อมเก็บข้อมูลสำหรับวางแผนการดูแลช่วยเหลือ และจัดกิจกรรมที่ตรงกับความต้องการในระยะยาว

การฝ่าอุปสรรคและแรงหนุนเสริม

เนื่องจากภูมิประเทศส่วนใหญ่ของพะเยาเป็นภูเขา อุปสรรคสำคัญของการขยายการทำงานให้เต็มพื้นที่จังหวัด จึงเป็นเรื่องการเดินทาง ตลอดจนงบประมาณ และเวลาการทำงานที่ไม่ตรงกันของบุคลากร คณะทำงานจึงใช้วิธีกระจายลงพื้นที่ตามความสะดวกเรื่องเวลาและระยะทาง จากนั้นนำข้อมูลกลับมาจัดประชุมออนไลน์เพื่อแลกเปลี่ยนสังเคราะห์ และวางแผนทำงานในขั้นตอนต่อไป

อีกหนึ่งความท้าทายของคณะทำงานคือ การพบเจอกลุ่มเป้าหมาย แต่ยังไม่อาจสรุปได้ถึงความต้องการ หรือแรงบันดาลใจในการศึกษาและการประกอบอาชีพ คณะทำงานกองการศึกษาจังหวัดได้ใช้วิธีเสริมแรงด้วยองค์ความรู้ และกิจกรรมที่แตกต่างหลากหลาย จนกลุ่มเป้าหมายพบสิ่งที่สนใจ จากนั้นจึงผลักดันให้ไปต่อ โดยมีหน่วยงานเฉพาะทางพร้อมส่งต่อ-รองรับ โดยไม่เร่งรัดกลุ่มเป้าหมาย ทั้งยังพร้อมปรับเปลี่ยนแผนงานไปตามความสนใจที่อาจเปลี่ยนแปลงในระหว่างทาง

และท้ายที่สุด คณะทำงานจังหวัดพะเยาได้เสนอว่า แรงหนุนเสริมที่จังหวัดพะเยาต้องการจาก กสศ. มากที่สุด คือ ‘ต้นแบบการทำงานที่สอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมาย’ หรือ ‘หลักสูตรเฉพาะทาง’ ที่จะช่วยส่งเสริมให้งานที่ทางจังหวัดทำอยู่แล้ว มีประสิทธิภาพและไปต่อได้เร็วยิ่งขึ้น ซึ่ง กสศ. เองจะช่วยหนุนเสริมข้อเสนอดังกล่าวไปอย่างต่อเนื่อง

การจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ (Area-based Education) แก้จุดเจ็บ เย็บจุดขาด “อยากให้การศึกษาเป็นแบบไหน ให้ชุมชนเป็นผู้ออกแบบ”

The post ‘พะเยา’ เมืองแห่งการเรียนรู้ (Learning City) เพื่อสร้างโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาสำหรับทุกคน first appeared on กสศ..