เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2566 ที่ผ่านมา มีการลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ “เพื่อการดำเนินงานส่งเสริมผู้เรียนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์หรือด้อยโอกาสให้ได้รับการศึกษาต่อสายอาชีพชั้นสูง และสร้างความเข้มแข็งสถานศึกษาในการยกระดับผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน” โดยได้กำหนดระยะเวลาให้มีความต่อเนื่องไปอีก 12 ปี เพื่อร่วมกันป้องกันเยาวชนหลุดจากระบบด้วยโมเดลการศึกษายุติความยากจนข้ามรุ่น สร้างกำลังคนอาชีวะสมรรถนะสูง “เรียนฟรีแล้วได้วุฒิ ได้งาน ได้เงิน” ตอบโจทย์ตลาดแรงงานและชีวิตผู้เรียนต่อไป

เพื่อให้วาระสำคัญในการสร้างกำลังคนอาชีวะสมรรถนะสูง ถูกขับเคลื่อนไปอย่างเข้มแข็ง ช่วงหนึ่งได้มีการเปิดวงคุยทางวิชาการที่ว่าด้วย “นวัตกรรมการทำงานและแนวทางการขยายผลเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาสายอาชีพและพัฒนาทุนมนุษย์ได้อย่างยั่งยืน” โดยมี ดร.นิรุตต์ บุตรแสนลี ผู้อำนวยการสำนักวิจัยและพัฒนาการอาชีวศึกษา สอศ. ผู้ช่วยศาสตราจารย์อานนท์ นิยมผล คณบดีคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี แพทย์หญิงศุทรา เอื้ออภิสิทธิ์วงศ์ สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชนิศา ตันติเฉลิม อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ คุณพรเทพ เจริญผลจันทร์ ผู้จัดการส่วนชุมชนสัมพันธ์ บริษัท เบทาโกร จำกัด (มหาชน) ร่วมวงเสวนา

กสศ. ชวนลงลึกในรายละเอียดจากการสรุปจากบทสนทนาดังต่อไปนี้

‘อาชีวะ’ คือการศึกษาแห่งอนาคต

ดร.นิรุตต์ บุตรแสนลี ผู้อำนวยการสำนักวิจัยและพัฒนาการอาชีวศึกษา สอศ. กล่าวว่า สอศ. เป็นองค์กรหลักที่มีหน้าที่ผลิตและพัฒนากำลังคนสายอาชีพ เพื่อขับเคลื่อนภาคอุตสาหกรรมการผลิตของประเทศ อาชีวศึกษาจึงเป็นการศึกษาแห่งอนาคตที่จะเติบโตไปบนพื้นฐานของการเข้าถึงโอกาสอย่างเสมอภาคและยั่งยืน

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าปัจจุบันจะมีการจัดการศึกษาที่หลากหลายและเข้าถึงคนทุกกลุ่มมากขึ้น หากผลวิจัยยังชี้ว่ามีเยาวชนวัย 15-24 ปี ราว 1 ล้านคนที่เข้าไม่ถึงโอกาส วิสัยทัศน์ของ สอศ. จึงมุ่งไปที่การนำเยาวชนกลุ่มนี้ที่มีความสนใจและมีศักยภาพ เข้าเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการผลิตและพัฒนา ‘คนสายอาชีวะสมรรถนะสูง’ เพื่อรองรับการพัฒนาประเทศ และนำมาสู่การจับมือกับ กสศ. ในโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง

“เพราะโลกกำลังเคลื่อนไปอย่างรวดเร็วในทุกทาง อาชีพต่าง ๆ เปลี่ยนแปลง วิธีการทำงานเปลี่ยนไป โครงการนี้จึงเป็นโมเดลที่จะเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาคนที่ตอบโจทย์การขับเคลื่อนประเทศ 

“สำหรับอาชีวศึกษาที่มีกำลังคนตั้งแต่ระดับ ปวช. ปวส. จนถึงปริญญาตรี เพิ่มขึ้นราว 1 ล้านคนในทุกปี จำเป็นต้องปรับสภาพตามให้ทัน ต้องเติมสมรรถนะที่จำเป็น ควบคู่ไปกับการดึงเอาเยาวชนกลุ่มด้อยโอกาสที่มีความสามารถให้ได้เข้ารับการพัฒนาตนเอง ผ่านการค้นหา คัดกรอง คัดเลือกผู้เรียนที่ตรงคุณสมบัติ แล้วจัดการเรียนการสอนที่เติมเต็มด้วยหลักสูตรทันสมัย มีการดูแลเรื่องสภาพแวดล้อมและสภาพจิตใจโดยหน่วยงานเฉพาะทาง 

“ท้ายที่สุดเรามีการออกแบบหลักสูตรที่กำหนดสมรรถนะผู้เรียนโดยสถานประกอบการ เพื่อการันตีคุณภาพนักศึกษา และการันตีว่าผู้เรียนจะมีเส้นทางความก้าวหน้าในอาชีพ ตั้งแต่วันแรกที่ก้าวเข้าสู่การเป็นนักศึกษาทุน”

ปลุกแรงบันดาลใจด้วยบรรยากาศการเรียนในสถานประกอบการ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ อานนท์ นิยมผล คณบดีคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ในฐานะ ‘คณะหนุนเสริม’ โครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง กล่าวว่า ประสบการณ์ทำงานต่อเนื่องตั้งแต่เริ่มโครงการเมื่อปี 2562 ทำให้เกิดนวัตกรรมต่าง ๆ และเกิดการเติบโตของเครือข่ายสถาบันอาชีวศึกษาและสถานประกอบการที่เข้มแข็ง

โจทย์การดูแลเชิงลึกมีเป้าหมายว่า นักศึกษาทุนต้องจบการศึกษาตามเกณฑ์ และมีทักษะขั้นสูง มีสุขภาพใจที่ดี ได้เรียนรู้การจัดการด้านการเงิน คณะหนุนเสริมได้สร้างทีมดูแลให้คำปรึกษาร่วมแก้ปัญหาในทุกมิติ มีการปรับปรุงทุกปีเพื่อสนับสนุนให้สถานศึกษาในโครงการมีกระบวนการเรียนการสอนที่เหมาะสมในแต่ละสาขา นอกจากนี้ยังปลูกฝังทักษะและความเข้าใจเชิงพื้นที่ เกี่ยวกับแนวคิดการพัฒนาเส้นทางอาชีพร่วมไปกับชุมชนและสถานประกอบการในชุมชน

“คณะหนุนเสริมได้ร่วมกับสถานศึกษาพัฒนาหลักสูตรสร้างสมรรถนะที่เชื่อมโยงกับสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน และที่สำคัญคือการเข้าร่วมของสถานประกอบการ ในการถ่ายทอดองค์ความรู้และช่วยออกแบบการผลิตบุคลากรให้ตรงกับความต้องการของตลาด ความต้องการในภูมิภาค และความต้องการเชิงพื้นที่ นักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงจะได้เตรียมความพร้อมเข้าสู่โลกการทำงาน ด้วยระบบทวิภาคีที่ผู้เรียนจะได้สัมผัสบรรยากาศการประกอบอาชีพควบคู่กับการเรียนรู้ จนเกิดแรงขับในการสร้างแรงบันดาลใจให้มองไปถึงความสำเร็จและความก้าวหน้า 

“ด้วยรูปแบบดังกล่าวนี้ นักศึกษาจะได้รับการทดสอบวัดระดับว่ามีศักยภาพเพียงพอในการทำงานจริง รวมถึงสถาบันและคณะหนุนเสริมโครงการยังมีการติดตามต่อเนื่องไปถึงการทำงานหลังจบการศึกษา เพื่อนำมาถอดบทเรียน ปรับปรุงระบบผลิตให้ลดข้อจำกัดได้มากที่สุด จนมั่นใจว่าแนวทางนี้จะเป็นเหมือน ‘คู่มือต้นแบบ’ ของการจัดการศึกษาสายอาชีพที่ช่วยยกระดับความสามารถผู้เรียน เป็นการศึกษาที่การันตีการมีงานทำและเปลี่ยนแปลงคุณภาพชีวิตตนเองและคนในครอบครัวได้อย่างยั่งยืน”

การศึกษาเสมอภาคจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อคนที่ติดลบได้รับการเติมเต็ม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชนิศา ตันติเฉลิม อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวถึงการศึกษาเพื่อการมีงานทำ ในแง่มุมของการศึกษาพิเศษเพื่อผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษว่า ความเหลื่อมล้ำจะลดลงด้วยการเติมความเสมอภาค และความเสมอภาคนั้นจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อบุคคลที่ติดลบด้วยอุปสรรคต่าง ๆ ได้รับการช่วยเหลือเพิ่มเติมให้เข้าถึงโอกาสอย่างเท่าเทียม ดังนั้น ‘การศึกษาพิเศษ’ จึงมีความสำคัญมากกับการทำงานในส่วนนี้

ข้อมูลจากกรมส่งเสริมคุณภาพชีวิตคนพิการระบุว่า โอกาสเข้าถึงการศึกษาที่น้อยกว่าคนทั่วไป ทำให้คนพิการที่มีราว 3 ล้านคน (ข้อมูลปี 2566) จบการศึกษาสูงสุดที่ระดับชั้นประถมศึกษา ขณะที่สถานศึกษาในระดับสูงกว่าภาคบังคับ อาทิ อาชีวศึกษา หรืออุดมศึกษา ยังเปิดรับจำนวนไม่มาก โครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงจึงเป็นทางออกสำคัญที่จะช่วยขยายโอกาสให้กับผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษมากขึ้น

“นวัตกรรมที่จะช่วยให้การศึกษาของกลุ่มผู้มีความต้องการพิเศษได้รับการเติมเต็ม คือการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือที่รองรับผู้เรียนได้เป็นรายบุคคล เพราะความต้องการพิเศษนั้นมีหลากหลาย เรามีผู้เรียนที่หูไม่ได้ยิน ตามองไม่เห็น เคลื่อนไหวร่างกายไม่ได้ ดังนั้นต้องมีการเตรียมการตั้งแต่ออกแบบสถานที่เรียน การเดินทาง รวมถึงความพร้อมของครู และผู้ช่วยผู้ดูแลในด้านต่าง ๆ

“เมื่อเจาะลึกลงไปที่ตัวผู้เรียน สิ่งหนึ่งที่พบคือต้องมีการสร้างแรงบันดาลใจในการค้นหาสิ่งที่สนใจและถนัด โดยต้องเติมเต็มให้เกิดความเชื่อมั่นในตนเอง สามารถดึงศักยภาพที่แฝงอยู่ภายในออกมาให้ได้ เช่น คนที่หูไม่ได้ยิน แต่มีความถนัดด้านกราฟิก ก็ต้องได้รับการผลักดันให้ตรงจุด ต่อมาคือการสื่อสารไปยังสังคมให้เข้าใจและยอมรับว่าน้อง ๆ กลุ่มนี้มีความสามารถและทำงานได้จริง 

“นอกจากนี้การมีเครือข่ายสถาบันสายอาชีพที่ทำงานร่วมกับสถานประกอบการจะเป็นการเปิดประตูบานแรก เพื่อแสดงให้สังคมเห็นว่า ถ้าเรามีการดูแลและเติมทักษะที่เหมาะสมและมีเส้นทางต่อยอดระยะยาว ภาพของผู้มีความต้องการพิเศษที่เรียนจบการศึกษาระดับสูงและเข้าทำงานในสถานประกอบการได้ทันทีก็จะมีให้เห็นเพิ่มขึ้น และจะยิ่งขยายสาขาอาชีพออกไป”

ผศ.ดร.ชนิศา กล่าวว่า การเปิดรับผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษของสถาบันอาชีวศึกษาไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่สิ่งที่จะขับเคลื่อนให้เป็นระบบที่ยั่งยืนได้ คือเครือข่ายสถานศึกษาและสถานประกอบการ ที่จะบอกสังคมว่าน้อง ๆ กลุ่มนี้เรียนได้ ทำงานได้ และทำได้ดีด้วย ขอเพียงให้การศึกษามาช่วยพัฒนาให้เกิดความพร้อม แล้วพ่อแม่ผู้ปกครองของน้อง ๆ กลุ่มนี้ รวมถึงสถานประกอบการอื่น ๆ ก็จะเปิดใจ เชื่อมั่น และมองเห็นศักยภาพร่วมกัน แล้วเมื่อนั้นสังคมของเราจะเป็นพื้นที่ของโอกาส และเปลี่ยนไปในทิศทางที่ดีขึ้น

สมรรถนะจะดีได้ สุขภาวะจิตใจต้องดีด้วย

แพทย์หญิงศุทรา เอื้ออภิสิทธิ์วงศ์ จิตแพทย์เด็ก วัยรุ่น และครอบครัว สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต กล่าวว่า กรมสุขภาพจิตทำงานกับ กสศ. ในโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงตั้งแต่จุดเริ่มต้น โดยพัฒนาระบบเสริมสร้างทักษะชีวิตและดูแลช่วยเหลือนักศึกษาทุน เนื่องด้วยพื้นฐานความเปราะบางเรื่องเศรษฐกิจที่เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพจิต ทำให้มีการทำงานที่ครอบคลุมทั้งตัวนักศึกษา ผู้ปกครอง เพื่อรองรับความเสี่ยงด้านต่าง ๆ รวมถึงร่วมกับสถานบริการทางการแพทย์เพื่อเชื่อมโยงการส่งต่อกรณีเร่งด่วน ให้ได้รับการดูแลที่เหมาะสมและทันสถานการณ์

“สถาบันสุขภาพจิตฯ มีการสำรวจข้อมูลแวดล้อมเพื่อเข้าถึงสุขภาวะจิตใจ โดยกรมสุขภาพจิตได้ทำ MOU ร่วมกับ สอศ. เพื่อทำงานกับนักศึกษาสายอาชีพทุกคน ไม่เฉพาะในโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง อย่างไรก็ตาม สำหรับกลุ่มนักศึกษาทุนฯ เรามีระบบเสริมสร้างทักษะชีวิตและดูแลช่วยเหลือที่มุ่งไปที่การใช้ชีวิตในสังคม เช่น การสื่อสารเชิงบวก 

“นอกจากนี้ยังมีระบบส่งต่อระหว่างสถานศึกษากับสถาบันสุขภาพจิตที่เข้มแข็ง มีครูแกนนำที่ดูแลสุขภาวะจิตใจ สร้างพื้นที่ปลอดภัยในการสื่อสารอารมณ์ เพื่อให้น้อง ๆ ได้ถ่ายทอดความเครียดกังวลได้โดยไม่มีการตัดสิน ครูกลุ่มนี้จึงเป็นประตูบานแรกที่พร้อมเปิดรับเด็กในทุกสถานการณ์ แต่หากประเมินแล้วว่าเกินความสามารถของครู ก็สามารถส่งต่อมายังหน่วยงานรองรับที่มีหมอเป็นโค้ชคอยรับฟังและให้ความช่วยเหลือครูอีกทอดหนึ่ง

“เราเชื่อว่าจุดเริ่มต้นของการศึกษา คือการเสริมทักษะชีวิต มีการดูแลจิตใจที่เหมาะสม รู้เท่าทันสัญญาณความเสี่ยง แน่นอนว่าการที่จะทำให้นักศึกษาเปิดใจต้องใช้เวลา แต่ถ้าเราช่วยกันส่งเสริมให้มีการจัดการกับความรู้สึก ความเครียดกังวล และความไม่สบายใจต่าง ๆ ให้ผู้เรียนสามารถพูดและแสดงออกได้โดยไม่รู้สึกผิด ลดการแบ่งแยก ตีตรา และอคติของผู้รับฟัง การสื่อสารในเรื่องสุขภาพจิตใจที่ซับซ้อนก็จะทำได้ง่ายขึ้น”

โมเดลต้นแบบอาชีวะ เปลี่ยนภาพอนาคตของอุตสาหกรรมและสถานประกอบการ

พรเทพ เจริญผลจันทร์ ผู้จัดการส่วนชุมชนสัมพันธ์ บริษัท เบทาโกร จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง คือความร่วมมือพัฒนานวัตกรรมที่ไม่ใช่แค่ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา แต่คือการพัฒนาระบบเพื่อสร้างกำลังคนในอุตสาหกรรมต่าง ๆ ที่ตอบโจทย์การทำงานได้จริง

“เพราะอาชีวศึกษาคือต้นทางของแหล่งผลิตกำลังคนให้กับสถานประกอบการต่าง ๆ การพัฒนาเยาวชนภายใต้การออกแบบหลักสูตรร่วมกัน ทั้งการเรียนการสอน การฝึกงาน จึงเป็นการตอบโจทย์ที่ตรงจุด เบทาโกรมีโอกาสทำงานในโครงการตั้งแต่ขั้นตอนการคัดกรองนักศึกษาทุน ทำให้เห็นการพัฒนาตลอดกระบวนการว่าแต่ละคนมีความพร้อมในทักษะทุกด้าน

“ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ทำให้เราเห็นนวัตกรรมการศึกษาใหม่ที่มีการดูแลความเป็นอยู่ของผู้เรียน มีการปรับหลักสูตรให้ตรงตามความต้องการของสถานประกอบการ มีการเสริมความเข้มแข็งทางจิตใจ และมีพื้นที่สำหรับผู้มีความต้องการพิเศษ ผมมองว่านี่คือฐานรากอันแข็งแรงของการศึกษาสายอาชีพที่บ่มเพาะบุคลากรคุณภาพเพื่อไปสู่การทำงาน โดยสถานประกอบการจะได้กำลังคนที่ทำงานได้ทันที มีทักษะความสามารถตรงตามความต้องการและพัฒนาต่อยอดได้ มีความเข้าใจและมีความอดทนต่อสภาพแวดล้อมและทิศทางการเติบโตขององค์กร ซึ่งเป็นประโยชน์กับทุก ๆ ฝ่าย”

พรเทพ กล่าวว่า แม้เป้าหมายสำคัญของโครงการจะมุ่งเน้นที่การพัฒนานักศึกษาและสถานศึกษา แต่วันนี้เมื่อผ่านมาถึงรุ่นที่ 5 ทุกฝ่ายได้เห็นร่วมกันแล้วว่า ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงยังช่วยพัฒนาครอบครัวผู้ปกครองของนักศึกษา และพัฒนาไปถึงสถานประกอบการ เกิดเป็นโมเดลการเรียนการสอนสายอาชีพที่ไม่ได้การรันตีแค่การมีงานทำ แต่การันตีไปถึงความก้าวหน้าในเส้นทางอาชีพที่รออยู่ในวันข้างหน้า

“ถ้าโมเดลลักษณะนี้ขยายออกไปในสถานศึกษาสายอาชีพทุกแห่ง อนาคตเราจะได้เห็นภาพที่สถานประกอบการต้องแข่งขันกันยื่นข้อเสนอให้นักศึกษาสายอาชีพเลือก ว่าจะทำยังไงให้น้อง ๆ มาทำงานกับเรา ผมคิดว่าการทำงานครั้งนี้คือนวัตกรรมต้นแบบของการยกระดับอาชีวศึกษาของประเทศไทย และยกระดับมาตรฐานการผลิตกำลังคนที่เป็นหัวใจของการผลิตของประเทศ และเชื่อว่าสถานประกอบการหลายแห่งก็ยินดีร่วมขับเคลื่อนไปด้วยกัน”

ข่าวที่เกี่ยวข้อง กสศ. – สอศ. ป้องกันเยาวชนหลุดจากระบบด้วยโมเดลการศึกษายุติความยากจนข้ามรุ่น สร้างกำลังคนอาชีวะสมรรถนะสูง “เรียนฟรีแล้วได้วุฒิ ได้งาน ได้เงิน” ตอบโจทย์ตลาดแรงงานและชีวิตผู้เรียน

The post “ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง” เรียนฟรี ได้วุฒิ ได้งาน ได้เงิน ตอบโจทย์ตลาดแรงงานและชีวิตผู้เรียน first appeared on กสศ..

ดร.ชอล ฮี คิม กล่าวว่า ระบบไมซ์เตอร์ในเกาหลีใต้มี 4 หลักสูตร โดยหลักสูตรที่นิยมคือออโตโมทิฟ โดยรูปแบบจะเป็นการฝึกอบรมอาชีพ เพิ่มศักยภาพ มีระบบรูปแบบที่ชัดเจน เสริมสร้างความสามารถนำไปใช้ได้จริง ออกไปประกอบอาชีพได้ และปฏิรูปจากการศึกษาที่เน้นเชิงปริมาณเป็นเน้นคุณภาพ  ทำให้ตอนนี้เกาหลีใต้พัฒนาไปได้อย่างรวดเร็วซึ่งส่วนหนึ่งมาจากการช่วยเหลือจากรัฐบาล  โดยหลักสูตรไมซ์สเตอร์ไฮ สคูล เทียบได้กับหลักสูตร ม.ปลาย ที่เมื่อเรียนจบสามารถสอบเข้ามหาวิทยาลัยได้เช่นกัน หลักสูตรนี้จะเน้นการพัฒนาแรงงานอาชีพ

ทั้งนี้ ในการปรับปรุงนโยบายอาชีวะศึกษาที่ผ่านมาได้เน้นไปที่เรื่องความสามารถการทำงาน​ระบบเนื้อหาเทคโนโลยี  ทัศนคติที่จำเป็นในการปฏิบัติงานอุตสาหกรรม ตลอดจน ความสามารถมาตรฐานชาติ ​(National Competency Standard) หรือ NCS ที่มีความจำเป็นในการนำมาใช้ในหลักสูตรและประยุกต์ใช้จริง อีกทั้งยังช่วยขยายระบบคู่ขนานที่ยึดการฝึกงานเป็น ทำให้แนวโน้มนักเรียนมัธยมปลายของประเทศเกาหลีใต้ ใ​ห้ความสนใจหันมาเรียนอาชีวศึกษา หลักดังกล่าวเริ่มต้นในเกาหลีใต้ ช่วงปี 2007 และ นำเสนอเป็นแผนงานได้ในปี 2008  มีวัตถุประสงค์เพื่อให้การศึกษาอาชีวะเติบโต เกิดความเชี่ยวชาญและเน้นความถนัด ความสนใจของนักเรียนเป็นหลัก

ปรับหลักสูตรให้เข้ากับฐานทรัพยากร 8 ภูมิภาค
และความต้องการของอุตสาหกรรมในพื้นที่

ดร.ซอล ฮี คิม ยังกล่าวว่า  การพัฒนาหลักสูตรไมซ์สเตอร์ของเกาหลีใต้เน้นยุทธศาสตร์  3 ข้อสำคัญ ​ คือ  1.กำหนดเส้นทางอาชีพสู่การเป็นไมซ์สเตอร์ โดยสร้างโอกาส เพิ่มวุฒิการศึกษาต่อหลังจากได้งาน  2.ปฏิรูประเบียบการศึกษาไมซ์สเตอร์ไฮ สคูล โดยได้รับการสนับสนุนจากระดับชาติ และ 3.ทำให้ผู้เรียนจบแล้วนำความรู้ไปประกอบอาชีพได้จริง ไม่เฉพาะแต่ในเกาหลีใต้ แต่ยังรวมถึงประเทศอื่นด้วย  ซึ่งมีข้อดีคือได้รับการสนับสนุนจากระดับชาติ ทำให้ยกเว้นค่าเล่าเรียน ให้ทุนการศึกษากับผู้เรียน ค่าหอพัก วัสดุอุปกรณ์พื้นฐานแก่ผู้เรียน  ซึ่งได้ยินมาว่าประเทศไทยก็มีองค์กรช่วยสนับสนุนทุนทรัพย์กับผู้เรียน หวังว่าจะให้การสนับสนุนได้เพียงพอจนจบหลักสูตรได้อย่างราบรื่น

อย่างไรก็ตาม การดำเนินการของโรงเรียนไมซ์สเตอร์ จะจัดห้องเรียนที่มีนักเรียนประมาณ 20 คน เพื่อให้ได้รับการสอนอย่างทั่วถึง หลักสูตรจะเน้นเสริมสร้างทักษะแต่ละบุคคล ไปจนถึงการเรียนภาษาต่างประเทศเพื่อนำไปต่อยอด  อีกทั้งในช่วงเย็นหลังเลิกเรียนมีชั่วโมงว่างก็จะมีโปรแกรมเสริมที่เป็นประโยชน์หลากหลายรูปแบบ โดยทั่วประเทศจะแบ่งเป็น 8 ภูมิภาค ในแต่ละภูมิภาคมีทรัพยากรที่แตกต่างกัน ดังนั้นหลักสูตรแต่ละภูมิภาค ก็จะปรับให้เข้ากับภูมิภาค  รวมทั้งปรับให้เข้ากับความต้องการของอุตสาหกรรม  และเมื่อจบการศึกษาจะมีการส่งต่อให้ถูกว่าจ้างโดยองค์กรที่เหมาะสมกับบุคคลนั้นๆ  ปัจจุบันมีบริษัทใหญ่เข้าร่วมหลักสูตรกับไมซ์สเตอร์จำนวนมาก

ดร.ซอล ฮี คิม กล่าวว่า ในช่วงการแพร่ระบาดของเชื้อโควิด-19 หลักสูตรได้รับผลกระทบไม่สามารถทำงานในสถานที่ปกติได้ จึงแก้ปัญหาด้วยการทำงานผ่านวิดีโอและทำเป็นวิดีโอคอนเทนต์ ให้นักเรียนได้เรียนด้วยตัวเองและฝึกตามได้ ในขณะที่การสอบก็ทำการสอบออนไลน์เช่นกัน โดยวางแผนการพัฒนาหลักสูตรไมซ์สเตอร์ ว่าหลังจากจบการแพร่ระบาดของโควิด-19 จะเน้นทำคอนเทนต์ออนไลน์  สร้างหลักสูตรการสอนไปอัพโหลดไว้บนเว็บไซต์ โดยหวังว่าสิ่งที่ได้นำเสนอในครั้งนี้น่าจะนำไปต่อยอดใช้งานได้จริงในประเทศไทย ส่วนตัวในช่วงที่ทำงานมาได้ทดลองทำมาหลายครั้งต้องล้มลุกคลุกคลาน ซึ่งจะต้องมีความมุ่งมั่น มีความร่วมมือกันถึงจะทำให้สำเร็จได้ ​

ไทย-Meister  ประยุกต์จากต้นแบบเยอรมนี
เน้น Safety-Standard -Skill

ผศ.อานนท์ นิยมผล  คณบดีคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี  กล่าวว่า ในส่วนของ ไทย-ไมซ์เตอร์ เริ่มมีนโยบายมาตั้งแต่ปี 2560 โดยทางมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ได้จัดอบรมบุคลากร ร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนลยีราชมงคลอีสานประมาณ 20 คน ที่ประเทศไทย เมื่อจบแล้วก็ไปอบรมเพื่อเป็นครูไมซ์สเตอร์ที่ปรเทศเยอรมนี และ​โดยเริ่มจากสาขาแมคคาทรอนิกส์,  ออโตโมทิฟ, อิเล็กทริคอลและอิเล็กทรอนิกส์, พรีซิสชั่น แมชีน, ไอซีที, ฟู้ด    

ผศ.ดร.ทรงธรรม ดีวาณิชสกุล อาจารย์สาขาเครื่องกล คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม กล่าวว่า ในฐานะที่ได้ไปอบรมเป็นครูไมซ์เตอร์ที่เยอรมนี  ไมซ์เตอร์คือคือครูฝึกที่มีความเชี่ยวชาญในวิชาชีพที่ทุกสถานประกอบการต้องมี สิ่งที่เขาสอนคือ 1.ความปลอดภัย Safety  2.มาตรฐาน Standard และ 3.ทักษะ Skill โดยจะสอนทั้งทฤษฎีและปฏิบัติไม่สอนเยอะจนเกินจำเป็น  ส่วนรูปแบบการถ่ายทอดเทคโนโลยีคือ 1.สอนบนหลักการพื้นฐาน 2.เชื่อมโยงกับงานจริง 3.ลงมือปฏิบัติให้เกิดทักษะสมรรถนะ และ 4.วิเคราะห์แก้ปัญหา  ที่สำคัญในการฝึกจะใช้ของจริงเกือบทั้งหมด เรียนเรื่องรถยนต์ใฮบริดก็ใช้รถยนต์จริง

นางปัทมา วีระวานิช อดีตรองเลขาธิการคณะกรรมการอาชีวศึกษา กล่าวว่า ที่ผ่านมากรมอาชีวศึกษาได้ทำงานร่วมกับ KRIVET และได้พัฒนาเรื่องการนำระบบอาชีวศึกษาแบบทวิภาคีมาใช้อย่างเป็นรูปธรรมตั้งแต่ในปี 2555  และนักศึกษาอาชีวศึกษาก็เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง สถานประกอบการที่มาร่วมระบบทวิภาคีก็เพิ่มมากขึ้น โดยยังต้องคำนึงถึงเรื่องคุณภาพ  ซึ่งอาชีวศึกษาในระบบทวิภาคีอาจไม่เหมือนกับระบบไมซ์เตอร์ของเยอรมนีทั้งหมด แต่ก็มีการประยุกต์และได้รับความร่วมมือกับองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศเยอรมนี (GIZ) ในการยกระดับคุณภาพเช่นกัน

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post ถอดโมเดล Meister High School เกาหลี การพัฒนาอาชีวะศึกษาตอบโจทย์อุตสาหกรรม 4.0 first appeared on กสศ..

เราเกิดมาท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง เปลี่ยนแปลงจากพฤติกรรมที่เราไม่สามารถทำได้ ให้เป็นทำได้ และทำได้ให้ดีที่สุด เปลี่ยนแปลงจากเราไม่รู้เรื่อง เราต้องค้นหาไขว่คว้าเรียนรู้เพิ่มขึ้น  เราต้อง Change ต้องเปลี่ยนแปลง ปฏิวัติ ปฏิรูปตัวเอง เพื่อเป็นคนใหม่ เปลี่ยนแปลงได้เร็วเท่าไหร่ สู่ความสำเร็จได้เร็วเท่านั้น

“มาไกลเกินฝัน” คือคำนิยามของ ผศ.อานนท์ นิยมผล คณบดีคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชชมงคลธัญญบุรี ที่ให้ไว้กับชีวิตของตัวเอง

ผศ.อานนท์ ซึ่งขอเรียกแทนตัวเองว่า “พี่นนท์ คนอาชีวะ”​ ​​ได้แบ่งปันประสบการณ์และเรื่องราวชีวิตกับน้องทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง รุ่นที่ 2 ว่ากว่าจะมาถึงจุดนี้เคล็ดลับความสำเร็จที่สำคัญคือ “ทัศนคติที่ดี”

จากครอบครัวของชาวสวนยาง บ้านอยู่บนภูเขา ห่างไกลความเจริญ ไม่มีไฟฟ้าใช้ เพราะฐานะที่บ้านค่อนข้างขัดสน แต่กระนั้นไม่ได้ทำให้เขาละซึ่งความเพียร  แต่ทุกค่ำหลังพระอาทิตย์หยุดทำหน้าที่ พี่นนท์ ​และน้องๆ จะนั่งล้อมวงอ่านหนังสือ โดยอาศัยแสงสว่างจากตะเกียงน้ำมันก๊าซ

การตัดสินใจเลือกเรียนอาชีวะ เป็นการตัดสินใจที่ถูกที่สุด

หลังเรียนจบชั้นม.3 “พี่นนท์” ตัดสินใจเลือกสายอาชีพ และ​ย้ำมาเสมอว่า เป็นการตัดสินใจที่ถูกที่สุด เพราะการเรียนอาชีวะ ได้เน้นทางปฏิบัติ ทำให้สามารถมีอาชีพในขณะที่เรียน และยังเป็นการสั่งสมประสบการณ์ก่อนทำงานจริง

เมื่อเรียนจบปวส. “​พี่นนท์” เลือกที่จะเรียนต่อในระดับปริญญาตรี สาย “วิศวกรรมไฟฟ้า” ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล และสามารถสอบใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม หรือ ใบก.ว. และใบประกอบวิชาชีพครูได้

จุดผันแปรในชีวิตเกิดขึ้น หลังเรียนจบปริญญาตรี อาจารย์ที่เคยสอนชักชวนให้เขาเป็นอาจารย์ในมหาวิทยาลัยทันที ซี่งนี่เป็นจุดเริ่มต้นในการเดินสายการศึกษา ขณะเดียวกัน “พี่นนท์” ยังเรียนต่อในระดับปริญญาโทที่พระจอมเกล้าพระนครเหนือด้วย จากนั้นก็มุ่งมั่นทำงานในวงการการศึกษาเรื่อยมาจนปัจจุบัน

เปลี่ยนแปลงได้เร็วเท่าไหร่ สู่ความสำเร็จได้เร็วเท่านั้น

หากให้ “พี่นนท์” ถอดบทเรียนในชีวิตตัวเอง ​สิ่งที่จำเป็นในชีวิตสิ่งที่มีความสำคัญที่สุด คือ การมีทัศนคติที่ดี ที่มีส่วนสำคัญที่จะนำพาชีวิตไปสู่ความสำเร็จ 

“ต้องมีทัศนคติที่ดีในการใช้ชีวิต เราเกิดมาท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง เปลี่ยนแปลงจากพฤติกรรมที่เราไม่สามารถทำได้ ให้เป็นทำได้ และทำได้ให้ดีที่สุด เปลี่ยนแปลงจากเราไม่รู้เรื่อง เราต้องค้นหาไขว่คว้าเรียนรู้เพิ่มขึ้น เราต้อง Change ต้องเปลี่ยนแปลง ปฏิวัติ ปฏิรูปตัวเอง เพื่อเป็นคนใหม่ เปลี่ยนแปลงได้เร็วเท่าไหร่ สู่ความสำเร็จได้เร็วเท่านั้น”

เมื่อมีเป้าหมายชัดเจน
อุปสรรคใหญ่จะกลายเป็นเรื่องเล็กทันที

นอกจากมีทัศนคติที่ดีแล้ว ยังจะต้องมีเป้าหมายในชีวิตที่ชัดเจน และแม้ว่าการเดินทางจะเกิดความเหนื่อยยากเพียงใดก็จะต้องฝ่าฟันไปสู่จุดหมายให้ได้

“สิ่งที่ท้าทายคือ เราพบหรือยังว่าตัวตนของเราอยากทำอะไร อยากเป็นอะไร ทางที่เดินอยู่ใช่ตัวเราหรือไม่ หาเป้าหมายในตัวเองให้เจอ ทำทุกวันให้ไปอยู่ในเป้าหมายของเราให้ได้ เมื่อเรามีเป้าหมายในใจชัดเจน เมื่อเจออุปสรรคใหญ่ก็จะกลายเป็นเรื่องเล็กทันที”

เมื่อโลกเปลี่ยน..​ความสำเร็จทางการศึกษาไม่ได้มีแค่ปริญญา​

การกำหนดวิธีการก็มีความสำคัญไม่น้อยเช่นกัน โดยเคล็ดลับที่จะนำไปสู่ความสำเร็จ  คือ ต้องขยัน ทั้งขยันเรียน และขยันทำงาน มีความหมั่นเพียร พากเพียรเรียนรู้ รู้จริง รู้รอบ รู้พัฒนา อดทนต่ออุปสรรคปัญหาต่างๆ และมีความรับผิดชอบต่อหน้าที่

“ถ้าอยากประสบความสำเร็จจะต้องเริ่มเปลี่ยนแปลงตัวเองตั้งแต่วันนี้ คิดแล้วทำทันที ถ้าเกิดมีความผิดพลาด ก็ถือว่าเป็นการสร้างประสบการณ์ให้เรา ได้พิสูจน์ความคิดของเราว่าทำแล้ว และใช้ได้หรือไม่”

ที่สำคัญในกระแสปัจจุบันการมีทักษะที่รอบด้านจะยิ่งทำให้ได้เปรียบกว่าการที่มีทักษะเพียงด้านเดียว ดังนั้นการเรียนรู้ตลอดเวลาจึงมีความสำคัญ เพราะเมื่อโลกเปลี่ยนความสำเร็จทางการศึกษาจึงไม่ใช่มีแต่เพียงใบปริญญาเท่านั้น

ร่วมสร้างโอกาสไปกับ
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post เปลี่ยนแปลงได้เร็วเท่าไหร่ สู่ความสำเร็จได้เร็วเท่านั้น first appeared on กสศ..