เสียงของ ‘นิส’ นภาภรณ์ ดังขึ้นอย่างมั่นคง ในห้องประชุมคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (องครักษ์) จังหวัดนครนายก เมื่อวันที่ 29 มกราคม 2569 วันที่เธอและเพื่อนร่วมรุ่นอีก 3 คน ก้าวขึ้นรับประกาศนียบัตรหลักสูตรประกาศนียบัตรพนักงานให้การดูแล

สำหรับใครหลายคน นี่อาจเป็นเพียงพิธีมอบใบประกาศที่เรียบง่าย

แต่สำหรับพวกเธอ นี่คือเส้นแบ่งระหว่าง “วันที่เคยเกือบยอมแพ้” กับ “จุดเริ่มต้นของชีวิตใหม่”

ทั้งสี่คนคือผู้รับทุนรุ่นแรกจากโครงการ ‘ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง’ หลักสูตรประกาศนียบัตรพนักงานให้การดูแล (Caregiver: CG) ของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ซึ่งร่วมมือกับสถาบันอุดมศึกษา เปิดโอกาสให้เยาวชนขาดแคลนทุนทรัพย์ได้เรียนต่อหลังจบ ม.6 ปวช.3 หรือเทียบเท่า ในหลักสูตรระยะสั้น 6 เดือน ที่เชื่อมตรงสู่ตลาดแรงงานและการมีงานทำทันที

โอกาสที่เชื่อมรอยต่อชีวิต

ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างเต็มรูปแบบ จำนวนเด็กเกิดใหม่ต่อปีลดลงเหลือราว 4 แสนคน ขณะที่ประชากรสูงวัยเพิ่มขึ้นในอัตราที่สูงกว่าการเกิดเกือบสองเท่า ความต้องการบุคลากรด้านการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยจึงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ในอีกด้านหนึ่ง เยาวชนจำนวนไม่น้อยต้องหยุดเส้นทางการศึกษาไว้เพียง ม.6 เพราะข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ

ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง หลักสูตรประกาศนียบัตรพนักงานให้การดูแล ซึ่งใช้เวลาอบรมเข้มข้น 510 ชั่วโมง จึงถูกออกแบบขึ้นเพื่อเชื่อม “โอกาสทางการศึกษา” เข้ากับ “ความต้องการของตลาดแรงงาน” อย่างเป็นรูปธรรม  

ผู้สำเร็จการศึกษาสามารถทำงานในสายสาธารณสุขในฐานะผู้ช่วยมืออาชีพ ดูแลกิจวัตรประจำวันและสุขอนามัยของผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุ (Basic Caregiver) ช่วยจัดเตรียมอาหารตามหลักโภชนาการ ดูแลการเคลื่อนย้าย พยุงเดิน จัดท่านอนเพื่อป้องกันแผลกดทับ รวมถึงทำหน้าที่ประสานงานและบันทึกข้อมูล (Communicator & Recorder)

สำหรับ ‘ดา’ รุ่งทิวา  ‘ปัท’ ปสุดา และ ‘นิส’ นภาภรณ์  ซึ่งเพิ่งเริ่มต้นชีวิตการทำงานได้ราวสามสัปดาห์ที่ศูนย์สงเคราะห์ผู้สูงอายุคามิลเลียน จังหวัดปราจีนบุรี วันนี้จึงไม่ใช่เพียงวันรับใบประกาศ หากคือวันแห่งความภาคภูมิใจของเด็กคนหนึ่งที่เคยคิดว่าอาจไม่ได้เรียนต่อหลังจบ ม.6

ในห้องประชุม พวกเธอนิ่งสงบในเครื่องแบบนักศึกษา อกเสื้อด้านซ้ายกลัดดอกไม้และเข็มตราสัญลักษณ์คณะพยาบาลศาสตร์ มศว องครักษ์ 

จนถึงช่วงเวลาสำคัญ ชื่อของทั้งสามคนถูกประกาศตามลำดับ เสียงปรบมือดังขึ้นอย่างอบอุ่น เมื่อแต่ละคนก้าวขึ้นรับใบประกาศ โดยมีคณบดีคณะพยาบาลศาสตร์กล่าวแสดงความยินดี

“ความสำเร็จของผู้สำเร็จการศึกษารุ่นแรกในหลักสูตรผู้ดูแลครั้งนี้ คือความภูมิใจของคณะ นอกจากแสดงความยินดี ในโอกาสนี้ยังอยากบอกนักศึกษาทุกคนว่าทางคณะยินดีอย่างยิ่งที่ได้ร่วมพัฒนานักศึกษา ขอให้ทุกคนเก็บความภาคภูมิใจนำไปปฏิบัติหน้าที่ พัฒนาตัวเองในฐานะบุคลากรด้านสาธารณสุข เพื่อให้คนไข้ได้รับการดูแลที่ดีที่สุด” 

กล่าวโดย ผศ.ดร.วนิดา วิสุทธิพานิช คณบดีคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (องครักษ์)

พิธีการอาจเรียบง่าย แต่สำหรับพวกเธอ นี่คือช่วงเวลาที่ขีดเส้นแบ่งระหว่าง “วันที่เคยไขว่คว้าหาโอกาส” กับ “สัญญาณเริ่มของชีวิตใหม่” บนเส้นทางการทำงาน และความหวังที่จะศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น

ไม่ใช่แค่โอกาสเรียน แต่คือโอกาสเลือกชีวิต

‘ดา’ รุ่งทิวา บอกว่า สิ่งสำคัญที่สุดของวันนี้คือ “ความภาคภูมิใจในตัวเอง” ที่สามารถเอาชนะอุปสรรค จากเด็กคนหนึ่งที่เคยคิดว่าคงไม่ได้เรียนต่อหลังจบ ม.6 เพราะครอบครัวไม่มีกำลังส่ง จนมาพบโอกาสจากทุนนี้ ซึ่งทำให้เธอเหมือนได้ตั้งหลักชีวิตใหม่อีกครั้ง 

ดาบอกว่าก่อนหน้านี้ไม่เคยมั่นใจในความสามารถของตัวเอง แต่การได้เรียนในหลักสูตรผู้ดูแลซึ่งเป็นงานที่สนใจ เธอก็ค่อย ๆ ค้นพบว่าตัวเองทำได้ และทำได้อย่างดี โดยยืนยันด้วยผลการเรียนเฉลี่ย 3.97 คือหลักฐานของความพยายามนั้น

หลังผ่านการฝึกงานและเริ่มทำงานจริง ดายิ่งมั่นใจว่าเดินมาถูกทาง เพราะเธอได้นำทักษะที่เรียนผ่านหลักสูตรและจากประสบการณ์ตรงที่เคยดูแลคุณยายมาใช้ โดยเฉพาะการสังเกต การฟัง การพูดคุย การเอาใจใส่ในรายละเอียดเล็กน้อย ซึ่งจะทำให้ผู้สูงอายุในความดูแลมีกำลังใจ และยินดีที่จะฟื้นฟูตัวเองให้กลับมาแข็งแรง   

แม้จะพบเส้นทางที่ใช่ ดาก็ไม่คิดจะหยุดแค่ตรงนี้ ดาตั้งใจจะเก็บประสบการณ์จากศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ และวางแผนเรียนต่อทันทีเมื่อสถาบันที่หมายตาไว้เปิดรับสมัคร

ด้าน ‘ปัท’ ปสุดา เล่าว่า การเลือกหลักสูตรผู้ดูแล เพราะต้องการพื้นฐานงานด้านสาธารณสุข โดยเฉพาะประสบการณ์จริงที่จะช่วยให้เข้าใจผู้ได้รับการดูแลที่หลากหลาย แล้วหลังจากนี้เธอจะนำความรู้และทักษะที่ได้ไปต่อยอดชีวิตตามแผนที่วางไว้

วันแห่งความยินดีนี้ ปัทบอกว่า “ดีใจที่ได้กลับมาที่คณะ” แม้จะเรียนหลักสูตรระยะสั้น แต่สำหรับเธอแล้ว ช่วงเวลาที่นี่คือจุดเปลี่ยนสำคัญ และคือความรู้สึกผูกพันกับผู้คนมากมาย ที่มอบ “โอกาสเรียนรู้” ให้กับเธอ ซึ่งครั้งหนึ่งเคยคิดว่าอาจต้องยอมตัดใจไปแล้ว  

ปัทขอใช้โอกาสนี้สะท้อนเสียงไปถึงผู้กำหนดนโยบายว่า เยาวชนในพื้นที่ห่างไกลจำนวนมากยังต้องการการสนับสนุนด้านทุนและค่าใช้จ่ายทางการศึกษา เพื่อให้สามารถก้าวข้ามรอยต่อหลังจบ ม.3 หรือ ม.6 ได้อย่างมั่นคง

“อยากให้ชั้นเรียนมัธยมมีพื้นที่ให้รู้จักและทดลองเกี่ยวกับอาชีพมากขึ้น เพราะประสบการณ์ของเราบอกว่า งานด้านสาธารณสุขไม่ใช่แค่พื้นที่ของคนเรียนเก่งเรียนดี แต่คนที่จะมาสายนี้ ต้องมีทักษะอีกหลายอย่าง ไม่ว่าการรับมือกับผู้ได้รับการดูแล การรับมือการทำงานในสภาวะกดดัน การมีทักษะบริการและการตัดสินใจที่ดี ซึ่งคุณสมบัติเหล่านี้ ผู้เรียนควรได้ทดสอบตัวเองก่อนเลือกเรียนต่อ เพื่อให้แน่ใจว่าเป็นงานที่เหมาะสมจริง ๆ”     

สำหรับ ‘นิส’ นภาภรณ์ วันแห่งความสำเร็จนี้คืออีกก้าวสำคัญของชีวิต

“เราขยับเข้าใกล้จุดที่จะเป็นที่พึ่งของทุกคนในครอบครัวไปอีกก้าวหนึ่งแล้ว” 

เธอวางแผนทำงานเก็บเงินเพื่อเรียนต่อ และมองเห็นชัดเจนขึ้นว่า ใบประกาศในมือวันนี้ เปิดโอกาสในการทำงานมากกว่าการมีวุฒิ ม.6 เพียงอย่างเดียว

“ตอนนี้มีใบประกาศในมือแล้ว เรามีโอกาสในการทำงานมากขึ้นกว่าตอนมีวุฒิแค่ ม.6 จึงยิ่งเห็นความสำคัญว่าถ้ารัฐสนับสนุนโอกาสเรียนต่อ หรือการเรียนรู้ทักษะอาชีพเฉพาะทาง เชื่อว่าเด็ก ๆ ทั่วประเทศจะสามารถเอาชนะข้อจำกัดเรื่องเงินหรือระยะทางได้ แล้วเขาจะมีทางเลือกในชีวิตมากขึ้น มีโอกาสเรียนสูงขึ้น และคิดฝันถึงสิ่งที่อยากจะเป็นได้มากกว่าที่เคย”     

ใบประกาศที่มากกว่ากระดาษหนึ่งแผ่น

ความสำเร็จของทั้งสามคนไม่ใช่เรื่องบังเอิญ หากเป็นผลลัพธ์ของการออกแบบทุนที่ตั้งใจเชื่อมรอยต่อชีวิตอย่างเป็นระบบ

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) มุ่งลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ด้วยการเปิดโอกาสให้เยาวชนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ในระดับ ม.6 ปวช.3 หรือเทียบเท่า ได้เข้าถึงการศึกษาสายอาชีพ ผ่านโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ในหลักสูตรด้านสาธารณสุข ได้แก่ หลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยพยาบาล/ผู้ช่วยทันตแพทย์ (1 ปี) และหลักสูตรประกาศนียบัตรพนักงานให้การดูแล (6 เดือน) ซึ่งออกแบบให้สอดรับทั้งการเรียนรู้และความต้องการของตลาดแรงงาน เพื่อให้เยาวชนสามารถเข้าสู่การมีงานทำได้อย่างรวดเร็ว

ในปี 2568 โครงการได้สนับสนุนเยาวชนรุ่นแรกเข้าศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรพนักงานให้การดูแลใน 3 สถาบัน รวม 9 ทุน ได้แก่
คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จ.นครนายก
คณะพยาบาลศาสตร์แมคคอร์มิค มหาวิทยาลัยพายัพ จ.เชียงใหม่
และคณะพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย จ.ขอนแก่น

จากวันที่เกือบต้องหยุดเส้นทางการศึกษา วันนี้พวกเธอได้ก้าวเข้าสู่เส้นทางอาชีพที่มองเห็นอนาคตชัดเจน และยังคงเดินหน้าต่อไปบนความหวังที่จับต้องได้จริง

The post “ขยับใกล้ฝันอีกก้าว …จากวันที่เคยคิดจะตัดใจแล้ว” วันแห่งความสำเร็จ นักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง หลักสูตรประกาศนียบัตรพนักงานให้การดูแล first appeared on กสศ..

“ไข่ไก่” เป็นอาหารที่มีโภชนาการโปรตีนสูง รับประทานง่าย ดัดแปลงเป็นเมนูได้หลากหลาย ที่สำคัญเป็นอาหารจานโปรดของเด็กๆ ทุกเพศทุกวัย แต่ทว่ายังมีเด็กยากจนพิเศษอีกนับแสนชีวิตในโรงเรียนที่อยู่ห่างไกล แม้เพียงไข่ไก่สักฟองยังไม่มีกำลังทรัพย์เพียงพอที่จะซื้อมารับประทานเป็นอาหารบำรุงสมองและร่างกาย ร่างกายจึงอ่อนแอลงเรื่อยๆ ทำให้การพัฒนาทางสมองไม่เติบโตตามช่วงวัย หรือเติบโตช้าว่าเด็กวัยเดียวกัน

โรคขาดสารอาหารนับเป็นวายร้ายตัวฉกาจทำให้เด็กยากจนพิเศษไม่อยากไปโรงเรียน เพราะอับอายที่เรียนไม่ทันเพื่อนจากความหิวโหยอดยากที่ตัวเองประสบ โดยเฉพาะในช่วงสถานการณ์โควิด-19 ซ้ำเติมความยากจน ทำให้เด็กนับแสนชีวิตต้องเผชิญปัญหาทุพโภชนาขาดสารอาหารมากขึ้นทวีคูณ จึงกลายเป็นที่มาของโครงการดีๆ “อัคราอาสาปันอิ่ม ปันยิ้มให้สังคม” ร่วมมือกับกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) สร้าง “เครือข่ายขนส่งโภชนาการอาหาร” โดยเลือกบริจาค “ไข่ไก่” นับแสนฟองไปตามโรงเรียนแร้นแค้น เพื่อไปประกอบเป็นอาหารมื้อกลางวันเด็กที่ได้ทุนเสมอภาค แทนที่จะบริจาคข้าวสารอาหารแห้ง ปลากระป๋อง หรือ เงิน ซึ่งไม่ได้ทำให้ท้องอิ่นเท่ากับ ไข่ไก่

โรงเรียนบ้านเขาส่องกล้อง อ.บ้านนา จ.นครนายก นับเป็นโรงเรียนแห่งแรกที่ กสศ. เลือกเป็นโรงเรียนต้นแบบร่วมจัดกิจกรรมโครงการ “อัคราอาสาปันอิ่ม ปันยิ้มให้สังคม” บริจาคไข่ไก่กว่าแสนฟองให้เป็นเมนูอาหารกลางวันแก่เด็กทุนเสมอภาค โดยใช้เครื่องมือระบบ iSEE  ชี้เป้าโรงเรียนเพื่อช่วยเหลือน้องๆ ให้มีโภชนาการด้านอาหารและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น 

พร้อมสาธิตการทำอาหารจากเมนูไข่เลี้ยงเด็กๆ ทั้งโรงเรียนโดยฝีมือของคุณคมสันต์ วงศ์ษา หรือ ‘เดียว มาสเตอร์เชฟ’ อาทิ ไข่ตุ๋น ไข่พะโล้ ฯลฯ สร้างรอยยิ้มและเสียงหัวเราะจากความอร่อยที่ได้รับ

ดร.ไกรยส ภัทราวาท รองผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ไม่ได้เกิดจากปัญหาทางเศรษฐกิจ หรือ ความยากจนเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากปัญหาสังคมนั้นคือ “ความมั่นคงทางอาหาร” ที่บั่นทอนสุขภาพร่างกาย จิตใจ และครอบครัวเด็กยากจนพิเศษให้ต้องเป็นโรคขาดสารอาหาร หรือทุพโภชนาการส่งผลกระทบให้ไม่พร้อมมาโรงเรียน เนื่องจากความหิวโหยต้องอดมื้อกินมื้อทำให้พัฒนาการทางด้านร่างกายและจิตใจถดถอย ดังนั้นโครงการ “อัคราอาสาปันอิ่ม ปันยิ้มให้สังคม” ถือเป็นโครงการฯ ที่เข้ามาเติมเต็มการแก้ปัญหาความไม่มั่นคงทางอาหารให้กับนักเรียนกลุ่มเสี่ยงจากปัญหาขาดสารอาหาร ที่มีอยู่ราว 7 แสนคน และอีก 3 – 4 หมื่นคนที่เป็นโรคทุพโภชนาการได้ท้องอิ่มกลับมาเรียนหนังสือได้ตามปกติ

“เด็กนักเรียนทุนเสมอภาค 90%  ไม่ได้ทานมื้อเช้า เพราะความยากจน พ่อแม่ต้องทำงานไม่มีเวลา จะกินอิ่มท้องเฉพาะมื้อกลางวันที่โรงเรียนเท่านั้น ส่วนมื้อเย็นเด็กบางคนทางโรงเรียนต้องห่อข้าวให้กลับบ้านไปทานที่บ้าน หรือเด็กบางคนไปขอข้าวก้นบาตรวัดข้างโรงเรียนมาทาน นี่คือปัญหาความไม่มั่นคงทางอาหารที่เด็กๆ ต้องเผชิญอยู่ ซึ่งเราจะเห็นว่าก่อนปิดเทอมเด็กจะอ้วนท้วนสมบูรณ์ แต่พอเปิดเทอมกลับร่างกายซูบผอม” ดร.ไกรยส กล่าว  

สำหรับการสร้างความมั่นคงทางอาหารถือเป็นโจทย์สำคัญที่ภาคเอกชนบริษัทผลิตอาหาร และ กสศ. ต้องมาช่วยกันสร้างเครือข่ายห่วงโซ่อุปทาน หรือ Supply chain ด้านอาหารให้ไปถึงโต๊ะโรงอาหารกลางวันในโรงเรียน หรือแม้แต่จะทำอย่างไรให้สามารถส่งอาหารไปถึงบ้านครอบครัวเด็ก หากทำสำเร็จจะเป็นการสร้าง “เครือข่ายขนส่งโภชนาการอาหาร” ให้กับโรงเรียนและครอบครัวเด็กทุนเสมอภาคได้ท้องอิ่มไม่อดมื้อกินมื้ออีกต่อไป นับเป็นการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาที่ยั่งยืน

นอกจากนี้การแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ต้องมองมิติอื่นๆ ด้วย เช่น สถาบันครอบครัว จากการพูดคุยกับน้องๆ เด็กนักเรียนทุนเสมอภาคที่โรงเรียนบ้านเขาส่องกล้องที่ได้รับทุน พบว่ากว่า 50% เด็กไม่ได้อยู่กับพ่อแม่ ส่วนใหญ่อยู่กับปู่ยาตายาย ดังนั้นครูและโรงเรียนต้องเป็นที่พึ่งและให้การดูแลเด็กกลุ่มนี้มากเป็นพิเศษ อีกปัญหาที่พบ คือ ความปลอดภัยในการเดินทางมาโรงเรียน ช่วงวัยประถม 1 – 6 ยังมีความปลอดภัยอยู่ เพราะบ้านกับโรงเรียนอยู่ใกล้กัน แต่หากขึ้นระดับการศึกษาสูงชั้นมัธยมต้น โรงเรียนอยู่ไกลออกไปเด็กต้องเดินทางไกลไปเรียนย่อมมีค่าใช้จ่ายและความไม่ปลอดภัย จึงเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้เด็กกลุ่มนี้จำนวนไม่น้อยหลุดออกนอกระบบการศึกษา

ดร.ไกรยส กล่าวว่า ปัญหาภายในโรงเรียนเป็นอีกสาเหตุที่ทำให้เด็กไม่อยากมาโรงเรียนโดยเฉพาะการกลั่นแกล้งกัน หรือ Bully ซึ่งโรงเรียนต้องสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้เด็กเหล่านี้อยู่ในระบบการศึกษาให้ได้นานที่สุด ที่สำคัญชุมชน คือฐานการทำงานร่วมกันระหว่างโรงเรียนและชุมชน ต้องมาช่วยกันสร้างหลักคุ้มครองทางสังคมแก่เด็กให้ยังคงอยู่ในระบบการศึกษาให้ได้นานที่สุด

ขณะที่ นายธนาวุฑ เอื้อละพันธ์ รองประธานกรรมการบริหาร เครือบริษัทแสงทองสหฟาร์มและอัครากรุ๊ป กล่าวว่า โครงการ “อัคราอาสาปันอิ่ม ปันยิ้มให้สังคม” เริ่มต้นจากสถานการณ์การแพร่ระบาดไวรัสโควิด-19 ทำให้เด็กนักเรียนทุนเสมอภาคไม่สามารถไปโรงเรียนได้ ต่อมาเกิดปัญหาความขาดแคลนในกลุ่มครอบครัวที่ยากจน และพบว่ามีเด็กทุพโภชนาการจำนวนเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ จึงจัดโครงการดังกล่าวขึ้นมา ด้วยการบริจาคไข่ไก่

เพราะไข่ไก่เป็นอาหารที่มีโภชนาการโปรตีนสูง รับประทานง่ายสามารถปรุงอาหารได้หลากหลายชนิด และไข่ไก่เป็นเมนูที่เด็กๆ โปรดปรานที่สุด เช่น ไข่เจียว ไข่ตุ๋น ไข่พะโล้ ไข่ลูกเขย เป็นต้น

สำหรับโครงการนี้ยังได้ดึงประชาชนผู้บริโภคเข้ามามีส่วนร่วมเพียงซื้อไข่ไก่ของอัคราทุก 1 แพ็ค ๆ ละ 10 ฟอง จะช่วยบริจาคไข่ไก่ จำนวน 2 ฟอง ให้กับน้องๆ ที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ตามพื้นที่หรือโรงเรียนที่ห่างไกล โดยทาง กสศ. จะเป็นเหมือนพี่เลี้ยงเป็นฝ่ายสำรวจว่าโรงเรียน หรือนักเรียนคนใดที่ขาดแคลน และควรได้รับการช่วยเหลือ ดังนั้นความช่วยเหลือจะประกอบไปด้วยภาคเอกชน ประชาชนผู้บริโภคไข่ไก่ และ กสศ. ตัวเลขล่าสุดยอดบริจาคไข่ไก่ เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2563 ประมาณ 112,748 ฟอง นับเป็นแนวทางในการสร้างความมั่นคงทางอาหารแก่น้องๆ ที่เป็นเด็กนักเรียนทุนเสมอภาคให้มีโภชนาการทางด้านอาหารและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

ร่วมสร้างโอกาสทางการศึกษา
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)
www.eef.or.th/donate/
ธนาคารกรุงไทย สาขาซอยอารีย์
เลขที่ : 172-0-30021-6
บัญชี : กสศ.มาตรา 6(6) – เงินบริจาค

The post กสศ. ผนึกอัคราสร้างความมั่นคงทางอาหารเด็กนักเรียนทุนเสมอภาคอิ่มท้อง first appeared on กสศ..

การตัดสินใจครั้งสำคัญของชีวิตทางการศึกษา บางคนเลือกเรียนต่อสายสามัญ วาดชีวิตปูทางสู่คณะที่สนใจในมหาวิทยาลัยที่ใฝ่ฝัน บ้างเบนเข็มไปเรียนสายอาชีพ วาดหวังได้ฝึกฝนขัดเกลาทักษะวิชาชีพไว้เลี้ยงตัวและครอบครัวในอนาคต แต่สำหรับ อาณัติ เด็กหนุ่มวัย 16 ปี จากอำเภอองค์รักษ์ จังหวัดนครนายก ต้องพ้นจากรั้วโรงเรียน ไปลัดเลาะในไร่นา สะพายถังยาขึ้นบ่าถือหัวฉีดยาฆ่าแมลงพ่นไปบนพื้นที่ร่วม 50 ไร่ต่อวัน เพื่อเลี้ยงดูปากท้องคนในครอบครัว หาเงินค่ารักษาพยาบาลพ่อกับแม่ และเจียดเงินอีกส่วนไว้เป็นค่าเล่าเรียนน้องชายคนเล็กที่กำลังเรียนชั้น ป.4

กฤษณะ มูฮัมหมัด หรือ อาณัติ เล่าว่า ครอบครัวเขามีกัน 6 คน นอกจากพ่อแม่ที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานกับน้องชายวัย 10 ขวบ เขามีพี่ชายอีกสองคน คนโตทำงานอยู่กรุงเทพฯ กับพี่ชายคนรองที่ทำงานรับจ้างเหมือนกับเขา แต่เงินรายได้หลักที่ทำให้ครอบครัวพอมีกินมีใช้ทุกวันนี้กลับเป็นภาระของอาณัติเป็นหลัก ด้วยงานรับจ้างทั่วไป ตั้งแต่ตากข้าว เกี่ยวข้าว และงานพ่นยาฆ่าแมลงตามไร่นา ซึ่งเป็นงานหลักที่มีให้ทำสัปดาห์ละ 2-4 วัน แลกกับเงินค่าจ้างคราวละ 150-250 บาท

ก่อนจะเป็นอย่างทุกวันนี้ อาณัติบอกว่าเมื่อก่อนพ่อกับแม่เขาทำงานรับจ้างเล็กๆ น้อยๆ ในละแวกบ้านเพื่อส่งเสียเขากับน้องเรียนหนังสือ ส่วนตัวเขาเริ่มทำงานในวันหยุดเสาร์อาทิตย์และวันที่โรงเรียนหยุดตั้งแต่เรียนชั้น ม.1 นำเงินที่ได้มาให้แม่เก็บไว้เป็นค่าใช้จ่ายในบ้าน แต่แล้วทางชีวิตของอาณัติก็มาถึงจุดเปลี่ยนเมื่อเรียนอยู่ชั้น ม.3 เมื่อพ่อกับแม่ล้มป่วยลงพร้อมกัน ไม่สามารถทำงานได้อีก ขณะที่ค่ากินอยู่ปากท้องของคนในบ้านยังเท่าเดิม งานพิเศษที่เคยทำเฉพาะวันหยุดจึงต้องกลายมาเป็นงานประจำ เขาเริ่มขาดเรียนครั้งละหลายวัน บางครั้งก็ทั้งสัปดาห์ จนถึงหยุดเรียนเป็นเดือน ที่สุดก็ไม่ได้กลับไปโรงเรียนอีกเลยจนปิดเทอมการศึกษาชั้น ม.3

“ตั้งแต่พ่อกับแม่ป่วย ผมก็ต้องหางานทำให้ได้มากๆ ใครมีงานอะไรให้ทำผมทำหมด แต่งานตากข้าวหรืองานรับจ้างอย่างอื่นมันไม่ได้มีบ่อยๆ จะมีก็งานพ่นยาฆ่าแมลงที่มีให้ทำเกือบทุกวัน ตอนแรกที่ไปทำผมไม่ชอบเลย แต่ทำๆ ไปเริ่มชิน ตอนนี้ไม่คิดอะไรแล้ว ยังไงไปก็ดีกว่า มันเหมือนเป็นหน้าที่ เรื่องยาฆ่าแมลงมีอันตรายผมรู้ครับ แต่ผมอยากได้เงิน” อาณัติเล่าถึงวิธีหาเงินด้วยอาชีพยอดนิยมของคนในชุมชน

กฤษณะ มูฮัมหมัด หรือ อาณัติ เด็กหนุ่มวัย 16 ปี จากอำเภอองค์รักษ์ จังหวัดนครนายก

งานพ่นยาฆ่าแมลงจะเริ่มตั้งแต่เวลาหกโมงเช้าถึงเก้าโมง โดยมีเพียงเสื้อยืดเก่าๆ หนึ่งตัวที่อาณัติต้องพกไปเองเพื่อใช้ปิดจมูกป้องกันกลิ่นยาและสารพิษ วันไหนที่มีงานต่อเนื่องเขาจะตระเวนทำต่อไปจนถึงเที่ยง หรือบางครั้งก็บ่าย เพราะต้องการรายได้ที่เพิ่มขึ้น งานจะรับผ่านจากนายหน้าจัดหาคน ซึ่งจะใช้คนประมาณ 4-6 คนต่องานพ่นยาบนพื้นที่ 50 ไร่หรือมากกว่านั้น เมื่อจบงาน นายหน้าจะแบ่งเงินให้แต่ละคนเท่าๆ กัน เงินจำนวนนี้ อาณัติบอกว่าเขาจะนำไปให้แม่เก็บไว้ทั้งหมด สำหรับจ่ายค่ากับข้าว ค่าน้ำ ค่าไฟ บางครั้งก็เป็นค่ารักษาตัวของพ่อกับแม่

อาณัติ เล่าถึงความรู้สึกหลังทำงานว่า “เหนื่อยครับ เสร็จงานทีมันจะรู้สึกล้าไปหมด บางทีผมกลับถึงบ้านต้องนอนพักเป็นวันยังไม่ทันหายเหนื่อย แต่ถ้ามีงานเรียกมาก็ต้องออกไปทำอีก งานพ่นยาครั้งหนึ่งเดินทีก็ประมาณ 50 ไร่ พื้นที่มันใหญ่ ผมเคยพ่นยาแล้วรู้สึกหน้ามืด สายฉีดมันก็ตวัดขึ้นไปโดนคนคุมงาน เขาก็มีดุเอาบ้าง ส่วนเงินที่ทำได้มาผมเอาไปให้แม่หมด บางทีแม่ต้องอยู่โรงพยาบาลสามหรือสี่อาทิตย์ ผมทำงานแล้วก็ต้องไปเฝ้า ส่วนพ่อเขาไม่ชอบโรงพยาบาล แต่พอเป็นหนักๆ เริ่มไม่ไหวเขาก็ต้องไป แม่ก็ต้องไปเฝ้า ถ้าพ่อแม่ไม่อยู่บ้านผมทำงานแล้วก็ต้องกลับบ้านไปช่วยเลี้ยงน้อง ที่บ้านมีค่าใช้จ่ายหลายอย่าง เงินที่ผมทำงานมาไม่เคยพอใช้ เพราะไปโรงพยาบาลครั้งหนึ่งก็เสียเงินหลายร้อย”

ส่วนเพื่อนที่โรงเรียน อาณัติ บอกว่าหลายคนยังคงติดต่อกันอยู่ ปีนี้เพื่อนๆ ขึ้นชั้น ม.4 บางคนเลือกเรียนสายอาชีพ เขาได้แต่เห็นเพื่อนหรือรุ่นพี่บางคนใส่ชุดนักเรียนอาชีวะแล้วนึกไปว่า หากได้สวมใส่เครื่องแบบอย่างนั้นบ้าง ชีวิตเขาคงมีความสุขกว่าที่เป็น และคงทำให้เดินเข้าใกล้ความฝันว่าอยากเปิดอู่ซ่อมรถมอเตอร์ไซค์เป็นของตัวเองได้อีกสักหน่อย

“ผมคิดถึงทุกสิ่งทุกอย่างในโรงเรียนเลยครับ อยากอยู่ที่โรงเรียนนานๆ มันสนุกดี ได้อยู่กับเพื่อน รู้สึกสบายใจ มีเพื่อนคอยช่วยเหลือกัน เพื่อนที่โรงเรียนตอนนี้ผมก็ยังติดต่อกันอยู่ แต่ไม่เคยไปเที่ยวด้วยกัน ผมต้องทำงาน บางคนเขาก็มาเล่าว่าเรียน ม.4 ไม่เหมือนตอน ม.ต้น ผมฟังแล้วก็คิดว่าอยากไปเรียนบ้าง อยากเรียนให้จบ เอาความรู้ อยากเรียนซ่อมรถ ผมอยากเป็นช่าง อยากเปิดอู่” อาณิต เล่าฝันของเขา

นายสมศักดิ์ มะฮะหมัด พ่อของอาณัติ พูดถึงลูกชายว่า อาณัติชอบไปโรงเรียน อยากเรียนหนังสือ แต่ตอนนี้เขาต้องออกมาทำงานเพราะพ่อแม่ป่วยทำงานไม่ได้ ก็เลยไม่มีเงินส่งเสียให้เขาเรียนต่อ งานที่เขาจะทำได้ในละแวกบ้านก็มีแต่งานพ่นยา เขาจึงไม่มีทางเลือกอื่น ถ้าไม่ทำครอบครัวก็ไม่มีกิน ตนมองว่าอาณัติเป็นเด็กที่เสียสละ ยอมทำงานเพื่อให้พ่อแม่มีกิน มีเงินค่ารักษาตัวและน้องได้ไปเรียนหนังสือ หากเป็นไปได้ก็อยากให้มีหน่วยงานเข้ามาช่วยเหลือเพื่อให้ลูกกลับไปเรียนอีกครั้ง

ทางด้าน ครูสยุมพร ไพเราะ ครูโรงเรียนภัทรพิทยาจาร อาจารย์ที่ปรึกษาของอาณัติ กล่าวถึงลูกศิษย์ว่า กฤษณะเป็นเด็กสุภาพเรียบร้อย เงียบขรึม มีความมุ่งมั่น และมีจิตอาสาช่วยเหลืองานครูมาตลอด เขาเริ่มขาดเรียนบ่อยตั้งแต่ชั้น ม.2 ทราบว่าต้องช่วยที่บ้านทำงานเนื่องจากพ่อแม่ป่วย จนขึ้นชั้น ม.3 ก็ขาดเรียนมากขึ้น เริ่มจากคราวละสัปดาห์จนถึงเป็นเดือน และที่สุดก็หายไปจากโรงเรียนโดยยังไม่จบชั้น ม.3 เมื่อตนไปตามที่บ้านก็ไม่พบเนื่องจากเด็กออกไปทำงาน กรณีนี้สำหรับเด็กที่นี่ ด้วยสภาพแวดล้อม ด้วยบริบทครอบครัว ส่วนใหญ่เขาต้องเลือกทำงานหาเงินเป็นอย่างแรก มีงานอะไรที่ทำแล้วได้เงินเขาก็ต้องคว้าเอาไว้ ต่อให้เป็นงานที่มีอันตรายหรือไม่เหมาะสมกับวัยของเขา เด็กหลายคนเลยต้องพ้นจากระบบการศึกษาไปโดยปริยาย แต่สำหรับกฤษณะตนคิดว่าเป็นเรื่องน่าเสียดาย เนื่องจากเรียนมาจนจะครบปีการศึกษาแล้ว ทั้งรับรู้มาตลอดว่าเจ้าตัวรักโรงเรียนและอยากเรียนหนังสือต่อ จนต้องติด ร. อยู่ 1 วิชา ปัจจุบันอาณัติได้แก้ ร.เสร็จเรียบร้อยแล้ว และอยู่ระหว่างจัดทำเอกสารเพื่อทำเรื่องจบการศึกษาชั้น ม.ต้น

ขณะที่ นางกุลพรภัสร์ จิระประไพ เจ้าหน้าที่สำนักงานสถิติจังหวัดนครนายก ระบุว่า อาณัติเป็นเด็กที่ไม่มีชื่ออยู่ในบัญชีการสำรวจเด็กนอกระบบในจังหวัด เนื่องจากยังมีรายชื่อค้างอยู่ในโรงเรียน เพราะเขาเพิ่งพ้นจากสภาพนักเรียนยังไม่ครบหนึ่งปีการศึกษา โดยหลังจากที่ผู้ว่าราชการจังหวัดได้รับเรื่องจากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ให้ค้นหาเด็กนอกระบบทั้งหมดในพื้นที่ ทางสำนักงานสถิติจังหวัดนครนายกจึงได้ร่วมมือกับสำนักพัฒนาความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด และได้พบว่าอาณัติอยู่ในกรณีที่ต้องได้รับความช่วยเหลือเร่งด่วน เนื่องจากเด็กต้องไปรับจ้างทำงานพ่นยาฆ่าแมลงในไร่ ซึ่งเป็นงานที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย อีกทั้งจากสภาพความเป็นอยู่และผู้ปกครองที่ไม่สามารถทำงานได้ ทำให้เด็กต้องออกจากโรงเรียนมาหาเงินจุนเจือครอบครัว และมีแนวโน้มหลุดพ้นระบบการศึกษาอย่างถาวร
ทั้งที่เจ้าตัวมีความประสงค์อยากเรียน ซึ่งถือว่าอยู่ในเกณฑ์ได้รับทุนสนับสนุนจาก กสศ.

สำหรับอาณัติเมื่อรู้ว่ามีโอกาสจะได้กลับไปโรงเรียนอีกครั้ง เจ้าตัวได้กล่าวขอบคุณสำหรับความช่วยเหลือไปยังผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย รู้สึกตื่นเต้น ดีใจ และบอกกับตนเองว่าจะใช้โอกาสที่ได้รับมาให้เกิดประโยชน์ต่อตัวเองและครอบครัวมากที่สุด

“ผมคิดมาตลอดว่า ถ้ามีงานอื่นหรือทางเลือกอื่นผมก็คงเลิกพ่นยา แต่ตอนนี้ไม่มีทางไหนเลย มีแต่งานจ้างพ่นยา ถ้าเลือกได้จริงๆ ผมอยากเรียนมากกว่า คิดว่าถ้าได้เรียนผมจะเรียนช่างยนต์ ผมจะได้เปิดอู่ อยากทำอู่เป็นของตัวเอง หาเงินไว้ให้พ่อกับแม่ น้องก็จะได้เรียนสูงๆ” อาณัติ กล่าวทิ้งท้าย

แม้วันนี้ผลตรวจการคัดกรองสุขภาพและสารเคมีในเกษตรกร โดยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก ระบุว่า ผลการตรวจสุขภาพสมาชิกในครอบครัวทุกคนในบ้าน ชี้ว่า
อาณัติและพี่ชายซึ่งทำงานรับจ้างพ่นยาฆ่าแมลงด้วยกัน มีผลการตรวจสารเคมีในร่างกายอยู่ในระดับมีความเสี่ยง ซึ่งจำเป็นต้องหลีกเลี่ยงการสัมผัสสารเคมี และได้รับความรู้เรื่องการใช้อุปกรณ์ป้องกันสารเคมี โดยหลังตรวจร่างกาย ทางโรงพยาบาลได้ให้การดูแลเบื้องต้น กำหนดนัดตรวจซ้ำ และแนะนำให้หลีกเลี่ยงจากสภาพแวดล้อมหรือทำงานที่เสี่ยงต่อการรับสารเคมีเพิ่มเติม

The post ชีวิตเลือกเกิดไม่ได้ของ ‘อาณัติ’ เสาหลักหารายได้ เสี่ยงโรคก็ยอม first appeared on กสศ..