บอร์ดเกมยังเป็นเครื่องมือสำคัญ ที่ช่วยให้ครูสามารถเปลี่ยนตนเองเป็น ‘นักจัดการเรียนรู้’ ที่สามารถบูรณาการบทเรียนข้ามสาระวิชา และเติมทักษะที่จำเป็นให้กับผู้เรียนได้มากกว่าการ ‘ให้ความรู้’ เพียงอย่างเดียว โดยช่วยสร้างการเรียนรู้ผ่าน ‘การลงมือทำ’ และเปลี่ยนแปลงทักษะวิธีคิดผู้เรียนได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งยังแฝงด้วยบรรยากาศการเรียนที่มีความสุข สนุกสนาน อันเป็นการ ‘กระตุ้นเร้า’ ผู้เรียนให้ค่อย ๆ พัฒนาตนเองเป็น ‘นักเรียนรู้’ ที่ไม่หยุดนิ่งต่อการค้นคว้าหาความรู้ในระดับที่สูงขึ้นต่อไป

กสศ. ชวนคุยกับนักจัดการเรียนรู้ที่นำกิจกรรมวิธีการ ‘เกมเป็นฐาน’ (Game Based Learning: GBL) หรือการใช้บอร์ดเกมมาเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning  มาใช้จนประสบความสำเร็จ โดยคุณครูแกนนำทั้ง 4 ท่าน จาก ‘โครงการพัฒนาทักษะการจัดการการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21’ จะมาเล่าถึงขั้นตอนและเทคนิคการพัฒนาบอร์ดเกม ที่ตั้งต้นไอเดียจาก ‘โจทย์ปัญหา’ หรือ ‘ข้อจำกัดทางสภาพแวดล้อม’ ในชั้นเรียน ก่อนจะหยิบจับเอาสิ่งที่มีรอบตัวมาพลิกแพลง ประกอบเป็นบอร์ดเกมที่น่าสนใจ และสอดแทรกไว้ด้วยเนื้อหาที่ครอบคลุมสาระวิชาสำคัญ ๆ ต่าง ๆ ทั้งยังแฝงด้วยการพัฒนาทักษะความรู้จำเป็น ที่ผู้เรียนในแต่ละระดับชั้นควรได้รับ  

…มาดูกันว่าครูแต่ละท่านมีขั้นตอนสร้างสรรค์บอร์ดเกมกันอย่างไร และเมื่อนำไปใช้จริงแล้ว ‘บอร์ดเกม’ จะสามารถช่วยคลี่คลายปัญหาและข้อจำกัดของนักเรียนในแต่ละระดับชั้นได้จริงแค่ไหน

ดัดแปลงจากเกมฮิตในงานวัด

ลงใต้ไปที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี ที่โรงเรียนตะกุกใต้ศึกษา โรงเรียนขนาดกลางซึ่งมีนักเรียน 260 คน ครูพัสนันท์ เดชมณี ได้พัฒนา ‘การ์ดเกม’ สำหรับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ที่จำลองภาพการเขียนคำสั่ง (Coding) โปรแกรม ‘Scratch’ เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้แบบ Unplugged โดยไม่ต้องใช้คอมพิวเตอร์ ด้วยแรงบันดาลใจจากเกมบิงโกในงานวัดที่เด็ก ๆ คุ้นเคย

เป้าหมายการทำบอร์ดเกมของครูพัสนันท์คือต้องเล่นง่าย ไม่ซับซ้อน เป็นเกมที่เด็ก ๆ จะเรียนรู้และเข้าใจการเขียนโปรแกรม Scratch ได้แม้ไม่มีคอมพิวเตอร์เพียงพอสำหรับทุกคน ครูจึงตั้งต้นไอเดียจากสิ่งที่เด็ก ๆ คุ้นเคย คือเอาโครงสร้างการเล่นเกมบิงโกในงานวัดมาพัฒนาเป็น ‘เกมบัตรคำ’ โดยการ์ดแต่ละใบจะระบุคำสั่งและรายละเอียดวิธีการเขียน Scratch Coding เอาไว้ แล้วใช้วิธีเล่นแบบบิงโก เริ่มจากแจกกระดานคนละแผ่น ให้ผู้เล่นสุ่มหยิบบัตรคำ จากนั้นอ่านข้อความคำสั่ง พร้อมให้เพื่อนในวงช่วยบอกความหมาย ใครมีภาพตรงกับบัตรคำก็วางเบี้ยลงตามช่อง เล่นวนไปจนใครมีเบี้ยเรียงตามช่องที่กติกาตั้งไว้ก็พูด ‘บิงโก’ เป็นอันจบเกม  

เมื่อทดสอบเล่นจริงหลายครั้ง ครูพัสนันท์พบว่า บิงโกเป็นเกมที่มีประสิทธิภาพ แต่ยังมีข้อจำกัดในการเล่นคือต้องใช้เวลาต่อเกมยาวนาน จึงได้ลองปรับวิธีเล่นโดยใช้บัตรคำที่มีอยู่มาเพิ่มกติกาแบบโดมิโน่เข้าไป เพื่อความหลากหลาย และให้มีทางเลือกของรูปแบบการเล่นในช่วงเวลาสั้น ๆ มากขึ้น

ครูพัสนันท์เล่าผ่านประสบการณ์ว่า การออกแบบการ์ดเกมที่มีวิธีการเล่นหลากหลายไม่ตายตัว พลิกแพลงกติกาได้ตามจำนวนผู้เล่น จะทำให้การ์ดเกมชุดเดิมได้รับการเล่นบ่อยขึ้น และหมายถึงการกล่าวย้ำเนื้อหาสาระที่ผู้เรียนควรรู้ได้บ่อยครั้งเช่นเดียวกัน โดยการพัฒนาให้มีวิธีเล่นหลากหลาย สามารถทำได้โดยปรับเพิ่มจำนวนการ์ด หรือเพิ่มการ์ดเงื่อนไขเข้าไป เช่นมีการ์ดคำสั่งที่บล็อคผู้เล่นคนอื่นได้ หรือมีการ์ดคำสั่งให้ผู้เล่นจั่วการ์ดเพิ่ม ซึ่งเป็นไอเดียผสมผสานที่เอามาจากไพ่ UNO เพียงเท่านี้ก็ทำให้เกมเดิม ๆ สนุกตื่นเต้นขึ้น

นอกจาก ‘บิงโก’ และ ‘โดมิโน่’ ครูพัสนันท์ยังได้ออกแบบกระดานแม่เหล็ก ที่เสมือนถอดแบบหน้าจอคอมพิวเตอร์ในการเขียน Coding โปรแกรม Scratch เพื่อใช้คู่กับการ์ดเครื่องมือคำสั่ง ทำให้เด็ก ๆ สามารถนำชุดกระดานและการ์ดกลับไปฝึกฝนเพิ่มเติมที่บ้าน ซึ่งเป็นการช่วยลดความเหลื่อมล้ำด้านการเข้าถึงเครื่องมืออย่างได้ผล โดยคุณครูกล่าวว่า

“การถอดอุปกรณ์ในคอมมาให้เด็กเห็น รู้จัก จับต้อง เข้าใจการทำงาน ถือเป็นการเพิ่มโอกาสให้เด็กนักเรียนในโรงเรียนขนาดกลางและขนาดเล็กที่ขาดความพร้อมทางทรัพยากร เราเห็นผลว่าพอเด็กได้เรียนแล้วไปจับคอมพิวเตอร์จริง ๆ เขาไม่ตื่นเต้นแล้วเรียนต่อได้เลย เพราะเข้าใจวิธีการทั้งหมดแล้ว”

ขึ้นแบบจากวัสดุอุปกรณ์ที่มีบนโต๊ะทำงาน

ขึ้นเหนือไปพบครูผู้ผุดไอเดียออกแบบบอร์ดเกมสำหรับนักเรียนชั้น ป.3 จากวัสดุใกล้ตัว ครูทวีศักดิ์ ธิมา ที่โรงเรียนแม่ตะละวิทยา อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ที่มีนักเรียนเพียง 139 คน โดยคุณครูเล่าถึงแรงบันดาลใจว่า มาจากปัญหาที่พบในชั่วโมงภาษาอังกฤษ ที่เด็กส่วนใหญ่แม้จะขึ้น ป.3 แล้ว แต่ยังจำพยัญชนะ A-Z ไม่ได้ ซึ่งส่งผลต่อการจดจำคำศัพท์ต่าง ๆ อันเป็นพื้นฐานของการเรียนภาษาอังกฤษในระดับต่อไป

ครูจึงมีไอเดียว่าจะออกแบบเกมกระดาน ที่ถอดโครงสร้างรูปแบบและกติกาจากเกมคลาสสิคที่ใคร ๆ ก็รู้จักและเล่นได้ คือเกม ‘บันไดงู’ แล้วเสริมเทคนิคพิเศษเข้าไป โดยครูทวีศักด์บอกว่าตั้งแต่ร่างไอเดีย ออกแบบ ผลิต จนประกอบขึ้นรูปเป็น Prototype ล้วนใช้ต้นทุนจากวัสดุที่มีบนโต๊ะทำงานในห้องพักครู ส่วนกติกาการเล่นก็ค่อย ๆ พัฒนาปรับปรุงจากการให้นักเรียนทดลองเล่นจริง เพื่อเติมสีสันและทำให้รูปแบบเกมสนุกสนานลงตัวมากที่สุด

ครูทวีศักดิ์ย้ำว่า ไม่ว่าใครก็สามารถทำบอร์ดเกมเล่นเองได้ ด้วยวัสดุสำนักงานที่มีอยู่รอบตัว เช่นกระดาษแข็ง เครื่องเคลือบบัตร ปากกาไฮไลท์ หรือสีเมจิก ขณะที่ตัวเดินหมากกับลูกเต๋าก็ยืมได้จากเกมกระดานเก่า ๆ ที่ทุกโรงเรียนมีอยู่แล้ว ก่อนระบุผลลัพธ์ของการจัดการเรียนรู้ด้วย GBL ว่า

“เกมทำให้เกิดพลังการมีส่วนร่วมของเด็ก บรรยากาศในห้องเรียนก็เปลี่ยน แล้วยิ่งทำต่อเนื่อง ก็ยิ่งเห็นผลลัพธ์ว่าเด็กมีสมาธิ ความคิดสร้างสรรค์ รู้จักวางแผน ที่สำคัญคือเป็นไปตามจุดประสงค์ตั้งต้น คือเด็ก ๆ จำพยัญชนะและคำศัพท์ภาษาอังกฤษได้มากขึ้น โดยไม่ใช่จากการท่องจำ แต่เป็นการลงมือปฏิบัติจนเกิดการบันทึกความจำที่ติดตัวไปเองโดยอัตโนมัติ”

ให้เกมช่วยคลี่คลายข้อมูลอันซับซ้อน

ไปดูเกมสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมที่เพิ่มความซับซ้อนในรายละเอียดยิ่งขึ้น และยังบูรณาการสาระวิชาวิทยาศาสตร์เข้าไปได้อย่างน่าสนใจ โดยครูอภิไธย ทองใบ จากโรงเรียนอนุบาลมหาสารคาม ในอำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม บอกว่า จุดเริ่มต้นการออกแบบมาจากความคิดว่า อยากถอดเนื้อหาจากตำราเรียนมาไว้บนเกม จึงลองนำเรื่องความสัมพันธ์ของสิ่งทีชีวิตและห่วงโซ่อาหาร มาบรรจุลงในเกมชื่อ ‘Food Chain Matching’ ซึ่งเป็นการ์ดเกมที่เล่นได้หลายรูปแบบ

โดยวิธีหลักคือให้ผู้เล่นเปิดการ์ดครั้งละสองใบ เพื่อจับคู่อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างกันของสิ่งมีชีวิต ถ้า ‘matching’ ก็ได้การ์ดไปเก็บไว้ จบเกมใครมีการ์ดในมือมากกว่าก็เป็นผู้ชนะไป หรืออีกวิธี เกมนี้ยังพลิกแพลงให้เล่นง่ายขึ้น จบเร็วขึ้น โดยให้ผู้เล่นสุ่มหยิบการ์ดคนละใบ แล้วอธิบายถึงสิ่งมีชีวิตที่ปรากฎบนการ์ดว่าอยู่ตรงจุดไหนของห่วงโซ่อาหาร

ครูอภิไธย กล่าวว่า เกมที่เล่นได้หลากวิธีจะทำให้นำไปใช้ได้ในหลายสถานการณ์ ตั้งแต่ใช้เล่นแบบ speed game เพื่อ check in นำสู่ห้องเรียน การใช้เล่นเพื่อเรียนรู้แทนการบรรยายเนื้อหาข้อมูลที่ยากและซับซ้อน หรืออีกวิธีหนึ่งคือการใช้เกมเพื่อทดสอบความเข้าใจของผู้เรียนหรือสรุปบทเรียน

“เกมคือเครื่องมือที่ช่วยกระตุ้นเร้านักเรียนได้ตั้งแต่ขั้นนำ ขั้นเรียนรู้ และขั้นขมวดจบ ซึ่งจากผลที่เอามาลองใช้ เราเห็นเลยว่าผู้เรียนค่อย ๆ เข้าใจและเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตมากขึ้นในทุกครั้งที่เล่น จนในที่สุดเขาก็สามารถวาดภาพใหญ่ของโครงสร้างห่วงโซ่อาหารได้”

ปลุกความเป็น ‘นักเรียนรู้’ จากภายใน

อีกโรงเรียนขนาดใหญ่ที่อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก กับโรงเรียนนครนายกวิทยาคม ของคุณครูวิวัฒน์ สุภพิทักษ์กุล ที่พัฒนาเกมขึ้นมาเพื่อใช้อธิบายสาระวิทยาศาสตร์ขั้นสูง แบ่งเป็นเกมสำหรับชั้น ม.ต้น เป็นการ์ดเกมจับคู่ในธีม ‘ชั้นบรรยากาศโลก’ ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนทำความเข้าใจศัพท์ยาก ๆ และมองเห็นภาพของแต่ละระดับชั้นบรรยากาศที่สูงขึ้นไปจากพื้นโลก เป็นเกมสไตล์เล่นง่ายจบเร็ว แต่ช่วยให้เด็ก ๆ เห็นภาพชั้นบรรยากาศได้อย่างรวดเร็วและช่วยบันทึกความจำได้ในระยะยาว

กับอีกเกมหนึ่งสำหรับชั้น ม.ปลาย คือเกมชื่อ ‘Cell Travel’ ซึ่งจะพาผู้เรียนไปสู่เนื้อหาวิทยาศาสตร์เชิงลึก ผ่านการจำลองบทบาทเป็น ‘เซลล์’ ที่มีหน้าที่คอยลำเลียงสารต่าง ๆ เข้าสู่ร่างกาย โดยครูวิวัฒน์อธิบายว่าเกมนี้ทำขึ้นสำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมปลายสายศิลป์ เพื่อให้สามารถมองเห็นโครงสร้างการทำงานของเซลล์ ว่าในการนำสารแต่ละอย่างเข้าไปในร่างกายต้องผ่านกระบวนการและปฏิกิริยาใดบ้าง

ครูวิวัฒน์อธิบายว่า การที่ผู้เล่นได้สวมบทเซลล์แล้วแข่งขันกันนำสารเข้าสู่ร่างกาย จะทำให้เข้าใจวิธีการ ความซับซ้อน การเปลี่ยนแปลง หรือการควบรวมกันของสารต่าง ๆ ซึ่งโดยปกติเนื้อหาเหล่านี้ผู้เรียนต้องอ่านหนังสือเป็นเล่ม เพื่อท่องจำคำศัพท์และผังกระบวนการแล้วนำไปสอบ ขณะที่หลาย ๆ คนพอสอบเสร็จแล้วส่วนใหญ่ก็ทิ้งความรู้เอาไว้ตรงนั้น หมายถึงส่วนใหญ่เด็กจะลืมสิ่งที่ท่องมาเกือบทั้งหมดในเวลาอันรวดเร็วเนื่องจากไม่ได้เอาไปใช้ต่อ หรือไม่ได้เกิดจากการทำความเข้าใจตัวเนื้อหาจริง ๆ

ต่อเมื่อเกมมากระตุ้นให้นักเรียนเข้าใจเนื้อหาจากภายใน ผลลัพธ์ที่ออกมาจึงกลายเป็นว่าสามารถดึงความสนใจได้มากกว่า ฝังความรู้ในตัวผู้เรียนได้ดีกว่า อีกทั้งยังเร้าให้เกิดความสนใจใคร่รู้ในเนื้อหาที่เชื่อมโยงสู่วิทยาศาสตร์ขั้นสูงต่อไป

“เด็กไม่ได้แค่ความรู้ แต่มันมีเรื่องความสนุกและความสุขที่กระตุ้นให้เขาอยากเรียนรู้ต่อไป ส่วนหนึ่งเพราะเขาเข้าใจแล้วว่าเนื้อหาที่เรียนมันเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันยังไง ถือเป็นการเปิดประตูในใจให้ไปสู่การค้นพบมุมมองใหม่ ๆ ว่าวิทยาศาสตร์นั้นไม่ได้ยากเกินเรียนรู้ และยังมีเรื่องราวมากมายที่น่าสนใจกว่าที่คิด” ครูวิวัฒน์สรุป

The post ถอดกระบวนการสร้างสรรค์ ‘บอร์ดเกม’ เพื่อเรียนรู้แบบ Active Learning first appeared on กสศ..

UNESCO รายงานว่า เยาวชนกลุ่ม NEETs คิดเป็น 10 เปอร์เซ็นต์ของฐานผู้เสียภาษีทั้งหมด 11 ล้านคน และมีสัดส่วน 3 เปอร์เซ็นต์ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) หรือคิดเป็นมูลค่ากว่า 3 แสนล้านบาท

หากพิจารณาในกลุ่มประชากรวัยแรงงานที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป จะพบผู้ที่มีวุฒิการศึกษาภาคบังคับหรือต่ำกว่า มากถึง 16 ล้านคน ซึ่งได้รับค่าแรง สวัสดิการ และคุณภาพชีวิตระดับต่ำ ฉะนั้น หากสังคมมุ่งให้ความสนใจต่อกลุ่มประชากรที่อยู่ในวัยผลัดเปลี่ยนจากรั้วโรงเรียนสู่ชีวิตการทำงาน อาจช่วยให้ประชากรกลุ่มนี้สามารถกลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจ การศึกษา หรืออย่างน้อยทำให้พวกเขาเติมเต็มศักยภาพของตนเองได้

คำถามสำคัญคือ ทักษะใดเล่าที่จะทำให้พวกเขาสามารถแข่งขันในตลาดแรงงานและใช้ชีวิตของตนอย่างเปี่ยมความหมาย แม้การมีทักษะที่สอดรับกับความต้องการของตลาดแรงงานจะรับประกันการมีงานทำ มีรายได้ที่มั่นคง และมีศักยภาพดูแลตนเองและผู้อื่น แต่ถ้าเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันอย่างโรคระบาดหรือการรุกคืบของเทคโนโลยีที่เข้ามาแทนที่แรงงานอย่างกะทันหัน นโยบายใดเล่าจะทำให้ประเทศไทยมีความพร้อมที่จะปรับตัวรับความเปลี่ยนแปลง 

ด้วยเหตุนี้ ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องจึงจำเป็นต้องทำความเข้าใจต่อความท้าทายใหม่ในการพัฒนาเยาวชนและประชากรวัยแรงงาน ตลอดจนทักษะและการเรียนรู้ที่จำเป็นเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสังคม รวมถึงข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการพัฒนาทักษะและการเรียนรู้ของเยาวชนและประชากรวัยแรงงาน

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จัดการประชุม ‘เวทีนโยบายการพัฒนาเยาวชนและประชากรวัยแรงงานสู่ความพร้อมรับมือตลาดแรงงานยุคใหม่’ ในหัวข้อปลดล็อกความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและการศึกษาผ่านการพัฒนา ‘ทักษะพื้นฐานของการทำงานในโลกยุคใหม่’ ในวันที่ 18 มกราคม 2566 ที่ผ่านมา โดยมีเข้าร่วมเสวนาดังนี้

• โคจิ มิยาโมโตะ (Koji Miyamoto) นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสจากธนาคารโลก
• ผศ.ดร.ศุภชัย ศรีสุชาติ คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
• ดร.สมชัย จิตสุชน ที่ปรึกษาคณะอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาเยาวชนและประชากรวัยแรงงานนอกระบบ กสศ. และผู้อำนวยการวิจัยด้านการพัฒนาอย่างทั่วถึง สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI)
• เรืออากาศโท สมพร ปานดำ รองเลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
• สรรชัย ชอบพิมาย ผู้อำนวยการกองพัฒนาผู้ฝึกและเทคโนโลยีการฝึก กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน

ทักษะพื้นฐาน: กุญแจสู่โลกอนาคต

การแพร่ระบาดของโควิด-19 ไม่เพียงทำให้จังหวะของทุกชีวิตชะงักลง แต่ยังส่งผลให้ปัญหาความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยเลวร้ายขึ้น ทว่าหากมองในอีกมุมหนึ่ง นับเป็นโอกาสอันดีที่ประเด็นการศึกษาและแรงงานจะได้รับการผลักดันเป็นวาระทางสังคมอีกครั้ง และการแก้ไขปัญหาทั้งมวลอาจเริ่มจากการทบทวนทักษะมูลฐานบางประการ

โคจิ มิยาโมโตะ นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสจากธนาคารโลก ระบุว่า ทักษะพื้นฐาน (foundational skill) ในศตวรรษที่ 21 ได้แก่

• ทักษะการอ่านเขียน (literacy skill) เกี่ยวข้องกับการใช้ตรรกะ ความคิดริเริ่ม ความคิดสร้างสรรค์ การแก้ไขปัญหา ความสามารถทางการพูด การคำนวณ รากฐานของการเรียนรู้ในระยะยาว
• ทักษะดิจิทัล (digital skill) ความเข้าใจ การจัดการ และสังเคราะห์ข้อมูลด้าน ICT (Information and Communication Technology) อย่างเหมาะสมและปลอดภัย
• ทักษะอารมณ์สังคม (socio-emotional skill) ความสามารถด้านอารมณ์ ความเห็นอกเห็นใจ ความมั่นคงทางอารมณ์ ความยืดหยุ่น ความอดทนและการปรับตนเองเข้ากับสถานการณ์ได้

ความสำคัญของทักษะ 3 ประการข้างต้น อาจเริ่มจากงานศึกษาในแคนาดาขององค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ (2015) ที่เผยว่า กลุ่มตัวอย่างอายุ 25 ปี ที่มีคะแนนข้อสอบ PISA อยู่ในเกณฑ์ดี (วัดจากทักษะการอ่าน การเขียน และทักษะอารมณ์สังคม) เมื่อครั้งอยู่ในวัย 15 ปี จะมีโอกาสเรียนต่อระดับอุดมศึกษาสูงถึง 50-60 เปอร์เซ็นต์ กล่าวคือ ทักษะการอ่านเขียนที่ดีจะส่งผลต่อการเรียนต่อและเรียนจบในระดับสูง 

อีกหนึ่งหลักฐานยืนยันถึงความสำคัญของทักษะอ่านเขียนก็คือ ผลสำรวจแรงงานในช่วงอายุ 35-54 ปี ใน 32 กลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว ระบุว่า หากค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานของตัวแปรทักษะการอ่านเขียนเพิ่มขึ้น 1 หน่วย แรงงานจะมีรายรับเพิ่มขึ้นถึง 18 เปอร์เซ็นต์

ขณะที่การศึกษาระยะยาวในสวิตเซอร์แลนด์ (2015) ชี้ว่า ทักษะการอ่านเขียนยังสัมพันธ์กับสุขภาพ กล่าวคือ ยิ่งมีคะแนนทักษะอ่านเขียนมากขึ้น ความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าจะน้อยลง และมีพฤติกรรมก่อกวนสังคมลดลงด้วยเช่นกัน

โคจิพยายามแสดงให้เห็นว่า ทักษะการอ่านเขียน ทักษะดิจิทัล และทักษะอารมณ์สังคม แม้ดูเหมือนสิ่งธรรมดาสามัญ แต่กลับมีผลต่อทั้งระดับปัจเจก สังคม และประเทศอย่างมีนัยสำคัญ เขาเน้นย้ำว่า การพัฒนาทักษะเหล่านี้ต้องอาศัยการพัฒนาแบบองค์รวม ไล่เลียงตั้งแต่ชั้นเรียนประถมศึกษา มัธยมศึกษา อาชีวศึกษา ทั้งในและนอกระบบ กระทั่งการเรียนเสริม การฝึกอบรม และงานอาสาสมัคร ล้วนต้องดำเนินอย่างต่อเนื่องและจำเป็นต้องมีเป้าหมายในทิศทางเดียวกัน สิ่งสำคัญคือต้องได้รับการปลูกฝังตั้งแต่เด็ก

หากทรัพยากรมนุษย์ได้รับการเติมเต็มทักษะพื้นฐานครบทั้ง 3 ด้านแล้ว นอกจากจะสามารถดูแลตนเอง พวกเขาย่อมมีศักยภาพดูแลผู้อื่น ช่วยให้ภาครัฐสามารถลดค่าใช้จ่ายในการดูแลประชากรที่มีปัญหา ขณะเดียวกัน ภาคผู้ประกอบการก็สามารถสร้างสรรค์นวัตกรรมและเพิ่มผลผลิตได้มากขึ้น คนเหล่านี้จะสามารถขยับฐานะทางเศรษฐกิจ ควบคู่กับการพัฒนาประเทศและเพิ่มโอกาสในการก้าวพ้นจากกับดักประเทศรายได้ปานกลางในที่สุด

อย่างไรก็ดี งานศึกษาเรื่อง Building on Solid Foundations: Prioritising Universal, Early, Conceptual and Procedural Mastery of Foundational Skills (2020) ค้นพบว่า เด็กในประเทศกำลังพัฒนาส่วนใหญ่ยังขาดทักษะพื้นฐาน ฉะนั้น การจัดลำดับความสำคัญของการเรียนรู้เสียใหม่จึงมีความจำเป็น เพื่อเพิ่มพูนทักษะขั้นพื้นฐาน นำไปสู่การศึกษาที่ไม่ทิ้งใครไว้ด้านหลังอย่างแท้จริง โดยสรุปแนวทางไว้ดังนี้

• ความเป็นสากล (universal) เด็กทุกคนบนโลกควรได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
• เริ่มเร็ว (early) เด็กทุกคนต้องได้รับการฝึกฝนทักษะพื้นฐานตั้งแต่ช่วงต้นของการเข้าโรงเรียน
• แนวคิด (conceptual) เด็กทุกคนต้องเข้าใจแนวคิดเบื้องหลังของสิ่งที่ตนกำลังเรียนรู้ ไม่ใช่ท่องจำเนื้อหาเพียงอย่างเดียว
• เป็นขั้นเป็นตอน (procedal) เด็กทุกคนต้องฝึกฝนการแก้ไขปัญหาและสามารถนำทักษะไปใช้ได้จริง
• เชี่ยวชาญ (mastery) เด็กทุกคนสามารถบรรลุศักยภาพตามเกณฑ์ และสามารถนำทักษะพื้นฐาน เช่น การรู้หนังสือ การคำนวณ และการจัดการอารมณ์ไปต่อยอดในสิ่งที่ตนเลือกและตัดสินใจ

จากงานวิจัยสู่ข้อเสนอนโยบายทางการศึกษา

ผศ.ดร.ศุภชัย ศรีสุชาติ ขยายความงานศึกษาข้างต้น โดยมีข้อค้นพบที่น่าสนใจว่า เด็กในประเทศกำลังพัฒนาร้อยละ 52 ไม่สามารถอ่านหนังสือได้ และครึ่งหนึ่งของเด็กผู้หญิงที่สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา ไม่สามารถอ่านประโยคง่ายๆ ได้ กล่าวคือ เด็กทั่วโลกกำลังขาดแคลนทักษะขั้นพื้นฐาน มากไปกว่านั้น ทักษะการเชื่อมโยงเหตุผลยังประสบปัญหาอย่างมีนัยสำคัญ เช่น ผลสำรวจในอินเดียระบุว่า เด็กร้อยละ 86 สามารถตอบได้ว่า กุญแจมีความยาวเท่าไร หากเริ่มวัดสเกลตั้งแต่ 0 แต่เมื่อตั้งคำถามถึงความยาวของดินสอโดยเริ่มวัดสเกลตั้งแต่เลข 2 ขึ้นไป เด็กเกือบร้อยละ 40 กลับไม่สามารถตอบได้ 

ดังนั้น งานศึกษาชิ้นนี้จึงมองว่า เด็กควรเรียนรู้การอ่าน เพื่อสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง (Learn to read, so you can read to learn) พร้อมเสนอว่า ผู้กำหนดนโยบายต้องมีความแน่วแน่ว่า เด็กทุกคนควรบรรลุการอ่าน การเขียน และการคำนวณตามเกณฑ์อายุ ส่วนหน่วยงานด้านการศึกษาควรปฏิรูปหลักสูตร อบรม และควรสนับสนุนการเรียนการสอน เพื่อให้เด็กมีทักษะที่ครอบคลุมทุกด้านของชีวิต

ขณะที่งานวิจัยเรื่อง Education and Employability: The Critical Role of Foundational Skills (2022) ระบุว่า แม้ทักษะพื้นฐานจะมีความสำคัญและเกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม แต่เด็กส่วนใหญ่ในประเทศกำลังพัฒนากลับไม่ได้รับทักษะพื้นฐานตามที่คาดหวัง จึงทำให้การพัฒนาทักษะเชิงเทคนิค (Technical and Vocational Education Training: TVET) หรือทักษะกลุ่มอาชีวศึกษา มีความติดขัดหรือไม่คุ้มค่าที่จะลงทุน

แต่สำหรับ ผศ.ดร.ศุภชัย กลับมองว่า รัฐจำเป็นต้องลงทุนในการพัฒนาทักษะพื้นฐาน ทั้งการเรียนการสอนในสายสามัญก็ดี หรือในสายอาชีพก็ดี ซึ่งจะนำไปสู่การเพิ่มมูลค่าให้กับแรงงาน และส่งผลเชิงบวกต่อตลาดการจ้างงานทั้งสายอาชีพและสายสามัญ

งานวิจัยล่าสุดของ The Research on Improving Systems of Education (RISE) ยังเสนอว่า การเสริมรากฐานของ TVET ต้องเริ่มจากการลงทุนในการศึกษาระดับปฐมวัย ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการเรียนรู้ทักษะการอ่าน การเขียน และการคำนวณ

เมื่อขยับจากภาพใหญ่ทั่วโลกเข้ามาในสังคมไทย ผศ.ดร.ศุภชัย ตั้งข้อสังเกตว่า ประเทศไทยขาดการพัฒนาทักษะพื้นฐานอย่างเป็นระบบ การเติมเต็มทักษะพื้นฐานมักขึ้นอยู่กับทักษะการสอนของครูแต่ละคนเสียมากกว่า ขณะเดียวกัน ประเทศไทยใช้งบประมาณจำนวนมากช่วยเหลือผู้พิการ เด็ก ผู้สูงอายุ และวัยแรงงาน หากแต่ยังขาดการเติมเต็มนโยบายด้านการพัฒนาทักษะพื้นฐาน เพราะฉะนั้น การลงทุนเพื่อพัฒนาทักษะพื้นฐานโดยการจัดสรรทรัพยากรอย่างเป็นระบบ (resource allocation) จึงเป็นเรื่องเร่งด่วน

“ถ้าเรายังไม่หลุดพ้นจากการใช้งบประมาณเพื่อสนับสนุนการบริโภค โดยไม่ได้ใช้เพื่อการลงทุน และไม่ได้เป็นการลงทุนระยะยาวในการพัฒนาคน จะทำให้เราหลุดออกจากกับดักประเทศรายได้ปานกลางหรือก้าวพ้นความเหลื่อมล้ำได้ยาก” ผศ.ดร.ศุภชัย สรุป

หากต้องศึกษาวิจัยเรื่องนี้เพิ่มเติม ดร.สมชัย จิตสุชน ชวนมองต่อไปว่า การมีนโยบายรูปธรรมอาจต้องเริ่มจากการออกแบบงานศึกษาที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรประชาการ (ฐานะ ที่อยู่อาศัย และระดับการศึกษา) กับตัวแปรทักษะต่างๆ เพื่อหาคำตอบว่าทักษะใดสามารถสร้างรายได้ได้ดีที่สุดสำหรับแต่ละกลุ่มประชากร

นอกจากนี้ ดร.สมชัย ยังเสนอว่า ควรทำวิจัยเชิงนิเวศการเรียนรู้ (learning ecosystem) เพื่อหาปัจจัยที่ส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็ก เขายกตัวอย่างว่า การใช้เวลาของผู้ปกครองมีผลต่อพัฒนาการเด็ก แต่ปัญหาคือผู้ปกครองซึ่งเป็นกลุ่มประชากรวัยแรงงาน จะมีเวลาอยู่กับครอบครัวมากน้อยเพียงใด

มากไปกว่านั้น การเพิ่มขึ้นของ ‘ครอบครัวแหว่งกลาง’ หรือครอบครัวที่เด็กต้องอยู่อาศัยกับผู้สูงอายุ ยังส่งผลต่อระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ต่างออกไป ทักษะที่จำเป็นจึงอาจครอบคลุมไปถึงทักษะการเลี้ยงดูเด็กของผู้สูงอายุด้วยเช่นกัน 

ข้อสรุปของ ดร.สมชัย คือรัฐไทยไม่ควรกำหนดนโยบายที่ชี้ชัดว่า ทักษะใดคือทักษะที่จำเป็น เพราะโลกหมุนเร็วเกินกว่าจะตามทัน แต่สามารถกำหนดนโยบายเชิง ‘market-based’ หรือส่งเสริมให้กลไกตลาดทำหน้าที่ขับเคลื่อนสังคม เช่น คนที่มีวุฒิการศึกษาต่ำกว่ามัธยมต้น จะได้รับคูปองมูลค่า 6,000 บาท ทุกรอบ 3 ปี สำหรับการฝึกอบรมทักษะใหม่ๆ ตามศูนย์อบรมของเอกชน ซึ่งแต่ละศูนย์จะต้องแข่งขันกันจัดอบรมเพื่อค้นหาทักษะที่จำเป็นในช่วงนั้นๆ โดย ดร.สมชัย คาดการณ์ว่า นโยบายนี้อาจใช้งบประมาณเทียบเท่ากับโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ซึ่งเป็นโครงการเชิงสงเคราะห์มากกว่าการลงทุนเพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

พัฒนาหลักสูตรอาชีวศึกษา เสริมทักษะการเป็นผู้ประกอบการ

ทางด้านอาชีวศึกษา ร.ท.สมพร ปานดำ ยอมรับว่า เด็กที่เรียนในระบบอาชีวศึกษา ส่วนใหญ่มาจากครอบครัวฐานะยากจนและมีปัญหา นำมาสู่ปัญหาด้านค่าใช้จ่าย การเรียนการสอน และการผลิตผลงานวิชาการ ฉะนั้น หากเด็กในรั้วอาชีวศึกษาได้รับการปลูกฝังทักษะพื้นฐานตั้งแต่ต้น จะทำให้เด็กอยู่ในบรรยากาศของการเรียนรู้ สามารถเรียนจบและมีงานทำได้

ปัจจุบัน อาชีวศึกษาเปิดสอน 3 หลักสูตร ได้แก่ ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)

ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) และปริญญาตรีสายเทคโนโลยีหรือสายปฏิบัติการ (ทล.บ.) รวมเป็น 66 สาขาวิชา เนื้อหาสอดคล้องกับความต้องการของท้องถิ่น ผู้ประกอบการ และภาคอุตสาหกรรม โดยเน้น hard skills หรือทักษะเชิงเทคนิคเป็นหลัก ร.ท.สมพร กล่าวด้วยว่า คณะกรรมการการอาชีวศึกษาพยายามออกแบบหลักสูตรระยะสั้นเพื่อเพิ่ม soft skills ซึ่งเป็นทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น เพื่อสอดรับกับความเปลี่ยนแปลงทางสังคม และปฏิเสธไม่ได้ว่า ทักษะการอ่านและการสื่อสารภาษาต่างประเทศ อาจเป็นโจทย์สำคัญของอาชีวศึกษาในอนาคต เพราะลำพังทักษะภาคปฏิบัติการ อาจไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาดในระยะยาว

ในมุมของการออกแบบหลักสูตรเพื่อป้อนตลาดแรงงาน ร.ท.สมพร เน้นย้ำว่า การทำงานร่วมกันระหว่างอาชีวศึกษา การศึกษาขั้นพื้นฐาน หรือกระทั่งเครือข่ายผู้ประกอบการ เป็นส่วนสำคัญของการพัฒนาอาชีวศึกษาที่อาจสลัดคราบด้านลบได้หมดจด และทักษะผู้ประกอบการและทักษะการเงินการลงทุน อาจทำให้เด็กอาชีวะไม่จำเป็นต้องเป็นลูกจ้างเสมอไป 

นอกเหนือจากแรงงานที่มาจากระบบการศึกษา สรรชาย ชอบพิมาย กล่าวเสริมว่า ที่ผ่านมามีแรงงานจำนวนมากหลุดออกจากระบบการศึกษานับตั้งแต่การแพร่ระบาดของโควิด-19 ซึ่งกรมพัฒนาแรงงานได้จัดฝึกอบรมยกระดับแรงงานในสถานประกอบการ และฝึกอบรมอาชีพเสริมให้กลุ่มรัฐวิสาหกิจอย่างต่อเนื่องเสมอมา

นอกจากนี้ยังมีการฝึกอบรมให้แก่กลุ่มแรงงานที่เตรียมเข้าทำงานใหม่ ประกอบด้วย เด็กจากสถานพินิจ เด็กที่หลุดออกจากระบบการศึกษา หรือเด็กที่จบการศึกษาภาคบังคับ โดยผลจากการฝึกอาชีพ ร้อยละ 85 ของแรงงานกลุ่มนี้ล้วนมีงานทำ สิ่งนี้คือบทบาทหนึ่งของกระทรวงแรงงาน

“ศักดิ์ศรี ความปลอดภัย คุณภาพการทำงาน และวินัย” เป็นสิ่งที่สรรชัยเห็นว่า จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับแรงงานยุคใหม่ ซึ่ง กสศ. หน่วยงานระดับจังหวัด หรือหน่วยงานอื่นๆ สามารถร่วมกันบูรณาการเพื่อออกแบบนโยบายสำหรับประชากรกลุ่มเปราะบางได้ เช่น การให้ทุน การศึกษาดูงาน การฝึกอบรม เป็นต้น

นอกจากการประสานงานกันภายในกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน และกรมจัดหางาน ยังประสานงานกับกระทรวงศึกษาธิการ และภาคเอกชน ซึ่งขึ้นอยู่กับว่าฝ่ายการเมืองจะปรับใช้และผลิตเป็นนโยบายอย่างไร

เสมอภาค: ความฝันที่รอวันเติมเต็ม 

ผศ.ดร.ศุภชัย ย้ำว่า การจัดสรรทรัพยากรโดยคัดเลือกกลุ่มเป้าหมาย (targeting) ที่ชัดเจน จะนำไปสู่การเข้าถึงทรัพยากรอย่างเสมอภาค (equity) เกิดการลงทุนในทรัพยากรมนุษย์ที่ยั่งยืนและแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้อย่างตรงจุด 

กระนั้น ข้อถกเถียงที่มักตามมาคือ สัดส่วนของการจัดสรรทรัพยาการในประชากรแต่ละกลุ่มควรเป็นเท่าไรจึงจะเหมาะสม ซึ่งหากสังคมก้าวไม่พ้นข้อถกเถียงนี้และลงเอยด้วยการจัดสรรให้ทุกคนได้รับเท่าเทียมถ้วนหน้า (equality) การแก้ไขปัญหาก็จะมีคนถูกทิ้งไว้ข้างหลังเสมอ ดังนั้น ผศ.ดร.ศุภชัย จึงคาดหวังว่า ในอนาคตสังคมอาจไม่จำเป็นต้องมีการจัดสรรทรัพยากร เพราะทุกคนในสังคมสามารถเอื้อมถึงโอกาสในชีวิตของตนไม่ว่าจะมีเงื่อนไขแบบใด หรือที่เรียกว่า สังคมที่เป็นธรรม (justice) ในทุกมิติของทุกชีวิต

เช่นเดียวกับ ดร.สมชัย เห็นด้วยกับแนวคิดข้างต้น แต่จากบทเรียนที่ผ่านมาพบว่า การจัดสรรทรัพยากรด้วยวิธีคัดเลือกกลุ่มเป้าหมายมักไม่ค่อยได้ผล และเมื่อใดที่มีความพยายามจัดสรรทรัพยากรด้วยวิธีดังกล่าว จะพบว่ามีคนตกหล่นเสมอ เพราะเงื่อนไขสำคัญเพื่อให้วิธีการนี้สัมฤทธิ์ผล คือการพัฒนาเครื่องมือและฐานข้อมูล เพื่อเพิ่มความแม่นยำและเพิ่มความมั่นใจว่า จะไม่มีใครถูกซ้ำเติมให้เปราะบาง

และเมื่อระบบฐานข้อมูลได้รับการพัฒนา นโยบายบางอย่างก็ต้องมีลักษณะสากล (universal) แทนวิธีการคัดเลือกกลุ่มเป้าหมาย เช่น หากมีโครงการพัฒนาทักษะการอ่านการเขียน ทักษะดิจิทัล และทักษะอารมณ์สังคม ในเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 6 ปี ดร.สมชัย เสนอว่า ภาครัฐก็ควรทุ่มทรัพยากรอย่างเท่าเทียมเพื่อป้องกันการตกหล่น และแม้จะใช้งบประมาณมหาศาล แต่ย่อมเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า

ถึงที่สุดแล้ว ดร.สมชัย กล่าวว่า ระบบการประเมินหรือการให้คุณค่าแก่ทักษะที่จำเป็นก็นับว่ามีความสำคัญ เช่น ใบปริญญาหรือเกียรติบัตร อาจไม่ใช่เครื่องมือที่ใช้ประเมินเงินเดือนหรือค่าตอบแทนอีกต่อไป ซึ่งหากมีเครื่องมืออื่นสำหรับตรวจสอบทักษะความสามารถได้โดยตรง ก็อาจเป็นวิธีหนึ่งในการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและนำไปสู่ความเท่าเทียมของรายได้ด้วยเช่นกัน

ที่มา

• การประชุมเวทีนโยบายการพัฒนาเยาวชนและประชากรวัยแรงงาน
• What Do We Mean By ‘Foundational Skills’?

The post ข้อเสนอ กสศ. ปลดล็อกความเหลื่อมล้ำ ยกระดับทักษะเยาวชนสู่ตลาดแรงงานคุณภาพสูง first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 26 มิ.ย. ที่อาคารเดอะ พอร์ทอล ไลฟ์สไตล์ คอมเพล็กซ์ อิมแพ็ค เมืองทองธานี กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จัดงาน “ปลุกพลัง สร้างโอกาสแห่งอนาคต กับทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง” โดยมีผู้นำนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง รุ่นที่ 1 และผู้บริหาร ครู อาจารย์ จากสถานศึกษาสายอาชีพ จำนวน 36 แห่ง เข้าร่วมกว่า 300 คน ภายในงานมีกิจกรรม Youth Talk ตัวตน ความฝัน ความหวังและอนาคต โดยตัวแทนนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง รุ่นที่ 1 โดยมี นายนภัทร อินทร์ใจเอื้อ หรือ ‘กัน เดอะสตาร์’ ได้ร้องเพลง “ชีวิตลิขิตเอง” ให้กำลังใจนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงด้วย

ดร.ประสาร ไตรรัตน์วรกุล ประธานกรรมการบริหารกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวปาฐกถา ในหัวข้อ “ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง: สร้างคน สร้างโอกาส สร้างงาน” ว่า การเรียนสายอาชีพนั้นสามารถเปลี่ยนแปลงประเทศได้จริง ประเทศชั้นนำของโลก เช่น เยอรมนี ไต้หวัน สิงคโปร์ ล้วนให้ความสำคัญกับคุณภาพแรงงานในระดับสายอาชีพชั้นสูง โดยถือเป็นกำลังแรงงานกลุ่มสำคัญที่ทำให้มีการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจได้มากกว่าแรงงานในระดับการศึกษาอื่นๆ โครงการ ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงของ กสศ. มีการพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการจัดการเรียนการสอนที่สร้างกำลังคนสายอาชีพ ให้มีสมรรถนะและทักษะในศตวรรษที่ 21 ที่ให้ความสำคัญกับสาขา STEM (วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี) รวมถึงเทคโนโลยีดิจิทัล และทักษะอาชีพการทำงานตาม 10 อุตสาหกรรม S Curve และ New S Curve เป้าหมายตามนโยบายรัฐบาลและความต้องการตลาดแรงงานในท้องถิ่น

ดร.ประสาร กล่าวว่า สถานศึกษาที่เข้าร่วมโครงการมีรูปแบบการทำงานที่เป็นนวัตกรรมกับสถานประกอบการและมีความร่วมมือกับต่างประเทศ เช่น วิทยาลัยเทคโนโลยีชลบุรี มีโครงการความร่วมมือการจัดการศึกษาระดับ ปวส. สาขาระบบขนส่งราง สาขาบำรุงรักษาระบบไฟฟ้าและสาขาเทคนิคเครื่องกลในระบบขนส่งทางราง ร่วมกับวิทยาลัยเทคโนโลยีอาชีวศึกษาทางรถไฟหลิ่วโจว (Liuzhou Railway Vocational Technical College) ประเทศจีน ที่สอดคล้องกับนโยบายประเทศไทย 4.0 พัฒนาประเทศและพื้นที่ EEC ด้านคมนาคมขนส่งระบบราง นักเรียนที่เรียนจบได้วุฒิการศึกษา 2 ใบจากทั้งไทยและจีน ถือเป็นนวัตกรรมการเรียนการสอนที่จะทำให้นักศึกษามีประสบการณ์อย่างรอบด้าน นอกจากความร่วมมือกับต่างประเทศแล้วหลายสถานศึกษายังมีความร่วมมือทวิภาคีกับสถานประกอบการ ภาคเอกชน ซึ่งจากงานวิจัยระดับนานาชาติ พบว่าประเทศที่ประสบความสำเร็จด้านการจัดการศึกษาสายอาชีพ การพัฒนาความร่วมมือกับสถานประกอบการและภาคเอกชนในการพัฒนาทักษะที่ทำให้นักศึกษาสามารถปฏิบัติงานได้จริง มีทักษะที่สอดคล้องกับความต้องการของนายจ้างเป็นแนวทางการพัฒนาที่สำคัญอย่างยิ่ง

“คาดว่าโครงการนี้จะมีความคุ้มทุนอย่างมาก เพราะเป็นการลงทุนในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศให้มีศักยภาพสูงขึ้น สามารถเข้าสู่ตลาดแรงงานได้อย่างทั่วถึง ช่วยแก้ปัญหาแรงงานได้ตรงจุด รวมถึงทำให้สถาบันการศึกษาสายอาชีพได้พัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน โดยหากนักเรียนที่ได้รับทุนนวัตกรรมสายอาชีพขั้นสูงจำนวน 2,053 ทุน ในปีแรก ออกไปสู่ตลาดแรงงาน ข้อสมมติฐานที่คาดว่าจะเกิดขึ้น ก็คือ เมื่อพวกเขาเข้าสู่ตลาดแรงงาน ทำงานหลังจบการศึกษาจนถึงเกษียณอายุ 60 ปี พวกเขาจะสามารถสร้างมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (Net Present Value : NPV) ในรูปตัวเงินถึงประมาณ 1 หมื่นล้านบาท หรือคิดเป็นอัตราผลตอบแทนการลงทุน (IRR หรือ Internal Rate of Return) อยู่ที่ร้อยละ 10” ดร.ประสาร กล่าว

นพ.สุภกร บัวสาย ผู้จัดการ กสศ.กล่าวว่า ตามสถิติพบว่าแต่ละปีเด็กประมาณ 7 แสนคน ในจำนวนนี้ 1 แสนคนมีฐานะยากลำบากและมีเพียง 5,000 คนมีโอกาสศึกษาต่อในระดับสูงกว่ามัธยมศึกษาปีที่ 6 เกิดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา กสศ.ต้องการเข้ามาลดช่องว่างจุดนี้เกิดเป็นโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง สนับสนุนให้เรียนต่อในสาขาที่เป็นความต้องการของประเทศ ซึ่งปีการศึกษา 2562 เป็นปีแรกและได้คัดเลือกผู้รับทุนรุ่น 1 เรียบร้อยแล้ว โดยมีสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) สถาบันอุดมศึกษา เข้าร่วมโครงการ 36 สถาบัน 26 จังหวัด ครอบคลุมทั้ง 5 ภูมิภาคทั่วประเทศ มีผู้รับทุน 2,053 คน

“แบ่งเป็น ผู้รับทุนในประเภทประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) ต่อเนื่อง ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.)/อนุปริญญา (ทุน 5 ปี) จำนวน 922 ทุน และประเภท ปวส./อนุปริญญา (ทุน 2 ปี) จำนวน 1,131 ทุน เข้าศึกษาต่อใน 30 สาขาวิชาขาดแคลนและเป็นที่ต้องการของประเทศ โดยสาขาวิชาวิชาที่มีจำนวนผู้รับทุนสูงสุด 5 อันดับแรก ได้แก่ สาขาเครื่องกล จำนวน 286 ทุน สาขาเกษตรศาสตร์ จำนวน 220 ทุน สาขาการท่องเที่ยวและการโรงแรม จำนวน 200 ทุน สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร จำนวน 163 ทุน และสาขาไฟฟ้า จำนวน 161 ทุน” นพ.สุภกร กล่าว

นพ.สุภกร กล่าวว่า นักศึกษาผู้รับทุนทุกคนมาจากครอบครัวยากลำบาก ซึ่งเราก็พบว่านอกจากปัญหาทางเศรษฐกิจก็ยังมีปัญหาอื่นๆแฝงมาด้วย จุดนี้ก็เป็นปัจจัยเสี่ยงที่อาจส่งผลต่อการเรียน ซึ่ง กสศ.มีเป้าหมายให้ทุกคนจบการศึกษาและทำงานเป็นกำลังสำคัญของประเทศ ดังนั้น การดูแลเมื่อเข้ามาในสถาบันจะต้องมีอาจารย์ช่วยดูแลแทนพ่อแม่ด้วย กสศ.ก็จะมีทีมอาจารย์จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ทำหน้าที่ในการติดตามดูแลนักศึกษาทุนจนจบการศึกษาด้วย ส่วนการเตรียมความพร้อมคัดเลือกนักศึกษาทุน รุ่นที่ 2 นั้น ก็อยู่ระหว่างการเริ่มเตรียมการ แต่ กสศ.ยังมีความห่วงใยในเรื่องของงบประมาณ เพราะร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2563 ยังไม่ผ่านความเห็นชอบ ซึ่งอาจจะทำให้การอนุมัติงบประมาณล่าช้า จึงกังวลว่าอาจจะกระทบต่อการเชิญชวนเด็กมาร่วมโครงการ

นางสาว กัลยาภรศ์ เตาวะโต ชั้น ปวส.1 สาขาวิชาการท่องเที่ยวและการโรงแรม วิทยาลัยชุมชนสตูล นักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงรุ่นที่ 1 กล่าวว่า ตนมีชีวิตที่ลำบาก ไม่มีพ่อแม่ที่คอยดูแลไม่ได้รับความอบอุ่นอย่างคนอื่นๆ ฐานะทางบ้านยากจน เป็นพี่คนโตในบ้าน ที่ต้องดูแลน้องๆ อีก 3 ชีวิต น้องคนแรกอายุ 15 ปี คนที่ 2 อายุ 4 ขวบ คนที่ 3 อายุเพียง 2 ขวบ ไม่มีเสาหลักที่พึ่งพิงได้ แต่มีความฝันเหมือนกับคนอื่นๆ รักงานบริการที่ต้องใช้ภาษาต่างประเทศ ฝันอยากเป็นแอร์โฮสเตส สอบติดมหาวิทยาลัย 3 แห่ง แต่ไม่มีเงินจ่ายค่าเทอม ภาระที่บ้านมากมายที่ต้องรับผิดชอบ นอนร้องไห้คนเดียวทุกคืน จนได้เห็นข่าวประชาสัมพันธ์ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงของ กสศ. จึงตัดสินใจสมัครโดยที่ไม่ลังเล เพราะนี่คือโอกาสที่จะได้เรียนต่อในระดับอนุปริญญา และจะได้ทำตามความฝันของตัวเองให้เป็นจริงเพื่อจะดูแลทุกคนในครอบครัวได้

“ขอให้รัฐบาล ท่านนายกรัฐมนตรี ลุงตู่ สนับสนุนทุนนี้ให้แก่รุ่นน้อง ๆ หนูทุกปี ท่านอย่าทิ้งพวกเรานะคะ ยังมีเด็กด้อยโอกาสอีกมาก ที่มีความฝัน อยากมีงานที่ดีทำ แต่ความยากจนเป็นอุปสรรค ไม่ได้เรียนต่อ ต้องมีชีวิตอยู่กับความยากจนไม่มีจบสิ้น มันทุกข์มากนะคะ คนที่มีฝันแต่ทำให้เป็นจริงไม่ได้ ส่วนหนูได้โอกาสในชีวิตแบบนี้แล้ว จะทำความฝันให้เป็นจริง และเป็นตัวอย่างที่ดีให้รุ่นน้องต่อไปค่ะ” นส.กัลยาภรศ์ กล่าว

#กสศเปิดประตูสู่โอกาส #ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง #อาชีวศึกษา#ตลาดแรงงาน

The post นักเรียนทุนนวัตกรรม ขอนายก ฯ ไม่ทิ้งเด็กสายอาชีพ หนุนให้ทุนการศึกษาทุกปี first appeared on กสศ..