รอยยิ้ม ท่าทีร่าเริงเป็นมิตรของเด็กๆ และความตั้งใจมาเรียนจนอัตราการขาดเรียนด้วยสาเหตุอื่นๆ ที่ไม่ใช่การลาป่วยมีตัวเลขเป็นศูนย์ เป็นหลักฐานเชิงประจักษที่เห็นได้จากโรงเรียนในสังกัดกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.).บ้านห้วยสลุง อ.แม่ระมาด จ.ตาก

สิ่งที่กล่าวมา ไม่ใช่เรื่องบังเอิญที่เกิดขึ้น แต่เป็นความสำเร็จในการจัดการที่เกิดจากการร่วมแรงร่วมใจของครู นักเรียน ผู้ปกครองและทุกๆ คน ในโรงเรียนแห่งนี้ ที่ค่อยๆ ถักทอภาพของโรงเรียนในฝันขึ้นมาร่วมกัน แต่สิ่งเหล่านี้อาจจะเกิดขึ้นยาก หากขาดหัวเรือหลักอย่าง ด.ต.หญิง วิไล ธนวิภาศรี ครูใหญ่โรงเรียน ตชด. บ้านห้วยสลุง คอยกำกับทิศทาง

ด.ต.หญิง วิไล หรือ ‘ครูผึ้ง’ ของเด็กนักเรียนโรงเรียนตชด.บ้านห้วยสลุง เล่าว่า เหตุผลสำคัญของการทำงานได้อย่างเข้าใจธรรมชาติของเด็กในพื้นที่และชุมชนนั้นมาจากการเป็นคนในพื้นที่ เป็นครูตชด.ที่ได้กลับมาทำงานในบ้านเกิดตัวเอง

“สมัยก่อนที่บ้านและที่โรงเรียนเป็นพื้นที่ถิ่นทุรกันดาร ไม่มีหน่วยจัดการศึกษาที่ไหนเข้าไปจัดให้มีแต่โรงเรียน ตชด. เข้ามาจัดการศึกษาให้ มีห้องเรียน ป.1 ถึง ป.4 เรียนถึงชั้นสูงสุดของโรงเรียน คือจบ ป.4 ก็ไปเรียนที่โรงเรียนใกล้บ้าน ห่างจากหมู่บ้านประมาณ 2 กิโลเมตร เป็นโรงเรียนในสังกัดของสำนักคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เพื่อเรียนต่อ ป.5 ป.6

การจัดการเรียนการสอนของโรงเรียน ตชด.ในสมัยนั้น เป็นการจัดตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการ มีครู ตชด. เข้ามาเป้นผู้สอน สมัยนั้น ทั้งโรงเรียนมีครูประมาณ 4 คน การเรียนการสอน เน้นให้นักเรียนอ่านออกเขียนได้เป็นส่วนใหญ่ ไม่มีวิชาการ หรือการสอบประเมินมากมายเหมือนสมัยนี้ สมัยก่อนโครงการอาหารกลางวันก็ไม่มี เมื่อก่อนนานๆ ก็จะมีคนเขามาเลี้ยงสักทีหนึ่ง เพราะเมื่อก่อนรูปแบบการจัดการเรียนการสอนจะเน้นให้นักเรียนได้อ่านออกเขียนได้อย่างเดียว ไม่มีอะไรประเมินมากมายเหมือนสมัยนี้

สมัยนั้นยังไม่มีโครงการอาหารกลางวัน นักเรียนต้องเดินกลับไปทานข้าวที่บ้านเอง หรือห่อใบไม้ใส่กล่องมากิน ส่วนใหญ่เป็นอาหารง่ายๆ ข้าวกับน้ำพริก แต่บางอาทิตย์ หรือบางเดือนจะมีคณะผู้ใหญ่ใจดีเดินทางจากในเมืองเข้ามาเลี้ยงอาหารกลางวัน ได้กินอาหารดีๆ หรือบางครั้ง ครูก็ทำอาหารกลางวันเลี้ยงพวกเรา” ครูใหญ่โรงเรียนบ้านห้วยสลุงเล่าถึงช่วงชีวิตวัยเรียนของตัวเอง

หลังจากเรียนจบชั้น ม.6 ด.ต.วิไล ทราบจากข่าวประชาสัมพันธ์เรื่องโครงการผลิตครูเพื่อพัฒนาท้องถิ่น หรือที่รู้จักกันในชื่อโครงการคุรุทายาทของกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งประกาศรับศิษย์เก่าที่จบชั้นสูงสุดจากโรงเรียน ตชด. จึงลองไปสอบแข่งขันเป็นตำรวจชั้นประทวน เมื่อสอบได้ตามที่ประกาศ ก็เข้าเรียนและฝึกเป็นภาคสนามของ ตชด. 3 เดือน จากนั้นก็ฝึกความสามารถครูอีก 6 เดือน ก็ได้บรรจุเป็นครูตชด.กลับมาสอนที่บ้านเกิด

ครูผึ้ง ยังเล่าว่า โรงเรียนปัจจุบันที่ได้รับมอบหมายให้มาปฏิบัติหน้าที่เป็นครูใหญ่ เป็นโรงเรียนที่สร้างขึ้นจากความต้องการของคนในชุมชน ประชาชนในพื้นที่บ้านห้วยสลุง หมู่ 8 ต.พระธาตุ อ.แม่ระมาด จ.ตาก ส่วนใหญ่เป็นชาวปกาเกอะญอที่อพยพมาจากพื้นที่ดอยสูง มาตั้งรกรากในพื้นที่ยึดอาชีพรับจ้าง มีฐานะยากจน ลูกหลานในพื้นที่ไม่มีโรงเรียน

เดิมนักเรียนในหมู่บ้านต้องเดินทางไปเรียน ที่โรงเรียนบ้านทุ่งมะขามป้อม ซึ่งอยู่ห่างออกไปประมาณ 4.2 กิโลเมตร ชาวชุมชนบ้านห้วยสลุงจึงดำเนิการขอจัดตั้งโรงเรียนในชุมชน ไปยังกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนที่ 34 ให้จัดตั้งศูนย์การเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านห้วยสลุง เปิดทำการเรียนการสอนเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2560 โดยในส่วนของอาคารเรียนที่เห็นในปัจจุบัน มาจากการขอความอนุเคราะห์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ธัญบุรีจนได้รับการจัดสรรงบประมาณให้และใช้แรงงานก่อสร้างจากนักศึกษาจิตอาสาช่วยเหลือสังคมจาก 3 สถาบัน คือ มทร.ธัญบุรี มทร.ล้านนา และมทร.สุวรรณภูมิ ใช้เวลาสร้างอาคารหลักของโรงเรียน 3 หลัง ประกอบด้วย อาคารราชมงคลเฉลิมพระเกียรติหลังที่ 47, 48, 49 ทั้งหมด ในเวลา 35 วัน

“สภาพของชุมชนและโรงเรียนในปัจจุบันดีขึ้นกว่าเมื่อสมัยก่อน เพราะว่าการคมนาคมสะดวก มีสิ่งอำนวยความสะดวกมากขึ้น โรงเรียนใช้รูปแบบการบริหารจัดการแบบ โรงเรียน ตชด. ให้เด็กได้ศึกษาทั้งทฤษฎีและภาคปฏิบัติ เน้นให้เด็กได้ลงมือทำ ปลูกผักกิน เลี้ยงไก่ หมู ปลา ตามโครงการพระราชดำริต่าง ๆ ส่วนหนึ่งที่เด็กมาโรงเรียนเกือบ 100 % ก็เนื่องจากผู้ปกครองรุ่นปัจจุบันเริ่มมีการศึกษา เห็นความสำคัญของการเรียน คนสมัยก่อนไม่ได้เรียนหนังสือ ด้วยคุณภาพชีวิต ด้วยความยากจน เขาอาจจะต้องพาเด็ก ๆ ไปช่วยทำไร่ในช่วงฤดูเก็บเกี่ยว” ด.ต.หญิง วิไลเล่าถึงความเป็นไปในปัจจุบัน

ครูผึ้ง เล่าด้วยว่า ความสำเร็จของตัวเองซึ่งเป็นนักเรียนที่จบจากโรงเรียน ตชด. ไปเรียนต่อในเมืองจนจบ แล้วได้รับโอกาสให้กลับมาเป็นครูที่บ้านเกิด ถือเป็นแรงบันดาลใจสำคัญที่มีส่วนช่วยชักจูงจิตใจให้เด็ก ๆ อยากมาเรียนในโรงเรียน

“เมื่อเขาเห็นเรา เขาก็จะเห็นว่า เขาจะมีอนาคตที่ดีได้จากความตั้งใจเรียน ซึ่งโรงเรียน ตชด.ให้ได้ทั้งการศึกษา ให้ทักษะชีวิต ที่ผ่านมา เคยไปติดตามนักเรียนที่ขาดเรียนถึงบ้าน ว่าเป็นเพราะอะไร ทำไมขาดเรียน ส่วนมากเด็กที่ไม่มาเรียน จะเกิดจากปัญหาสุขภาพ เจ็บป่วย ไม่สบาย เท่านั้น พวกที่โดดเรียนไม่มาเรียนเลย ที่นี่ไม่มีค่ะ เด็กมาเรียนเพราะมาแล้วมีความสุข” ด.ต.หญิง วิไล ระบุ

ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาครู นักศึกษาครู และสถานศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวถึงกรณีของครูใหญ่โรงเรียนตชด.บ้านห้วยสลุง สอดคล้องกับแนวคิด โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง 6 หน่วยงาน ประกอบด้วย กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม(อว.) กระทรวงศึกษาธิการ(ศธ.) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.) สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา ในการสนับสนุนทุนสร้างโอกาสทางการศึกษาสำหรับนักเรียนยากจนด้อยโอกาสจากครัวเรือนที่มีรายได้ต่ำที่สุดร้อยละ 20 แรกของประเทศในพื้นที่ห่างไกลที่อยากเป็นครูได้เรียนครูจนจบปริญญาตรี และกลับมาเป็นครูในโรงเรียนท้องถิ่นของตน ด้วยการสนับสนุนทุนให้แก่นักศึกษา รุ่นละ 300 ทุนทั้งหมด 5 รุ่น รวม 1,500 ทุน ตั้งแต่ปีการศึกษา 2563 เป็นต้นไป

“อยากให้ครูรุ่นใหม่ตามโครงการของเรา มีลักษณะเช่นเดียวกันนี้ เพราะว่าปัญหาบางอย่าง ที่ครู ตชด. ท่านนี้เคยเจอ เคยแก้ไขจนสำเร็จ หรือเทคนิคการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในบางเรื่องได้มาจากประสบการณ์ของคนที่มีทักษะรู้จักธรรมชาติ ลักษณะเฉพาะของท้องถิ่น และเป็นเรื่องที่การสอนทฤษฏีตอบโจทย์ไม่ได้ ผู้ที่จะมาเป็นครูรุ่นใหม่ ควรได้เรียนรู้จากครูท่านนี้ เป็นวิธีที่คิดที่ได้จากความรู้พื้นฐานในท้องถิ่นมาช่วยผลักดันให้เกิดองค์ความรู้จากฐานความรู้ที่ต่างกันในแต่ละพื้นที่ เด็กชาติพันธุ์ ประเพณีวัฒนธรรมแตกต่าง แต่ละที่บริบทการเรียนบางเรื่องต่างกัน” ดร.อุดมระบุ

อย่างไรก็ตาม โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น จึงตั้งเป้าหมายที่จะเติมเต็มเรื่องนี้ให้เด็ก ให้นักเรียนทุนของเราได้ตระหนักว่า การได้อยู่ในพื้นที่จริง ได้ทำอะไรในเชิงปฏิบัติ นำไปสู่การมีโอกาสในการศึกษาเรื่องต่างๆ เพิ่มจากตำราในมุมของตัวเอง สร้างองค์ความรู้ท้องถิ่น และกลับมาเป็นครูในบ้านเกิดตัวเอง กลับมาถ่ายทอดความรู้ให้คนอื่นๆ มองเห็นความสำคัญของการช่วยกันดูแล พัฒนาท้องถิ่นให้ยั่งยืนต่อไปในอนาคต

“นอกจากนี้ ตลอดช่วงเดือนตุลาคม – พฤศจิกายนนี้ อาจารย์จาก 11 สถาบันที่ผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมผลิตนักศึกษาของโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น จะร่วมกับโรงเรียนและชุมชน ในการคัดเลือกและคัดกรองนักเรียนในพื้นที่มีฐานะครอบครัวอยู่ในเกณฑ์ยากจนตามที่กสศ.กำหนด ซึ่งกำลังศึกษาอยู่ในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 หรือเทียบเท่าที่มีศักยภาพในการเรียนรู้และอยากเป็นครู มีภูมิลำเนา อยู่เขตตำบลที่ตั้งของโรงเรียนพื้นที่ห่างไกล 282 แห่งในรัศมีที่ใกล้กับ 11 สถาบันที่มีการเรียนการสอนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 และมีเกรดเฉลี่ยสะสม 5 ภาคเรียนไม่ต่ำกว่า 2.5 เพื่อช่วยเตรียมความพร้อมสอบคัดเลือกทุนครูรัก(ษ์)ถิ่น” ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาครูฯ กศส. กล่าว

The post ครูกลับมาสอนที่บ้านเกิด แรงบันดาลใจสำคัญของท้องถิ่น first appeared on กสศ..

การจราจรที่หนาแน่นติดขัดในทุกเช้าวันทำงาน ระบบขนส่งสาธารณะที่แออัดไปด้วยผู้คนที่มีจุดหมายเดียวกัน คือเร่งรีบไปถึงที่ทำงานให้เร็วที่สุด ขณะเดียวกัน เด็กนักเรียนหลายคนที่กำลังมุ่งหน้าไปโรงเรียนซึ่งอยู่ไกลบ้าน ก็ต้องเผชิญชะตากรรมเดียวกันนี้อย่างเสียไม่ได้

จึงแทบจะเป็นเรื่องปกติ ที่แม้จะทราบดี ว่า การเรียนหนังสือนั้นสำคัญเพียงไร แต่การเดินทางและเหตุผลอีกมากมาย ทำให้โรงเรียนกลายเป็นสถานที่ที่เด็กในกรุงเทพและในจังหวัดใหญ่ๆ หลายๆ คน ถอนหายใจ ส่ายหน้า และเลือกที่จะตอบไปในทางเดียวกัน ว่า “ถ้าเป็นไปได้ ก็ไม่อยากไปโรงเรียน” ขณะที่ เด็กนักเรียนในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลทุรกันดารแห่งหนึ่ง กลับมีมุมมองต่อโรงเรียนที่ต่างออกไป

โรงเรียนบ้านห้วยสลุง โรงเรียนในสังกัดกองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน(ตชด.) ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ อ.แม่ระมาด จ.ตาก มีนักเรียนคละชั้น รวมกันเพียง 80 กว่าคน เป็นสถานที่ซึ่ง ด.ต.หญิง วิไล ธนวิภาศรี ครูใหญ่ของโรงเรียนบอกว่านักเรียนของที่นี่ อยากมาโรงเรียนทุกวัน เพราะพวกเขามองว่าโรงเรียนนั้นเป็นมากกว่าสถานศึกษา แต่เป็นเสมือน “บ้านหลังที่สอง”

“เด็กในโรงเรียนของเราอยากมาโรงเรียน เพราะโรงเรียนเป็นที่พึ่งพิงที่สำคัญที่สุด ไม่เพียงแต่จะฝากอนาคตไว้เท่านั้น แต่ยังถือว่า เป็นพื้นที่ที่เห็นความสำคัญของวัยเด็ก ซึ่งบางแง่มุม บ้านของพวกเขาอาจจะมอบให้ไม่ได้ เด็กบางคนเมื่ออยู่บ้านจะกลายเป็นกำลังแรงงานหลักของบ้าน ต้องทำงานบ้านหรือต้องไปใช้แรงรับจ้างเก็บผลผลิตทางการเกษตร”

สำหรับเด็กอีกกลุ่มหนึ่ง ที่เรียกว่าเด็กบ้านไกลหรือเด็กพักนอนในโรงเรียน อาจจะมองเห็นโรงเรียนสำคัญยิ่งกว่านั้น เพราะโรงเรียนได้กลายเป็นเหมือนบ้านอีกหลังหนึ่ง เป็นพื้นที่ที่พวกเขาฝากทั้งชีวิตและปากท้องไว้ในทุกๆ วัน

เด็กบ้านไกลทุกคน จะบอกเหมือนๆ กันว่า มื้ออาหาร และที่พักอาศัย ที่ดีที่สุดที่พวกเขาได้รับนั้นอยู่ที่โรงเรียน หากตามไปดูชีวิตความเป็นอยู่ของพวกเขาก็จะเห็นว่า เมื่อกลับบ้านแต่ละมื้อจะได้กินเพียงแค่ข้าวกับน้ำพริกและผักที่เก็บได้จากรอบๆ บ้านหรือละแวกใกล้เคียงเท่านั้น บ้านพักนักเรียนบางคนไม่มีฝาบ้านหรือเป็นเพียงเพิงพักชั่วคราวเท่านั้น” ด.ต.หญิง วิไลเล่าถึงชีวิตความเป็นอยู่ของเด็กในโรงเรียนแห่งนี้ ก่อนจะบอกอีกว่า

นักเรียนโรงเรียนบ้านห้วยสลุง ส่วนใหญ่เป็นเด็กชาติพันธุ์ หลายคนมีความต้องการเร่งด่วนเรื่องการจัดการศึกษา ดูแลความเป็นอยู่ด้านคุณภาพชีวิต สุขอนามัย รวมถึงความช่วยเหลือเรื่องอุปกรณ์การศึกษา ประสบปัญหาด้านระยะทาง และการเดินทางในพื้นที่กันดาร บางส่วนที่ไกลออกไปต้องใช้บริการรถรับส่งรายเดือนซึ่งมีค่าใช้จ่ายประมาณเดือนละ 250-300 บาท

นอกจากนี้ นักเรียนบางส่วน เป็นเด็กที่มาจากหมู่บ้านที่ห่างออกไปประมาณ 50-60 กิโลเมตรในพื้นที่ดอยสูง รวมถึงเด็กที่บ้านใกล้แต่ผู้ปกครองต้องออกไปทำงานนอกพื้นที่ การดูแลเด็กทั้งสองกลุ่มนี้ ทางโรงเรียนได้จัดอาคารพักนอนเป็นอาคารชั่วคราวให้ โรงเรียนจะมีการจัดนมผงพระราชทานให้นักเรียนทุกคนในตอนเช้า และจัดสรรอาหารกลางวันโดยการสนับสนุนจาก อปท. ในพื้นที่ โดยโรงเรียนได้จัดทำโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันทั้งการปลูกพืชผักและเลี้ยงสัตว์เช่นปลา หมู และไก่ เพื่อนำผลผลิตที่ได้มาเป็นวัตถุดิบทำอาหารกลางวันสำหรับนักเรียนทั้งโรงเรียน

ครูใหญ่โรงเรียน ตชด. บ้านห้วยสลุง เล่าอีกว่า ในส่วนของอาหารแต่ละมื้อของเด็กทั้งหมด จะมีทั้งการวางแผนล่วงหน้าว่ารายการอาหารที่ปรุงในแต่ละวันจะมีอะไรบ้างเพื่อให้ได้สารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายอย่างครบถ้วน หรือบางครั้งก็จัดสรรอาหารจากวัตถุดิบในแหล่งใกล้โรงเรียนหรือตามฤดูกาล การบริหารจัดการเรือนพักนอนใช้จัดระบบพี่ดูแลน้องทั้งเรื่องที่พักและอาหาร ให้เด็กโตดูแลเด็กเล็ก จัดหาทั้งอาหารเช้าและเย็นให้กับเด็กในที่พักคนอื่นๆ รวมถึงจัดกิจกรรมหลังเลิกเรียนหรือกิจกรรมในตอนเช้า โดยมีครูเข้าเวรกำกับดูแล

เด็กชายธนชัย วิเชียรรังสี นักเรียนชั้นป.6 โรงเรียน ตชด. บ้านห้วยสลุง เล่าว่า เด็กบ้านไกลหรือเด็กพักนอน จะแบ่งหน้าที่รับผิดชอบกันอย่างชัดเจน ส่วนใหญ่เด็กโตจะจัดเวรดูแลเรื่องอาหาร มื้อเช้าและมื้อเย็น เด็กเล็กจะช่วยกันดูแลความสะอาดในโรงเรียน อาคารเรียน อาหารที่จัดหาเป็นข้าวสวยหุงร้อนๆ และกับข้าวง่ายๆ หนึ่งอย่าง เช่นผักผัด หรือแกงจืด บางครั้งก็มีน้ำพริกเพิ่มขึ้นอีกอย่าง การจัดเตรียม ต้องกะปริมาณให้เพียงพอสำหรับทุกคน แบ่งหน้าที่ตั้งแต่เรื่องการเตรียมวัตถุดิบ หั่นหมู หั่นผัก ไปจนถึงการล้างจาน หน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมาย ในทุกๆ วัน ถือเป็นโอกาสสำคัญในการช่วยฝึกเรื่องหน้าที่ความรับผิดชอบ เมื่อกลับบ้านก็ใช้ความรู้ที่ได้รับจากโรงเรียนไปใช้กับที่บ้าน กลับไปทำอาหารให้ผู้ปกครอง ช่วยทำงานบ้านแบ่งเบาภาระของพ่อแม่ได้

เด็กหญิงจิตรานุช วิเทศสุขสม ป.6 โรงเรียน ตชด. บ้านห้วยสลุง เล่าว่า เด็กบ้านไกลส่วนใหญ่จะรักโรงเรียนมาก เพราะต้องอาศัยอยู่ในโรงเรียนเหมือนบ้าน บางราย ช่วงวันหยุดเสาร์อาทิตย์ก็ไม่กลับบ้าน เพราะที่บ้านไม่มีใครอยู่ ผู้ปกครองต้องไปทำงานรับจ้างที่อื่น ส่วนใหญ่รับจ้างเก็บผลผลิตทางการเกษตร ผู้ปกครองของพวกเขาจะไม่อยู่บ้านจนกว่าจะหมดฤดูเก็บเกี่ยว

ขณะนี้ทีมงานของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ได้กระจายกันลงพื้นที่ โรงเรียนสังกัด ตชด. ตามภูมิภาคต่างๆ ภายหลังการลงนามความร่วมมือ(เอ็มโอยู)ระหว่าง กสศ. และ ตชด. เพื่อคัดกรองและสนับสนุนนักเรียนที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์การคัดเลือกนักเรียนทุนเสมอภาค โดยมีน.ส.วลัยรัตน์ ศรีอรุณ รองประธานคณะกรรมการบริหาร กสศ. และประธานอนุกรรมการกำกับทิศทางโครงการจัดสรรเงินอุดหนุนนักเรียนยากจนพิเศษแบบมีเงื่อนไข นายไกรยส ภัทราวาท รองผู้จัดการ กสศ. และคณะ เพื่อรับทราบถึงปัญหาอุปสรรคต่างๆ ในการดำเนินงาน เช่น ปัญหาการลงพื้นที่เยี่ยมบ้านเพื่อจัดเก็บข้อมูลรายได้และสถานะครัวเรือนทั้งข้อมูลภูมิสารสนเทศ และข้อมูลภาพถ่ายสภาพบ้านของนักเรียน ตชด. พบว่าเด็กเกือบทั้งหมดมีฐานะยากจนพิเศษ ขาดเรียนบ่อยเพราะต้องช่วยผู้ปกครองหารายได้ ส่วนใหญ่อายุไม่ตรงตามเกณฑ์เนื่องจากครอบครัวโยกย้ายถิ่นฐานบ่อย ตามแหล่งการจ้างงาน ขณะที่ครัวเรือนมีรายได้ไม่แน่นอน ได้รับเพียงค่าจ้างแรงงานขั้นต่ำหรือน้อยกว่า

นายไกรยส กล่าวว่า การลงพื้นที่ เป็นโอกาสสำคัญของบุคลากรทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับภารกิจเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาในทุกระดับ ในการนำข้อมูลมาใช้ประโยชน์ในการทำงาน นอกจากนั้นยังช่วยทำให้ทราบว่า เด็กๆ เห็นโรงเรียนเป็นบ้านหลังที่สอง ใช้เวลากับโรงเรียนมากกว่าที่บ้าน และครูเป็นเสมือนพ่อแม่ของเด็กอีกคน ซึ่งกสศ.จะแชร์ข้อมูลเหล่านี้ไปให้ประชาชน ภาคเอกชน ห้างร้านที่สนใจจะเข้ามาเป็นหุ้นส่วนของความเสมอภาคทางการศึกษา กสศ. มีเงินอยู่ก้อนไม่ใหญ่ เทอมละประมาณ 1,500-2,500 บาทต่อคนให้กับเด็กยากจนพิเศษเหล่านี้ แต่ถ้าภาคเอกชนในจังหวัด ท้องถิ่น หรือประเทศอยากจะมาช่วยเติมเต็มช่องว่างทางโอกาสและคุณภาพการศึกษาให้แก่เด็กเยาวชนเหล่านี้ให้มากกว่า 1,500-2,500 บาท กสศ.ก็พร้อมที่จะเป็น “สะพานบุญ” ให้ความพยายามช่วยเหลือและความเป็นภาคีหุ้นส่วนความเสมอภาคทางโอกาสสามารถเกิดขึ้นได้อย่างยั่งยืน จากประชาชนทุกคนในสังคมไทย

จึงอาจกล่าวได้ว่าข้อมูลที่คุณครูทุกคนเสียสละฝ่าฟันอุปสรรคและความยากลำบากในการเดินทางเข้าไปเก็บมาส่งให้แก่ บก.ตชด. และ กสศ. จะถูกเอาไปใช้ขยายผลไกลไปกว่า “บ้านหลังแรก” และ “บ้านหลังที่สอง” ของเด็กๆ ยากจนพิเศษ และครอบครัวเหล่านี้ จนสามารถดึงเอาความช่วยเหลือที่ห่างไกลทั้งจาก กรุงเทพฯ และพื้นที่อื่นๆ ของประเทศไทย ให้กลับมาช่วยลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างอนาคตที่เสมอภาคอย่างยั่งยืน

ผู้ที่สนใจบริจาคเงินเพื่อช่วยเหลือน้องๆ สามารถเข้าไปบริจาคและใช้สิทธิลดหย่อนภาษี 2 เท่าได้อัตโนมัติที่ https://donate.eef.or.th/main-donate และสามารถสอบถามรายละเอียดได้ที่ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา หมายเลขโทรศัพท์ 0-2 079-5475

The post เติมความเข้มแข็งให้โรงเรียน “บ้านหลังที่สองของเด็กบ้านไกล” ครูจึงเป็นเสมือนพ่อแม่อีกคน first appeared on กสศ..

ครูตชด.ฝ่าฝน-เส้นทางยากลำบากเพื่อเยี่ยมบ้านคัดกรองนร.ยากจน กสศ.เตรียมหนุนทุนเสมอภาค ตั้งแต่อนุบาลถึงม.6 เริ่มภาคเรียนที่ 1/2562 นี้ พร้อมชวนภาคเอกชนร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา

ดร.ไกรยส ภัทราวาท รองผู้จัดการ กสศ. และผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษากล่าวว่า ในช่วงเดือน กค.-สค. ที่ผ่านมาคุณครูสังกัดกองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดนกว่า 2,196 คนได้ลงพื้นที่เยี่ยมบ้าน นร.ตชด. เพื่อบันทึกข้อมูลมาสนับสนุนการคัดกรองผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์ด้วยวิธีวัดรายได้ทางอ้อม (Proxy Means Test: PMT) การเดินทางเยี่ยมบ้านของครู ตชด. นี้ถือเป็นหนึ่งในการเดินทางที่ยากลำบากที่สุด เพราะสภาพเส้นทางระหว่างโรงเรียน และบ้านของเด็ก นร.ตชด. ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่สูงที่มีความทุรกันดาร โดยเฉพาะในช่วงหน้าฝนนี้ แต่ครู ตชด. ทุกคนก็มีความมุ่งมั่นและสามารถเก็บข้อมูลนักเรียนเข้ามาได้ครบถ้วนภายในเวลาที่กำหนด

ล่าสุด มีนักเรียนยากจนพิเศษในโรงเรียนสังกัดบก.ตชด. ที่ผ่านการรับรองจากคณะกรรมการสถานศึกษาแล้วราว 10,000 คน ทั้งหมดนี้จะได้รับการจัดสรรทุนเสมอภาคจาก กสศ.ซึ่งประกอบด้วยเงินอุดหนุนปัจจัยพื้นฐานเพื่อนักเรียนยากจนที่นักเรียนกลุ่มนี้ยังไม่เคยได้รับการสนับสนุนมาก่อนจำนวน 500 บาท สำหรับเด็กอนุบาล-ประถมศึกษา และ 1,500 บาท สำหรับเด็กมัธยมศึกษาต่อเทอม และเงินอุดหนุนนักเรียนยากจนพิเศษอย่างมีเงื่อนไขอีกจำนวน 1,000 บาทต่อเทอม รวมแล้ว นร.ตชด. จะได้รับทุนเสมอภาคคนละ 1,500-2,500 บาทต่อคนต่อเทอม ขึ้นอยู่กับระดับการศึกษา เพื่อใช้แบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาของครอบครัวในรายการสำคัญ เช่น ค่าหนังสือเรียนและอุปกรณ์การเรียน ค่าเสื้อผ้าและวัสดุเครื่องแต่งกายนักเรียน ค่าอาหาร ค่าครองชีพ ค่าพาหนะในการเดินทาง หรือจ้างเหมารถรับ-ส่งนักเรียน รวมทั้งกิจกรรมสร้างเสริมความเสมอภาคทางการศึกษาในโรงเรียน เป็นต้น โดย กสศ. ได้เตรียมงบประมาณไว้ราว 20 ล้านบาทเพื่อ นร.ตชด. ในภาคเรียนที่ 1/2562 นี้

ดร.ไกรยส กล่าวว่า กสศ.และคณะวิจัย ได้ลงพื้นที่เก็บข้อมูลโรงเรียนสังกัดบก.ตชด. พบว่านักเรียนในโรงเรียนสังกัด ตชด. ส่วนใหญ่มีฐานะยากจนพิเศษ ครัวเรือนมีรายได้ไม่แน่นอนขึ้นอยู่กับฤดูกาลและหลายครอบครัวได้รับเพียงค่าจ้างแรงงานขั้นต่ำหรือน้อยกว่า เด็กนักเรียนส่วนใหญ่อายุไม่ตรงตามเกณฑ์เนื่องจากครอบครัวโยกย้ายถิ่นฐานบ่อย ตามแหล่งการจ้างงานของผู้ปกครอง นักเรียนบางส่วนขาดเรียนบ่อยเพื่อไปช่วยผู้ปกครองประกอบอาชีพหารายได้ บางครอบครัวนักเรียนที่เป็นพี่น้องก็สลับกันมาโรงเรียน ด้วยสภาพการณ์เช่นนี้ ทาง กสศ. และ บก.ตชด. ได้ร่วมกันสนับสนุมาตรการสร้างเสริมความเสมอภาคทางการศึกษาที่ยั่งยืนผ่านการส่งเสริมการเยี่ยมบ้านเพื่อให้ครูได้รู้จักสภาพความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาของเด็กและครอบครัวอย่างใกล้ชิดเป็นรายบุคคล เพื่อให้ครูและโรงเรียนนำข้อมูลเหล่านี้มาวางแผนสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาทั้งในมิติโอกาส และมิติคุณภาพให้แก่เด็กได้เป็นรายบุคคลอย่างยั่งยืน การที่ครูตชด.ลงพื้นที่ไปเยี่ยมบ้าน พบสภาพความเป็นอยู่จริง เป็นกระบวนการที่ทำให้ครูได้ข้อมูลที่ทำให้เข้าใจปัญหาของเด็กแต่ละคนมากขึ้น ความเข้าใจนี้มีผลกระทบโดยตรงต่อการเรียนการสอน ซึ่งมีงานวิจัยระบุว่าถ้าครูมีความเข้าใจเด็กมากขึ้นเท่าใด คุณภาพการเรียนการสอนก็จะดีขึ้นเท่านั้น เพราะครูจะสามารถสอนเด็กได้เป็นรายบุคคล อย่างเต็มศักยภาพ โดยโรงเรียนสามารถใช้งบประมาณจากทุนเสมอภาคในการสนับสนุนการดำเนินงานดังกล่าวได้อย่างมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับบริบทของแต่ละท้องถิ่น

ด.ต.หญิง วิไล ธนวิภาศรี ครูใหญ่โรงเรียนบ้านห้วยสลุง สังกัดกองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน(ตชด.) อ.แม่ระมาด จ.ตาก กล่าวว่า โรงเรียนบ้านห้วยสลุงมีนักเรียนคละชั้น ประมาณ 80 กว่าคน ส่วนใหญ่เป็นเด็กชาติพันธุ์ หลายคนมีความต้องการเร่งด่วนเรื่องการจัดการศึกษา ดูแลความเป็นอยู่ด้านคุณภาพชีวิต สุขอนามัย รวมถึงความช่วยเหลือเรื่องอุปกรณ์การศึกษา ประสบปัญหาด้านระยะทาง และการเดินทางในพื้นที่กันดาร เด็กบ้านใกล้ส่วนใหญ่จะใช้วิธีเดินเท้า บางส่วนที่ไกลออกไปต้องใช้บริการรถรับส่งรายเดือนซึ่งมีค่าใช้จ่ายประมาณเดือนละ 250-300 บาท ขณะที่เด็กซึ่งมาจากหมู่บ้านห่างออกไปประมาณ 50-60 กิโลเมตรในพื้นที่ดอยสูง หรือบ้านใกล้แต่ผู้ปกครองต้องออกไปทำงานนอกพื้นที่ ทางโรงเรียนจัดอาคารพักนอนให้ “นักเรียนของที่นี่อยากมาโรงเรียนทุกวัน เพราะโรงเรียนเป็นเสมือน “บ้านหลังที่สอง”เป็นที่พึ่งพิง ไม่เพียงแต่จะฝากอนาคตไว้เท่านั้น แต่ยังถือว่าเป็นพื้นที่ที่เห็นความสำคัญของวัยเด็ก ซึ่งบางแง่มุม บ้านของพวกเขาอาจจะมอบให้ไม่ได้ เด็กบางคนเมื่ออยู่บ้านจะกลายเป็นกำลังแรงงานหลักของบ้าน ต้องทำงานบ้านหรือต้องไปใช้แรงรับจ้างเก็บผลผลิตทางการเกษตร เด็กบ้านไกลทุกคน จะบอกเหมือนๆ กันว่า มื้ออาหาร และที่พักอาศัย ที่ดีที่สุดที่พวกเขาได้รับนั้นอยู่ที่โรงเรียน เพราะเมื่อกลับบ้านแต่ละมื้อจะได้กินเพียงแค่ข้าวกับน้ำพริกและผักที่เก็บได้จากรอบๆ บ้านหรือละแวกใกล้เคียงเท่านั้น บ้านพักนักเรียนบางคนไม่มีฝาบ้านหรือเป็นเพียงเพิงพักชั่วคราวเท่านั้น โรงเรียนจึงกลายเป็นเหมือนบ้านอีกหลังหนึ่ง เป็นพื้นที่ที่พวกเขาฝากทั้งชีวิตและปากท้องไว้ในทุกๆ วัน”

ทั้งนี้หากประชาชนหรือภาคเอกชนใดสนใจที่จะร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาให้แก่นักเรียนยากจนพิเศษในโรงเรียนสังกัด บก.ตชด. เหล่านี้ สามารถบริจาค สมทบเพิ่มเติมสามารถสอบถามรายละเอียดได้ที่ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา หมายเลขโทรศัพท์ 0-2 079-5475 หรือที่ https://donate.eef.or.th/main-donate

The post ครูตชด.ฝ่าฝน-เส้นทางยากลำบากเพื่อเยี่ยมบ้านคัดกรองนร.ยากจน first appeared on กสศ..

น.ส.วลัยรัตน์ ศรีอรุณ ประธานอนุกรรมการกำกับทิศทางโครงการจัดสรรเงินอุดหนุนนักเรียนยากจนพิเศษแบบมีเงื่อนไข ดร.ไกรยส ภัทราวาท รองผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา(กสศ.) และผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา พร้อมคณะ ได้ลงพื้นที่ โรงเรียนสังกัดกองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน(ตชด.) จังหวัดตาก ภายหลังการลงนามความร่วมมือ(MOU)ระหว่าง กสศ. และ ตชด. เพื่อช่วยเหลือนักเรียนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ตามโครงการจัดสรรเงินอุดหนุนนักเรียนยากจนพิเศษแบบมีเงื่อนไข หรือทุนเสมอภาค

ขณะเดียวกัน กสศ. ยังได้ส่งคณะผู้วิจัยลงพื้นที่เก็บข้อมูลโรงเรียน ตชด. บ้านห้วยสลุง อ. แม่ละมาด และ โรงเรียน ตชด. จุฬา-ธรรมศาสตร์ 3 อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก เพื่อเร่งช่วยเหลือค้นหาเด็กนักเรียนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์

ทั้งนี้ การลงพื้นที่ของทั้งสองคณะ เป็นโอกาสในการรับทราบปัญหาหลายด้านที่โรงเรียนตชด. ประสบอยู่ เช่น นักเรียนตชด.ประสบปัญหาด้านระยะทาง และการเดินทางในพื้นที่กันดาร ปัญหานักเรียนส่วนใหญ่เป็นเด็กชาติพันธุ์ในหลากหลายพื้นที่ตามแนวตะเข็บชายแดนของประเทศ เด็กกลุ่มนี้มีความต้องการเร่งด่วนเรื่องการจัดการศึกษา ความเป็นอยู่ด้านคุณภาพชีวิต สุขอนามัย รวมถึงความช่วยเหลือเรื่องอุปกรณ์การศึกษา

นอกจากนี้ ยังพบว่า นักเรียนโรงเรียน ตชด. ส่วนใหญ่เป็นนักเรียนรหัส G หรือเด็กที่ไม่มีบัตรประจำตัวประชาชน แต่มีเลข 13 หลักในระบบการศึกษา(DMC) และนักเรียนรหัส 0 หรือเด็กที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน เด็กกลุ่มนี้เกือบทั้งหมด มีฐานะยากจน ขาดเรียนบ่อยเพราะต้องช่วยผู้ปกครองหารายได้ หรือบางคนต้องหยุดเรียนเพื่อช่วยดูแลน้องและผู้สูงอายุที่บ้านในช่วงที่พ่อแม่ออกไปทำงาน เด็กนักเรียนส่วนใหญ่อายุไม่ตรงตามเกณฑ์เนื่องจากครอบครัวโยกย้ายถิ่นฐานบ่อย ตามแหล่งการจ้างงาน ขณะที่ครัวเรือนมีรายได้ไม่แน่นอนขึ้นกับฤดูกาลและหลายครอบครัวได้รับเพียงค่าจ้างแรงงานขั้นต่ำหรือน้อยกว่า

ด.ต.หญิง วิไล ธนวิภาศรี ครูใหญ่โรงเรียน ตชด. บ้านห้วยสลุง กล่าวว่า นักเรียนส่วนใหญ่เป็นเด็กในพื้นที่ไม่ไกลจากโรงเรียน ส่วนใหญ่จึงเดินทางไปกลับด้วยการเดินเท้า บางส่วนที่ไกลออกไปต้องใช้บริการรถรับส่งรายเดือนซึ่งมีค่าใช้จ่ายประมาณเดือนละ 250-300 บาท ขณะที่อีกกลุ่มหนึ่งมาจากหมู่บ้านที่ห่างออกไปราว 50-60 กิโลเมตร ทางโรงเรียนได้จัดอาคารพักนอนให้ รวมถึงเด็กที่บ้านใกล้แต่ผู้ปกครองต้องออกไปทำงานนอกพื้นที่ กลุ่มนี้ก็จำเป็นต้องอาศัยพักนอนที่โรงเรียนเช่นกัน

ในส่วนของการดูแลเด็ก ทางโรงเรียนมีการจัดนมผงพระราชทานให้นักเรียนตอนเช้า มีการจัดอาหารกลางวันโดยการสนับสนุนจาก อปท. ในพื้นที่ โดยโรงเรียนได้จัดทำโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันทั้งการปลูกพืชผักและเลี้ยงสัตว์เช่นปลา หมู และไก่ เพื่อนำผลผลิตที่ได้มาเป็นวัตถุดิบทำอาหารกลางวันสำหรับนักเรียนทั้งโรงเรียน และในมื้ออาหารเช้าและอาหารเย็นสำหรับเด็กพักนอน แต่ในบางช่วงของปีก็ไม่เพียงพอเนื่องจากความผันผวนของฤดูกาลเช่นเกิดน้ำท่วม หรือฝนตกหนักจนพืชผลไม่สามารถเก็บกินเก็บใช้ได้

อย่างไรก็ดี การลงพื้นที่สำรวจและศึกษาข้อมูลของ กสศ. จะถูกนำไปเป็นแนวทางการจัดสรรเงินทุนเสมอภาค ให้แก่นักเรียนยากจนพิเศษและนักเรียนยากจนในโรงเรียน ตชด.โดยมีขั้นตอนการตรวจสอบเด็กนักเรียนที่มาจากครอบครัวในกลุ่มรายได้ต่ำสุดแบบลงลึกเป็นรายคนในระดับพื้นที่ เพื่อเร่งแก้ปัญหาความเดือดร้อนเฉพาะหน้า เสริมสร้างความก้าวหน้าด้วยทุนสายอาชีพ และพัฒนาคุณภาพครูและยกระดับมาตรฐานโรงเรียนให้ดีขึ้นต่อไป

The post กสศ.หารือครู ตชด. จว.ตาก หาแนวทางจัดสรรทุนเสมอภาค ช่วยนร.ขาดแคลนทุนทรัพย์ first appeared on กสศ..