รศ.ดร.ชัยยุทธ ปัญญาสวัสดิ์สุทธิ์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และหัวหน้าโครงการพัฒนาระบบการจัดการทรัพยากรเพื่อพัฒนาสุขภาพและการศึกษาของนักเรียนกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)  เปิดเผยว่า  กสศ.ได้ประมวลข้อมูลนักเรียนยากจนพิเศษเพื่อจัดสรรทุนเสมอภาค พบว่า ปี 2563 ภาคเรียนที่ 1 ซึ่งเป็นช่วงผลกระทบจากสถานการณ์โควิด-19 มีจำนวนนักเรียนที่สมัครคัดกรองทั้งสิ้น 1,831,250 คน เพิ่มขึ้นจากปี 2562 จำนวน 1,558,397 คน หรือ 17.5%   สะท้อนให้เห็นว่าครัวเรือนยากจนมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างชัดเจน อีกด้านหนึ่งเป็นผลจากความทุ่มเทตั้งใจของคุณครูทั่วประเทศที่ลงพื้นที่เยี่ยมบ้าน คัดกรองนักเรียนเข้ามา

รศ.ดร.ชัยยุทธ กล่าวต่อว่า จากนักเรียนที่สมัครเข้ามาทั้งหมด คณะวิจัยโครงการได้ใช้วิธีระเบียบวิจัยทางเศรษฐศาสตร์ ด้วยวิธีการวัดรายได้ทางอ้อมหรือ PMT พิจารณาใน 2 ประเด็น ได้แก่ 1.ข้อมูลรายได้เฉลี่ยสมาชิกครัวเรือน ไม่เกิน 3,000 บาท/คน/เดือน และ2.ข้อมูลสถานะครัวเรือนซึ่งมีทั้งหมด 8 ด้าน เช่น ครอบครัวมีภาระพึ่งพิง เช่น มีคนพิการ คนชรา เจ็บป่วยเรื้อรัง พ่อแม่เลี้ยงเดี่ยว ที่อยู่อาศัยไม่มั่นคงปลอดภัย ขาดที่ดินทำกิน ไม่มียานพาหนะ แหล่งน้ำดื่มน้ำใช้ ไม่มีไฟฟ้า รวมถึงเครื่องใช้ไฟฟ้าในครัวเรือน โดยในสถานการณ์ปกติ จากนักเรียนที่สมัครคัดกรองเข้ามาใหม่ทั้งหมดจะมีสัดส่วนนักเรียนยากจนพิเศษ ร้อยละ 20 หรือราว 300,000 คน แต่ปรากฎว่าเมื่ออ้างอิงรายได้เฉลี่ยของครัวเรือนยากจนพิเศษในปี 2562 ซึ่งอยู่ที่ 1,337 บาทต่อคนต่อเดือน พบว่าภาคเรียนที่ 1 ปี 2563 มีนักเรียนยากจนพิเศษจำนวน 600,000 คน หรือเพิ่มขึ้นจากปี 2562 ถึงร้อยละ 90 จำนวนนี้ยังไม่รวมนักเรียนทุนเสมอภาคที่ได้รับต่อเนื่องจากปีก่อน อีกราว 9 แสนคน

“ตัวเลขนี้ชี้ชัดว่า โควิด-19 ทำให้เด็กและครัวเรือนได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจมีมากขึ้น สิ่งที่น่าเป็นห่วงคือ ปัญหาความเหลี่อมล้ำทางการศึกษาจะทวีความรุนแรง มีแนวโน้มที่เด็กจะมีความเสี่ยงหลุดออกนอกระบบมากขึ้น ยิ่งหากพิจารณาค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาเฉลี่ยของนักเรียนในโรงเรียนรัฐของเด็กที่อาศัยอยู่ในครัวเรือนที่มีฐานะยากจนและยากจนพิเศษในแต่ละช่วงอายุ เด็กแต่ละคนจะมีค่าใช้จ่ายในส่วนของค่าเดินทางไปโรงเรียนสูงที่สุด รองลงมาคือ ค่าธรรมเนียม ค่าเครื่องแบบ และค่าหนังสือ อุปกรณ์การเรียน และมีค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาที่สูงขึ้นเมื่อมีการเข้าศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น มากกว่า 3-4 เท่าของรายได้” รศ.ดร.ชัยยุทธ  กล่าว

รศ.ดร.ชัยยุทธ  กล่าวอีกว่า บทเรียนจากการศึกษาของ JPAL Poverty Action Lab ในเรื่องการเพิ่มการเข้าเรียน การมาเรียน ลาออกกลางคัน พบว่า การอุดหนุนค่าใช้จ่ายครัวเรือนยากจนแม้เพียงเล็กน้อย อาจส่งผลได้มากต่อการตัดสินใจของครัวเรือนในเรื่องการคงอยู่ในระบบการศึกษาของเด็กๆ จากประสบการณ์หลายประเทศชี้ว่า การอุดหนุนการเงิน ทั้งแบบมีและไม่มีเงื่อนไข ช่วยเพิ่มการมาเรียน และลดปัญหาการออกกลางคันได้จริง มีหลักฐานเชิงประจักษ์ให้ตรวจสอบได้  ถือเป็นมาตรการเชิงป้องกันปัญหา เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการคุ้มครองทางสังคม ช่วยบรรเทาปัญหาความยากจนเฉพาะหน้า และในอนาคต

The post นักเศรษฐศาสตร์เผยงานวิจัย พบนร.ยากจนพิเศษเพิ่มขึ้นหลังโควิด-19 first appeared on กสศ..

นับตั้งแต่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี(ครม.)เมื่อปี 2552  มีมติการจัดสรรเงินอุดหนุนรายหัวนักเรียน ผ่านมาเป็นเวลา 10ปี ที่การกำหนดเงินอุดหนุนรายหัวนักเรียน ยังคงใช้ฐานข้อมูลเดิมซึ่งไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน กระทบไปถึงผู้ปกครองที่ต้องมีค่าใช้จ่ายทางการศึกษาที่สูงขึ้น ไม่ว่าจะเป็นในการจัดซื้อเครื่องแบบนักเรียน อีกทั้งขนาดของสถานศึกษาในพื้นที่ต่างๆมีความแตกต่างกันแต่ก็ได้รับการจัดสรรเงินอุดหนุนรายหัวด้วยฐานข้อมูลเดิม

ล่าสุด  สภาการศึกษา ( สกศ. ) ได้มีการทำโครงการวิจัยเกี่ยวกับเรื่องเงินอุดหนุนการเรียนการสอน (เงินอุดหนุนรายหัว) เพื่อเป็นข้อมูลนำเสนอต่อฝ่ายนโยบายซึ่งก็คือ รัฐบาลว่าถึงเวลาหรือยังที่จะมีการปรับปรุงการสนับสนุนเงินอุดหนุนรายหัวนักเรียนให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน

จากการเปิดเผยของนายสุภัทร จำปาทอง เลขาธิการสภาการศึกษา (เลขาฯ สกศ.) ระบุว่า   จากโครงการวิจัยเกี่ยวกับเรื่องเงินอุดหนุนการเรียนการสอน (เงินอุดหนุนรายหัว) ในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่นักเรียนระดับชั้นอนุบาล 1 จนถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยกระบวนการตอนนี้ สกศ.ได้ตรวจสอบอัตราเงินเฟ้อเสร็จเรียบร้อยแล้ว

“พบว่า การจัดเก็บรายได้ของประเทศเพิ่มขึ้นประมาณ ร้อยละ 40-50 แต่อัตราเงินเฟ้อเพิ่มขึ้นประมาณ ร้อยละ 16 แสดงให้เห็นว่าประเทศมีความสามารถในการสนับสนุนงบประมาณในเรื่องนี้”  นายสุภัทร กล่าว 

 ทั้งนี้ สกศ.ยังได้ส่งทีมงานลงพื้นที่เก็บข้อมูลในโรงเรียนกลุ่มตัวอย่างประมาณเกือบ 200 โรง ครอบคลุมโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) รวมถึงสำรวจโรงเรียนที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลด้วย

“การสำรวจข้อมูลค่าใช้จ่ายรายหัว ทำใน 5 หัวข้อเดิม คือ 1.ค่าเล่าเรียน 2.ค่าหนังสือเรียน 3.อุปกรณ์การเรียน 4.เครื่องแบบนักเรียน และ 5.กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ว่าแต่ละโรงเรียนได้รับสนับสนุนเท่าไหร่ อย่างไร ซึ่งทั้ง 5 รายการนี้ ถือว่าใช้มาเป็นระยะเวลา 10 ปี แล้ว หรือตั้งแต่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบ เมื่อปี 2552  ดังนั้นหากจะปรับปรุงตามสภาพการจ่ายจริงควร ที่จะปรับให้เป็นไปในทิศทางไหนอย่างไร” นายสุภัทร กล่าว 

เลขาฯ สกศ. เปิดเผยด้วยว่า  สกศ.ยังสำรวจค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่ผู้ปกครองต้องรับผิดชอบ เช่น ค่าชุดนักเรียนที่รัฐสนับสนุนให้ปีละ 2 ชุด แต่นักเรียนก็จะต้องมีชุดพละและชุดลูกเสือ เนตรนารี เพิ่มขึ้นมา หรือค่าใช้จ่ายต่างๆ สำหรับโรงเรียนขนาดเล็ก และโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกล เป็นต้น ซึ่ง สกศ.จะจัดทำเป็นค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม เพื่อที่จะให้เห็นภาพชัดว่าค่าใช้จ่ายในเรื่องใดที่รัฐควรจะสนับสนุน และสนับสนุนจำนวนเท่าไรในแต่ละระดับชั้น

โดย สกศ.จะรวบรวมข้อมูลเหล่านี้เสนอให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (รมว.ศธ.) พิจารณา คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนก.ย.นี้

“ในส่วนของวงเงินที่จะต้องใช้เพิ่มเติม สกศ.จะพิจารณาให้ไม่เกินอัตราเงินเฟ้อ คิดว่าน่าจะอยู่ที่ 12,000-13,000 ล้านบาท แต่อาจจะไม่ได้เพิ่มในลักษณะนี้ทุกปี เนื่องจาก ปัจจุบันอัตราการเกิดของประชาชนลดลง คือ เมื่อ ครม.เริ่มอนุมัติค่าใช้จ่ายเรื่องนี้ ในปีการศึกษา 2553  รัฐใช้เงินงบประมาณอยู่ที่ 64,000 ล้านบาท และปัจจุบันงบประมาณที่ใช้สนับสนุนเรื่องนี้ อยู่ที่ 55,000 ล้านบาท” เลขาธิการสภาการศึกษา กล่าว 

อย่างไรก็ตาม เมื่อรายงานนี้ได้ผ่านการพิจารณาจาก รมว.ศธ.แล้ว จะต้องเสนอให้ ครม.พิจารณาต่อไป ซึ่งในส่วนของ สกศ.เองเราได้จัดทำงานวิจัยเพื่อรองรับเรื่องนี้ รวมถึงมีข้อเสนอในการแก้ไขปัญหาด้วย

The post เร่งเสนอ ศธ.ภายในกันยายน หวังช่วยบรรเทาค่าใช้จ่ายผู้ปกครอง first appeared on กสศ..