“ถ้าไม่ได้ทุนของ กสศ. ตอนนี้คงดรอปเรียนไปแล้ว และทำงานรับจ้างสู้ชีวิตอยู่ที่ไหนสักแห่ง”  นิส เล่าถึงเส้นทางชีวิตหากเธอไม่ได้รับทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง 

ทั้งสามคน นิส ปัท และดา อาศัยและเติบโตในจังหวัดตาก แม้พวกเธอจะมาจากต่างครอบครัว ต่างโรงเรียน และต่างความฝัน แต่มีจุดร่วมเดียวกัน คือข้อจำกัดทางทุนทรัพย์และโอกาส ที่ทำให้ไม่สามารถตามฝันเข้าสู่รั้วมหาวิทยาลัยหลังเรียนจบชั้น ม.6 ได้

นิส เล่าว่าเธออยู่กับยายตั้งแต่เล็ก เพราะพ่อแม่ต้องไปทำงาน หลังเรียนจบ ม.6 พ่อแม่ไม่มีเงินพอที่จะส่งเรียนต่อ จึงตั้งใจว่าจะทำงานเก็บเงินเพื่อช่วยแบ่งเบาภาระครอบครัว เพราะที่บ้านยังต้องส่งเสียน้องชายอีก 2 คน ซึ่งกำลังเรียนอยู่ชั้น ม.2 และ ป.6

ไม่ต่างจาก ดา ที่ครอบครัวมีสมาชิกทั้งหมด 5 คน คือพ่อ แม่ พี่สาว พี่ชาย และเธอเป็นลูกคนสุดท้อง ที่บ้านของดาทำอาชีพปลูกข้าวโพดและมันสำปะหลัง ซึ่งจะปลูกและเก็บเกี่ยวได้เพียงปีละครั้ง ทำให้มีรายได้ไม่มากนัก ยิ่งช่วงหลังราคาข้าวโพดและมันสำปะหลังตกต่ำ เงินที่ได้มายิ่งไม่พอใช้จ่ายในครอบครัว 

“หลังเรียนจบ ม.6 ได้ไปสมัครสอบเข้าคณะสาธารณสุข มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร  ซึ่งตอนนั้นประกาศผลแล้วว่าเราสอบติด ดีใจมาก แต่แม่บอกว่าไม่มีเงินส่งเสีย อาจจะต้องกู้ กยศ. ลึก ๆ ก็เสียใจและเสียดายโอกาส เพราะตั้งใจเรียน ตั้งใจทำข้อสอบอย่างเต็มที่ แต่ก็เข้าใจครอบครัว ปลอบใจตัวเองว่าไม่เป็นไรหรอก มันต้องมีทางอื่น ตราบใดที่เราไม่หยุดเรียนรู้ ไม่หยุดพยายาม ก็เชื่อว่าจะต้องมีทางเดินไปให้ถึงปลายทางได้เช่นกัน แม้จะต้องเดินอ้อมไปสักหน่อย ก็ไม่เป็นไร ตอนนั้นเลยบอกแม่ว่าเดี๋ยวออกมาทำงานแล้วค่อย ๆ เก็บเงินไปเรียนต่อ” 

ทว่าในจังหวะที่เส้นทางเหมือนจะตีบตัน รุ่นพี่ในโรงเรียนได้มาแนะนำโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพขั้นสูง ในหลักสูตรประกาศนียบัตรพนักงานให้การดูแล ซึ่งเป็นหลักสูตรระยะสั้น มีทุนสนับสนุนค่าเล่าเรียนและมีค่าครองชีพให้เดือนละ 6,500 บาท 

ดา บอกว่า “พอรู้ก็รีบสมัครเลย เพราะจะได้ช่วยแบ่งเบาภาระพ่อแม่ด้วย ที่สำคัญหลักสูตรที่เปิดรับคือพนักงานให้การดูแล ก็ตรงกับใจเราที่ฝันอยากเป็นพยาบาลอยู่แล้ว เรารู้สึกว่าการได้ดูแลผู้ป่วย หรือผู้สูงอายุก็เหมือนได้ช่วยชีวิตคน เวลาได้เห็นผู้ป่วยมีสุขภาพแข็งแรงก็จะดีใจ รวมถึงการได้เห็นคนรอบข้างผู้ป่วยมีความสุข หรือยิ้มได้ เราก็ยิ้มด้วยและมีความสุขไปด้วยเช่นกัน”

ขณะที่ นิส บอกว่า เดิมทีฝันอยากเป็นครู อยากดูแลเด็ก ๆ แต่พอได้มาเห็นหลักสูตรนี้ก็สนใจ เพราะว่าเป็นงานบริการช่วยเหลือคนไม่ต่างกัน 

“การทำงานเป็นผู้ให้การดูแลก็แค่เปลี่ยนจากดูแลเด็ก ๆ มาเป็นผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุแทน ซึ่งที่ผ่านมาเราอยู่กับยายมาตลอด การได้เรียนหลักสูตรผู้ดูแลก็จะช่วยให้เราได้ความรู้กลับไปดูแลยายหรือคนในครอบครัวได้ด้วย ดังนั้นพอรู้ว่ามีทุนก็ตัดสินใจสมัครทันที” 

ปัทเองที่แม้จะมีความฝันตอนเด็กๆ ว่าอยากเป็นนักดนตรี  ก็มีความสนใจงานด้านสาธารณสุขเป็นทุนเดิม พอมีรุ่นพี่มาแนะนำทุนของ กสศ. จึงสนใจ เพราะมองว่าเป็นโอกาสที่ดี

“การดูแลคนป่วย ผู้สูงอายุ เป็นพื้นฐานการทำงานด้านสาธารณสุข ที่สำคัญเป็นหลักสูตรระยะสั้นแค่ 6 เดือน ทำให้เราได้พิสูจน์ตัวเองด้วยว่า เราสนใจเรียนด้านนี้จริงๆ หรือเปล่า ถ้าชอบ ก็หาโอกาสเรียนต่อในสายนี้ต่อไปได้”

หลักสูตรระยะสั้น ทางลัดสู่อาชีพในระยะยาว

หลักสูตรประกาศนียบัตรพนักงานให้การดูแล (Caregiver: CG) คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ แม้จะเป็นหลักสูตรระยะสั้นเพียง 6 เดือน แต่ก็เป็นหลักสูตรที่นักศึกษาทุกคนได้เรียนรู้ทั้งด้านวิชาการและการปฏิบัติอย่างครบถ้วน ที่สำคัญคือตอบโจทย์ชีวิตเยาวชนจากครอบครัวยากจน เพราะใช้เวลาในการเรียนไม่นานก็สามารถทำงานและมีรายได้ทันที

“ขอบคุณ กสศ. ที่ทำโครงการดี ๆ ช่วยให้เด็กได้มีโอกาสทางการศึกษา มีอาชีพ และมีรายได้ที่จะแบ่งเบาครอบครัว อีกทั้งความรู้ที่ได้ยังนำกลับไปใช้ดูแลครอบครัว ผู้สูงอายุ หรือคนในชุมชนได้ด้วย” นิส กล่าว

เช่นเดียวกับ ดา ที่บอกว่าการได้รับทุน กสศ. เป็นสิ่งที่มีคุณค่า “ให้ทุนเรียนแล้วก็ยังสนับสนุนค่าใช้จ่าย ทำให้เราเรียนได้เต็มที่ ไม่ต้องกังวล หรือเป็นภาระของพ่อแม่ ที่สำคัญพอเป็นหลักสูตรระยะสั้น เรียนจบเร็ว มีงานทำ ก็จะได้ช่วยเหลือครอบครัว รวมทั้งช่วยให้เรามีโอกาสนำความรู้ไปตั้งต้นทำงานเพื่อเป็นทุนให้เราได้กลับไปศึกษาต่อตามเส้นทางที่เราตั้งใจ”

นอกจากนี้ทั้งสามคนยังบอกว่า การเป็นนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ทำให้พวกเธอได้รับความเอาใจใส่จากรุ่นพี่และอาจารย์ รวมถึงได้อบรมทักษะต่าง ๆ ที่สามารถนำไปปรับใช้ในการทำงานและการใช้ชีวิตได้ 

“พวกเราเป็นเด็กต่างจังหวัด พอต้องทิ้งบ้านมาเรียนไกล ๆ ก็รู้สึกกังวล แต่ดีว่ามีอาจารย์และพี่เลี้ยงคอยช่วยเหลือดูแลเราดีมาก ประทับใจมาก ดูแลทั้งการใช้ชีวิต การอยู่หอพัก การกินอยู่ การปรับตัวกับเพื่อน ๆ ตลอดเวลาที่เรียนถ้ามีปัญหาไม่ว่าจะเรื่องการเรียน ปัญหาชีวิตครอบครัว ไม่สบายใจเรื่องอะไร อาจารย์พร้อมช่วยเหลือและให้คำแนะนำตลอด” 

“การได้มาเรียนหลักสูตรนี้ รู้สึกดีใจมาก ทุนการศึกษาช่วยเพิ่มโอกาสให้เรามีความรู้ ได้พลิกชีวิตมีงานที่ดี ที่สำคัญพอเป็นหลักสูตรระยะสั้น ก็ทำให้เราเรียนจบไว ทำงานได้เร็ว  สามารถที่จะเก็บเงิน เพื่อเป็นทุนเอาไปใช้ในการศึกษาต่อได้  หลังจากนี้วางแผนว่าจะทำงานสักระยะหนึ่ง แล้วก็สมัครเรียนต่อด้านสาธารณสุข ซึ่งความรู้ในหลักสูตรผู้ให้การดูแลเป็นความรู้พื้นฐานที่นำไปต่อยอดในการเรียนและการทำงานได้” นิส กล่าวอย่างมีความหวัง

เรียนรู้จากประสบการณ์จริง เข้าถึงหัวใจของวิชาชีพ

หลังเรียนจบภาคทฤษฎีแล้ว นิส ปัท และดา ได้มีโอกาสไปฝึกงานในสถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุคามิลเลียน ปราจีนบุรี เป็นเวลา 3 เดือน ถือเป็นอีกหนึ่งด่านสำคัญในการฝึกฝน เสริมทักษะ เพื่อให้พร้อมก้าวสู่สนามการทำงานจริงอย่างมั่นใจ

ปัท เล่าว่า การได้ฝึกงานที่สถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุคามิลเลียนฯ ทำให้รับประสบการณ์ที่มีประโยชน์มาก เพราะตอนเรียนเป็นการฝึกปฏิบัติกับหุ่น แต่พอทำงานจริงต้องเจอผู้สูงอายุที่มีน้ำหนักค่อนข้างเยอะ ต้องรู้วิธีการยกตัว หรือพลิกตัวอย่างปลอดภัย ไม่บาดเจ็บทั้งผู้สูงอายุและตัวเอง 

“เรื่องการจัดยาของผู้ป่วยแต่ละคนก็ต้องใส่ใจและละเอียดมาก ๆ ผู้สูงอายุบางท่านเป็นหลายโรคจึงต้องระวังเป็นพิเศษ  ซึ่งตลอดระยะเวลาการฝึกงานจะมีพี่เลี้ยงคอยประกบเพื่อสอนและช่วยเหลือ”

ที่สำคัญสิ่งที่พวกเธอได้เรียนรู้จากการฝึกงานคือ งานดูแลผู้สูงอายุไม่ได้เอาใจใส่เฉพาะบาดแผลบนร่างกายเท่านั้น แต่ต้องคอยสังเกตบาดแผลในจิตใจด้วย  ดาเล่าว่า “ผู้สูงอายุมีหลากหลายอารมณ์ บางคนพูดน้อย หรือไม่พูดเลย พวกเราก็ต้องปรับตัว ค่อย ๆ เข้าไปคุยทุกวัน ๆ จนท่านเริ่มเปิดใจก็จะคุยกับเรามากขึ้น ผู้สูงอายุบางคนคุยเก่ง แต่ในใจลึก ๆ ท่านอาจจะเหงาและเศร้ามาก ก็ต้องคอยสังเกต”

แม้ในการทำงานบางครั้งอาจต้องเผชิญอารมณ์ฉุนเฉียวของผู้สูงวัย สิ่งสำคัญคือการไม่เก็บคำพูดหรืออารมณ์เหล่านั้นมาเป็นความทุกข์หรือความน้อยใจ 

“เวลาเจอผู้สูงอายุหงุดหงิดใส่ พวกเราจะไม่เก็บมาคิดมาก เพราะการทำงานเป็นผู้ให้การดูแล เราต้องเตรียมใจ และต้องเข้าใจสภาพร่างกายและจิตใจของผู้สูงอายุว่าอาจจะมีอารมณ์ที่แปรปรวนได้ เราก็ต้องพยายามปรับตัว” นิส บอก

ขณะที่ ดา เล่าว่า หลังจากทำงานกับผู้สูงอายุที่ถูกทอดทิ้ง ทำให้รู้สึกอยากดูแลช่วยเหลือผู้สูงอายุมากขึ้น และได้เรียนรู้ว่าหัวใจสำคัญในการทำอาชีพนี้ คือความรักและความเข้าใจ ที่ผ่านมาเราก็จะดูแลผู้สูงอายุเหมือนคนในครอบครัว พยายามดูแลเขาอย่างเข้าใจ 

นิส เล่าเสริมว่า ตอนไปฝึกงานเจอผู้สูงอายุหลายคนเลยที่ต้องอยู่อย่างโดดเดี่ยว ไม่มีญาติ ไม่มีใครมาเยี่ยมเลย เราต้องเป็นให้เขาทุกอย่าง ดังนั้นการทำงานเป็นผู้ให้การดูแล ต้องมีใจรักในการบริการมาก ๆ 

การฝึกงานตลอด 3 เดือน ไม่เพียงเป็นบททดสอบทักษะความรู้ที่ได้ร่ำเรียนมา หากยังเป็นช่วงเวลาที่พิสูจน์ความพร้อมในการทำงาน ซึ่ง ทั้งสามคนได้พิสูจน์แล้วว่าหลักสูตรนี้ได้สร้าง Caregiver คุณภาพ ทำให้สถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุคามิลเลียน ปราจีนบุรี เปิดรับทั้งสามคนเข้าทำงานด้วยความมั่นใจ  

“มุมหนึ่งเราก็เหมือนได้รับโอกาส เพื่อส่งต่อโอกาสและความสุขให้กับผู้สูงอายุ ดังนั้นเราจะอยากนำโอกาสที่ได้มาพัฒนาตนเอง แล้วไปช่วยเหลือส่งต่อความสุขให้ผู้สูงวัย เพราะว่าเขาก็เหมือนย่ายายเรา เวลาเห็นเขายิ้มได้ เราก็มีความสุข”  ดา กล่าว

หลังจากได้รับ ‘โอกาสทางการศึกษา’  เธอฝากส่งแรงใจไปถึงเด็กที่กำลังเผชิญความยากลำบากว่า อย่ายอมแพ้ต่อข้อจำกัดของชีวิต 

“แม้เราจะขาดโอกาสในบางเรื่อง แต่อย่าเพิ่งหมดหวัง ให้ลองพยายามมองหาโอกาสที่อยู่รอบตัว และเมื่อได้โอกาสนั้นมาแล้วก็ต้องมีความตั้งใจและพยายามให้มากที่สุด ถึงจะเรียนไม่เก่ง ก็ทำให้สุดความสามารถ และดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ คิดว่าถ้าเราตั้งใจจริงก็ไม่มีอะไรที่เกินเอื้อม” 

สำหรับเส้นทางหลังจากนี้ นิส ปัท และดา บอกว่าพวกเธอจะทำหน้าที่เป็นผู้ให้การดูแลให้ดีที่สุด

The post หลักสูตร 6 เดือน เปลี่ยนชีวิต 3 เยาวชนสู่อาชีพ Caregiver: เมื่อโอกาสทางการศึกษา ไม่ใช่แค่ให้เรียนต่อแต่พาไปถึงอาชีพ first appeared on กสศ..

‘มี’ นัจมี หะเดร์ เล่าว่า ก่อนที่จะได้รับทุนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง หลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล (1 ปี) ของ กสศ. โดยได้เข้าเรียนที่ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ จังหวัดนราธิวาส เธอคิดว่าตัวเองคงไม่ได้เรียนต่อแล้ว เพราะปัญหาด้านการเงินของครอบครัว

“หนูมีพี่น้องทั้งหมด 5 คนค่ะ หนูเป็นคนสุดท้อง ฐานะที่บ้านก็คือไม่ค่อยดี พี่สาวก็ไม่ได้เรียน พากันทำงานหาเงินส่งเลี้ยงครอบครัวกันหมด เพราะพ่อแม่ก็อายุมากแล้วพ่อก็พิการด้วย ซึ่งตอนหลังแม่ก็เสียชีวิตตอนที่หนูได้ทุนค่ะ” 

นัจมีเล่าว่า ตั้งแต่เด็กเธอทำงานหาเลี้ยงตัวเองมาตลอด ทั้งงานพาร์ตไทม์ที่อุทยานแห่งชาติสิรินาถจังหวัดภูเก็ต งานขายของออนไลน์ และในช่วงชีวิตมัธยมปลาย ทุกๆ วันเสาร์ – อาทิตย์ ได้มีโอกาสทำงานจิตอาสาหน่วยกู้ชีพพิทักษ์ภัย อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส ซึ่งเป็นแรงบันดาลให้เธอฝันอยากเป็นพยาบาลอาชีพ

“ช่วงแรกหนูช่วยพี่ ๆ จัดเตรียมของอุปกรณ์ต่าง ๆ แล้วหลัง ๆ ก็ได้ออกเผชิญเหตุ ทำตั้งแต่ ม.5 เพราะว่าเสาร์-อาทิตย์ หนูไม่ได้เรียนก็เลยไปอาสาค่ะ งานนี้ก็ตื่นเต้นและลุ้นว่าวันนี้เราจะเจอเหตุอะไร หนักไหม โดยได้ค่าตอบแทนบ้างเมื่อมีการส่งผู้ป่วยในที่ไกล ๆ เรียกว่าเป็นค่าน้ำใจราว ๆ 300 – 400 บาทต่อ 1 เคส แต่สิ่งที่ได้มากกว่าค่าตอบแทนนั้น คือประสบการณ์ในการทำงานช่วยเหลือผู้ป่วย เหมือนเป็นการปูพื้นฐานในการเรียนผู้ช่วยพยาบาลไปในตัวค่ะ”

ทว่าทันทีที่จบ ม.6 เวลานั้นดูเหมือนนัจมีจะมีทางเลือกแค่สองทางคือ ทำงานรับจ้างที่ประเทศมาเลเซีย หรือไปทำงานกับพี่สาวที่ภูเก็ต ซึ่งไม่ว่าจะเลือกทางไหนก็ไม่สามารถจะเรียนต่อได้ในระดับที่สูงกว่ามัธยมศึกษาตอนปลายอย่างที่ฝันไว้ กระทั่งมีผู้แนะนำให้สมัครเข้ารับทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง หลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล 1 ปี เธอจึงรีบคว้าโอกาสนั้นไว้ทันที 

สำหรับทุนนวัตกรรมสายอาชีพฯ นอกจากจะสนับสนุนค่าเทอมจนจบการศึกษาแล้ว ยังช่วยค่าใช้จ่ายรายเดือน และมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะด้านต่าง ๆ เช่น การปรับบุคลิกภาพ การเตรียมตัวสัมภาษณ์เข้าทำงาน รวมถึงทักษะด้านภาษาด้วย

นัจมีบอกว่าหลังจากได้เข้าเรียนที่คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ เธอได้นำประสบการณ์จากการทำจิตอาสากู้ภัย เช่น การช่วยเหลือขั้นพื้นฐาน การทำ CPR ให้กับคนไข้ที่หมดสติ และอื่น ๆ มาใช้ในการเรียนด้วย ปัจจุบันนัจมีจบการศึกษาแล้วและได้เข้าทำงานทันทีที่โรงพยาบาลวชิระ ภูเก็ต

“หนูเป็นคนเดียวในบ้านที่ได้เรียนต่อ ตอนนี้เรียนจบหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาลแล้ว ก็จะทำงานก่อนเพื่อเก็บเงินแล้วเรียนต่อพยาบาลให้ได้ เพราะหนูอยากเป็นอาจารย์พยาบาลค่ะ”

สำหรับเด็กคนหนึ่งที่ชีวิตไม่มีทางเลือกมากนัก การได้รับโอกาสทางการศึกษาในระดับที่สูงขึ้น ได้รับการเสริมสร้างทักษะที่จำเป็น และเพิ่มโอกาสการมีงานทำ ถือเป็นแรงส่งให้สามารถก้าวข้ามความยากจนไปสู่การมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้ ซึ่งนัจมีเองก็เห็นว่า การได้รับโอกาสเรียนต่อในหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาลที่จบแล้วมีงานทำทันทีนั้น ทำให้เธอมีความหวังและเปลี่ยนชีวิตตัวเองและครอบครัวได้จริง ๆ 

“ตอนแรกหนูก็หวังแค่ว่าเรียนให้จบ ม.6 ค่ะ เพราะด้วยฐานะทางบ้านคงไม่สามารถเรียนต่อได้ แต่ทุนนี้ได้เปลี่ยนชีวิตหนูไปมาก จากที่คนคนนึงจะไม่ได้เรียนแล้ว ต้องไปทำงาน หนูก็ได้เรียนต่อ แล้วก็ช่วยสานฝันให้เป็นจริง”

“ถ้ามองย้อนกลับไป ถ้าเราไม่ได้รับโอกาส หนูคิดว่าชีวิตตอนนี้ก็น่าจะทำงานงก ๆ อยู่ เพื่อหาเงินเลี้ยงตัวเองและครอบครัว หนูเลยมองว่าการได้รับโอกาสในการเรียนสำคัญมากค่ะ”

นัจมีทิ้งท้ายถึงน้อง ๆ ที่เผชิญปัญหาในลักษณะเดียวกันและอาจกำลังรู้สึกหมดหวังในชีวิต ไม่รู้จะไปต่อทางไหนดี 

“อยากจะบอกว่าอย่าเพิ่งหมดหวังค่ะ ลองมาสมัครทุนนี้ดู เพราะว่าทุนนี้เปลี่ยนชีวิตเราได้ ในอนาคตหนูก็อยากส่งต่อโอกาสตรงนี้ให้คนอื่น ๆ ด้วย อยากส่งข่าวสารให้กับคนทั่วประเทศได้รับรู้ว่ามีทุนดี ๆ แบบนี้ให้กับเราอยู่ แล้วก็ถ้ามีโอกาสได้เป็นผู้ให้…หนูก็จะให้ค่ะ” 

The post ‘ผู้ช่วยพยาบาล’ ฝันที่เอื้อมถึงของสาวน้อยนักกู้ภัย ‘นัจมี หะเดร์’ อดีตนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง first appeared on กสศ..