หากเด็ก หรือเยาวชนคนไหนก้าวเท้าออกจากลู่วิ่ง ที่เรียกว่า ‘ระบบการศึกษา’ จะถูกปรับว่าผิดกติกา และกลายเป็น ‘ผู้แพ้’ ไปโดยปริยาย นี่เป็นเหตุผลสำคัญในการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ ‘RE-LIFE • RE-LEARN • RE-FRAME เพราะเสียงที่ถูกลืม คือพลังในอนาคต’ ซึ่งจัดขึ้นโดยกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เมื่อ 26–29 มีนาคม 2569 ที่ผ่านมา เราได้เจอกับนักวิ่งนอกสนามกว่า 60 คน ซึ่งเป็นเด็กและเยาวชน และคนทำงานเป็นเหล่าโค้ชจาก‘หน่วยจัดการเรียนรู้การจัดการการศึกษาเชิงพื้นที่’ (Area-based Education : ABE) ทั่วประเทศมารวมตัวกันเพื่อการแลกเปลี่ยนข้อมูลของคนทำงานภาคสนาม

“ผมก็อยากให้เข้าใจพวกผมใหม่นะ บางทีสิ่งที่เขาคิดกันก็อาจจะไม่ได้เป็นแบบที่คิดก็ได้” ‘แทม’ เยาวชนวัย 23 ปี เดินทางมาจากเชียงใหม่ พร้อมกับเพื่อนๆ ในหน่วยการเรียนรู้ ‘ฅนวัยใส’ 

แทมบอกว่าตัวเองคือกลุ่มพ่อแม่วัยรุ่นที่อยากสื่อสารว่า เมื่อตอนเกิดปัญหา ‘ท้องในวัยเรียน’ แล้วแจ้งกับคนรอบตัว สิ่งแรกคือ ไม่อยากให้ผู้ใหญ่รุมว่าเขา แต่อยากขอให้แสดงความเห็นใจกันบ้าง 

“ตอนนั้น ม.3 แฟนท้อง จำได้ว่าโดนพูดไม่ดีใส่จากหลายๆ คน บางคนก็บอกว่า ‘ไม่รอดหรอก’ บางคนก็บอกว่า ‘เดี๋ยวก็เลิกกัน วัยรุ่นไม่คิดอะไร’ ความเป็นจริงคือ เราเครียดมาก่อนแล้ว แล้วคุยกันแล้วว่าจะยังไงดี ความรู้สึกแรกคืออยากให้ผู้ใหญ่ฟังเราบ้าง”

คาร์ฟูล คือนักเรียนชั้นม.5 ในหน่วยการเรียนรู้กลุ่ม CYC.&The Gang (ซีวายซีแอนด์เดอะแก๊ง) ที่เดินทางมาจากจังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งคาร์ฟูลยังคงเรียนอยู่ แต่ความตั้งใจที่มางานนี้เพื่อต่อยอดความรู้นำไปปรับใช้กับเพื่อนๆ นอกระบบคนอื่นที่ไม่ได้มา

“เพื่อนผมมีคนที่ไม่ได้เรียน บางคนติดน้ำท่อม บางคนแว้นรถ แต่ก็ยังทำกิจกรรมด้วยกันได้ปกติ เวลามีแข่งบอลเขาก็มา ตอนแรกที่บอกแม่ว่าคบเพื่อนกลุ่มนี้ แม่ด่าเหมือนกันว่า ‘ไปคบทำไมเด็กไม่ดี’ แต่สำหรับผมเขาก็เป็นคนดีนะ ไม่ได้แย่อะไร”

‘เดี๋ยวก็ไปไม่รอด’ ‘เดี๋ยวก็เลิกกัน’ ‘เด็กโตมายังไงก็ไม่มีคุณภาพ’ ‘ไม่ได้รักลูกจริง’ ที่เกิดขึ้นกับแทม และพ่อแม่วัยรุ่นหลายๆ คน หรือ ‘ไปคบทำไมเด็กไม่ดี’ ที่คาร์ฟูล เล่าให้ฟัง คือ ‘อคติ’ ซึ่งสิ่งที่เรียกว่าอคตินี้ ฝังรากลึกทำงานกับ ‘เด็กนอกระบบ’ มาอย่างยาวนาน ส่งผลสู่การเลือกปฏิบัติ และกดทับเด็กให้จมอยู่กับที่โดยที่พวกเขาไม่มีโอกาสได้พิสูจน์ศักยภาพของตนเอง

อคติเด็กนอกระบบ มีอยู่จริง จากอะไร?

นเรศ สงเคราะห์สุข หรืออาจารย์ต๋อม หัวหน้าโครงการหนุนเสริมทางวิชาการ สังเคราะห์จัดการความรู้และพัฒนาเครือข่ายหน่วยจัดการเรียนรู้สำหรับเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษา กสศ. โยนคำถามสู่คณะทำงานเด็กนอกระบบ ในเซกชันหนึ่งของงานประชุมเชิงปฏิบัติการว่า “อคติมีจริงไหม และแข็งแรงจากอะไร” 

คนทำงานจากหลายๆ หน่วยการเรียนรู้ยอมรับความจริงที่ว่าอคติเด็กนอกระบบในสังคมไม่ได้ลดน้อยลง แต่กลับทวีความรุนแรงขึ้นผ่าน ‘มายาคติ’ ที่ถูกทำให้กลายเป็นเรื่องธรรมชาติ 

“ปฏิบัติการของอคติทำงานในระดับที่ร้ายแรงกว่าแค่มองคนต่างออกไป แต่มันคือการพยายามลดทอนคุณค่าความเป็นมนุษย์ให้ไม่เท่ากันหรือเปล่า” ครูติ๊ก-ชัชวาลย์ บุตรทอง ครูประจำโรงเรียนขนาดเล็กแห่งหนึ่งและผู้ก่อตั้งห้องเรียนสี่ตารางวา หรือศูนย์การเรียนสถาบันการเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อสังคม จ.อุตรดิตถ์ กล่าว 

นอกจากนี้ ความน่าสนใจของอคติในไทยคือ ‘มิติของชนชั้น’ 

“นิยามการเป็นเด็กรอบระบบการศึกษามันไม่ได้ถูกพูดถึงลูกหลานคนรวยในแบบเดียวกับที่ลูกหลานคนชนชั้นล่างต้องเจอ เพราะมันมีมิติของชนชั้นในเรื่องของอคติด้วย มีมิติของเรื่องเพศ และปัจจัยของกลุ่มชาติพันธุ์เข้ามาเกี่ยวข้อง”

ครูติ๊กอธิบายว่าเราจะไม่เห็นอคติทางการศึกษาทำงานกับลูกหลานคนรวยที่ลาออกมาเรียน Home School หรือไปศึกษาต่อต่างประเทศในแบบเดียวกับที่เด็กชนชั้นล่างต้องเผชิญ เมื่อเด็กจากครอบครัวเปราะบางก้าวออกจากระบบการศึกษา พวกเขาจะถูกนิยามทันทีว่าเป็น ‘เด็กนอกระบบ’ ที่เชื่อมโยงกับปัญหาสังคม

“เวลาคนพูดถึงเด็กนอกระบบ เขาไม่ได้มองว่าทำไมถึงนอกระบบ แต่เขาเห็นแค่ปัญหาที่เกิดขึ้นจากความนอกระบบ” อ.ต๋อม กล่าว 

นอกจากนี้ อคติยังถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองและเศรษฐกิจ เพื่อกีดกันคนส่วนใหญ่ให้ห่างไกลจากทรัพยากรและการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ โดยเฉพาะกลุ่มคนชายขอบและเด็กนอกระบบที่มักถูกตีตราว่าเป็นต้นเหตุของปัญหาเพียงเพราะพวกเขาไม่เดินตามเส้นทางที่รัฐขีดไว้ 

RE-LEARN : รื้อถอนมาตรฐานความสำเร็จที่มีเพียง ‘คำตอบเดียว’

“คนที่ไม่ไปถึงเกณฑ์ที่สังคมต้องการ หรือชนชั้นนำของสังคมต้องการเนี่ย จะกลายเป็นคนไม่มีตัวตน และเมื่อเกิดปัญหาบางอย่างขึ้นในสังคม คนกลุ่มนี้จะกลายเป็นคนที่ต้องเข้ามาเป็นสาเหตุของปัญหาเสมอ” 

เมื่อเกิดปัญหาขึ้นในสังคม เช่น ปัญหาการรวมกลุ่มของวัยรุ่นหรือปัญหายาเสพติด เด็กนอกระบบกลุ่มนี้จะกลายเป็น ‘จำเลยสังคม’ และถูกตีตราว่าเป็นสาเหตุของปัญหาเสมอ อคตินี้ทำหน้าที่กีดกันพวกเขาออกจากทรัพยากรการเรียนรู้ที่มีคุณภาพและการเข้าถึงโอกาสทางสังคมที่ดีกว่าเดิม 

อ.ต๋อม อธิบายว่าเมื่อเด็กๆ ขาดทั้งโอกาสและพื้นที่ที่พร้อมจะเข้าใจ สังคมจึงหยิบ ‘ความรุนแรง’ มาใช้แก้ปัญหาแบบฉาบฉวย ซึ่งในทางปฏิบัติ นอกจากจะแก้ปัญหาไม่ได้แล้ว ความรุงแรงกลับทำลายอนาคตของเด็กในระยะยาว จนหลายคนหลุดเข้าไปอยู่ในวงจร ‘ยาเสพติด’ หรือต้องกลายเป็น ‘พ่อแม่วัยรุ่น’ โดยไม่มีระบบประคองให้พวกเขาเติบโตได้อย่างแข็งแรง ขณะที่อีกไม่น้อยต้องถูกผลักให้กลายเป็น ‘แรงงานเด็ก’ รับภาระหนักเกินวัยจนส่งผลเสียต่อสุขภาพอย่างรุนแรง

อคติเหล่านี้ดำรงอยู่ได้ด้วยการ ‘ผลิตซ้ำ’ ชุดความเชื่อจากชนชั้นนำที่ครอบงำสังคมมาอย่างยาวนาน โรงเรียนและแผนพัฒนาของรัฐยุคหนึ่งทำให้เราเชื่อว่า คนที่สังคมต้องการคือคนที่จบปริญญาตรีหรือการศึกษาภาคบังคับตามเกณฑ์เท่านั้น ใครที่ขัดขวางหรือทำไม่ได้ตามแผนนี้ จะถูกมองว่าเป็นผู้ขัดขวางการเจริญเติบโตของประเทศ 

โจทย์ที่หน่วยการเรียนรู้เห็นตรงกันคือ ปัญหาของเด็กและเยาวชนนอกระบบไม่ได้เกิดขึ้นแบบแยกส่วน แต่กลับร้อยรัดและส่งผลกระทบต่อเนื่องกันเป็นลูกโซ่ โดยมีชนวนเหตุสำคัญคือ ‘อคติ’ และวิธีคิดแบบขาวดำของคนในสังคมที่คอยตีตรา ตัดสิน และสร้างกำแพงสูงจนเด็กกลุ่มนี้เข้าไม่ถึงโอกาส ‘การเรียนรู้ที่ตอบโจทย์ชีวิต’ ซึ่งเป็นสิ่งที่พวกเขาโหยหามากกว่าการศึกษาในกรอบแบบเดิม ๆ

สร้างนิเวศแห่งความหวังที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

ภาพในอนาคต ที่การประชุมปฏิบัติครั้งนี้อยากให้เกิดขึ้นคือ การรื้อถอนอคติไม่สามารถทำได้เพียงลำพัง แต่ต้องทำผ่านการเปลี่ยน ‘นิเวศการเรียนรู้’ ทั้งหมด

“ความสำเร็จมันควรมีเส้นทางที่มากมาย และทุกคนต้องยอมรับว่ามันเป็นเส้นทางไปสู่ความสำเร็จได้ด้วย” ครูติ๊กกล่าว 

เสาหลักสำคัญของกระบวนการนี้ อาจจะเริ่มต้นจากการปรับ Mindset ของทุกภาคส่วน รวมถึงคนทำงานที่เกี่ยวข้องกับเด็กนอกระบบโดยตรงด้วยเช่นกัน อย่างการที่ผู้ทำงานด้านการศึกษาต้องมองหาการเรียนรู้รูปแบบใหม่ๆ ที่ไม่ใช่แค่การศึกษาในระบบแบบเดิม เพื่อคลี่คลายปัญหาอคติ

“ไม่ใช่แค่เด็กที่ต้องเชื่อมั่นในศักยภาพของตนเอง แต่ครอบครัว ชุมชน และคนทำงานด้านการศึกษาต้องยอมรับว่าความสำเร็จมีหลายเส้นทาง” ครูติ๊กกล่าว 

อ.ต๋อม บอกว่า ส่วนนี้เป็นส่วนที่ยากที่สุด แต่ครูติ๊กบอกว่ากระบวนการนี้สามารถเกิดขึ้นได้ เมื่อเปรียบเทียบกับอดีตที่ระบบการศึกษารุ่นพ่อรุ่นแม่ ที่หากจบแค่ ป.2 ก็ไม่ได้ถูกด้อยค่าเท่ากับเด็กที่จบแค่ ม.3 ในปัจจุบัน 

ซึ่งสิ่งนี้อาจจะใช้บทบาทของสื่อและเครือข่ายทางความคิดเข้ามาประกอบด้วย ภาคีที่ทำงานด้านสื่อเสนอว่าสื่อต้องหยุดผลิตซ้ำอคติที่ตอกย้ำภาพลักษณ์ด้านลบ และช่วยสร้างการรับรู้ใหม่ที่มองเห็นศักยภาพที่หลากหลายของเด็กนอกระบบ 

รวมถึงการสร้างเส้นทางที่หลากหลาย อ.ต๋อม กล่าวว่า อนาคตของเด็กนอกระบบต้องมีเส้นทางที่เปิดกว้างมากกว่าปัจจุบัน การศึกษาไม่ใช่แค่การนั่งในห้องเรียน แต่คือการพัฒนาทักษะเพื่อรองรับอนาคตที่พวกเขาต้องการจะเป็นจริงๆ 

สุดท้ายแล้วสิ่งที่สามารถทำได้เลย สำหรับกระบวนการขับเคลื่อนการเรียนรู้ของเด็กนอกระบบคือการแก้ปัญหาที่สาเหตุ และสร้างทักษะการเอาตัวรอดให้กับเด็กในแต่ละพื้นที่ เพราะปัญหาของเด็กในแต่ละพื้นที่มีบริบท และมิติสังคมที่แตกต่างกัน เด็กในเชียงรายอาจต่างจากเด็กในกรุงเทพฯ 

 “การเรียนรู้ที่ดีที่สุด คือถ้าเราเรียนรู้ว่าเราถูกกดทับ เราไม่สามารถจะไปบังคับให้สังคมทุกคนเหมือนกันทำตามสิ่งที่เราต้องการได้ แต่ว่าเราจะสร้างมาตรฐานให้เราเอาตัวรอดได้” ครูติ๊กทิ้งท้ายด้วยข้อเสนอ 

The post สร้างนิเวศแห่งความหวัง ผ่านการ RE-LEARN รื้อความเข้าใจ ทลายกำแพงอคติ ‘เด็กนอกระบบ’ first appeared on กสศ..

โดย กสศ. ได้นำเสนอ 5 เรื่องสำคัญ 1.โครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ (Outstanding Development Opportunity Scholarship : ODOS) 2.ความก้าวหน้าการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาให้กลายเป็นศูนย์ (Thailand Zero Dropout Plus) 3.ผลสำรวจภาระงานครู 4. มาตรการการผลิตและพัฒนาครูรัก(ษ์)ถิ่น เพื่อสร้างโอกาสและลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และ 5. ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง และ ทุนพระกนิษฐาสัมมาชีพ การผลิตและพัฒนากำลังคนสายอาชีพและครูอาชีวศึกษาเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา 

รมว.กระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า ได้มอบหมายให้สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา ทำงานร่วมกับ กสศ. เพื่อเตรียมการเรื่องการปรับเปลี่ยนสูตรจัดสรรเงินอุดหนุนสำหรับโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกลให้มีความเสมอภาคมากขึ้น ให้ทันภายในปีงบประมาณ 2570 โดยตั้งต้นจากผลการศึกษาวิจัยของ กสศ.
คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และหน่วยงานของกระทรวงศึกษาธิการ มุ่งจัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมผันแปรตามขนาดโรงเรียน สภาพภูมิศาสตร์ (พื้นที่สูง เกาะ สันเขา หุบเขา บนเกาะ พื้นที่ติดชายแดน)  จำนวนเด็กด้อยโอกาส รวมถึงอุดหนุนตามความขาดแคลนของบุคลากร  ทั้งนี้จะมีการประชุมระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ในกระทรวงศึกษาธิการ  กสศ. และสำนักงบประมาณ ในวันอังคารที่ 21 เมษายน 2569 นี้ 

นอกจากนี้ เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กช้างเผือก หรือนักเรียนที่มีความรู้ ความสามารถแต่ขาดโอกาส กระทรวงศึกษาธิการ จะร่วมกับ กสศ. เตรียมเสนอนายกรัฐมนตรีเดินหน้าโครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ (Outstanding Development Opportunity Scholarship: ODOS) เพื่อตั้งคณะกรรมการ ODOS ระดับชาติ ซึ่งจะนำมาสู่การเสนอของบประมาณจากกองสลาก ผ่านสลากการกุศลประจำปี 2569 เพื่อสนับสนุนงบประมาณให้กับนักเรียนทุน ODOS รุ่น 3 และ 4 ได้ไปเรียนต่อระดับปริญญาตรีทั้งในและต่างประเทศ และกระทรวงศึกษาธิการจะดำเนินการทำต่ออย่างแน่นอน เพื่อดำเนินการต่อในรุ่นที่ 5-6 โดยเตรียมขอใช้เงินจากสลากการกุศล

“สำหรับการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาให้กลายเป็นศูนย์ (Thailand Zero Dropout Plus) มีความก้าวหน้าอย่างมากตัวเลขล่าสุด อยู่ที่ประมาณ 603,000 คน จากเดิม 1.02 ล้านคน โดยหน่วยงานต่าง ๆ ในกระทรวงศึกษาธิการ และกสศ. ได้วางแผนร่วมกันว่าจะมีแนวทางอย่างไรในการดึงเด็ก ๆ กลับมา โดยเฉพาะยกระดับความเข้มข้นของการจัดศึกษายืดหยุ่น (flexible learning) ตอบโจทย์ชีวิต ผ่านแนวทางต่าง ๆ เช่น  1 โรงเรียน  3 รูปแบบ กรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) ศูนย์การเรียนมาตรา 12 รวมถึงการจัดสรรงบประมาณรายหัวของเด็ก ๆ ในศูนย์การเรียนที่ยังมีความเหลื่อมล้ำอยู่  และแนวทาง learn to earn ร่วมกับภาคเอกชน โดยหลังจากนี้เตรียมเสนอนายกรัฐมนตรีตั้งคณะกรรมการ Thailand Zero Dropout Plus ระดับชาติ เพื่อเร่งเดินหน้าช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายอย่างต่อเนื่อง” นายประเสริฐ กล่าว  

อย่างไรก็ตาม รมว.กระทรวงศึกษาธิการ ยังให้ความสำคัญกับเรื่องการผลิตและพัฒนาครูระบบปิดว่า การสนับสนุนโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่นของ กสศ. ซึ่งเป็นการผลิตครูระบบปิดที่มีคุณภาพ ตอบโจทย์กับท้องถิ่นบริบทพื้นที่ และสามารถกระจายตัวตามภูมิภาคต่าง ๆ และการผลิตและพัฒนาครูอาชีวศึกษา โดยหลังจากนี้จะมีการเสนอต่อคณะรัฐมนตรีต่อไป และที่ประชุมยังได้มีการหารือแนวทางการลดภาระงานครู เพื่อให้ครูมุ่งเน้นการเตรียมการสอนอย่างมีประสิทธิภาพ โดยการใช้ระบบดิจิทัล เข้ามาช่วยสนับสนุนการทำงานให้ครอบคลุมทุกโรงเรียน

The post รมว.ศธ. ‘ประเสริฐ’ ลุยปรับสูตรจัดสรรงบประมาณ ช่วยโรงเรียนเล็ก-ห่างไกล มอบสภาการศึกษาทำงานกับ กสศ. ให้ทันงบประมาณปี 2570 first appeared on กสศ..

นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เปิดเผยระหว่างการอภิปรายนโยบายรัฐบาลในสภาผู้แทนราษฎร เมื่อวันที่ 10 เมษายน 2569 ว่า การปฏิรูปการศึกษาครั้งนี้จะขับเคลื่อนผ่าน “5 แนวทางสำคัญ” ครอบคลุมทั้งระบบ ตั้งแต่การวางรากฐานกฎหมาย การเชื่อมการศึกษากับตลาดแรงงาน การลดภาระครู การสร้างโอกาสการเรียนรู้ ไปจนถึงการลดความเหลื่อมล้ำและยกระดับความปลอดภัยในโรงเรียน

พร้อมกันนี้ กระทรวงศึกษาธิการย้ำชัดว่าจะไม่ยุบควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กแบบเหมารวม แต่จะปรับแนวทางการจัดสรรงบประมาณใหม่ โดยเตรียมปรับสูตรคำนวณเงินอุดหนุนรายหัวให้สะท้อนกับความเป็นจริงในพื้นที่ 

โดยจะทำงานร่วมกับกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เพื่อเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายเชิงลึก และชี้จุดการจัดสรรงบประมาณไปยังโรงเรียนและเด็กที่ต้องการความช่วยเหลือมากที่สุด เพื่อให้การกระจายทรัพยากรเกิดขึ้นอย่างเป็นธรรม

“โรงเรียนดี ๆ จะต้องไม่กระจุกตัวอยู่แต่ในเมือง การจัดสรรงบประมาณจะทำให้โรงเรียนที่ต้องการความช่วยเหลือมากที่สุด ได้รับงบประมาณมากขึ้น” รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการกล่าว

5 แนวทาง “ลงทุนในคน” เพื่อยกระดับการศึกษาไทยทั้งระบบ

1. วางรากฐานกฎหมายการศึกษาใหม่
ผลักดันพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่ เพื่อให้ระบบการศึกษาปรับตัวทันต่อโลกที่เปลี่ยนแปลง และลดความล่าช้าเชิงนโยบาย

2. เชื่อมการศึกษากับตลาดแรงงาน
จัดตั้งกลไก ‘Productivity Superboard’ บูรณาการการทำงานระหว่างกระทรวงที่เกี่ยวข้องกับทุนมนุษย์เป็น Human Capital Superboard ได้แก่ กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงแรงงาน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) โดยมีภาคเอกชนเข้ามาทำงานร่วมกัน เพื่อกำหนดทิศทางหลักสูตรให้ตอบโจทย์ตลาดแรงงาน รองรับความต้องการกำลังคนทักษะสูงกว่า 1.08 ล้านตำแหน่งในอีก 5 ปีข้างหน้า 

พร้อมพัฒนาแพลตฟอร์มทักษะแห่งชาติและระบบธนาคารหน่วยกิต เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยมี 5 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ 1. E-Portfolio เก็บการเรียนรู้รายบุคคลตั้งแต่วันแรก 2. การรับรองประสบการณ์จริงให้กลายเป็นหน่วยกิต 3. หลักสูตรนำโดยเอกชน เชื่อมสู่การมีรายได้ 4. การเรียนรู้ตลอดชีวิตจากปฐมวัยถึงวัยทำงาน 5. เน้นการจับคู่ทักษะรายบุคคลกับตำแหน่งงาน

3. ลดภาระครู ให้เวลากับผู้เรียนมากขึ้น
ปรับลดภาระงาน 3 กลุ่ม คือ ภาระโครงการที่ซ้ำซ้อนกับตัวชี้วัด, ภาระอาหารกลางวัน และภาระงานอื่นนอกเหนือการสอน โดยวางแนวทางการลดความซ้ำซ้อนด้านตัวชี้วัดอย่างเป็นระบบ ในประเด็นอาหารกลางวันจะใช้ระบบครัวกลาง (Cloud Kitchen) ทำงานร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กระทรวงเกษตรฯ เปิดทางเลือกให้กับโรงเรียนได้ตัดสินใจเอง มุ่งเน้นการแก้ปัญหาตามความต้องการของท้องถิ่น 

ส่วนภาระงานนอกเหนือจากการสอน จะจัดสรรเจ้าหน้าที่ช่วยปฏิบัติงานเข้าช่วยเหลืองานพัสดุและงานจัดซื้อจัดจ้างอื่น ๆ และนำเทคโนโลยีเช่น AI เข้ามาช่วยสนับสนุนการทำงาน “ให้ครูได้ใช้เวลาอยู่กับเด็ก ไม่ใช่ใช้เวลาอยู่กับเอกสาร”

4. ลดความเหลื่อมล้ำ กระจายทรัพยากรอย่างเป็นธรรม
ปรับสูตรคำนวณเงินอุดหนุนรายหัวให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ ไม่บังคับยุบควบรวมโรงเรียนขนาดเล็กแบบเหมารวม โดยจะทำงานร่วมกับกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) หาจุดช่วยเหลือและกระจายงบประมาณไปอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม เพื่อให้ทรัพยากรไปถึงพื้นที่ที่ต้องการมากที่สุด

5. ยกระดับความปลอดภัยในโรงเรียน
พัฒนาระบบดูแลสุขภาพจิตนักเรียนทั้งระบบ ซึ่งจะหารือกับกระทรวง อว. เพื่อแก้ปัญหาข้อจำกัดด้านจำนวนบุคลากร

ความปลอดภัยของอาคารและอุปกรณ์ จะประสานเชื่อมต่อกับสถาบันอาชีวศึกษาในพื้นที่เพื่อดูแลโครงสร้างพื้นฐาน

จัดตั้งศูนย์พิทักษ์สิทธิและเสรีภาพของนักเรียนอย่างเป็นรูปธรรม วางกลไกการร้องเรียนและลงโทษบุคลากรทางการศึกษาที่ใช้ความรุนแรงและล่วงละเมิดนักเรียนอย่างเด็ดขาด

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการกล่าวทิ้งท้ายว่า การศึกษาเป็นการลงทุนระยะยาวที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยกระทรวงศึกษาธิการจะทำหน้าที่เป็นแกนกลางในการประสานพลัง เพื่อเปลี่ยนการทำงานแบบแยกส่วนไปสู่การทำงานแบบบูรณาการ และเดินหน้าขับเคลื่อนนโยบายต่าง ๆ อย่างเต็มที่

The post รมว.ศธ. เปิด 5 แนวทาง “ลงทุนในคน” จับมือ กสศ. ปรับสูตรเงินอุดหนุนรายหัว กระจายงบสู่โรงเรียนที่ต้องการมากที่สุด first appeared on กสศ..

ในฐานะตัวแทนจากประเทศไทย ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) และ ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาคุณภาพครูและสถานศึกษา ได้เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเวทีดังกล่าว โดยผู้จัดการ กสศ. เป็นตัวแทนขึ้นนำเสนอ “โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น” ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาด้วยฐานข้อมูลเชิงประจักษ์ (Evidence-based) เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนครูที่ส่งผลกระทบต่อชุมชนในพื้นที่ห่างไกลและเปราะบางที่สุดของประเทศไทย

วิกฤตในโรงเรียนขนาดเล็ก-พื้นที่ห่างไกลที่ยังคงอยู่ 

ผู้จัดการ กสศ. ได้นำเสนอข้อมูลความท้าทายของระบบการศึกษาไทยในพื้นที่ห่างไกล โดยอ้างอิงงานวิจัยที่จัดทำโดยธนาคารโลก (World Bank) และสถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กสศ. ในปี 2563 ซึ่งพบว่า ประเทศไทยมีโรงเรียนขนาดเล็ก (Small protected schools) จำนวน 1,155 แห่ง ที่ไม่สามารถควบรวมได้ แม้โรงเรียนเหล่านี้จะมีข้อได้เปรียบในด้านอัตราส่วนครูต่อนักเรียนที่ต่ำกว่า (1:9.5 เทียบกับค่าเฉลี่ยระดับชาติที่ 1:14) แต่กลับต้องเผชิญกับข้อจำกัดสำคัญ คืออัตราส่วนครูต่อห้องเรียนที่ต่ำมาก เพียงร้อยละ 0.91 เมื่อเทียบกับร้อยละ 1.38 ในโรงเรียนทั่วไป

ปัญหาดังกล่าวทวีความรุนแรงขึ้นจากข้อจำกัดเชิงพื้นที่และการโยกย้ายกำลังคนที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โรงเรียนขนาดเล็กส่วนใหญ่มักตั้งอยู่ในพื้นที่ชายแดนหรือพื้นที่ห่างไกล ครูจากในเมืองที่ถูกส่งไปปฏิบัติงานในพื้นที่เหล่านี้ มักประสบความยากลำบากในการดำรงชีวิตและการทำงาน ส่งผลให้เมื่อครบระยะเวลาปฏิบัติงานประมาณ 2 ปี ครูจำนวนไม่น้อยเลือกขอย้ายออกจากโรงเรียนเหล่านี้

โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ทางออกขจัดความยากจนในชั่วอายุคน

เพื่อลดช่องว่างการขาดแคลนครูในโรงเรียนขนาดเล็กและพื้นที่ห่างไกล กสศ. ได้พัฒนากลไกการผลิตครู “ระบบปิด” (Closed system) โดยตั้งเป้าจัดหานักศึกษาครูให้ได้อย่างน้อย 1 ใน 4 ของความต้องการในพื้นที่ โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่นมุ่งเป้ามอบทุนการศึกษาให้กับนักเรียนจากครัวเรือนยากจนในชุมชนท้องถิ่นที่ต้องการครู เพื่อพัฒนาศักยภาพความเป็นครูและกลับไปปฏิบัติงานในพื้นที่ของตนเอง เนื่องจากสถาบันผลิตครูตั้งอยู่ใกล้กับโรงเรียนกลุ่มเป้าหมาย จึงมีความเข้าใจอย่างลึกซึ้งทั้งในด้านวัฒนธรรม บริบทของโรงเรียน และวิถีชีวิตของชุมชนที่นักศึกษาผู้รับทุนจะกลับไปทำงาน

นอกจากนี้ ดร.ไกรยส ยังเน้นย้ำถึงผลกระทบเชิงบวกทางเศรษฐกิจและสังคมที่สำคัญ โดยชี้ว่า การมีรายได้ที่มั่นคงจากวิชาชีพครูจะช่วยให้นักศึกษาทุนสามารถพาครอบครัวก้าวพ้นความยากจนได้ภายในชั่วอายุคน (One generation) ในระยะต่อไป กสศ. มีเป้าหมายขยายการสนับสนุนไปสู่สาขาวิชาเฉพาะทางต่าง ๆ เช่น การศึกษาพิเศษ เพื่อให้ระบบการผลิตครูสามารถตอบโจทย์ความต้องการของพื้นที่ได้อย่างครอบคลุมยิ่งขึ้น

การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรและความต่อเนื่องของภาคนโยบาย

ดร.ไกรยส ได้ยกประเด็นความท้าทายด้านโครงสร้างประชากร โดยชี้ว่า ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัย (Ultra-aged society) ท่ามกลางจำนวนประชากรวัยทำงานที่ลดลง ขณะที่สัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งแนวโน้มดังกล่าวอาจกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ส่งผลให้จำนวนผู้เข้าสู่วิชาชีพครูลดลง อีกทั้งงบประมาณภาครัฐยังมีแนวโน้มถูกจัดสรรไปยังภารกิจด้านอื่นมากขึ้น

เพื่อเตรียมรับมือกับสถานการณ์ดังกล่าว ดร.ไกรยส ได้เน้นย้ำถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการวางยุทธศาสตร์การผลิตและพัฒนาครูอย่างเป็นระบบ ทั้งในช่วงก่อนและระหว่างการบรรจุ ในระยะ 5–10 ปีข้างหน้า โดยในปัจจุบัน กสศ. อยู่ระหว่างการสำรวจภาระงานที่ครูต้องรับผิดชอบนอกเหนือจากการสอนจนเกินสมดุล เพื่อนำข้อมูลเชิงประจักษ์ไปเสนอต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการโดยตรง

อย่างไรก็ตาม ดร.ไกรยส ย้ำว่า การขับเคลื่อนนโยบายด้านครูจำเป็นต้องอาศัย “ความต่อเนื่องของภาคนโยบายและการเมือง” เพื่อให้มาตรการต่าง ๆ สามารถดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่อง แม้จะมีการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองตามวาระของรัฐบาลไทยก็ตาม

บนเวทีเดียวกันนี้ ผู้จัดการ กสศ. ยังได้ร่วมเสวนากับตัวแทนด้านการศึกษาระดับโลก ซึ่งต่างเห็นพ้องและกล่าวยกย่องแนวทางของ กสศ. ว่าเป็นต้นแบบที่สำคัญ

• Lars Sondergaard หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ด้านการศึกษา ประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกและแปซิฟิกของ World Bank ตั้งข้อสังเกตว่า การจัดการศึกษาที่มีคุณภาพจะต้องใช้งบประมาณสูง แต่ประเทศรายได้ปานกลางส่วนใหญ่ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกกลับลงทุนด้านการศึกษาไม่ถึง 4% ของ GDP พร้อมเสนอให้รัฐบาลปรับมุมมองจากการมุ่งเน้น “ปัจจัยนำเข้า” ไปสู่ “ผลลัพธ์” โดยมองว่าการศึกษาไม่ใช่การบริโภค แต่คือการลงทุนที่สำคัญ ทั้งนี้ยังได้ชื่นชมการดำเนินงานของ กสศ. ว่าเป็นตัวอย่างของโครงการที่ใช้ฐานข้อมูลเชิงประจักษ์ ซึ่งช่วยให้หน่วยงานด้านการศึกษาสามารถอธิบายความคุ้มค่าต่อภาคการคลังได้อย่างชัดเจน พร้อมทั้งชักชวนให้ประเทศต่าง ๆ ยกระดับการผลิตครูตั้งแต่ต้นทางให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานระดับชาติ
• Ruby Bernardo ประธานสหภาพครู (Alliance of Concerned Teachers) ประเทศฟิลิปปินส์ สะท้อนภาพวิกฤตการขาดแคลนครูที่มีจำนวนสูงถึง 147,000 คน โดยระบุว่าครู 9 ใน 10 คนมีรายได้ต่ำกว่าค่าครองชีพพื้นฐาน และต้องเผชิญกับภาระงานที่เกินขอบเขตหน้าที่ พร้อมย้ำว่าวิกฤตครูทั่วโลกไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลจากนโยบาย และการลงทุนในตัวครูจำเป็นต้องเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม
• Leah Olsson รองประธานสหภาพการศึกษาแห่งออสเตรเลีย (Australian Education Union) รัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย เปิดเผยว่า ปัจจุบันมากกว่า 3 ใน 4 ของโรงเรียนในออสเตรเลียกำลังเผชิญภาวะขาดแคลนบุคลากร และมีครูถึง 56% ตัดสินใจลาออกจากวิชาชีพเนื่องจากภาระงานที่สูงเกินไป พร้อมทิ้งท้ายว่า “สภาพแวดล้อมการทำงานของครู คือสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ของเด็ก หากปราศจากสิ่งนี้ โรงเรียนก็เป็นเพียงตึกเปล่า”
• Mike Thiruman เลขาธิการสหภาพครูสิงคโปร์ (Singapore Teachers Union) ประเทศสิงคโปร์ ชี้ให้เห็นว่าวิกฤตครูในปัจจุบันมีความเชื่อมโยงกับการตัดสินใจเชิงนโยบาย พร้อมยกตัวอย่างความสำเร็จของสิงคโปร์ที่มีการสนับสนุนเงินเดือนเต็มจำนวนให้แก่นักศึกษาครูระหว่างการศึกษา โดยเน้นย้ำว่า ภาวะหมดไฟ (Burnout) ของครูไม่ควรถูกมองเป็นเรื่องปกติ และควรให้ความสำคัญกับ 4 ปัจจัยหลัก ได้แก่ ค่าตอบแทน (Wages) ความก้าวหน้าในสายอาชีพ (Work prospects) สวัสดิภาพ (Wellbeing) และการทำงานร่วมกับครูอย่างใกล้ชิด

การเสวนาในครั้งนี้ได้ตอกย้ำประเด็นสำคัญของ GEM Report 2026 ที่เพิ่งเปิดตัว ซึ่งเน้นย้ำเรื่องความเสมอภาคและการขับเคลื่อนจากทุกภาคส่วน โดยการนำเสนอกลไกเชิงระบบจากโครงการ “ครูรัก(ษ์)ถิ่น” ได้สะท้อนให้เห็นว่า การวางแผนกำลังคนที่ยืดหยุ่น ยั่งยืน และสอดคล้องกับบริบทของท้องถิ่นอย่างแท้จริง คือแนวทางสำคัญในการสร้างหลักประกันสู่อนาคตของการศึกษาทั้งในประเทศไทยและในระดับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

The post กสศ. นำเสนอ “ครูรัก(ษ์)ถิ่น” บนเวที Asia-Pacific Regional Forum ในฐานะกลไกเชิงระบบ แก้วิกฤตขาดแคลนครูในโรงเรียนขนาดเล็กและพื้นที่ห่างไกล first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2569 กสศ. และหน่วยงานภาคี ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) ได้จัดประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงานทุน ODOS รุ่นที่ 4 เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกัน และเตรียมความพร้อมในการเสนอชื่อนักเรียนเข้าสู่กระบวนการคัดเลือก

โครงการทุน ODOS เป็นนโยบายสำคัญของรัฐบาลที่มุ่ง “ปิดช่องว่างโอกาสทางการศึกษา” โดยเฉพาะในช่วงรอยต่อหลังจบการศึกษาภาคบังคับ เพื่อสนับสนุนเยาวชนที่มีศักยภาพสูงแต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ หรือ “เด็กช้างเผือก” ให้ได้รับการพัฒนาอย่างเต็มศักยภาพ ผ่านการเรียนรู้ในสาขา STEM หรือ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญของการพัฒนาประเทศในระยะยาว

การดำเนินงานของทุน ODOS ถูกออกแบบให้เชื่อมต่อโอกาสทางการศึกษาอย่างต่อเนื่อง ครอบคลุมผู้เรียน 4 รุ่น โดยในรุ่นที่ 4 นี้ มุ่งเป้าหมายไปที่เยาวชนที่เพิ่งจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 1,200 คน จากโรงเรียนต้นทางกว่า 11,518 แห่งทั่วประเทศ ครอบคลุม 928 อำเภอใน 77 จังหวัด เพื่อเข้าสู่การเรียนต่อระดับมัธยมศึกษาตอนปลายและประกาศนียบัตรวิชาชีพ ผ่านความร่วมมือของสถานศึกษาปลายทาง 601 แห่งทั่วประเทศ

ดร.รัตนา แสงบัวเผื่อน ที่ปรึกษาด้านพัฒนากระบวนการเรียนรู้ สพฐ. ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการสำนักบริหารการมัธยมศึกษา ผู้แทนเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กล่าวว่า โครงการนี้เป็นกลไกสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยเปิดโอกาสให้นักเรียนที่มีศักยภาพแต่ขาดโอกาส ได้เข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ และพัฒนาตนเองได้อย่างเต็มที่

“จากประสบการณ์ 3 รุ่นที่ผ่านมา เรามั่นใจว่าความร่วมมือของทุกภาคส่วนจะช่วยนำโอกาสไปถึงเยาวชนที่จบ ม.3 ให้ได้เรียนต่อ และดูแลผู้รับทุนทั้ง 1,200 คน ให้ก้าวไปถึงเป้าหมายได้อย่างสำเร็จ”

นายอัศวิน ข่มอาวุธ ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานการอาชีวศึกษาและวิชาชีพ ผู้แทนเลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) กล่าวว่า อาชีวศึกษาเป็นกลไกสำคัญของการพัฒนากำลังคนในยุคเศรษฐกิจฐานนวัตกรรม โดยทุน ODOS ไม่ใช่เพียงการสนับสนุนค่าใช้จ่าย แต่เป็นการวางรากฐานระบบผลิตกำลังคนคุณภาพ

“ทุน ODOS คือการลงทุนเพื่อสร้างกำลังคนที่มีทั้งทักษะ ความรู้ และวิสัยทัศน์ ผ่านการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติ เพื่อให้ผู้รับทุนพร้อมทำงานหรือศึกษาต่อ และเติบโตเป็นกำลังสำคัญของเศรษฐกิจในอนาคต”

ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า การดำเนินโครงการอย่างต่อเนื่องมีส่วนสำคัญในการปิดรอยต่อทางการศึกษา และยกระดับจำนวนปีการศึกษาเฉลี่ยของคนไทย จากประมาณ 9 ปี ให้เพิ่มขึ้นสู่ 12 ปี “เราไม่ควรปล่อยให้เด็กไทยหยุดการเรียนรู้ไว้แค่ 9 ปี ทั้งที่ศักยภาพของพวกเขาไปได้ไกลกว่านั้น”

ข้อมูลเชิงลึกยังสะท้อนว่า เยาวชนกลุ่ม “ช้างเผือก” จากครัวเรือนยากจน สามารถทำคะแนน PISA ได้สูงกว่าค่าเฉลี่ยของนักเรียนจากครัวเรือนฐานะดี โดยประเทศไทยมีนักเรียนกลุ่มนี้ราว 26,896 คน หรือคิดเป็น 3.75% ของนักเรียนชั้น ม.3 ทั้งประเทศ สะท้อนถึงศักยภาพของทุนมนุษย์ที่ไม่ควรถูกมองข้าม

ที่ผ่านมา โครงการODOS ได้ดำเนินการมาแล้ว 3 รุ่น มีผู้ได้รับทุนรวมกว่า 3,600 คน โดยผู้รับทุนรุ่นแรกกำลังเตรียมศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาทั้งในประเทศและต่างประเทศ ขณะที่รุ่นที่ 4 ซึ่งเปิดรับจำนวน 1,200 คน อยู่ระหว่างกระบวนการคัดเลือก โดยจะประกาศรายชื่อผู้ได้รับทุนในวันที่ 15 พฤษภาคม 2569 และยืนยันสิทธิ์ในช่วงวันที่ 18–29 พฤษภาคม 2569

ทั้งนี้ สถานศึกษาทั่วประเทศสามารถเสนอชื่อนักเรียนที่มีคุณสมบัติเข้าร่วมโครงการได้ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน – 8 พฤษภาคม 2569 ผ่านเว็บไซต์ https://scholarshipreg.eef.or.th/

“ทุกหน่วยงานคือกลไกสำคัญในการเชื่อมความร่วมมือ เพื่อออกแบบการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์ผู้เรียนที่หลากหลาย และขยายโอกาสอย่างเป็นธรรม เพื่อให้เด็กทุกคนสามารถพัฒนาศักยภาพได้เต็มที่ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการลดความเหลื่อมล้ำในระยะยาว” ผู้จัดการ กสศ. กล่าว

The post กสศ. ผนึก 601 สถานศึกษา ขับเคลื่อนทุน ODOS รุ่น 4 ปิดรอยต่อเด็กช้างเผือก ม.3 สู่การเรียนต่อเนื่อง ม.ปลาย–ปวช. สาย STEM first appeared on กสศ..

‘ตรองปัญญ์ กุลทอง’ หรือ ‘ซารีนา’ ในวัย 16 ปี เล่าให้ฟังว่าก่อนหน้านี้เธอได้ไปเรียนในโรงเรียนทั่วไป และพบว่าทั้งโรงเรียนมีแค่เธอที่เป็นเด็กมุสลิมคนเดียว

ความแตกต่างทำให้เธอโดดเด่น แต่ซารีนากลับไม่ได้รู้สึกพิเศษขึ้น น่าจะเป็นความรู้สึกไม่เข้าพวกเสียมากกว่า ซารีนามองว่าเธอไม่สามารถเป็นตัวเองได้อย่างเต็มที่สักที

‘ข้าวไข่เจียว’ คือเมนูเดียวที่เธอกินได้ตอนมื้อเที่ยง เพราะที่โรงเรียนไม่มีอาหารฮาลาลให้ทาน หลายครั้งที่แม่ต้องเตรียมข้าวเที่ยงไปให้ ไม่เช่นนั้นซารีนาก็ได้กินแค่ข้าวไข่เจียวทุกวี่ทุกวัน

เพื่อนๆ ไม่มีใครที่เข้าใจว่าอิสลามเป็นอย่างไร ซารีนาเล่าว่าบางทีก็โดนเพื่อนล้อเพราะนับถือศาสนาอิสลาม บางคนล้อเลียนกิจกรรมทางศาสนาอย่างการละหมาดของซารีนา เธอเล่าว่าการที่เป็นเด็กมุสลิมคนเดียวในห้องที่ต้องเจอกับเหตุการณ์แบบนี้ทำให้เธอรู้สึกกลัว จนเริ่มมีความรู้สึกว่าโรงเรียนไม่ใช่ที่ของเธออีกต่อไปแล้ว

“แม้แต่ครูเองก็ไม่ได้ห้ามเด็ก ครูยังบอกน้องอีกว่า ถ้าอยากเป็นแฟนกับเขาก็ไปเปลี่ยนศาสนาสิ”

‘ดุษฎี พันธะกิจ’ แม่ของน้องเล่าให้ฟังว่า แทนที่ครูจะปกป้องนักเรียน กลับเห็นเรื่องการล้อเลียนแบบนี้เป็นเรื่องตลก แถมยังมองให้เป็นเรื่องเชิงชู้สาว ซึ่งในมุมของแม่มองว่า แบบนี้ไม่ปลอดภัยต่อลูกสาวของตัวเอง

ความรู้สึกไม่ปลอดภัยทำให้ซารีนามีความกังวลมากขึ้นเรื่อยๆ แม่ตัดสินใจพาไปหาจิตแพทย์เพื่อรับคำปรึกษา เพราะนอกจากซารีนาเองที่เจอปัญหาจากที่โรงเรียน แม่เล่าว่าตัวเองก็มีปัญหาเรื่องธุรกิจเช่นกัน ซึ่งฝั่งจิตแพทย์ก็บอกว่าน้องไม่ได้อยู่ภาวะอันตรายอะไร

ในเมื่อสภาพแวดล้อมในโรงเรียนทั่วไปทำให้น้องรู้สึกไม่ปลอดภัย แม่จึงพยายามมองหาทางเลือกอื่นที่เหมาะสมกับน้องมากยิ่งขึ้น ที่สำคัญต้องเป็นพื้นที่ที่ให้ความเคารพกับศาสนาที่น้องศรัทธา จนแม่มาเจอ ‘สมาคมศูนย์การเรียนและบ้านเรียนไทยมุสลิม’ ดำเนินการภายใต้โครงการยกระดับพื้นที่ปลอดภัยสู่การเรียนรู้ตามบริบทของผู้เรียน กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)

ก่อนรู้จักเรียน ต้องรู้จัก ‘ตัวเอง’ ด้วย

ดุษฎีรู้จัก ศูนย์การเรียนทางเลือกแห่งทางนำ ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของ ‘สมาคมศูนย์การเรียนและบ้านเรียนไทยมุสลิม’ จากการค้นคว้าในอินเทอร์เน็ต เมื่อสำรวจแล้วว่าที่นี่น่าจะเหมาะกับซารีนาทั้งในแง่การเรียนและความเชื่อ เธอจึงไม่ลังเลที่จะมาที่นี่

สถานศึกษาแห่งนี้อยู่ในรูปแบบของศูนย์การเรียนตามมาตรา 12 ของ พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ ตั้งอยู่ที่ซอยเลียบวารี 85 แสนแสบ มีนบุรี กทม. ที่นี่เป็นทางเลือกให้กับเด็กๆ ที่รู้สึกว่าการเรียนในระบบทั่วไปไม่ได้ตอบโจทย์เพราะที่นี่ก็สามารถให้วุฒิการศึกษาได้เช่นกัน

เขตสายไหมคือที่พักอาศัยของแม่และน้อง ทำให้ต้องใช้เวลาเดินทางมาถึงสถาบันแห่งนี้พอสมควร ถึงอย่างนั้น ทั้งสองคนก็ยังตั้งใจมาเรียนรู้ที่ศูนย์การเรียนฯ

แม่และซารีนาจะมาที่ศูนย์การเรียนฯ ในวันศุกร์ของทุกอาทิตย์ แรกเริ่มซารีนาจะได้รู้จักตัวเองผ่าน ‘โมเดล 6 ด้าน’ ก่อน ซึ่งเป็นเครื่องมือการศึกษาที่สมาคมศูนย์การเรียนฯ คิดค้นมาเพื่อให้เด็กรู้จักตัวเองก่อนที่จะวางแผนการเรียน เพื่อให้ไม่หลงทาง และเรียนไปตามที่ตัวเองชอบจริงๆ

เด็กๆ ที่ได้ทำโมเดล 6 ด้าน จะได้ลองค้นหาตัวเองผ่านกระบวนการที่อยู่ในนี้ ทั้งการจัดลำดับอาชีพ ดูว่า

อาชีพที่ทำสอดคล้องวิถีชีวิต หรือบริบทของตัวเองมากหรือน้อยแค่ไหน ทั้งในแง่รายได้ สถานที่ที่ทำงาน ลักษณการทำงาน สุขภาพ สติปัญญา การสนับสนุนในการเรียนรู้ เป็นต้น นอกจากนี้ระหว่างการทำโมเดล 6 ด้าน จะมีทั้งครูและเพื่อนๆ ที่คอยให้คำแนะนำว่าเราควรปรับตัว หรือเพิ่มเติมทักษะด้านไหน เพราะอาชีพบนโลกนี้มีความหลากหลายมาก เด็กๆ ควรจะได้รู้ว่าตัวเองยังมีตัวเลือกอีกเยอะกว่าที่คิด

หลังจากทดลองทำโมเดล 6 ด้าน ซารีนาเล่าว่าอาชีพที่อยู่ในอันดับ 1 ของเธอคือนักจิตวิทยา อันดับ 2 คือ พยาบาล และอันดับ 3 คือ ครูสอนภาษาอังกฤษ

ซารีนาเล่าว่าเธอเป็นคนที่ชื่นชอบวิชาภาษาอังกฤษอยู่แล้ว ส่วนวิชาที่ไม่ชอบเลยคือวิชานาฏศิลป์ เพราะตัวเองก็เป็นคนที่ไม่ค่อยกล้าแสดงออกด้วย

“เพราะว่านักจิตวิทยาเป็นอาชีพที่หนูชอบ หนูอยากเข้าใจคน คุณแม่ก็สนับสนุนด้วย”

หลังจากที่รู้แล้วว่าตัวเองชอบอะไร ทั้งครูและแม่ช่วยกันวางแผนเส้นทางการเรียนว่าควรเน้นเรื่องไหนบ้าง วิชาหลักๆ ที่ต้องเตรียมตัวคือฟิสิกส์ คณิตศาตร์ เคมี และภาษาอังกฤษ ซึ่งซารีนามีพื้นฐานวิชาภาษาอังกฤษที่ดีอยู่แล้ว ทำให้ไม่ต้องเตรียมตัวหนักเท่ากับ 3 วิชาแรก

จากตอนแรกที่ดรอปเรียนจากโรงเรียนเดิมไว้ตอนชั้น ม.2 แม่ตัดสินใจให้น้องออกจากโรงเรียนแล้วมาเรียนด้วยตัวเองตามแผนที่ศูนย์การเรียนฯ ร่วมกันวางไว้ ทุกวันซารีนาจะตื่นขึ้นมาตอนเช้า จัดการตัวเองเสร็จก็ไปละหมาด แล้วเริ่มเรียนตามคอร์สออนไลน์อิสระที่ตัวเองลงเรียนไว้ตามแต่ละวิชา วันศุกร์ค่อยมาเรียนที่สมาคมศูนย์การเรียนฯ ร่วมกับเพื่อนๆ คนอื่น

‘เสริมสิริ มั่นตะพงษ์’ หรือ ‘ครูเสริม’ ครูประจำศูนย์การเรียนฯ ย้ำว่า เด็กที่นี่จะได้ใช้เวลาเรียนไปกับสิ่งที่ต้องใช้อย่างเต็มที่ ครูเชื่อว่าจริงๆ แล้วการเรียนไม่จำเป็นต้องยืดยาวเสมอไป อย่างวิชานาฏศิลป์ที่ซารีนาไม่ต้องใช้ในการยื่นคะแนนเข้ามหาวิทยาลัย เธอก็ไม่ต้องเรียน แต่ถ้าหากวันไหนเธอรู้สึกชอบและอยากเรียนขึ้นมา ก็ค่อยกลับไปเรียนได้

“หนูคิดว่าตัวเองกล้าแสดงออกขึ้น” ซารีนาบอก

ที่สมาคมศูนย์การเรียนฯ มีตั้งแต่สอนวิชาทั่วไป สอนการเรียนรู้ทางศาสนา และพาไปทำกิจกรรมเข้าค่ายกับเพื่อนในชั้น ซาลีบอกว่าพอได้เจอคนเยอะขึ้นผ่านกิจกรรมต่างๆ ที่ครูจัดให้ เธอก็รู้สึกว่าตัวเองกล้าแสดงออกมากขึ้น

อยู่ที่นี่ซารีนาได้เป็นตัวเองมากขึ้น เพราะที่แน่ๆ เธอจะไม่ถูกกีดกันเรื่องศาสนา ครูเสริมบอกว่าจริงๆ แล้วที่นี่รับเด็กทุกศาสนา แต่เพราะเด็กมุสลิมเข้ามาเรียนเยอะ ก็เลยดูเป็นกลุ่มเรียนของเด็กๆ มุสลิมมากกว่า

นอกจากการเรียนแล้วซารีนากับแม่ก็ได้เรียนเรื่องศาสนาให้เข้าใจมากขึ้นไปด้วย เพราะนี่เองก็เป็นปัจจัยหนึ่งที่สำคัญต่อการเรียนและการใช้ชีวิต

ทักษะชีวิตที่ไม่ได้มีแค่วิชาการ

เพราะได้มาอยู่ในชุมชนที่มีคนมุสลิมเหมือนกัน ทำให้ซารีนาซึมซับวิถีชีวิตแบบชาวมุสลิมได้ง่ายขึ้น ก่อนหน้านี้ทั้งเธอและแม่ไม่ได้ใส่ฮิญาบเป็นประจำ หลังจากเข้ามาที่ศูนย์การเรียนฯ ก็ใส่เป็นประจำ นอกจากนี้ซารีนาจะได้เรียนภาษาต่างประเทศอย่างภาษาอาหรับ เพื่อใช้สำหรับอ่านอัลกุรอานไปด้วย

“ตอนแรกหนูก็คิดว่าทำไมต้องใส่ มีคำถามเยอะมากเลย แต่พอมาที่นี่ปุ๊บ เขาตอบคำถาม หนูก็เริ่มเข้าใจ ก็เลยอยากจะใส่แล้ว”

ซารีนากล่าว ที่นี่ไม่ได้ใช้การบังคับให้ใส่ แต่พูดให้เข้าใจว่าทำไมถึงควรใส่ผ้าคลุม การทำแบบนี้ช่วยให้เด็กเข้าใจวิถีตามศาสนามากขึ้น ดีกว่าบังคับให้ทำแต่ไม่ให้เหตุผล

แม่เล่าอย่างตรงไปตรงมาว่า ที่ผ่านมาทั้งเธอและลูกนับถือศาสนาอิสลามก็จริง แต่ไม่ได้มีความเข้าใจวิธีปฏิบัติและหลักคำสอนของศาสนาอย่างลึกซึ้ง บางอย่างก็รู้แค่ในเรื่องที่เป็นภาพจำของคนมุสลิม เช่น รู้แค่ว่าห้ามกินและสัมผัสหมู แต่ไม่รู้ว่าอาหารฮาลาลต้องมีกระบวนการอื่นๆ ร่วมด้วย

“แม่แทบไม่มีความรู้ในเรื่องศาสนาอิสลามเลย ถ้ามีก็มีแบบงูๆ ปลาๆ ไม่ได้ลึกซึ้งอะไรมากแล้วก็ปฏิบัติไม่ค่อยได้ ส่วนเรื่องอ่านคัมภีร์สำคัญและจำเป็นมากสำหรับมุสลิมทุกคน แต่แม่ยังอ่านไม่ได้ ก็เลยไม่รู้จะเอาความรู้ที่ไหนไปสอนลูก” แม่กล่าว

แม่บอกว่าความเข้าใจเรื่องศาสนาของเธอไม่ใช่แค่ศูนย์ แต่เป็นติดลบ นี่จึงเป็นเหตุผลที่เธอตัดสินใจเรียนรู้ไปพร้อมกับลูกเลย ระหว่างที่ส่งซารีนามาเรียน แม่เองก็จะฝึกอ่านภาษาอาหรับสำหรับไว้อ่านอัลกุรอานไปด้วย บางทีซารีนาก็จะมาฝึกอ่านด้วยเช่นกัน ถึงแม้จะฝึกอ่านช้ากว่าคนอื่น แต่แม่มองว่าก็ยังดีที่ได้ฝึก ดีกว่าที่ไม่ได้อะไรเลย

‘สติ’ เป็นสิ่งที่ได้มาจากการเรียนรู้ครั้งนี้ด้วย ในศาสนาอิสลามจะมีการสอนให้ ‘ดุอาอฺ’ หมายถึง การขอพรจากอัลลอฮ์ ขอให้พระเจ้าคุ้มครอง ขอให้ประทานพรตามที่เราปรารถนา ทั้งแม่และซารีนามองว่าวิธีนี้คือหนึ่งในวิธีการเรียกสติตัวเอง ไม่ว่ากำลังจะทำอะไรอยู่ก็ตาม ช่วยให้คิดให้ถี่ถ้วนขึ้น ละเอียดกับเรื่องตรงหน้ามากขึ้น

“อย่างเวลาขับรถ เราก็ขอดุอาอ์ด้วย มันจะทำให้เรามีสติเพิ่มมากขึ้น หรือก่อนกินก็ขอดุอาอ์ ขอให้คุ้มครองทั้งตอนที่เรากินอาหาร ให้อาหารนี้มันเป็นประโยชน์ต่อตัวเรา” แม่กล่าว

ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ การมีที่พึ่งพิงทางใจก็สามารถแบ่งเบาความกังวลในปัญหาชีวิตไปได้บ้าง สำหรับซารีนาอย่างน้อยการมีศรัทธาก็ช่วยให้เธอเรียนรู้ที่จะมีสมาธิได้มากขึ้น ก่อนหน้านี้เธอเป็นคนที่ติดแม่มากๆ แต่การเข้ามาเรียนรู้ที่ศูนย์การเรียนฯ ช่วยทำให้ฝึกฝนการใช้ชีวิตและการตัดสินใจด้วยตัวเอง 

ส่วนสำหรับแม่ แม่เล่าว่าตัวเองเคยเจอสถานการณ์ในชีวิตที่ผิดหวังมาก่อน การได้เรียนรู้ศาสนาครั้งนี้ทำให้เธอเข้าใจชีวิตมากยิ่งขึ้น

“วันหนึ่งพอแม่เจอปัญหาที่มันหนักมาก จนกระทั่งแม่รู้สึกว่าคนทั่วไปไม่สามารถรักษาเราได้ อย่างน้อยมีพระเจ้าที่จะฟังคำวิงวอนจากเรา แม่ก็เลยอยากจะให้น้องเขามีตรงนี้เหมือนที่แม่มี”

ไม่จับมือทำ แต่ช่วยเป็น ‘โค้ช’

ครูเสริมมองว่าทั้งแม่และครูเองต้องทำตัวให้เหมือนโค้ช ไม่ต้องทำแทนน้องเสียทั้งหมด ไม่ต้องป้อนให้ทุกอย่าง ต้องเรียนรู้ไปพร้อมกับเขาและปล่อยให้ลงมือทำเอง เรียกได้ว่าดูห่างๆ อย่างห่วงๆ

“ครูจะไม่จำเป็นต้องรู้ทุกเรื่องของน้องและแม่ ครูจะอยู่แบบครูแบบนี้ แม่เองเมื่อก่อนจะเป็นคนที่สู้แทนลูกทุกอย่าง ตอนนี้เขาปล่อยวาง ปล่อยน้องโตเอง”

แต่ทั้งนี้การจะปล่อยให้เด็กโตด้วยตัวเองได้ ต้องมาจากการร่วมมือของผู้ปกครองด้วย ถ้าผู้ปกครองไม่ปล่อยลูกเลย เด็กก็จะเติบโตด้วยการพึ่งพาพ่อแม่อย่างเดียว 

นอกจากเรียนแล้ว บางทีซารีนายังทำหน้าที่สอนภาษาอังกฤษให้กับเพื่อนๆ ในชั้นเรียนอีกด้วย ครูเสริมบอกว่านอกจากเป็นการฝึกให้น้องเข้าใจภาษาอังกฤษมากขึ้นจากการสอน กิจกรรมแบบนี้มีส่วนช่วยให้ซารีนาปรับตัวเข้ากับสังคมใหม่ได้มากขึ้น ที่สำคัญคือครูเสริมมองว่าการเรียนรู้ที่จะแบ่งปันเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องฝึกฝนเอาไว้

“ดังนั้นผู้ศรัทธาจะไม่คิดว่าตัวเองเก่ง ลักษณะของคนเก่งต้องช่วยเหลือคนอื่นได้ จะเก่งก็ต้องอยู่กับดินได้”

เราลองถามซารีนาว่า หากชมตัวเองได้ 1 อย่าง จะพูดว่าอะไร คำตอบของเธอคือ “เก่งแล้ว” ที่ผ่านมาเธอเจอกับระบบการศึกษาที่ไม่ตรงกับตัวเองสักเท่าไหร่ อดทนจนมาถึงตอนนี้ได้ ก็ถือว่าเก่งแล้วอย่างที่ว่าไว้

เป้าหมายของซารีนาตอนนี้คือการเข้ามหาวิทยาลัยให้ได้ตามที่หวังไว้ เส้นทางการเรียนของเธอมีทั้งแม่และครูจากสมาคมศูนย์การเรียนฯ คอยสนับสนุน นอกจากนี้ยังมีกำลังใจจากศรัทธาตามศาสนาที่ซารีนาเคารพ ช่วยให้เธอมีที่พึ่งทางใจในแต่ละวันได้มากขึ้น

The post ศูนย์การเรียนที่เป็น ‘บ้าน’ ของทุกคน : ‘สมาคมศูนย์การเรียนและบ้านเรียนไทยมุสลิม’ ที่สอนทั้งวิชาการและจิตใจภายใต้หลักศรัทธา first appeared on กสศ..

หลังสิ้นสุดปลายทางการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ม.6/ปวช.3)

…ใครจะไปทำอะไรกันบ้าง?

‘ยะ’ ที่กำลังจะจบ ปวช.3 บอกว่าถึงตายายไม่มีเงินส่ง เขายังวางแผนเรียนต่อ ปวส. โดยจะทำงานเต็มเวลา เพื่อส่งตัวเองเรียนหลักสูตรภาคค่ำ

‘หนิง’ ตัดสินใจว่าจบ ม.6 จะทำงานโรงงาน และถ้าเก็บเงินได้ ปีหน้าหรือปีถัด ๆ ไปถึงจะคิดเรื่องเรียนต่อ

‘เกด’ เพิ่งตัดใจสละสิทธิ์จากมหาวิทยาลัยรัฐแห่งหนึ่ง แม้จะผ่านรอบสอบสัมภาษณ์ เพราะรู้ว่าพ่อกับแม่ไม่มีกำลังส่ง

…ยังมีอั้ม นุ่มนิ่ม และปีใหม่ ที่อีกไม่กี่อาทิตย์จะจบ ม.6 แต่ต่างก็คิดว่าจะหางานทำ เพราะมองไม่เห็นทางไปต่อ

…มีแนน มีปิ่น และกุ๊กกิ๊ก ที่ได้แต่มองเพื่อน ๆ เตรียมสอบเข้ามหาวิทยาลัย ขณะตัวเองมีแต่รู้สึกไม่แน่ใจ ว่าอีกไม่กี่เดือนข้างหน้าชีวิตจะพัดพาไปตรงไหน

…มีบุ๋มบิ๋ม ที่เสียเวลา ม.6 ครึ่งหนึ่งไปในศูนย์อพยพ จนแทบไม่เหลือความเชื่อมั่นกับการไปต่อในปีการศึกษาหน้า  

เด็ก ๆ เหล่านี้เป็นเพียงส่วนหนึ่ง ของนักเรียนนักศึกษาที่กำลังจะเรียนจบพร้อมกันในปีการศึกษา 2568 และมีฐานคุณสมบัติเดียวกันคืออยู่ในเกณฑ์เรียนดี มีเกรดเฉลี่ยสะสม 5 เทอมที่ 2.80 ถึงเกือบ 4.00 บางคนเป็นประธานนักเรียน เป็นจิตอาสาของชุมชน และเป็นเยาวชนผู้เก็บเกี่ยวประสบการณ์ในสายงานที่สนใจ จนมีฐานทักษะเฉพาะทางระดับหนึ่ง

หากเมื่อมาถึงจุดสิ้นสุดเส้นทางการศึกษาขั้นพื้นฐาน บริบทชีวิตของแต่ละคนก็กลับกลายเป็นข้อแม้อุปสรรค ที่พาน้อง ๆ เหล่านี้เคลื่อนมาอยู่ ณ จุดเดียวกัน คือต่างมองไม่เห็นทาง ว่าจะพาตัวเองข้ามรอยต่อทางการศึกษาได้อย่างไร?

‘รายได้ครอบครัวคือกำแพงกั้นไว้ไม่ให้ไปต่อ’

จากอุบลราชธานีถึงศรีสะเกษ ถนนทอดยาวเปลี่ยนผ่านทิวทัศน์จากฉากเมืองเป็นทุ่งกว้างสุดตา มองเห็นทิวเขาพนมดงรักที่ขีดเส้นชายแดนไทย-กัมพูชาอยู่ไกล ๆ พาเราไปยังอำเภอขุนหาญ อำเภอกันทรลักษ์ อำเภอกันทรารมย์ อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ และวกกลับมาที่อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี ติดตามภารกิจคัดกรองนักศึกษา โครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงรุ่นที่ 8 ที่เป็นการทำงานร่วมกันของ กสศ. กับสถาบันการศึกษาสายอาชีพในพื้นที่ ได้แก่ วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีศรีสะเกษ (วษท.ศรีสะเกษ) คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี (NU UBU) และ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี (วสส. อุบล ฯ) ในหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) สาขาพืชศาสตร์และสัตวศาสตร์ หลักสูตรประกาศนียบัตรผู้ช่วยพยาบาล (PN) และ หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) สาขาวิชาปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ เพื่อค้นหาเยาวชนที่มีคุณสมบัติตามหลักสูตร เข้าเป็นนักศึกษาทุนในปีการศึกษา 2569   

สามวันกับระยะทางรวมกว่า 700 กิโลเมตร คณะทำงานลงพื้นที่เก็บข้อมูล ผ่านการพบปะพูดคุยกับเด็กและผู้ปกครองจาก 12 ครัวเรือน นำมาซึ่ง ‘ส่วนหนึ่งของข้อค้นพบ’ ของเยาวชนกลุ่มหนึ่ง ที่มีความเสี่ยงไม่ได้ไปต่อในปีการศึกษาหน้า โดยเมื่อมองที่ ‘จุดร่วมของลักษณะครอบครัว’ จะพบว่ามีถึงห้าคนที่มีผู้ปกครองเป็นผู้สูงอายุ (ปู่ย่าตายาย) สองคนจากห้าคนมีเพียงย่าหรือยายเป็นผู้ปกครองลำพัง ส่วนน้อง ๆ จากอีกห้าครอบครัวอาศัยอยู่กับพ่อ-แม่ และมีสองคนในกลุ่มนี้ที่มาจากครอบครัวพ่อ-แม่เลี้ยงเดี่ยว

ข้อมูลที่แสดงถึงนัยสำคัญต่อโอกาสการศึกษา คืออาชีพของผู้ปกครอง ที่สิบจากสิบสองครอบครัวบอกว่า มีรายได้หลักจากงานรับจ้างทั่วไป สะท้อนถึงรายรับที่ไม่ประจำ แต่จะได้ตามวาระ ตามฤดูกาล หรือตามแต่โอกาส บางครอบครัวจึงมีรายได้ต่อเดือนเพียง 3,000 บาทต่อสมาชิก 3-4 คน บ้างมีรายรับเพียง 3-4 ครั้งต่อปี เฉลี่ยครั้งละ 8,000-14,000 บาท ต่อสมาชิก 4 คน

และจากทั้งสิบสองครัวเรือน มีผู้ปกครองจากบ้านเพียงสองหลัง ที่มีอาชีพ/รายได้จากงานประจำ อย่างไรก็ตามเมื่อวัดด้วย *เกณฑ์คัดกรองรายได้ (PMT: Proxy Means Test) โดยนำรายได้ทั้งหมดหารกับจำนวนสมาชิกครอบครัวแล้ว ยังพบว่าค่าเฉลี่ยรายได้ครัวเรือนยังปริ่มอยู่ตรงเส้นความยากจน ที่ราว 3,000 บาทต่อคน/เดือน หรือ 36,000 บาทต่อคน/ปี

*ตัวอย่างเกณฑ์วัด PMT: รายได้ทั้งหมดของครอบครัวเฉลี่ยเดือนละ 12,000 บาท หารด้วยสมาชิกครอบครัว 5 คน (พ่อ แม่ ลูก ตา ยาย) = 2,400 บาท ต่อคน/เดือน ซึ่งจะต่ำกว่าเส้นความยากจนที่ขีดไว้ที่ 3,000 บาท ต่อคน/เดือน  

ขณะที่ข้อมูลด้านการศึกษาชั้นสูงสุดของผู้ปกครองพบว่า มีผู้ปกครองจากสองครอบครัวที่จบการศึกษาสูงกว่าชั้นประถมศึกษา และผลสำรวจยังชี้ว่า มีผู้ปกครองเพียงคนเดียวจากการสำรวจบ้านสิบสองหลัง ที่ข้ามผ่านรอยต่อการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ม.6/ปวช.3) ไปได้ โดยจบการศึกษาที่ระดับชั้นอนุปริญญา    

การพูดคุยกับน้อง ๆ ที่กำลังจะจบชั้น ม.6 และ ปวช.3 ทั้งสิบสองคน ยังทำให้ทราบว่าเกินครึ่งหนึ่งของเด็ก ๆ เคยเห็นพี่หรือน้องยอมถอดใจไม่เรียนต่อเพราะติด ‘เพดานรายได้ครัวเรือน’ ซึ่งปัจจัยเดียวกันนี้กำลังค่อย ๆ กดทับในใจน้อง ๆ ให้กังวลกับการศึกษาต่อ จนไม่กล้าตัดสินใจสมัครสอบคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัย หรือบางคนก็ตัดสินใจแล้วว่าจะเข้าสู่ตลาดแรงงาน โดยทิ้งเกรดเฉลี่ยสะสมระดับสามกว่าและความหวังความตั้งใจไว้เบื้องหลัง 

 ‘เมื่อหลายเส้นทางฝันอาจต้องสิ้นสุด ณ จุดเดียวกัน’

‘ยะ’ กลับบ้านเทอมละสองครั้ง เขากินนอนที่วิทยาลัย ใช้เวลาส่วนใหญ่ใน ‘ฟาร์มพืช’ เรียนรู้พันธุ์ไม้ และรับงานออกแบบภูมิทัศน์ จัดสวน-จัดดอกไม้จากอาจารย์ เพื่อให้มีค่ากินอยู่ประจำวัน แบ่งเบาภาระตายายที่มีกำลังจ่ายแค่ค่าเล่าเรียน ด้วยรายได้จากการทำนาปีละสองครั้ง

ยะกำลังจะจบ ปวช.3 ด้วยผลการเรียนระดับสามกลาง ๆ แต่เขารู้ว่าการเรียน ปวส. ต้องใช้เงินอีกมาก และตายายก็คงสุดกำลังแล้ว ถ้าไม่มีทุนสนับสนุน ยะบอกว่าทางเดียวที่จะเรียนต่อ คือเขาต้องทำงานเต็มเวลา แล้วย้ายไปลงเรียนหลักสูตรภาคค่ำหรือเสาร์-อาทิตย์ ที่เปิดสอนสำหรับคนทำงาน

ยะพูดถึงอนาคตไม่ไกลจากนี้ ว่า “ผมรู้ว่าจะเรียนต่อไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ตอนนี้ยังไม่สุดทาง ก็ต้องตั้งความหวังไว้ก่อนครับ” ก่อนเผยความฝัน ว่าอยากมีฟาร์มเกษตรผสมผสานของตัวเอง ซึ่งต้องใช้ทั้งความรู้และเงินทุนไม่น้อย ยะจึงตั้งใจจะเรียนให้สูงที่สุด เพื่อขยับเข้าใกล้ฝันให้มากขึ้น และหวังว่าเมื่อถึงวันนั้น เขาจะแข็งแรงพอจะดูแลตายายที่ชราลง

‘หนิง’ อยู่กับยายที่ไม่มีอาชีพ กินอยู่จากเงินที่พี่สาวส่งให้เป็นบางครั้ง หนิงเป็นประธานนักเรียน มีเกรดเฉลี่ยห้าเทอม 3.82 แต่เมื่อถามถึงเส้นทางหลังจบ ม.6 หนิงบอกว่าเธอตัดสินใจแล้วว่าจะไปทำงานโรงงาน

“เคยสงสัยว่าเราไม่ต้องเรียนถึง ม.ปลายก็ได้ ในเมื่อปลายทางคืองานในโรงงาน” หนิงตั้งคำถามกับจังหวะชีวิต และบอกว่า ก้าวเดินของเธอกำลังจะทาบทับรอยทางเดียวกับพี่สาว ที่จบ ม.6 ด้วยเกรดเฉลี่ยเกือบ 4.00 มาก่อน

“เราเห็นพี่ดิ้นรนหาทุนการศึกษาช่วงเรียนจบ แต่ก็ผิดหวังซ้ำ ๆ จึงตัดสินใจทำงานโรงงานและไปลงเรียนวันหยุด แต่ทำอยู่ได้ไม่กี่เดือนเพราะงานหนักและเหนื่อยมาก สุดท้ายก็ต้องยอมตัดใจเลิกเรียน ถึงวันนี้ผ่านมาแปดปี พี่มีลูกมีครอบครัวไปแล้ว เราไม่เห็นเขาได้กลับไปเรียนอีกเลย

“…แต่พี่มาบอกเราว่าให้เตรียมตัวไปทำงานโรงงานด้วยกันแล้วให้ลงเรียนไปด้วย ก็มาคิดว่าถ้าทำงานเต็มเวลายังไงก็คงเรียนไม่จบ เลยตั้งใจจะทำงานเก็บเงิน และคิดว่าถ้ามีโอกาส ก็อาจจะได้กลับมาเรียน” หนิงเล่าแผนของเธอ

‘นุ่มนิ่ม’ ใช้เวลาช่วงเย็นและวันหยุดช่วยแม่ทำงานเก็บพริก รายได้ไม่แน่นอน เธอบอกว่าตั้งแต่เรียน ม.4 เริ่มคิดว่าพ้น ม.6 อาจไม่ได้เรียนต่อ จนวันจบ ม.6 งวดเข้ามา ก็ยิ่งรู้สึกลึก ๆ ว่าทางข้างหน้ายิ่งเลือนราง  

 “เราเห็นรุ่นพี่ที่โรงเรียนจบแล้วมีไม่ถึงครึ่งได้เรียนต่อ ส่วนใหญ่ไปทำงานกันหมด ตอนนี้เราเลยเริ่มคิดว่าเอายังไงดี กลายเป็นไม่กล้ายื่นพอร์ต ไม่กล้าสมัครรอบ TCAS เพราะรู้ว่าไม่มีทุนก็ยาก …รู้สึกเสียดายว่าพยายามกันมาตั้งนาน อยากจบสูงกว่านี้ อยากมีงานดี ๆ ทำ อยากให้ฐานะที่บ้านเราดีขึ้น”   

แม่ของ ‘เกด’ ต้องฟอกไตสัปดาห์ละสามครั้งด้วยสิทธิ์บัตรทอง ส่วนพ่อรับจ้างทำงานเล็ก ๆ น้อย ๆ ในหมู่บ้าน เกดมีเกรดเฉลี่ยสะสมสองปลาย ๆ แต่มุ่งมั่นทุ่มเทกับงานจิตอาสาที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล นอกจากใจรัก เกดยังหวังใช้ประสบการณ์เป็นใบเบิกทางเข้ามหาวิทยาลัย ซึ่งในที่สุดเกดก็ผ่านรอบสอบสัมภาษณ์มหาวิทยาลัยรัฐแห่งหนึ่ง แต่วันที่พบกันเธอบอกว่าสละสิทธิ์ไปแล้ว เพราะรู้ว่าถึงยังไงก็เกินกำลังพ่อแม่จะส่งไหว           

แม่ของเกดบอกว่า ลูกสาวตั้งเป้าเรียนด้านสาธารณสุขตั้งแต่ ม.3 พอขึ้น ม.ปลายจึงพยายามเก็บประสบการณ์ จนสามารถผ่านการคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัย แต่เสียดายว่าสุดท้ายแล้ว ความเจ็บป่วยของตนก็มากลายเป็นอุปสรรคให้ลูกไม่อาจทำตามฝัน  

เกดบอกเพียงสั้น ๆ ว่า เธอยื่นพอร์ตคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัย ทั้งที่รู้อยู่แล้วว่าถึงผ่านไปได้ก็คงไม่ได้เรียน แต่ก็อยากใช้โอกาสนี้วัดความสามารถตัวเอง เพื่อจะบอกว่า ‘เราก็ทำได้’ และจะใช้ความมั่นใจนี้เป็นต้นทุนไปคว้าโอกาสอื่น ๆ ต่อไป

เลยไปที่สุดเขตประเทศ กับพื้นที่ซึ่งได้รับผลกระทบโดยตรงจากการปะทะตรงแนวชายแดนไทย-กัมพูชา บุ๋มบิ๋ม รำพึงถึงชีวิต ม.6 ที่สูญหาย ว่าการต้องใช้เวลาสี่เดือนที่ศูนย์อพยพ ทำให้ความมั่นใจที่จะเรียนต่อของเธอถูกบั่นทอน

“ที่ศูนย์อพยพ ทุกคนรู้สึกเหมือนกันว่าไม่มีอะไรแน่นอน มีแต่ความเครียดกังวลที่ส่งต่อกันไป ตัวเราเหมือนตัดขาดจากการเรียน ถึงมีใบงานบ้าง แต่ไม่มีใครมีสมาธิ ไม่มีกะจิตกะใจเตรียมแผนเรียนต่อ ทั้งที่ ม.6 ควรเป็นปีที่มีกิจกรรม มีประสบการณ์ดี ๆ เก็บไว้ แต่สำหรับพวกเราคือสูญเปล่า มันมีแต่ความอึดอัด ไม่มีหวังอะไรเลย”

บุ๋มบิ๋มบอกว่านับแต่เสียงแรกของการปะทะ แผนชีวิตที่วางไว้ต้องเปลี่ยนทั้งหมด และถึงวันนี้ก็ยังไม่มีโอกาสเตรียมตัวสำหรับการเรียนต่อ เพราะต้องคอยตามข่าว รอฟังสัญญาณให้อพยพ และภาวนาทุกวัน ให้คนในครอบครัวและชุมชนของเธอปลอดภัย    

‘มือ’ ที่สร้างสะพานเชื่อมรอยต่อการศึกษา เพื่อยุติความยากจนข้ามรุ่น      

นับร้อยกิโลเมตรบนถนนหลัก เลี้ยวเข้าทางรอง ลัดเลาะไปตามทางดินสีแดง ผ่านหมู่บ้านที่ขนาดเล็กลง …เล็กลง และเลยไปถึงสะพานไม้เก่าสุดเขตชุมชน ที่พาดข้ามห้วยหนองสักแห่งซึ่งไม่ปรากฎบนกูเกิลแมพ เส้นทางที่แผนที่ดาวเทียมระบุตำแหน่งไม่ได้เหล่านี้ เราไม่อาจเดินทางไปถึง หากไม่มี ‘ครู’ ผู้เชื่อมั่นใน ‘ข้อมูล’ ว่าจะเป็นเครื่องมือช่วยเปลี่ยนแปลงอนาคตของเด็ก ๆ    

หลายปีที่ ครูปนัดดา หล้าคำ โรงเรียนไพรบึงวิทยาคม เฝ้ามองลูกศิษย์มากมายที่ไม่พบทางไปต่อหลังจบ ม.6 เธอจึงรับอาสาดูแลเรื่องทุนการศึกษา และพยายามเก็บข้อมูลลูกศิษย์ ตั้งแต่เกรดเฉลี่ย ความสนใจ ความถนัด จนถึงข้อแม้ปัจจัยทั้งหมดที่เป็นอุปสรรคต่อการศึกษา เพราะรายละเอียดนี้เองที่จะพาน้อง ๆ ไป ‘พบสะพานโอกาส’ หรือคือการ ‘จับคู่’ ระหว่างศักยภาพกับทุนที่เหมาะสม   

“กรณีนี้เราพูดถึงเด็กกลุ่มที่ขยันตั้งใจ เรียนดี แต่พอจบ ม.6 เขาไปต่อไม่ได้เพราะขัดสนเรื่องเงิน แน่นอนว่าแต่ละคนมีข้อแม้ต่างกัน แต่จุดร่วมอย่างหนึ่งที่เราพบ คือเด็ก ๆ จะมาจากครอบครัวที่ขาดพร่องบางอย่าง ซึ่งเราต้องช่วยเติมเต็มให้เขา”

ครูปนัดดาบอกว่าเด็กที่ทางบ้านไม่มีกำลังส่งเสีย พอใกล้จบ ม.6 จะไม่มีแผนเรียนต่อ ส่วนหนึ่งตั้งใจไปหางานทำในกรุงเทพ ฯ ที่ยังอยู่ในพื้นที่ก็เลือกไปทำงานโรงงาน ในห้าง ทำงานเซเว่น บางคนเชื่อว่าจะเก็บเงินเรียนได้ ซึ่งมีบ้างที่ปีสองปีก็ได้กลับมาเรียน แต่ถ้านับเฉพาะส่วนใหญ่ก็ไม่ได้กลับมา เพราะเส้นทางชีวิตเขาเปลี่ยนไปแล้ว

“เราเห็นว่าจุดที่จะช่วยเชื่อมให้ไปต่อได้ มันยังมีไม่มากพอ ไม่ว่าข้อมูลทุนการศึกษา หรือความหลากหลายของสาขาที่ทุนรองรับ เราถึงมองว่าการส่งต่อข้อมูลเด็กให้ไปถึงแหล่งทุนคือสิ่งที่โรงเรียนทำได้ ซึ่งสำหรับเด็กที่มีใจใฝ่เรียนอยู่แล้ว ถ้าพาเขาข้ามรอยต่อตรงนี้ไปได้ ก็แน่ใจได้เลยว่าเส้นทางแต่ละคนไปได้อีกไกล”   

อีกหนึ่งมือที่ยื่นเข้ามาด้วยความเชื่อว่า ถ้าตาข่ายรองรับเด็กกลุ่มเสี่ยงขยายพื้นที่ออกไปกว้างขึ้น โอกาสที่แต่ละปีจะมีเด็ก ๆ ร่วงหล่นสูญหายระหว่างทางก็จะน้อยลง และภารกิจนี้คือสิ่งที่ ‘ท้องถิ่นทำได้’

ปลัด อบจ.ศรีสะเกษ ไกรศักดิ์ วรทัต ผู้นำท้องถิ่นที่พาเราไปพบน้อง ๆ ตำบลผักแพว อำเภอกันทรารมย์ กล่าวถึงการทำงานของ อบจ.ศรีสะเกษ ที่รวมฐานข้อมูลเด็กจากโรงเรียนในสังกัด อบจ. ทุกคนซึ่งจะจบ ม.3 หรือ ม.6 ในทุกปี ก่อนส่งต่อไปยังสถาบันในพื้นที่มีทุนรองรับ โดยเชื่อว่ากลไกนี้คือการทำงานระยะยาว ที่จะยุติการส่งต่อความยากจนจากรุ่นสู่รุ่น 

“โรงเรียนสามารถเป็นด่านแรกของการคัดกรอง อบจ. จึงพยายามเชื่อมโยงทุกโรงเรียนในสังกัดไว้ด้วยกัน และส่งต่อข้อมูลไปยังสถาบันการศึกษา เพื่อลงพื้นที่ค้นหาเด็กและพาไปสู่โอกาส 

“เราเชื่อว่าการศึกษาคือกระบวนการสร้างความมั่นคงในชีวิต โดยเฉพาะสำหรับคนที่ไม่มีต้นทุน ไม่มีหลักยึด ชีวิตเขาเปรียบกับว่าวบนฟ้าที่ลอยต้านแรงลม มีเพียงแรงยึดจากด้ายบาง ๆ เส้นหนึ่ง พร้อมขาดได้ทุกเมื่อ และถ้าขาดแล้วก็ไม่รู้เลยว่าจะลอยไปตกตรงไหน ฉะนั้นการช่วยกันสร้างตาข่ายรองรับ ก็คือการพยายามเพิ่มโอกาสให้เด็กคนหนึ่งสามารถก้าวไปเหยียบยืนในจุดที่มั่นคง …นี่คือหนทางสร้างหลักประกัน ให้ชีวิตหนึ่งเชื่อมั่นว่าเขามีโอกาสเปลี่ยนเส้นทางอนาคต และคือการตัดตอนการส่งต่อความยากจนข้ามรุ่นที่หวังผลได้”

‘ความเปลี่ยนแปลงที่เป็นไปได้ ในอีกเพียงไม่ถึงหนึ่งรอบปฏิทิน’

จากบ้านน้อง ๆ… อีกหนึ่งจุดแวะของการเดินทาง คือฟาร์มสัตว์ภายใน วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีศรีสะเกษ สถานที่ที่คณะทำงานบอกว่าเราจะได้เห็น ‘ภาพอนาคตอันใกล้’ ของเด็ก ๆ ผู้หวั่นไหวไม่แน่ใจในวันนี้ ที่เมื่อได้รับโอกาสไปต่อบนเส้นทางการศึกษา พวกเขาสามารถเปลี่ยนเป็น ‘คนที่หยัดยืนอย่างมั่นใจ’ ในช่วงหนึ่งปีการศึกษา หรือเพียงไม่ถึงหนึ่งรอบปฏิทิน

ที่นี่ เราพบนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ชั้น ปวส.1 สาขาสัตวศาสตร์ ที่อยู่ในหอพักของทางวิทยาลัย และร่ำเรียนอยู่ที่ฟาร์ม น้อง ๆ เล่าถึงชีวิตประจำวัน การตื่นนอนแต่เช้า ผลัดเปลี่ยนเวรดูแลสัตว์ ให้อาหาร รีดนมวัว ทำความสะอาด เรียนรู้เกี่ยวกับการแปรรูปผลิตภัณฑ์ การทำการตลาด การบริหารร้านค้าของวิทยาลัย ขณะที่นักศึกษากลุ่มหนึ่งบอกกับเราด้วยความตื่นเต้น ถึงเส้นทางและโอกาสใหม่ของชีวิตที่กำลังจะเกิดขึ้น เมื่อพวกเขาได้ทุนเดินทางไปฝึกงานที่ฟาร์มในประเทศเดนมาร์คเป็นเวลา 11 เดือน  

อาจารย์พรสวรรค์ สัมนา รอง ผอ.ฝ่ายพัฒนากิจการนักเรียน นักศึกษา วิทยาลัยเกษตรแและเทคโนโลยีศรีสะเกษ บอกว่า เด็ก ๆ เหล่านี้คือ ‘หลักฐานที่มีชีวิต’ ของความพยายามสร้างสะพานเชื่อมรอยต่อการศึกษา ที่เมื่อแต่ละคนก้าวข้ามจากชั้น ม.6 หรือ ปวช.3 มาได้ ชีวิตจึงได้มุ่งไปในอีกเส้นทาง

“ที่วิทยาลัยเราอยู่กันเป็นครอบครัวใหญ่ เห็นความเปลี่ยนแปลงของเด็กตลอดเวลา รู้จุดเด่นของแต่ละคนที่ส่งเสริมให้ไปได้ไกลขึ้น กลับกันก็รู้ว่ามีจุดไหนที่ต้องดูแลใกล้ชิด เด็กกลุ่มนี้มีความตั้งใจ มีผลการเรียนที่ดี แต่ด้วยระหว่างทางของการเติบโตที่เขาต้องสู้ ต้องเอาชนะอุปสรรคที่มากกว่าแค่ในห้องเรียน ก็ทำให้เรารู้ว่าเขายังต้องการคนประคับประคอง

“การได้เรียนต่อคือจุดเปลี่ยนสำคัญจริง ๆ ที่เด็กคนหนึ่งจากไม่รู้จะไปทางไหน กลายเป็นคนที่เค้นเอาศักยภาพในตัวมาใช้ได้เต็มที่ ได้โอกาสต่อโอกาส ได้มีรายได้ระหว่างเรียน ส่งเงินให้ที่บ้าน ได้ไปฝึกงานต่างประเทศ ได้ทุนเรียนต่อปริญญาตรี มีเงินเก็บ มีเงินซ่อมแซมบ้าน หรือบางคนจบแล้วได้งานทำที่ต่างประเทศ มีเงินทุนกลับมาสร้างธุรกิจของตัวเอง ภาพเหล่านี้ถ้ามองย้อนกลับไปวันแรกที่พบกัน ก็ต้องบอกว่าคือความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในเวลาปีสองปีเท่านั้น”    

ผ่านมาหลายรุ่นที่พบเด็ก ๆ และพาพ้นจาก ‘จุดที่ไปต่อไม่ได้’ จนแต่ละคนพบเส้นทางของตัวเอง อาจารย์พรสวรรค์ ยืนยันความเชื่อมั่นจากประสบการณ์ดูแลนักศึกษาทุนว่า “เด็กคนหนึ่งแม้มีความสามารถหรือความตั้งใจสักแค่ไหน แต่เมื่อต้องออกสตาร์ทจากจุดติดลบ ทำได้แค่มองเห็นแผ่นหลังของเพื่อนวิ่งนำอยู่ไกล ๆ พอถึงจุดหนึ่ง เขาจะค่อย ๆ หมดแรง ไม่มีกำลังใจไปต่อ สุดท้ายจึงเวียนวนอยู่ในวงจรที่ไม่มีทางลืมตาอ้าปากได้

“การเชื่อมต่อเส้นทางด้วย ‘ทุนการศึกษา’ จึงหมายถึงโอกาส ที่เด็กคนหนึ่งจะได้เริ่มต้น ณ จุดเดียวกันกับคนอื่น ทำให้เขากล้าจะนับหนึ่งสองและสาม และพร้อมจะเอาพลังทั้งหมดที่มีมาใช้วิ่งต่อไป บนเส้นทางระยะไกลของชีวิต และเปลี่ยนเป็นใครอีกคนที่ตัวเขาเองก็นึกไม่ถึง”  

The post การศึกษา คือ สิทธิพื้นฐาน ไม่ใช่ภาระความยากจนที่เด็กต้องแบกรับ first appeared on กสศ..

นางสาวศิรี จงดี รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กสศ. เปิดเผยว่า โครงการนี้ดำเนินการต่อเนื่องเป็นเวลา 3 ปี เพื่อประเมินว่าการอุดหนุนงบประมาณรูปแบบใหม่จะช่วยยกระดับโรงเรียนและผู้เรียนได้จริงหรือไม่ โดยครอบคลุมประเด็นสำคัญ ได้แก่  1.ประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรของโรงเรียน 2.ความเสมอภาคในระดับโรงเรียน เช่น การลดการออกกลางคัน และการเพิ่มขึ้นของอัตราการเรียนต่อ และ3.คุณภาพของผู้เรียน เช่น สัดส่วนนักเรียนที่มีผลการเรียนต่ำลดลง ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเฉลี่ยเพิ่มขึ้น และนักเรียนมีพัฒนาการด้านการเติบโตสมวัย

“งานวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ ใช้ข้อมูลจากโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่กันดารห่างไกล จำนวน 989 โรงเรียนและมีส่วนที่ดำเนินการวิจัยด้วย วิธีการทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม (Randomized Controlled Trial) จำนวน 180 โรงเรียน แบ่งเป็น กลุ่มทดลอง 60 โรงเรียน กลุ่มควบคุม 120 โรงเรียน” รองผอ.สถาบันวิจัยฯ กล่าว

 นางสาวศิรี  กล่าวเสริมว่า เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์อย่างแม่นยำ ข้อมูลจากการศึกษาพบว่า โรงเรียนขนาดเล็กจำนวนมากยังต้องเผชิญ ข้อจำกัดเชิงระบบ หลายประการ เช่น งบประมาณไม่เพียงพอสำหรับจัดการเรียนรู้ให้กับนักเรียนทุกคนในโรงเรียน , สื่อการเรียนการสอนและอุปกรณ์ไม่เพียงพอต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ,ครูมีภาระงานจำนวนมากนอกเหนือจากการสอน เช่น การเข้าร่วมอบรม ประชุม หรือสัมมนา นอกจากนี้ โรงเรียนจำนวนถึง 73% ต้องจัดการเรียนการสอนแบบคละชั้น ทำให้ครูหนึ่งคนต้องสอนนักเรียนหลายระดับชั้นพร้อมกัน

“ระบบจัดสรรงบแบบเดิมอาจไม่ตอบโจทย์ความจำเป็นของโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกล โครงการนี้จึงเปิดโอกาสให้โรงเรียนใช้งบประมาณใหม่ได้อย่าง ‘ยืดหยุ่น’ ตามบริบทจริง การปลดล็อกงบประมาณสู่การใช้งานจริงภายใต้โครงการ Sandbox นี้  โรงเรียนที่ได้รับงบประมาณเพิ่มเติมสามารถนำเงินไปใช้เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ของนักเรียนได้อย่าง ยืดหยุ่นตามบริบทของพื้นที่ เช่น สนับสนุนกิจกรรมการเรียนรู้,จัดหาอุปกรณ์การเรียนและสื่อการเรียนรู้, พัฒนาทักษะอาชีพของนักเรียน, ช่วยเหลือนักเรียนยากจนและนักเรียนพิการ” นางสาวศิรี ระบุ

นางสาวศิรี กล่าวถึงทิศทางการขับเคลื่อนในอนาคตว่า การทดลองนโยบายครั้งนี้ คือหัวใจสำคัญของการพัฒนาระบบงบประมาณการศึกษาไทยให้มีความเสมอภาค โดยเน้น 3 ปัจจัยหลัก 1.ความแตกต่างของพื้นที่ (ห่างไกล/ทุรกันดาร) 2.ขนาดของโรงเรียน (เล็ก/กลาง/ใหญ่) และ 3.ความเปราะบางของผู้เรียน โดยเป้าหมายสูงสุดเพื่อสร้างระบบงบประมาณที่ลดความเหลื่อมล้ำได้อย่างยั่งยืน และตอบสนองความจำเป็นที่แท้จริงของผู้เรียนและโรงเรียนทั่วประเทศ 

The post กสศ. เดินหน้า Sandbox สูตรจัดสรรงบใหม่แก้โจทย์ความเหลื่อมล้ำ “โรงเรียนขนาดเล็ก-พื้นที่ห่างไกล” first appeared on กสศ..

มีคนหลุดขำ มีคนเชียร์ มีคนตั้งคำถามว่าทำไม แต่ไม่มีใครตัดสินว่าเป็นความฝันที่ผิด เพราะฟารุสอธิบายได้ว่า อยากเป็นเด็กเอ็นเพราะชอบร้องเพลง แถมอาชีพนี้ก็ดูสนุกดี แต่ต่อให้ฟารุสจะอธิบายไม่ได้ หรือเหตุผลจะไม่สมเหตุสมผลก็ไม่เป็นไร ไม่มีใครว่า เพราะนี่คือ 1 ในกระบวนการวิเคราะห์ตัวเองที่มาจาก ‘โมเดลชีวิต 6 ด้าน’

โมเดลชีวิต 6 ด้าน คือ เครื่องมือช่วยให้ผู้ใช้รู้ว่าตัวเองมีทักษะอะไร มีความสนใจในเรื่องไหน พร้อมประเมินความเป็นไปได้และความเหมาะสมให้กับอนาคตของตัวเอง ซึ่ง 1 ในจุดเด่นของเครื่องมือนี้คือ ผู้ใช้สามารถมองเห็นตัวเองในด้านที่ไม่เคยเห็น ผ่านความคิดเห็นของคนในวงสนทนาที่ทำแบบทดสอบเดียวกัน ซึ่งถูกออกแบบและพัฒนาโดย อานัส มินา, ฟารุก ผ่องใส และภัทรพล มาสตูล คณะทำงานของสมาคมศูนย์การเรียนและบ้านเรียนไทยมุสลิม ภายใต้โครงการยกระดับพื้นที่ปลอดภัยสู่การเรียนรู้ตามบริบทของผู้เรียน กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)

เมื่อทดลองทำโมเดลนี้ เยาวชนกลุ่มต่างๆ รวมถึงเยาวชนที่หลุดระบบด้วยเหตุผลที่หลากหลายในพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็น การศึกษาในระบบไม่เอื้อต่อวิถีทางศาสนา เป็นเด็กที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้และพัฒนา หรือเคยถูกกลั่นแกล้งในโรงเรียนเพราะความเชื่อทางศาสนา ก็จะสามารถออกแบบการเรียนรู้ของตัวเองได้ว่าขาดเหลืออะไรบ้างสำหรับอาชีพที่สนใจในอนาคต เพราะการจัดการการเรียนรู้ภายใต้สมาคมศูนย์การเรียนและบ้านเรียนไทยมุสลิม เน้นการจัดกิจกรรมรายบุคคลและรายกลุ่ม ให้ ‘ยืดหยุ่น’ และ ‘ยึดโยง’ กับความต้องการของผู้เรียนมากที่สุด

ซึ่งรูปแบบการใช้โมเดล ยังเป็นการสร้างเสริมความแข็งแรงของสมาคมศูนย์การเรียนและบ้านเรียนไทยมุสลิมในฐานะ ‘พื้นที่ปลอดภัย’ เพราะเป็นการทำกิจกรรมกลุ่มหรือเวิร์กช็อปร่วมกัน เพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างเด็ก ครู บุคลากร และทำให้เด็กสามารถเดินทางไปสู่เป้าหมายโดยได้รับการสนับสนุนจากผู้ใหญ่ที่เกี่ยวข้องอย่างไม่ตัดสิน ตามเป้าหมายของโครงการว่าเป็น ‘การยกระดับพื้นที่ปลอดภัยสู่การเรียนรู้ตามบริบทของผู้เรียน’

โมเดลชีวิต 6 ด้านที่ใช้อยู่ตอนนี้ อานัสเล่าว่า เป็นรูปแบบที่ถูกพัฒนาเป็นครั้งที่ 3 จากแบบแรกที่เป็นเพียงกระดาษ A4 คล้ายแบบทดสอบทั่วไป พร้อมเปิดมือถือให้ดูต้นแบบโมเดลชีวิต 6 ด้านสำหรับแพลตฟอร์มดิจิทัล

“เราพัฒนามาตลอด พัฒนามาเยอะมาก แต่จริงๆ เนื้อหาข้างในค่อนข้างจะคล้ายเดิม สิ่งที่เปลี่ยนเยอะอย่างชัดเจน คือ รูปร่างหน้าตา เพื่อให้น่าสนใจมากขึ้น จากแผ่นชีทที่พิมพ์ขาวดำ มีกรอบเยอะๆ เขียนเยอะๆ มันเหมือนข้อสอบ ตอนนี้ก็พัฒนาขึ้น แล้วก็กำลังพัฒนาเวอร์ชันออนไลน์” ฟารุส เสริม

แม้ปัจจุบันหน้าตาของโมเดลชีวิต 6 ด้านจะมีสีสันสดใส มีสติ๊กเกอร์ให้แกะให้แปะ ดึงดูดความสนใจจากเด็กๆ แต่ในมุมของคนนอกที่ลองมาทำ เรากังวลว่าเนื้อหาอาจจะยากเกินไปในการปล่อยให้เด็กเล็กทำเพียงลำพัง

ตรงนี้ฟารุสเฉลยว่า โจทย์นี้แก้ได้ด้วยการให้ผู้ปกครองหรือครูเป็นผู้นำกระบวนการ

“เราไม่ได้ทำโมเดลนี้เพื่อใช้แค่กับเด็ก แต่เราต้องสร้างความเข้าใจทั้งเด็ก ผู้ปกครอง และบุคลากรต่างๆ ให้เห็นภาพเดียวกัน เราต้องทำให้เขาเอ๊ะว่า โมเดลนี้สำคัญกับการวางแผนอนาคตของลูกเขานะ” อานัสเสริม

การจะเข้าไปคุยกับผู้ปกครองก็มีขั้นตอนไม่ต่างจากการเข้าหาเด็ก คือ เริ่มจากความไว้ใจ

“เราไม่ได้เริ่มจากการสื่อสารโดยตรง แต่เราเริ่มจากการสร้างความใส่ใจ สร้างพื้นที่ปลอดภัย ไม่ใช่ให้แค่กับเด็กๆ แต่ให้ผู้ปกครองด้วย ให้เขาไว้ใจเรา ให้เขารู้สึกว่า ถ้าลูกเขามาที่นี่จะได้รับความช่วยเหลือ เพราะการสนับสนุนจากเรามันปลอดภัย แล้วอาจจะช่วยเขาได้จริงๆ” ภัทรพลอธิบาย

ที่ผ่านมา โมเดลชีวิต 6 ด้านผ่านการใช้งานนับไม่ถ้วน มีทั้งเด็กราว 60-70 คนที่ได้ลองทำ ไหนจะผู้ใหญ่อีกจำนวนหนึ่ง ผลลัพธ์ที่ออกมาในแต่ละครั้งจึงมีความแตกต่างกัน บางคนก็ได้คะแนนเต็ม บางคนก็ได้ไม่ถึงครึ่ง แต่ฟารุสบอกว่า ไม่เคยมีใครผิดหวังกับผลลัพธ์ เพราะตลอดการทำโมเดลชีวิต 6 ด้าน ต่างคนต่างให้กำลังใจกัน และเน้นย้ำว่า มันเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ไม่ใช่ทั้งหมด เรายังสามารถพัฒนาต่อไปได้ 

“บางคนเขาชัดเจน พอลงมือทำปุ๊ปก็เต็มทุกช่อง แต่บางคนก็ไม่ถึงครึ่ง เขาไม่เฟลนะ เพราะมีกำลังใจตลอดทาง เราไม่ได้สอนให้เขายอมแพ้ เราสอนให้เขามองว่า มันน้อยเพราะอะไร ขาดอะไร แล้ววางแผนจะเติมส่วนที่ขาดอย่างไร ไม่มีการตัดสินกัน” ภัทรพลเสริม

ก้าวทีละขั้นผ่านเวิร์กช็อปโมเดลชีวิต 6 ด้าน

ก่อนจะขีดเขียนลงบนแบบทดสอบ สิ่งแรกที่ถูกหยิบยื่นให้เราในวงเวิร์กช็อปโมเดลชีวิต 6 ด้าน คือ กระดาษเปล่าและปากกา เพื่อเขียน ‘จุดแข็ง’ ‘จุดอ่อน’ และ ‘งานอดิเรก’ ของตัวเอง ก่อนจะผลัดกันแนะนำตัวผ่าน 3 หัวข้อที่เขียนลงไป ทำให้นอกจากจะได้ทบทวนตัวเองคร่าวๆ แล้ว ยังมองเห็นภาพกว้างอีกด้วยว่า แต่ละคนในวงเวิร์กช็อปนี้มีทักษะอะไรบ้าง

และขั้นตอนถัดมาคือการเขียนอาชีพที่สนใจจำนวน 10 อาชีพลงไป ซึ่งภัทรพลอธิบายว่า อาชีพที่เขียนจะเป็นอะไรก็ได้ แค่สนใจในอาชีพนั้นก็พอ ทำให้อาชีพที่เกิดขึ้นภายในวงเวิร์กช็อปนี้มีหลากหลาย มีตั้งแต่อาชีพยอดฮิต เช่น หมอ ครู นักกีฬา ไปจนถึงอาชีพที่เด็กเอ็นของฟารุส

ทุกอาชีพที่เขียนมา จะถูกนำเสนอโดยเจ้าตัวว่าทำไมถึงสนใจในอาชีพนั้น เช่น อานัสที่สนใจในอาชีพนักกีฬา เพราะสมัยเด็กเคยเล่นกีฬามาก่อน และจะผลัดกันให้เพื่อนในวงเวิร์กช็อปแสดงความคิดเห็นว่าใน 10 อาชีพที่เพื่อนสนใจ เพื่อนเหมาะกับอาชีพไหน เพราะอะไร โดยอิงจากจุดแข็ง จุดอ่อน และงานอดิเรกที่เขาแนะนำตัวในช่วงแรก

เช่นอาชีพเด็กเอ็นที่ฟารุกสนใจ ก็มีทั้งคนที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย โดยฝั่งที่เห็นด้วยให้เหตุผลว่า ในเมื่อฟารุกมีจุดแข็งคือเข้ากับคนง่าย และดูพูดคุยสนุก ก็สามารถใช้จุดแข็งนี้ในการทำงาน ส่วนฝั่งที่ไม่เห็นด้วยก็ให้เหตุผลว่า ในเมื่อฟารุกมีงานอดิเรกเป็นการร้องเพลง อาชีพนักร้องอาจจะเข้ากว่า

หลังจากแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับพอสมควร ขั้นตอนต่อไปที่ภัทรพลอธิบาย คือ การประเมิน 10 อาชีพที่ตัวเองเขียนลงไปผ่าน 3 เกณฑ์ ได้แก่ ชอบ ถนัด และถูกแนะนำจากคนอื่นในเวิร์กช็อปว่าเหมาะกับเรา เพื่อจะไปเลือกอีกทีว่า 1 อาชีพที่เราสนใจที่สุดคืออะไร จะเป็นอาชีพที่ติ๊กถูกทั้ง 3 เกณฑ์ หรือแค่ชอบอย่างเดียวก็ได้ ซึ่งอาชีพที่เราเลือกจะถูกนำไปเขียนในหน้าถัดไปในตำแหน่ง ‘เป้าหมาย’

“พอเราเขียนเป้าหมายลงไป ก็มาดูต่อว่าในแต่ละด้าน เรามีอะไรบ้าง ถ้ามีก็ลอกสติ๊กเกอร์บนกระดาษไปแปะ ส่วนด้านอุปสรรค ถ้าอะไรเป็นอุปสรรคของเราในการไปถึงเป้าหมาย ก็ลอกสติ๊กเกอร์อุปสรรคไปแปะทับทางเดินสู่เป้าหมายของเรา” ภัทรพลอธิบาย

6 ด้านในแบบทดสอบนี้ประกอบไปด้วย : 1. ความพร้อม 2. คนรอบข้าง 3. รายได้ 4. ศาสนา, ปรัชญา, ศีลธรรม และจริยธรรม 5. แรงบันดาลใจ และ 6. อุปสรรค

ซึ่งคะแนนรวมทั้งหมดเพื่อไปถึงเป้าหมายอยู่ที่ 25 คะแนน โดยด้านที่ 1-5 จะมีคะแนนข้อละ 1 คะแนน ส่วนด้านที่ 6 หรืออุปสรรค จะติดลบข้อละ -1 คะแนน

“คะแนนเอามาใช้เทียบระยะห่างระหว่างตัวเรากับอาชีพที่เราชอบว่าเราเหมาะกับอาชีพนั้นแค่ไหน คะแนนแต่ละด้านสามารถนำมาใช้วิเคราะห์ได้ว่าอะไรที่เราขาดไป แล้วเราจะวางแผนอย่างไรต่อ”

ภัทรพลเสริมว่า บางครั้งทำออกมาแล้วได้คะแนนน้อย ก็จะแนะนำคนที่ใช้แบบทดสอบนี้ว่า ให้มีความมุ่งมั่นและลองหาทางเติมเต็มคะแนนที่หายไป ชวนเขาสำรวจลู่ทางว่าพอจะมีทางไหนที่ทำได้บ้างหากสนใจในอาชีพนั้นจริงๆ แต่ถ้าลองคิดแล้วมันเกินความสามารถ ก็จะแนะนำให้กลับมาดูอาชีพอื่นๆ ที่เราสนใจ เผื่อมีอาชีพอื่นที่ทักษะของเราสอดคล้องมากกว่า

เรื่อง : ธันยพร เกษรสิทธิ์
ภาพถ่าย : อธิคม แสงไชย
ภาพประกอบ : ภัทราภรณ์ สงสาร

The post โมเดลชีวิต 6 ด้าน : ให้เด็กเห็นตัวเองในด้านที่ไม่เคยเห็น รู้จักตัวเอง วางเป้าหมาย ด้วยแนวทางที่ชัดเจน ไม่ตัดสินของสมาคมศูนย์การเรียนและบ้านเรียนไทยมุสลิม first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2569 กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) โดย ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. และ นายอิษฏ์ ปักกันต์ธร รักษาการผู้อำนวยการสำนักพัฒนาการเรียนรู้เชิงพื้นที่ กสศ. ร่วมพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือกับ บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) โดยมี นายณรงค์ศักดิ์ ภูมิศรีสอาด ที่ปรึกษาคณะเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) และรักษาการรองอธิการบดีอาวุโสสายบริหาร สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ พร้อมด้วย นายโตมร จันทรา ผู้จัดการทั่วไปอาวุโส บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) ร่วมในพิธี

ความร่วมมือครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อ มอบโอกาสทางการศึกษาและพัฒนาทักษะอาชีพให้แก่เด็กและเยาวชนทั้งในระบบและนอกระบบการศึกษา โดยเฉพาะกลุ่มผู้ขาดแคลนโอกาส ผ่านการมอบทุนการศึกษาในระดับ ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) และระดับปริญญาตรี ในสาขาที่เชื่อมโยงกับภาคธุรกิจจริง อาทิ ธุรกิจการค้าปลีก ธุรกิจการค้าสมัยใหม่ และธุรกิจอาหาร

ผู้รับทุนสามารถเลือกศึกษาต่อในสถานศึกษาเครือข่ายของบริษัท ซีพี ออลล์ และสถานศึกษาที่ร่วมโครงการทั่วประเทศ อาทิ

• วิทยาลัยเทคโนโลยีปัญญาภิวัฒน์ (ระดับ ปวช. และ ปวส.)
• ศูนย์การเรียนปัญญาภิวัฒน์ 20 แห่งทั่วประเทศ (ระดับ ปวช.)
• สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ (ระดับปริญญาตรี โท และเอก)
• หน่วยการศึกษาปัญญาภิวัฒน์ 11 แห่งทั่วประเทศ (ระดับปริญญาตรี)
• รวมถึงสถานศึกษาของรัฐและเอกชนที่ร่วมโครงการทั่วประเทศ

นายณรงค์ศักดิ์ ภูมิศรีสอาด กล่าวว่า ซีพี ออลล์ ดำเนินโครงการมอบทุนการศึกษาเพื่อสร้างโอกาสให้เยาวชนมาอย่างต่อเนื่องกว่า 19 ปี โดยเชื่อว่าการศึกษาและการพัฒนาทักษะอาชีพคือกุญแจสำคัญในการพัฒนาคนและสังคม

“ทุนการศึกษานี้เปิดโอกาสให้นักเรียนสามารถเรียนต่อได้ตั้งแต่ระดับ ปวช. จนถึงปริญญาตรี และสามารถเลือกเรียนในสถานศึกษาที่ใกล้บ้านได้ทั่วประเทศ ทำให้เด็กสามารถเรียนรู้และฝึกอาชีพในท้องถิ่นของตนเองได้”

นายณรงค์ศักดิ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า รูปแบบการเรียนรู้ของโครงการเป็น Work-based Education หรือการเรียนควบคู่การทำงานจริง ผู้เรียนจะได้รับการฝึกปฏิบัติในสถานประกอบการจริง มีรายได้ระหว่างการฝึกอาชีพ และสามารถพัฒนาทักษะจนมีความพร้อมเข้าสู่ตลาดแรงงานได้ทันทีเมื่อสำเร็จการศึกษา

ด้าน ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super-aged Society) โดยมีจำนวนเด็กเกิดใหม่ต่ำกว่า 500,000 คนต่อปีติดต่อกันเป็นปีที่สอง ขณะที่จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นเกือบ 1 ล้านคนต่อปี ทำให้การพัฒนาทุนมนุษย์กลายเป็นโจทย์สำคัญของประเทศ

“ปัจจุบันเรามีเด็กและเยาวชนกลุ่มเสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษาด้วยปัญหาความยากจนมากกว่า 1.9 ล้านคน และมีเด็กเยาวชนนอกระบบการศึกษาอีกประมาณ 600,000 คน การจะทำให้เด็กกลุ่มนี้ยังอยู่ในระบบหรือกลับเข้าสู่การเรียนรู้ได้ จำเป็นต้องอาศัยพลังความร่วมมือจากทุกภาคส่วน”

ดร.ไกรยส กล่าวว่า ในปีที่ผ่านมามีเด็กยากจนในฐานข้อมูลของ กสศ. ที่ไม่พบข้อมูลการเรียนต่อหลังจบ ม.3 มากกว่า 30,000 คน ซึ่งสะท้อนว่าช่วงรอยต่อหลังการศึกษาภาคบังคับเป็นช่วงเวลาที่เด็กจำนวนมากต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนของชีวิต

“สำหรับเด็กจากครอบครัวรายได้น้อย การเรียนต่อสูงกว่าภาคบังคับหมายถึงภาระค่าใช้จ่ายจำนวนมาก ทั้งค่าเดินทาง ค่าที่พัก และค่าครองชีพ จึงทำให้เด็กจำนวนไม่น้อยต้องตัดสินใจหยุดเรียน แม้จะมีศักยภาพก็ตาม”

ดร.ไกรยส กล่าวว่า การไม่สามารถก้าวข้ามรอยต่อทางการศึกษานี้ ถือเป็นความสูญเสียสำคัญของประเทศในด้านการพัฒนาทุนมนุษย์

“ความร่วมมือระหว่าง กสศ. และ ซีพี ออลล์ จึงเป็นตัวอย่างของแนวคิด All for Education – ปวงชนเพื่อการศึกษา ที่ภาคเอกชนเปลี่ยนสถานะจากผู้บริจาคมาเป็นพันธมิตรในการสร้างโอกาสทางการศึกษา และร่วมกันแก้ปัญหาเชิงระบบของประเทศ”

ทั้งนี้ ปัจจุบันคนไทยมีจำนวนปีที่ได้รับการศึกษาเฉลี่ยประมาณ 9.32 ปี หรือราวระดับการศึกษาภาคบังคับ (ม.3) ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนจึงเป็นกลไกสำคัญที่จะช่วยเพิ่มโอกาสให้เยาวชนไทยสามารถเรียนต่อในระดับที่สูงขึ้น และสร้างทุนมนุษย์ที่มีศักยภาพสำหรับอนาคตของประเทศ

The post CP ALL จับมือ กสศ. สร้างสะพานโอกาส มอบทุน ปวช.–ปริญญาตรี ลดเด็กหลุดจากระบบช่วงรอยต่อการศึกษา first appeared on กสศ..