ซึ่งการประยุกต์ใช้พลังงานดังกล่าว เอื้อต่อการสร้างประโยชน์ในพื้นที่เขตอุทยานแห่งชาติ ที่มีข้อจำกัดเรื่องการใช้สาธารณูปโภคที่จำเป็น เช่น น้ำประปาและไฟฟ้า เป็นต้น ซึ่งภายหลังกลายเป็นปัจจัยที่ผลักดันให้คนในชุมชน รวมตัวกันเป็นกลุ่มในชื่อ ‘เครือข่ายรวมใจตามรอยพ่อ’ โดยมีเป้าหมายเพื่อพึ่งพาตนเองตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง และใช้พลังงานหมุนเวียนมากว่า 10 ปีแล้ว 

แต่เนื่องจากที่ผ่านมา เกษตรกรในชุมชนตำบลป่าเด็งที่ปลูกกล้วยประสบปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ ทำให้เครือข่ายรวมใจตามรอยพ่อต้องเข้ามาดูแล ภายใต้ “โครงการส่งเสริมอาชีพการแปรรูปกล้วยน้ำว้าด้วยพลังงานทดแทนแบบครบวงจร ตำบลป่าเด็ง อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี” เพื่อช่วยให้กลุ่มเป้าหมายจำนวน 50 คน จากพื้นที่ในชุมชน ได้พัฒนาผลผลิตจากกล้วยให้เป็นผลิตภัณฑ์แปรรูป

ทั้งนี้ การพัฒนาผลผลิตดังกล่าว จะต้องเป็นไปตามกรอบของมาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม PGS (Participatory Guarantee Systems) ซึ่งมีที่มาจาก สมาพันธ์เกษตรอินทรีย์นานาชาติกับหน่วยงานระหว่างประเทศและองค์กรท้องถิ่นอีกหลายแห่ง หลังจากมีความเห็นร่วมกันว่า ระบบการรับรองมาตรฐานของเกษตรอินทรีย์ที่ดำเนินการโดยหน่วยงานอิสระจากภายนอกไม่เหมาะกับเกษตรกรที่ผลิตเพื่อขายในท้องถิ่น เนื่องจากองค์กรอิสระมีระเบียบข้อกำหนดที่ค่อนข้างเข้มงวดเกินความจำเป็น 

อย่างไรก็ดี สำหรับการดำเนินงานของโครงการฯ นั้นมุ่งเน้นไปที่การที่กลุ่มเป้าหมายจะต้องได้การรับรองมาตรฐานจาก  PGS ด้วยเหตุนั้น ทางโครงการฯ จึงมุ่งเป้าไปที่การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ได้แก่ การแปรรูปกล้วยน้ำว้าเป็นผลิตภัณฑ์เบเกอรี่ อาหาร และขนมหวานอีกทอดหนึ่ง ซึ่งทางโครงการฯ ได้รับความร่วมมือจากหลากหลายภาคีเครือข่าย ทั้งภาครัฐและเอกชน เช่น กระทรวงพลังงาน มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี และร้านสมบัติผ้าใบ เป็นต้น 

ดังนั้น การดำเนินโครงการฯ จึงเริ่มต้นจากการเปลี่ยนผลผลิตกล้วยน้ำว้าดิบให้กลายเป็นแป้ง โดยข้อดีของการเปลี่ยนกล้วยดิบให้กลายเป็นแป้งนั้น จะช่วยลดปริมาณกล้วยที่เหลือทิ้งได้ เพราะหากปล่อยให้กล้วยที่เป็นผลขายไม่ได้เหมือนเดิม ผลผลิตก็จะสุกงอมจนเน่าเสียไปในที่สุด

 เบื้องต้น ทางโครงการฯ ได้ใช้โรงอบพาราโบล่าพลังงานแสงอาทิตย์ขนาดกว้าง 1 เมตร ยาว 1 เมตร ทว่าการอบด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ใช้ระยะเวลาในการอบถึง 3 วัน ซึ่งนานเกินไป ประกอบกับขนาดโรงอบที่ไม่ใหญ่มาก ทำให้อบกล้วยได้ครั้งละ 4 หวีเท่านั้น 

คณะทำงานจึงได้พัฒนาโรงอบใหม่เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว ซึ่งในขณะนี้ โรงอบดังกล่าวกำลังอยู่ในขั้นตอนการก่อสร้าง อย่างไรก็ดี สำหรับสำหรับแป้งกล้วยที่ได้จากการอบสามารถนำไปแปรรูปเป็นขนมได้หลายชนิด เช่น เค้กกล้วยหอม เค้กหน้านิ่ม และทองม้วน ฯลฯ ซึ่งปัจจุบันถูกนำมาใช้เป็นอาหารว่างสำหรับต้อนรับคณะที่มาศึกษาดูงาน 

สุดท้ายนี้ หากการแปรรูปกล้วยน้ำว้าด้วยโรงอบพาราโบล่าของกลุ่มเป้าหมายสำเร็จ โดยใช้พลังงานหมุนเวียนในทุกขั้นตอน ก็จะช่วยให้กลุ่มเป้าหมายมีทักษะด้านการเป็นผู้ประกอบการที่ได้มาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม PGS อย่างแท้จริง

หากการแปรรูปกล้วยน้ำว้าด้วยโรงอบพาราโบล่าของกลุ่มเป้าหมายสำเร็จ โดยใช้พลังงานหมุนเวียนในทุกขั้นตอน ก็จะช่วยให้กลุ่มเป้าหมายมีทักษะด้านการเป็นผู้ประกอบการที่ได้มาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม PGS อย่างแท้จริง

The post เครือข่ายรวมใจตามรอยพ่อ ส่งเสริมอาชีพการแปรรูปกล้วยน้ำว้าเป็นแป้ง ให้เกษตรกรในพื้นที่ตำบลป่าเด็ง อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี ด้วยพลังงานทดแทนแบบครบวงจร ตามมาตรฐาน PGS first appeared on กสศ..

และถ้าวัตถุดิบของอาหารนั้นคำนึงถึงสุขภาพและสิ่งแวดล้อมมาตั้งแต่ต้นทาง ก็ไม่มีเหตุผลใดที่ผู้บริโภคจะไม่เลือกซื้อสินค้าชนิดนั้น ด้วยเหตุนี้ ชุมชนแม่ทา ชุมชนเล็กๆ ในจังหวัดเชียงใหม่มีประชากรประมาณ 4 พันกว่าคนจึงตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนแม่ทาออร์แกนิค อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีวัตถุประสงค์หลักคือแก้ไขปัญหาการขาดรายได้ ผ่านการคิดริเริ่มจากต้นทุนในพื้นที่ที่ตัวเองมีอยู่ได้แก่ ความรู้ทางด้านการเกษตร 

จากองค์ความรู้ดั้งเดิมที่ชาวชุมชนมีอยู่ร่วมกับการเข้ามาพัฒนาของวิสาหกิจชุมชนแม่ทาออร์แกนิค ก่อให้เกิด ‘โครงการส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงไก่ไข่อินทรีย์’ โดยมุ่งเน้นการผลิตและการตลาดแบบเกษตรอินทรีย์ เพื่อพัฒนาระบบห่วงโซ่อาหารการเลี้ยงไก่ไข่อินทรีย์ให้ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยมี 3 แนวคิดหลัก คือ

1. อาหารของไก่ไข่อินทรีย์ ที่ใช้วัตถุดิบหลักอย่างเช่น ข้าวโพด ปลายข้าว และรำละเอียด ที่ได้จากกลุ่มเครือข่ายผู้ผลิตเกษตรอินทรีย์แม่ทาให้ผลิตอาหารสัตว์อินทรีย์ให้กับโครงการฯ และมีการรวมกลุ่มเพาะเลี้ยงหนอนแมลงวันลายเพื่อใช้เป็นแหล่งโปรตีนทดแทนกากถั่วเหลืองที่ผลิตในระบบเกษตรเคมี
2. ระบบวิธีการเลี้ยงที่มีความเป็นธรรมชาติ โดยการปล่อยไก่ให้มีอิสระในการเดินออกกำลังกาย กินหญ้าธรรมชาติ ทำให้ไก่ไม่เกิดความเครียด
3. การตลาดที่มีความเป็นธรรมทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค โดยการคำนวณต้นทุนในการผลิตที่แท้จริงที่จะทำให้เกษตรกรอยู่ได้และไม่เอาเปรียบผู้บริโภค รวมถึงการพัฒนาสายพันธุ์ไก่ไข่ที่เหมาะสมต่อการเลี้ยงในระบบอินทรีย์ต่อไป

จากแนวคิดดังกล่าว ส่งผลให้โครงการส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงไก่ไข่อินทรีย์ สามารถผลิตไข่ไก่อินทรีย์ออกจำหน่ายให้ประชาชนทั่วไปได้รับประทาน ไข่ไก่คุณภาพดี ทั้งยังเพียงพอกับคนในชุมชน กล่าวคือ ทุกคนเข้าถึงและได้ทานวัตถุดิบที่เป็นมิตรต่อสุขภาพและประหยัดค่าใช้จ่าย

นอกจากนั้นแล้ว โครงการฯ ยังได้ออกแบบหลักสูตรเพื่อให้ความรู้แก่ชุมชนอีกเป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นหลักสูตรที่ตอบโจทย์ เช่น หลักสูตรการพัฒนาระบบห่วงโซ่อาหาร ที่เปลี่ยนวิธีคิดให้เกษตรกรหันมาปลูกข้าวโพดอินทรีย์และใช้หนอนแมลงวันลายมาเป็นส่วนผสมของอาหารไก่ไข่ โดยจะมีการพากลุ่มเป้าหมายเข้าไปศึกษาดูงานในต่างพื้นที่เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและเรียนรู้ผ่านคนที่สำเร็จ ทั้งยังมีการอบรมการใช้ปุ๋ยคอกทดแทนปุ๋ยเคมีเพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม หรือ ต่อยอดการเรียนรู้ผ่านหลักสูตรผลิตผลิตภัณฑ์แปรรูปจากไข่ เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายได้รู้หลักการตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ 

นอกจากนี้ยังมีหลักสูตรการสร้างโรงเรือนที่เหมาะสมสำหรับการเลี้ยงไก่ ซึ่งจะมีการเชิญวิทยากรจากพื้นที่ที่มีประสบการณ์เข้ามาฝึกสอนให้ความรู้ด้วย โดยในช่วงท้ายของโครงการ จะมีการจัดกิจกรรมผู้ผลิตพบผู้บริโภคที่จะเชิญเอากลุ่มผู้บริโภคในเมืองเข้ามาเยี่ยมชมฟาร์มเพื่อประชาสัมพันธ์เรื่องไข่อินทรีย์ให้แก่ผู้บริโภค และเป็นการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้ประกอบการกับผู้บริโภคให้แน่นแฟ้น

จากที่กล่าวมาแสดงให้เห็นว่าในการพัฒนาชุมชนของวิสาหกิจชุมชนแม่ทาออร์แกนิคนั้น เริ่มจากการมองเห็นปัญหาของพื้นที่และหาทางออกร่วมกันผ่านการนำองค์ความรู้ดั้งเดิมและต้นทุนที่ชุมชนมีมาปรับใช้เพื่อแก้ไขปัญหา ซึ่งถือเป็นแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนและเป็นหัวใจหลักในการพัฒนาชุมชนอย่างแท้จริง

การพัฒนาชุมชนของวิสาหกิจชุมชนแม่ทาออร์แกนิคนั้น เริ่มจากการมองเห็นปัญหาของพื้นที่และหาทางออกร่วมกันผ่านการนำองค์ความรู้ดั้งเดิมและต้นทุนที่ชุมชนมีมาปรับใช้เพื่อแก้ไขปัญหา ซึ่งถือเป็นแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนและเป็นหัวใจหลักในการพัฒนาชุมชนอย่างแท้จริง

The post เลี้ยงไก่ไข่อินทรีย์และแปรรูปไข่ออกจำหน่าย เพิ่มรายได้ให้ชุมชนแม่ทา first appeared on กสศ..