‘บ้านทรัพย์ทวี’ อำเภอละแม จังหวัดชุมพร มี ต้นทุนทรัพยากรธรรมชาติ ที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์โดยเฉพาะพืชสมุนไพร มีต้นทุนภูมิปัญญาเกี่ยวกับการรักษาโรคและการดูแลสุขภาพด้วยพืชสมุนไพรท้องถิ่นชนิดต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีผู้นำชุมชนที่มีวิสัยทัศน์และรักการพัฒนาควบคู่ไปกับการดูแลรักษาชุมชนซึ่งถือเป็น ต้นทุนทางสังคมที่เข้มแข็ง  แต่ต้นทุนเหล่านี้คงไม่สามารถสร้างพลังแห่งการเปลี่ยนแปลงได้เลย หากชาวบ้านไม่มีองค์ความรู้และไม่สามารถประยุกต์ใช้ต้นทุนชุมชนด้านต่าง ๆ มาทำให้เกิดประโยชน์ ไม่ว่าจะเป็นด้านการจัดการท่องเที่ยวชุมชนและการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากวัตถุดิบท้องถิ่น ที่สามารถบริหารจัดการเพื่อเพิ่มมูลค่าให้เป็นแหล่งรายได้ภายในชุมชน

เมื่อเป็นเช่นนี้ มหาวิทยาลัยแม่โจ้-ชุมพร จึงริเริ่ม โครงการพัฒนาศักยภาพการทำสบู่สมุนไพรน้ำผึ้งเพื่อสร้างรายได้เพิ่มแก่เกษตรกรในพื้นที่ทุรกันดาร ตำบลละแม อำเภอละแม จังหวัดชุมพร เพื่อพัฒนาชุมชนบ้านทรัพย์ทวีให้ขึ้นมาอยู่ในจุดที่สามารถรองรับการท่องเที่ยวได้ ทั้งการให้บริการโฮมสเตย์ การจำหน่ายผลิตภัณฑ์แปรรูปและผักผลไม้สดจากชุมชน  แหล่งเรียนรู้สมุนไพร โปรแกรมท่องเที่ยวชุมชนโดยมีไฮไลท์อยู่ที่ ‘น้ำตกจำปูน’ และรายได้จากการเป็นไกด์ท้องถิ่นนำเที่ยว

ดร.ศุทธิกานต์ คงคล้าย หนึ่งในบุคลากรจากหน่วนงานพัฒนา เล่าว่า “เราไม่อยากให้ชาวบ้านเห็นแค่ว่ามีเงินมา ขอลายเซนต์ก็ให้ บอกให้ทำอะไรก็ทำ แต่อยากให้เขาเห็นโอกาสที่จะทำให้คนในชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้นอย่างยั่งยืน แต่เขาต้องลงมือทำด้วยตัวเองนะ ต้องหยิบฉวยโอกาส ไม่ใช่แค่มานั่งรอรับความช่วยเหลือ”

กระบวนการทำงานในโครงการพัฒนาศักยภาพการทำสบู่สมุนไพรน้ำผึ้งเพื่อสร้างรายได้เพิ่มแก่เกษตรกรในพื้นที่ทุรกันดาร แบ่งออกเป็น 3 ด้าน ได้แก่ การพัฒนาความรู้ ทัศนคติ และทักษะ โดยใช้การศึกษาดูงานเป็นเครื่องมือกระตุ้นความคิด ให้คนในชุมชนเห็นภาพและความเป็นไปได้ที่เชื่อมโยงกับชุมชนของตนเอง 

หนึ่งด้านความรู้ – การฝึกอบรมการบริหารโครงการแบบมีส่วนร่วม การศึกษาดูงานเรื่องการทำสบู่สมุนไพรจากชุมชนอื่น การตลาด ช่องทางการจัดจำหน่าย และการเป็นผู้ประกอบการที่ดี

สองด้านทัศนคติ – การอบรมปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และการศึกษาดูงานด้านการท่องเที่ยวชุมชน 

สามด้านทักษะ – การฝึกฝนเพื่อยกระดับทักษะการผลิตให้ได้คุณภาพตามมาตรฐาน ปรับปรุงการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากเดิมให้มีคุณภาพมากยิ่งขึ้น  และกิจกรรมอบรมทักษะการสื่อสารและการเป็นนักขายมืออาชีพ รวมถึงการทำการตลาดออนไลน์ 

อาเด๊ะ จันทร์เพ็ง หนึ่งในกลุ่มเป้าหมายของโครงการเล่าว่า “แกนนำหลักของกลุ่มที่ทำสบู่มีอยู่ประมาณ 5 คน โดยชุมชนได้ตั้งราคาขายเอาไว้ก้อนละ 50 บาท เมื่อจำหน่ายและเกิดรายได้ก็จะหักเป็นค่าส่วนกลางร้อยละ 10 ส่วนที่เหลือหารตามจำนวนคนทำงาน นอกจากนี้ทางกลุ่มวางแผนต่อยอดการทำสบู่เป็น ‘ของชำร่วย’ ในงานแต่งงานด้วย” 

จากกระบวนการพัฒนานี้ได้ทำให้กลุ่มเป้าหมายเกิดกระบวนการเรียนรู้ระหว่างการทำโครงการฯ และทำให้ชุมชนเข้าใจเรื่องการรับผิดชอบตัวเอง รู้จักแสวงหาเพื่อให้มีรายได้เพิ่มขึ้นจากความต้องการของตัวเอง ผ่านการทำสบู่สมุนไพรน้ำผึ้ง

ทัศนคติที่พัฒนาขึ้นมานี้ได้ก่อให้เกิดสภาผู้นำชุมชนคนน้ำตกจำปูนขึ้น และมีการสร้างโมเดลการพัฒนาชุมชนที่ยั่งยืนโดยมีแนวทาง 3 หัวข้อด้วยกันคือ 1.เศรษฐกิจพอเพียง 2.การปลูกพืชเลี้ยงสัตว์ ทำอย่างไรให้ได้กิน? 3.การทำบัญชีครัวเรือน และการจัดการขยะอย่างครบวงจร  

การเกิดขึ้นของสภาและโมเดลพัฒนานี้ เกิดขึ้นโดยความต้องการของคนในชุมชนเองทั้งสิ้น ซึ่งเป็นข้อบ่งชี้ที่สำคัญว่าโครงการได้ประสบความสำเร็จในการ ‘ริเริ่ม’ และส่งไม้ต่อให้กับตัวชุมชนเองเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยหัวใจหลักของความสำเร็จนี้คือการให้อิสระในการคิดกับคนในชุมชนเพื่อแสดงศักยภาพ และใช้ต้นทุนที่มีอยู่ในชุมชนโดยปราศจากกรอบบังคับใดๆ 

The post ม.แม่โจ้-ชุมพร จัดโครงการยกระดับฝีมือการผลิตสบู่สมุนไพร เชื่อมการท่องเที่ยวกับผลิตภัณฑ์ชุมชนบ้านทรัพย์ทวี first appeared on กสศ..

เพราะเด็กพิการทางสติปัญญาคือเด็กที่ไม่สามารถพัฒนาได้เต็มศักยภาพ มีข้อจำกัดบางอย่างที่ทำให้เด็กต้องเรียนในโรงเรียนเฉพาะทางที่เข้าใจและฝึกพัฒนาการเด็กได้ โดยต้องมีผู้ปกครองหนึ่งคนในครอบครัวมาดูแลอย่างใกล้ชิด

ทำให้บางครอบครัวขาดรายได้หนึ่งทางหรือบางครอบครัวที่เป็นผู้ปกครองเลี้ยงเดี่ยวกลับไม่มีรายได้เลย

ชมรมผู้ปกครองคนพิการทางสติปัญญา จังหวัดนครปฐม มีจำนวนสมาชิกในโครงการ 93 ครอบครัว ซึ่งสมาชิก 1 ใน 4 ของกลุ่มเป็นแม่เลี้ยงเดี่ยว ชมรมผู้ปกครองฯ ได้ตระหนักในสิ่งนี้และร่วมกันก่อตั้ง ‘โครงการพัฒนาศักยภาพการประกอบอาชีพของครอบครัวผู้มีลูกพิการทางสติปัญญา จังหวัดนครปฐม’ เพื่อเพิ่มทักษะการทำงานฝีมือให้ผู้ปกครอง เกิดเป็นรายได้เลี้ยงครอบครัวและทำให้เด็กพิการทางสติปัญญาได้อยู่ในระบบการศึกษาต่อไป

ทางชมรมฯ มีต้นทุนที่ดีในการจะพัฒนางานฝีมือให้กลุ่มผู้ปกครองที่ขาดรายได้ ตั้งแต่การมีผู้ปกครองที่สามารถออกแบบและเป็นแกนนำในการให้ความรู้คนอื่นๆ ต่อได้ เคยมีการทำงานฝีมือเพื่อออกจำหน่ายอยู่บ้างแล้ว และที่สำคัญคือมีตลาดรองรับ ไม่ว่าจะเป็นร้านพรีเวดดิ้ง ตลาดสำเพ็ง ตลาดน้ำและช่องทางการขายออนไลน์ ต้นทุนเหล่านี้ล้วนเป็นสิ่งที่ดีที่ทำให้สมาชิกในโครงการสามารถพึ่งพาตนเองได้ในระยะยาว ส่วนโครงการฯ ได้เข้ามาเสริมความแข็งแรงมากขึ้น โดยการออกแบบหลักสูตรการทำกระเป๋าผ้าเดคูพาจและสบู่ฝังลาย ที่สามารถเปลี่ยนแปลงดีไซน์ได้ไม่จำกัดเหมาะกับการเป็นของชำร่วยในงานแต่ง ของในงานสัมมนาหรือของที่ระลึกในโอกาสต่างๆ โดยที่จุดเด่นของชมรมฯ คือสามารถผลิตสินค้าได้อย่างรวดเร็วเพราะมีผู้ปกครองหลายครอบครัวที่พร้อมทำตลอดเวลาเป็นหนึ่งในวิธีสร้างความประทับใจให้กับลูกค้า นอกจากนี้ยังมีหลักสูตรสอนทำการตลาดทั้งออนไลน์ออฟไลน์ เพื่อเพิ่มช่องทางการขายสินค้าให้ผู้ปกครองได้ มีการอบรมเรื่องการทำบัญชีรายรับรายจ่ายเพื่อประเมินการใช้จ่ายของครอบครัวได้

ความมุ่งหวังของโครงการฯ ไม่ได้มองเพียงแค่ให้ผู้ปกครองสามารถผลิตสินค้าเพื่ออกขายตามช่องทางที่มีเท่านั้น แต่มองถึงการยกระดับสินค้างานฝีมือนี้ไปสู่การเป็นสินค้าโอทอป (OTOP) มีคุณภาพ เป็นที่รู้จักแพร่หลายและมุ่งหวังว่าผู้ปกครองที่ได้รับการฝึกอบรมจะสามารถสร้างสรรค์สินค้าฝีมือต่างๆ ด้วยตัวเองออกมาจำหน่าย เพื่อมีสินค้าที่หลากหลายครอบคลุมทุกความต้องการของผู้ซื้อ เพราะเมื่อกลุ่มผู้ปกครองสามารถพาตัวเองไปถึงจุดมุ่งหวังนั้นจะเป็นเครื่องการันตีว่าผู้ปกครองจะมีชีวิตที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน รวมถึงเด็กผู้พิการทางสติปัญญาจะได้รับการศึกษาอย่างต่อเนื่องซึ่งอาจถึงขั้นดูแลตนเองได้ต่อไปในอนาคต

ความมุ่งหวังของโครงการพัฒนาศักยภาพการประกอบอาชีพของครอบครัวผู้มีลูกพิการทางสติปัญญา จังหวัดนครปฐม ไม่ได้มองเพียงแค่ให้ผู้ปกครองสามารถผลิตสินค้าเพื่ออกขายตามช่องทางที่มีเท่านั้น แต่มองถึงการยกระดับสินค้างานฝีมือนี้ไปสู่การเป็นสินค้าโอทอป (OTOP) มีคุณภาพ

The post งานฝีมือ สร้างรายได้ พึ่งพาตนเอง จากชมรมผู้ปกครองคนพิการทางสติปัญญา first appeared on กสศ..

ทุกอย่างเริ่มต้นในปี 2557 ในตำบลละแมแม่บ้าน 4 คนร่วมลงทุนคนละ 300 บาท รวมเป็นเงิน 1,200 บาท โดยตั้งใจที่จะเพิ่มมูลค่าของกล้วยหอมทองปลอดสารพิษในชุมชน ด้วยการแปรรูปเป็นกล้วยหอมทองฉาบ ในการดำเนินงาน ได้มีการคิดค้นและพัฒนาสูตรจนเป็นเอกลักษณ์ได้รสชาติที่ดีเป็นชอบของผู้บริโภค จนในปี 2559 จึงได้จดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชนในชื่อ “กลุ่มผลิตภัณฑ์แปรรูปกล้วยหอมทองทุ่งคาวัด” 

อย่างไรก็ดี เมื่อเกิดวิกฤตการณ์การแพร่ระบาดไวรัสโควิด-19 ทำให้กลุ่มผลิตภัณฑ์แปรรูปกล้วยหอมทองทุ่งคาวัดไม่สามารถผลิตสินค้าเพื่อการส่งออก ส่งผลให้รายได้ของสมาชิกลดลงอย่างมากและจำเป็นต้องลดจำนวนลูกจ้างลง เพื่อประคองสถานการณ์ของกลุ่มฯ ให้สามารถผ่านไปได้

มหาวิทยาลัยแม่โจ้-ชุมพร จึงได้จัดทำโครงการ การพัฒนาต้นแบบธุรกิจชุมชนด้อยโอกาสเพื่อความอยู่รอดในภาวะวิกฤติ : โดยใช้ฐานกลุ่มสตรีที่แปรรูปกล้วยหอมทองฉาบปลอดสารพิษ ซึ่งมีเป้าหมายที่จะทำให้อำเภอละแม จังหวัดชุมพร เป็นแหล่งรายได้ของชุมชนในระยะยาว และมีการสร้างเครือข่ายระหว่างกลุ่มบ้านทรัพย์ทวีและกลุ่มผลิตภัณฑ์แปรรูปกล้วยหอมทองทุ่งคาวัดให้มีการแลกเปลี่ยนความรู้ ช่วยกันต่อยอดและถอดบทเรียนจากการทำโครงการเมื่อปี 2562 ที่ชื่อว่า “โครงการพัฒนาศักยภาพการทำสบู่สมุนไพรน้ำผึ้งเพื่อสร้างรายได้เพิ่มแก่เกษตรกรในพื้นที่ทุรกันดาร ตำบลละแม อำเภอละแม จังหวัดชุมพร” ซึ่งในโครงการปีก่อนได้เกิดผลิตภัณฑ์สบู่น้ำผึ้งขึ้นเพื่อเป็นของฝากสำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมา ‘น้ำตกจำปูน’ ซึ่งเป็นแลนด์มาร์กสำคัญของชุมชน รวมถึงได้มีการสร้าง ‘Story’ ของผลิตภัณฑ์ในพื้นที่ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ของชุมชนด้วย

โครงการในปี 2563 นี้ หน่วยพัฒนาจะทำการยกระดับโครงการด้วยการส่งต่อองค์ความรู้ที่เกิดขึ้นจากปี 2562 สู่กลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้ด้อยโอกาสกลุ่มใหม่ โดยมีพี่เลี้ยงเป็นกลุ่มเป้าหมายจากปีก่อน ซึ่งในปีนี้โครงการจะสอดแทรกทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 อย่างการใช้เทคโนโลยีต่างๆ เข้าไปด้วย เพื่อเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้ของกลุ่มเป้าหมาย นอกจากนี้ยังได้วางเป้าหมายในการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากการผลิตกล้วยหอมทองปลอดสารพิษฉาบและกล้วยหอมทองดิบ สู่การจำหน่ายหลักสูตรกล้วยหอมทองปลอดสารพิษแบบครบวงจร เพื่อเป็นทางเลือกในการประกอบอาชีพของกลุ่มเป้าหมาย

โดยในโครงการได้มีการออกแบบหลักสูตรให้มีเนื้อหาในการ เสริมสร้างทักษะการเป็นผู้ประกอบการผ่านทางหลายกิจกรรม ดังนี้  

1. การวิเคราะห์เชิงธุรกิจโดยการนำวิธีคิดแบบ SWOT Analysis มาใช้ในการวิเคราะห์ปัจจัยแวดล้อมของชุมชนท้องถิ่น จุดอ่อน จุดแข็ง เพื่อการตัดสินในรูปแบบของธุรกิจ รวมไปถึงการนำแนวคิด Canvas มาใช้ในการวิเคราะห์ทางการตลาด เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจในการผลิตสินค้าให้ตรงกับกลุ่มเป้าหมายมากขึ้น
2. ทักษะทางการตลาด  โดยจะได้เรียนรู้ ตั้งแต่การตั้งราคา การส่งเสริมการตลาด การเพิ่มช่องทางการตลาด ซึ่งเป็นทักษะที่สำคัญในการพัฒนายอดขาย
3. การเพิ่มมูลค่าของสินค้าชุมชน โดยจะมีการให้ความรู้เรื่องการต่อยอดเพื่อมมูลค่าให้กับสินค้าเดิม ด้วยการสร้างอัตลักษณ์ การพัฒนาสินค้าให้มีคุณภาพระดับสากล รวมไปถึงการเพิ่มมูลค่าของของเสียในหลายรูปแบบเช่น เศษกล้วยหอมทองดิบที่เหลือจากการหั่น เป็นต้น

หากโครงการสำเร็จลุล่วงมีการประเมินว่า กลุ่มเป้าหมายจะมีรายได้เพิ่มขึ้นร้อยละ 30 จากเดิม เกิดการเชื่อมโยงเครือข่ายขึ้นระหว่าง 2 ชุมชน มีวิทยากรให้ความรู้ในเรื่องการประกอบอาชีพเพิ่มขึ้น จำนวน 10 คน มีช่องทางการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ทางออนไลน์เพิ่มขึ้น 2 ช่องทาง โดยมหาวิทยาลัยแม่โจ้-ชุมพรมีการวางแผนพัฒนาให้โครงการทั้ง 2 กลายเป็นศูนย์เรียนรู้ตลอดชีวิตในอนาคตและมีการพัฒนาสินค้าไปสู่ระดับสากล

โครงการในปี 2563 นี้ หน่วยพัฒนาจะทำการยกระดับโครงการด้วยการส่งต่อองค์ความรู้ที่เกิดขึ้นจากปี 2562 สู่กลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้ด้อยโอกาสกลุ่มใหม่ โดยมีพี่เลี้ยงเป็นกลุ่มเป้าหมายจากปีก่อน

The post แม่โจ้-ชุมพร ต่อยอดโครงการเชื่อมสองชุมชน จากสบู่สมุนไพรน้ำผึ้ง สู่กล้วยหอมทองฉาบ first appeared on กสศ..

แต่ชุมชนบ้านทรัพย์ทวีก็ยังมีต้นทุนของชุมชนที่ดี คือความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติและเต็มไปด้วยสมุนไพรมากมาย จึงทำให้มีการรวมกลุ่มกันในชุมชนเพื่อผลิตสบู่สมุนไพร ทว่ายังขาดความต่อเนื่องและความเอาจริงเอาจัง ทำให้ไม่สามารถต่อยอดสินค้าไปสู่ตลาดที่ใหญ่ขึ้นได้

นอกจากนี้บ้านทรัพย์ทวียังมีต้นทุนทางสังคมที่แข็งแรง เช่น สมาชิกมีความสามัคคีและความเข้มแข็ง มีผู้นำและแกนนำที่เข้มแข็ง และเป็นศูนย์รวมของจิตใจและจิตวิญญาณของชุมชน และมีการรวมกลุ่มองค์กรย่อยและมีผู้นำกลุ่มที่ชัดเจน ทำให้การรวมกลุ่มใหญ่ทำได้ง่าย แต่สิ่งทีสำคัญอีกอย่างนอกเหนือจากต้นทุนทางธรรมชาติและต้นทุนทางสังคมก็คือ ต้นทุนทางภูมิปัญญา ซึ่งชุมชนในอำเภอละแมนั้นมีภูมิปัญญาท้องถิ่นที่หลากหลาย โดยเฉพาะ เรื่องของหมอสมุนไพรในชุมชนที่มีการถ่ายทอดภูมิปัญญาการผลิตสมุนไพรพื้นบ้านผ่านรุ่นสู่รุ่น ซึ่งภูมิปัญญาเหล่านี้สามารถนำมาประยุกต์ และเพิ่มมูลค่าให้เกิดเป็นแหล่งรายได้ของชุมชนได้

มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จังหวัดชุมพร ได้เข้าไปวิเคราะห์ชุมชนและได้รับรู้ถึงจุดแข็งเหล่านี้ จากนั้นจึงได้จัดทำโครงการที่จะเข้ามาเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับกลุ่มธุรกิจของคนในชุมชนที่มีอยู่แล้ว โดยใช้กลุ่มผลิตสบู่สมุนไพรเป็นแกนหลักในการพัฒนา เนื่องจากเป็นกลุ่มที่ดึงเอาต้นทุนของชุมชนอย่างสมุนไพรมาผลิตเป็นสินค้า ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางการทำงานของม.แม่โจ้

โครงการได้วางรูปแบบของกลุ่มเป้าหมายเอาไว้ว่าจะต้องเป็นกลุ่มผู้ด้อยโอกาสในชุมชน เช่น แรงงานนอกระบบ ผู้สูงอายุ และผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ โดยเมื่อได้สมาชิกตามเกณฑ์ครบ 100 คนแล้ว โครงการก็ได้วางแผนแม่แบบในการพัฒนาทักษะที่จำเป็น ออกเป็น 3 ด้าน ได้แก่ ความรู้ ทัศนคติ และทักษะ โดยมีกระบวนการและกิจกรรม เพื่อส่งเสริมทั้งสามด้านคือ

1. ด้านความรู้ – กิจกรรมฝึกอบรมการบริหารโครงการแบบมีส่วนร่วม การศึกษาดูงาน การทำสบู่สมุนไพรน้ำผึ้ง
   การตลาดและช่องทางการจัดจำหน่าย การเป็นผู้ประกอบการที่ดี
2. ด้านทัศนคติ – กิจกรรมอบรมปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
3. ด้านทักษะ – กิจกรรมอบรมทักษะการสื่อสารและการเป็นนักขายมืออาชีพ

หลังจากที่สมาชิกทั้งหมดได้เข้ามาฝึกฝนตามหลักสูตรที่ได้วางไว้ โครงการก็ได้พบว่ากลุ่มเป้าหมายทั้ง 100 คน มีความก้าวหน้าในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นความกระตือรือร้นในการเข้ารับการฝึกฝน ความสามัคคีและช่วยกันทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่โจ้ มีการพัฒนาทักษะการทำงานเป็นทีม มีความกล้า สดงออกและแสดงความเห็น และสามารถยอมรับความคิดเห็นจากเพื่อนร่วมกลุ่มได้ดี

การพัฒนาที่เกิดขึ้นกับกลุ่มเป้าหมาย แน่นอนว่าไม่ได้เกิดจากหน่วยงานเจ้าของโครงการเพียงฝ่ายเดียว แต่เกิดจากภาคีหลายฝ่ายที่เข้ามาร่วมมือกัน ซึ่งหากพูดถึงบุคคลสำคัญที่เป็นหัวเรี่ยวหัวแรงหรือ ‘Key man’ ก็คงจะต้องกล่าวถึงบุคคลจากสองหน่วยงานคือ พัฒนาชุมชนอำเภอละแม ซึ่งเป็นผู้วางแผนและจัดตั้ง “หลาดใต้เคี่ยม” ซึ่งเป็นตลาดที่เกิดขึ้นโดยอาศัยความร่วมมือของประชาชนในพื้นที่ ไม่ได้ใช้งบประมาณของภาครัฐในการจัดตั้ง และมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับในระดับประเทศ และผู้ใหญ่บ้าน บ้านทรัพย์ทวี ซึ่งเป็นผู้นำที่พูดจริง ทำจริง และมีวิสัยทัศน์ในการพัฒนาหมู่บ้าน โดยมีส่วนสำคัญในการประสานงาน ให้ข้อมูลเกี่ยวกับพื้นที่ และเป็นแกนนำในการเป็นตัวอย่างให้กับกลุ่มสมาชิกจนโครงการสามารถลุล่วงไปได้อย่างราบรื่น

อาจต้องใช้เวลาอีกสักระยะเราถึงจะได้มีโอกาสเห็นภาพรวมของโครงการ ว่าสุดท้ายแล้วกระบวนการพัฒนาทักษะทั้งหมดมีส่วนเสริมให้ชุมชนบ้านทรัพย์ทวีเติบโตขึ้นไปในทิศทางใดบ้าง รวมถึงเป็นเรื่องน่าติดตามต่อว่าธุรกิจของชุมชนอย่างสบู่สมุนไพรน้ำผึ้งที่มีคนกว่า 100 คนร่วมกันทำงานจะมีผลลัพธ์ออกมาแบบไหน ซึ่งเราคงได้เห็นรายละเอียดที่มากขึ้นภายในเวลาอีกไม่นาน

The post ม.แม่โจ้-ชุมพร จัดโครงการยกระดับฝีมือการผลิตสบู่สมุนไพร เชื่อมการท่องเที่ยวกับผลิตภัณฑ์ชุมชนบ้านทรัพย์ทวี first appeared on กสศ..

ในจังหวัดชุมพร มีแหล่งผลิตสบู่สมุนไพรแห่งหนึ่งที่ทำกันมาอย่างยาวนาน นั่นคือชุมชนบ้านทรัพย์ทวี อำเภอละแม จังหวัดชุมพร ความพิเศษของชุมชนนี้คือเป็นชุมชนที่ตั้งอยู่บนภูเขาสูงในพื้นที่ที่ยังมีความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติจึงเหมาะแก่การปลูกพืชสมุนไพร ทว่าความพิเศษนี้ก็เป็นอุปสรรคด้วยในเวลาเดียว เนื่องจากการที่ชุมชนตั้งอยู่ในพื้นที่ห่างไกลและยากต่อการเดินทาง ทำให้การขนส่งหรือจัดจำหน่ายสินค้าของชุมชนเป็นไปอย่างยากลำบาก นอกจากนี้อุปสรรคที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งคือคุณภาพของสบู่สมุนไพรที่ทำโดยชุมชนยังไม่ได้มาตรฐาน ทำให้ยังตีตลาดไม่สำเร็จ

มหาวิทยาลัยแม่โจ้ วิทยาเขตชุมพรเป็นสถาบันทางการศึกษาที่ใกล้ชิดกับชุมชน ได้เล็งเห็นถึงศักยภาพด้านทรัพยากรในพื้นที่ รวมถึงประสบการณ์ในการพัฒนาสินค้าจากสมุนไพรมาก่อน ตลอดจนปัญหาที่เกิดขึ้นจึงพยายามหาแนวทางในการพัฒนาโดยการจัดทำโครงการ ‘พัฒนาศักยภาพการทำสบู่สมุนไพรน้ำผึ้งเพื่อสร้างรายได้เพิ่มแก่เกษตรกรในพื้นที่ทุรกันดาร’ ขึ้น เพื่อเป็นแหล่งฝึกฝนพัฒนาทักษะด้านการผลิต ขนส่ง และจัดจำหน่ายสบู่สมุนไพรให้กับประชากรในชุมชน

กลุ่มเป้าหมายของโครงการคือ1.เกษตรกรในชุมชน 2.ผู้เลี้ยงผึ้งโพรง และ3.ผู้ปลูกสมุนไพร โดยใช้เกณฑ์ด้านรายได้ครัวเรือนเป็นเกณฑ์ในการคัดเลือกกลุ่มคนที่ด้อยโอกาสจริงๆ เข้ามาฝึกอบรมในโครงการ เช่น แรงงานนอกระบบ ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ และผู้สูงอายุ รวมทั้งสิ้นจำนวน 100 คน

เมื่อได้สมาชิกมาแล้ว ทางมหาวิทยาลัยจะสนับสนุนด้านบุคคลากรและองค์ความรู้ โดยการจัดฝึกอบรมกลุ่มเป้าหมายทั้ง 100คนนี้ตั้งแต่ระดับต้นน้ำ กลางน้ำ จนถึงปลายน้ำ กล่าวคือจะมีการฝึกฝนเพื่อยกระดับทักษะในการผลิตให้ได้คุณภาพมาตรฐาน ปรับปรุงการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากเดิมให้มีคุณภาพมากยิ่งขึ้น และจะมีการพากลุ่มสมาชิกไปศึกษาดูงานในชุมชนอื่นเพื่อเรียนรู้จากผู้ที่มีประสบการณ์ และท้ายที่สุด ทางโครงการจะช่วยสนับสนุนให้เกิดการรวมกลุ่มของผู้ผลิตสบู่สมุนไพร เพื่อให้เกิดความเข้มแข็งในการพัฒนาและจัดจำหน่ายสินค้า

นอกจากมุมด้านการผลิตสบู่แล้ว โครงการพัฒนาศักยภาพฯ ยังมองไปถึงการเชื่อมโยงผลิตภัณฑ์ของชุมชนกับการท่องเที่ยวในพื้นที่ด้วย เนื่องจากตัวชุมชนทรัพย์ทวีเองมีต้นทุนเป็นสถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติที่น่าสนใจอยู่แล้วอย่างน้ำตกจำปูน ซึ่งหากมีการผลักดันให้กิจกรรมทั้งสองส่วนนี้เชื่อมกันได้ ก็อาจจะสามารถสร้างอาชีพให้กับคนในชุมชนได้มากขึ้น เช่น การเปิดเป็นแหล่งเรียนรู้สมุนไพร การตั้งร้านขายสินค้าจากชุมชนแหล่งท่องเที่ยว หรือ แม้แต่การทำอาชีพไกด์ที่ให้ความรู้แก่ผู้มาเยือน

โครงการนี้จึงนับว่าเป็นก้าวที่น่าสนใจในการเปิดความเป็นไปได้ทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน รวมถึงช่วยยกระดับองค์ความรู้ในการผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีคุณภาพได้มาตรฐานตลาดสากลให้กับแรงงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งแน่นอนว่าเมื่อสินค้าของชุมชนมีคุณภาพที่ดีขึ้น ตลาดซื้อขายผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรก็ย่อมจะให้ความสนใจมากขึ้นตามไปด้วย

The post ม.แม่โจ้-ชุมพร จัดโครงการยกระดับฝีมือการผลิตสบู่สมุนไพร เชื่อมการท่องเที่ยวกับผลิตภัณฑ์ชุมชนบ้านทรัพย์ทวี first appeared on กสศ..