วิทยาลัยชุมชนแพร่ จังหวัดแพร่ จึงได้จัดทำโครงการพัฒนาทักษะอาชีพทุนวัฒนธรรมการผลิตผ้าม่อห้อมของจังหวัดแพร่ เพื่อส่งเสริมอาชีพ สืบสานการอนุรักษ์ผ้าหม้อห้อม โดยเน้นไปที่กลุ่มผู้ด้อยโอกาสและขาดแคลนทุนทรัพย์ ประกอบด้วย ผู้สูงอายุ คนว่างงาน คนพิการ เกษตรกร และแรงงานนอกระบบ จำนวนทั้งสิ้น 75 คน 

สำหรับการเข้ารับการอบรมนั้น ทางโครการฯ ได้แบ่งกลุ่มเป้าหมายออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละ 25 คน ตามกลุ่มอาชีพในการผลิตม่อฮ่อมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ได้แก่ 

1. กลุ่มปลูก ถือเป็นต้นน้ำ โดยเลือกพื้นที่บ้านนาคูหา อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ เพราะเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่ดีที่สุดของจังหวัด ซึ่งถ้าพูดถึงแหล่งปลูกห้อมที่ดีที่สุด ทุกคนรู้ว่าต้องบ้านนาคูหา
2. กลุ่มย้อม คือกลางน้ำ เลือกบ้านทุ่งโฮ้งเพราะเป็นย่านขายผลิตภัณฑ์ผ้าย้อมห้อมอยู่แล้ว โดยไปคุยกับเครือข่ายคนรุ่นใหม่ที่เคยเรียนวิทยาลัยชุมชนแพร่ที่ผ่านการเรียนรู้จากภาคอุตสาหกรรมมาแล้ว 
3. กลุ่มแปรรูป เป็นปลายน้ำ เราได้พบคนรุ่นใหม่ที่ชอบเรื่องผ้า และพบว่าในพื้นที่อำเภอลองยังไม่เคยมีหน่วยงานใดเข้าถึง ซึ่งคนในกลุ่มนี้สามารถย้อมและตัดเย็บผ้าได้ 

นอกจากนั้นแล้ว สำคัญไม่แพ้กัน ทางโครงการยังได้มีการ ‘สร้างเครือข่าย’ เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายทั้ง 3 กลุ่มมาเจอกัน เพื่อเป็นเครือข่ายเชื่อมโยงกัน สร้างความเข้มแข็งและเกิดเป็น ‘ห่วงโซ่การทอผ้า’ โดยมีการทำงานที่เชื่อมโยงกันคือชุมชนบ้านนาคูหารับหน้าที่ผลิตห้อมซึ่งเป็นวัสดุตั้งต้นของการทำเสื้อ จากนั้นก็จะส่งต่อให้กับชุมชนบ้านทุ่งโฮ้งที่รับหน้าที่ย้อมผ้า และสุดท้ายก็จะนำผ้าที่ย้อมแล้วส่งต่อให้กับทีมปลายน้ำคือชุมชนในอำเภอลองซึ่งจะรับหน้าที่ตัดเย็บจนออกมาเป็นเสื้อ ซึ่งนับว่าเป็นการพัฒนาหม้อฮ่อมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ รวมทั้งนำผ้าที่เกิดขึ้นจากการทำงานมาร่วมกันมาจำหน่าย โดยไม่นำผ้าทอจากที่อื่นมาขาย

สำหรับช่องทางการตลาด นอกจากการจำหน่ายผ่านเครือข่ายแล้ว ยังมีช่องทางออนไลน์ ซึ่งมีลูกค้าเฉพาะกลุ่มที่ชอบห้อมแท้ ๆ รวมทั้งยังพยายามสร้างจุดขายด้วยการสร้างเรื่องเล่าจากงานธรรมชาติ โดยมีพระสงฆ์เป็นแกนนำเรื่องการทอผ้ากำลังจะเปิดเพจเฟซบุ๊กภายใต้ชื่อ ‘ฝ้ายหลวง’ เพื่อบอกเล่าเรื่องของฝ้ายและห้อมในชุมชน นอกจากนี้ยังมีอาจารย์จากวิทยาลัยชุมชนแพร่ที่เข้ามาช่วยเสริมความรู้การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การบริหารจัดการกลุ่ม และการขายให้แก่กลุ่มแปรรูปซึ่งยังมีความรู้น้อย จนสามารถแปรรูปและจำหน่ายได้อีกด้วย

ผลความสำเร็จจากโครงการพัฒนาทักษะอาชีพทุนวัฒนธรรมการผลิตผ้าหม้อห้อมของจังหวัดแพร่ ไม่เพียงช่วยรักษาสืบสานภูมิปัญญาการทำผ้าฝ้ายย้อมห้อมธรรมชาติของคนรุ่นก่อนไว้ให้ไม่สูญหาย แต่ยังช่วยให้ผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และแรงงานด้อยโอกาสได้ประกอบอาชีพและสร้างรายได้จากวิถีดั้งเดิมที่มีคุณค่าของชุมชน รวมถึงคณะทำงานจากวิทยาลัยชุมชนแพร่เองยังได้เรียนรู้ภูมิปัญญาการทำห้อมจากชุมชน และนำมาสร้างเป็นองค์ความรู้ร่วมกันอย่างยั่งยืนสืบต่อไป 

ความสำเร็จจากโครงการพัฒนาทักษะอาชีพทุนวัฒนธรรมการผลิตผ้าหม้อห้อมของจังหวัดแพร่ ไม่เพียงช่วยรักษาสืบสานภูมิปัญญาการทำผ้าฝ้ายย้อมห้อมธรรมชาติของคนรุ่นก่อนไว้ให้ไม่สูญหาย แต่ยังช่วยให้ผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และแรงงานด้อยโอกาสได้ประกอบอาชีพและสร้างรายได้จากวิถีดั้งเดิมที่มีคุณค่าของชุมชน

The post วิทยาลัยชุมชนแพร่นำหลักสูตรการย้อมเสื้อหม้อห้อมแบบดั้งเดิมด้วยสีธรรมชาติกลับมาสอน ช่วยสร้างทักษะ สร้างอาชีพให้กับคนด้อยโอกาสใน 3 ชุมชนของตัวจังหวัด first appeared on กสศ..

ซึ่งผลจากการทำงานคลุกคลีกับพ่อแม่วัยรุ่นมาหลายปี พบว่า พื้นฐานของคนเหล่านี้ นอกจากขาดโอกาสทางการศึกษาแล้ว ครอบครัวยังมีฐานะยากจนอีกด้วย ยิ่งท้องตั้งแต่วัยเด็ก โอกาสในการประกอบอาชีพก็ยิ่งน้อย สุดท้ายก็เข้าสู่ภาวะยากจนเหมือนเดิม ทำให้กลุ่มฅนวัยใสคิดหาวิธีช่วยเหลือพ่อแม่วัยรุ่น ด้วยการจัดทำโครงการพัฒนาทักษะอาชีพการเป็นผู้ประกอบการอาหารขนาดย่อมในกลุ่มพ่อแม่วัยรุ่น ภายใต้การสนับสนุนจากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)

ศรินญา สิงห์ทองวรรณ ผู้อำนวยการและผู้ก่อตั้งกลุ่มฅนวัยใส เล่าที่มาที่ไปของโครงการว่า “ถ้าเขาท้องไม่อิ่ม การพัฒนาด้านอื่นจะถูกปิดประตู เราต้องหาทางทำอย่างไรก็ได้ให้เขามีรายได้ ให้เขาสร้างรายได้ด้วยตัวเอง เพราะนอกจากรายได้แล้ว การได้ทำงานยังช่วยเพิ่มความภาคภูมิใจให้กับพวกเขาอีกด้วย” 

ทั้งนี้ การฝึกทักษะอาชีพการเป็นผู้ประกอบการอาหารขนาดย่อมให้กลุ่มเป้าหมาย 50 คน จากพื้นที่อำเภอสารภี อาจฟังดูแล้วน่าจะง่าย แต่เมื่อลองถามกลุ่มเป้าหมายซึ่งเป็นกลุ่มพ่อแม่วัยรุ่นแล้ว คำตอบที่ได้รับก็คือ…ไม่รู้ โดยสุดาพร นาคฟัก ผู้รับผิดชอบโครงการ เสริมว่า ที่ผ่านมา เด็กกลุ่มนี้ผ่านการฝึกอาชีพมาหลายอย่าง แต่ก็ไปไม่รอด เพราะว่ามันไม่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของเขา เนื่องจากสถานฝึกอาชีพอยู่ไกลเกินไป เด็กอายุ 14-15 ปี ยิ่งมีลูกเล็กเขาก็ไปไม่ได้ อีกทั้งอาชีพก็ไม่ตรงกับความต้องการของเขา เช่น การเย็บผ้า การตัดผม เป็นต้น

“วิถีชีวิตของพ่อแม่วัยรุ่นจะไม่เหมือนคนอื่น จากที่เคยทำกิจกรรมร่วมกันมาหลายปี เรารู้เลยว่าการจะหาอาชีพที่เหมาะจริงๆ นั้นยากมาก เช่น ครั้งหนึ่ง เราชวนเขามาทำกิจกรรมประมาณ 2-3 ชั่วโมง นัดหมายกันดิบดีว่าจะมา แต่พอถึงเวลาจริงก็มาไม่ได้ เพราะลูกป่วย ต้องพาลูกไปโรงพยาบาล หรือบางคนไม่มีใครดูแลลูก ไม่มีคนมาส่ง ขณะที่บางคนก็ต้องเอาลูกมาทำกิจกรรมด้วย อบรมได้พักหนึ่ง แม่ต้องออกไปให้นมลูกก็มี” 

สุดาพร อธิบายว่า เป้าหมายของโครงการนี้ คือพ่อแม่วัยรุ่นต้องมีอาชีพ และสามารถเลี้ยงดูตัวเองและครอบครัวได้ จากนั้นก็ฝึกเรื่องกระบวนการคิดต่างๆ เช่น การวางเป้าหมายชีวิต การคิดคำนวณต้นทุน รายได้ และเรียนรู้กระบวนการสู่การพัฒนาทักษะอาชีพต่อไป โดยคนที่เข้าร่วมหลักสูตรครบ 30 ชั่วโมง จะมีเงินทุนสนับสนุนสำหรับซื้ออุปกรณ์ในการประกอบอาชีพเริ่มต้นให้ 2,000 บาท “ซึ่งถ้าหากพวกเขาทำได้จริงๆ มันจะเปลี่ยนชีวิตพวกเขาไปเลยนะ” สุดาพรย้ำ

นอกจากโครงการนี้จะช่วยพ่อแม่วัยรุ่นค้นหาอาชีพที่เหมาะสมกับตนเองได้แล้ว ยังช่วยให้กลุ่มเป้าหมายภาคภูมิใจในตนเอง ที่สามารถหาเลี้ยงตนเองได้อีกด้วย ด้าน นิมานนรดี บุตรฉกรรจ์ หนึ่งในกลุ่มเป้าหมาย ซึ่งจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่กำลังเริ่มต้นธุรกิจใหม่ เล่าว่า เธอใช้พื้นที่หน้าบ้านข้างร้านขายผลไม้ของแม่เป็นที่ตั้งแผงกล้วยทอดแบรนด์ ‘เก้าแสน’ โดยเธอนำเงินทุนที่ได้จากโครงการมาซื้ออุปกรณ์ขายกล้วยทอด ทำให้มีรายได้วันละประมาณ 3,000 บาท ซึ่งหลังจากแบ่งต้นทุนประจำวันไว้ซื้อวัตถุดิบแล้ว เธอจะมีเงินเหลือเก็บประมาณ 1,700 บาท ไว้เป็นเงินสำรองสำหรับอนาคต

“ความรู้ที่ได้จากการเข้าร่วมโครงการนี้มีหลายอย่าง แต่ที่ชอบที่สุดคือการคำนวณต้นทุน กำไร และการทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย เดิมเป็นคนที่เก็บเงินไม่อยู่ มีเท่าไรก็ใช้หมด แต่โครงการนี้สอนให้รู้จักการออมเงิน จึงลองนำมาใช้จัดระเบียบตัวเอง ได้เงินมาก็จดค่าใช้จ่าย แล้วก็เริ่มเก็บเงิน พอเห็นเงินเก็บของตัวเองก็รู้สึกดีใจมาก”

นิมานนรดี เสริมว่า ตอนนี้เธอภูมิใจในตัวเองมาก ที่ไม่ต้องแบมือขอเงินพ่อแม่อีกแล้ว ทั้งนี้ เธอวางแผนไว้ว่า ถ้าหากสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ดีขึ้น จะให้สามีไปทำงานเพิ่มเพื่อเก็บเงินไว้ใช้ในอนาคต ส่วนเงินที่ได้จากการขายกล้วยทอด ก็เอาไว้ใช้จ่ายในครัวเรือน

ทั้งนี้ การจะทำงานกับกลุ่มเป้าหมายกลุ่มนี้ให้ประสบความสำเร็จอย่างมีประสิทธิภาพ ‘ความเชื่อใจและความไว้ใจ’ ถือเป็นสิ่งสำคัญ เพราะการเป็นพ่อแม่วัยรุ่นนั้น บางครั้ง พวกเขาเพียงต้องการให้มีคนรับฟังพวกเขาบ้างเท่านั้น ซึ่งเทคนิควิธีที่เธอใช้ก็คือ การชวนคิดชวนคุยกันแบบมนุษย์คนหนึ่งคุยกัน โดยจะไม่ใช้วิธีสอนหรือสั่งให้พวกเขาทำอย่างนั้นอย่างนี้ ใช้การรับฟังแบบไม่ตัดสิน ต้องไม่คิดว่าตัวเองเป็นครู เป็นป้า หรือว่ามีประสบการณ์ชีวิตมากกว่า อาบน้ำร้อนมาก่อน แต่เน้นพูดคุยกันเหมือนพี่เหมือนเพื่อน 

“การทำงานกับพ่อแม่วัยรุ่น ความไว้เนื้อเชื่อใจสำคัญมาก องค์กรของเราทำงานโดยไม่แสวงหาผลประโยชน์ แต่ดูแลเด็กด้วยความบริสุทธิ์ใจจริงๆ เวลาเด็กมาใหม่ หรือเวลาไปเยี่ยมบ้าน ครั้งแรกเขาก็จะประเมินเรา เราก็จะประเมินเขา เด็กๆ จะมีความซื่อ เขาจะมองดูบรรยากาศทั้งหมด มองตั้งแต่หัวจรดเท้าเลยนะว่า เราคิดกับเขายังไง 

“เพราะเขามีประสบการณ์ที่ถูกตีตราจากสังคมและชุมชนมาเยอะ แต่เราจะไม่แสดงกิริยาแบบนั้นกับเขา เขาจะสักลาย จะนุ่งกางเกงยีนขาสั้นก็ไม่เป็นไร เราจะมองด้วยความเป็นมิตร ด้วยสายตาที่อยากช่วยเหลือเขาจริงๆ แล้วเด็กเขาจะสัมผัสมันได้ ฉะนั้น ผู้ใหญ่ต้องจัดการตัวเอง และต้องก้าวข้ามความรู้สึกเหล่านี้ให้ได้ก่อนที่จะเข้าไปช่วยเหลือเด็กๆ”

ปัจจุบันนี้ ผลลัพธ์จากโครงการนี้ได้เดินมาถึงปลายทางแล้ว ด้วยความทุ่มเทแรงกายแรงใจให้คำแนะนำพ่อแม่วัยรุ่นอย่างเต็มที่ ในที่สุด กลุ่มฅนวัยใสก็สามารถทำให้พ่อแม่วัยรุ่นกลุ่มนี้ เกิดความภาคภูมิใจจากการมีอาชีพ มีรายได้ไว้เลี้ยงดูตนเองและครอบครัว อีกทั้งยังช่วยให้พวกเขาเห็นอนาคตของตนเองชัดเจนยิ่งขึ้น ว่าจะก้าวต่อไปในอนาคตข้างหน้าอย่างไร ถึงจะมีคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืน

“ความรู้ที่ได้จากการเข้าร่วมโครงการนี้มีหลายอย่าง แต่ที่ชอบที่สุดคือการคำนวณต้นทุน กำไร และการทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย เดิมเป็นคนที่เก็บเงินไม่อยู่ มีเท่าไรก็ใช้หมด แต่โครงการนี้สอนให้รู้จักการออมเงิน จึงลองนำมาใช้จัดระเบียบตัวเอง ได้เงินมาก็จดค่าใช้จ่าย แล้วก็เริ่มเก็บเงิน พอเห็นเงินเก็บของตัวเองก็รู้สึกดีใจมาก” นิมานนรดี บุตรฉกรรจ์ หนึ่งในกลุ่มเป้าหมาย

The post ‘กลุ่มฅนวัยใส’ จัดโครงการฝึกทักษะ ‘พ่อแม่วัยรุ่น’ ให้เป็นเจ้าของร้านอาหารขนาดเล็ก แก้ปัญหาครอบครัวอย่างยั่งยืน first appeared on กสศ..

กองส่งเสริมการบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก จึงเล็งเห็นโอกาส ในการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการประกอบอาชีพ โดยสร้างความตระหนักให้คนในชุมชนรับมือกับผลกระทบที่เกิดขึ้น ผ่านการกระตุ้นให้คนกลับเข้ามาทำงานในชุมชน โดยอาศัยชุมชนเป็นฐานการผลิตและฐานการเรียนรู้ร่วมกัน จนออกมาเป็น “โครงการพัฒนาทักษะอาชีพงานฝีมือตัดเย็บกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์ตัดเย็บจากผ้า สร้างโอกาสการจ้างงานในชุมชน ตำบลสนามคลี อำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก”

โดยโครงการฯ ได้เฟ้นหากลุ่มเป้าหมายจำนวน 50 คน จากพื้นที่ชุมชนตำบลสนามคลี โดยมีจุดประสงค์ของโครงการเพื่อเปิดโอกาสให้กลุ่มเป้าหมาย ซึ่งมีทักษะการตัดเย็บอยู่บ้างแล้ว ได้พัฒนาฝีมือ ตลอดจนเป็นการสร้างโอกาสทางด้านอาชีพให้ผู้มีรายได้น้อย ผู้สูงอายุ และผู้ว่างงานในชุมชน ให้มีรายได้เพิ่มขึ้นโดยที่ไม่ต้องออกไปทำงานนอกชุมชน

โดยโครงการจะดำเนินการผ่านความร่วมมือของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์ตัดเย็บจากผ้า ซึ่งมีความรู้และประสบการณ์ในสายอาชีพนี้อยู่แล้ว มาช่วยให้คำแนะนำ ทว่า ตัวกลุ่มเองก็ยังมีข้อจำกัดในบางเรื่อง เช่น รูปแบบของผลิตภัณฑ์ที่ยังไม่หลากหลายและมีความร่วมสมัยมากพอ คณะทำงานจึงต้องเข้ามาช่วยสนับสนุนและส่งเสริมในด้านนี้ ผ่านการใช้เทคโนโลยีให้เกิดประโยชน์ด้วยการวิเคราะห์ผู้บริโภค และพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชน ซึ่งจะช่วยให้ผลิตภัณฑ์มีมูลค่าเพิ่มขึ้น 

เมื่อวิเคราะห์ข้อมูลเสร็จสิ้น คณะทำงานจะปรับกระบวนการทำงานให้เข้าสู่การผลิตสินค้ารูปแบบใหม่ที่ตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภครุ่นใหม่ในรูปแบบมินิมัล (minimal) กล่าวคือ มีความเรียบง่ายแต่เรียบหรู ซึ่งแตกต่างจากผลิตภัณฑ์ที่เคยผลิตกันมาตั้งแต่สมัยก่อน อาทิ ถุงผ้าสวมแก้วเยติ ย่ามรูปแบบใหม่ และหมวกผ้า เป็นต้น 

นอกจากนี้ คณะทำงานยังให้ความสำคัญกับการย้อมสีผ้าด้วยวัตถุดิบจากธรรมชาติ เช่น เปลือกไม้ ใบไม้ หรือแร่ธาตุต่างๆ ที่หาได้ในชุมชนตำบลสนามคลี เพื่อยกระดับผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเป้าหมาย ให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและเข้าถึงความต้องการของตลาดกลุ่มใหม่ได้ โดยจะกระทำควบคู่ไปกับการพัฒนาทักษะการเป็นผู้ประกอบการในศตวรรษที่ 21 ผ่านการใช้เทคโนโลยีในการกระจายสินค้า เช่น การสร้างเพจหรือเว็บไซต์ของกลุ่ม เป็นต้น 

เพราะหากมีผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ แต่ไม่มีช่องทางการจำหน่ายที่ทัดเทียมกัน ความลื่นไหลของการกระจายสินค้าก็อาจหยุดชะงักได้

อย่างไรก็ดี สุดท้ายนี้ คณะทำงานหวังเป็นอย่างยิ่งว่า เมื่อกลุ่มเป้าหมายพัฒนาขึ้นตามลำดับกระบวนการข้างต้นแล้ว จะช่วยให้ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเป้าหมายเป็นที่ต้องการของตลาดมากขึ้น และนำไปสู่การจ้างงานภายในชุมชน อีกทั้งยังเป็นการช่วยปูพื้นฐานให้กลุ่มเป้าหมาย มีทักษะในการเรียนรู้และปรับตัวอยู่ตลอดเวลา เพื่อรองรับกับสถานการณ์โลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่ทุกวันได้อีกด้วย

คณะทำงานยังให้ความสำคัญกับการย้อมสีผ้าด้วยวัตถุดิบจากธรรมชาติ เช่น เปลือกไม้ ใบไม้ หรือแร่ธาตุต่างๆ ที่หาได้ในชุมชนตำบลสนามคลี เพื่อยกระดับผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเป้าหมาย ให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและเข้าถึงความต้องการของตลาดกลุ่มใหม่ได้

The post มหาวิทยาลัยนเรศวร มุ่งพัฒนาทักษะอาชีพด้านการตัดเย็บ เพื่อกระตุ้นการจ้างงานในชุมชน ผ่านกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์ตัดเย็บจากผ้า ตำบลสนามคลี อำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก first appeared on กสศ..

มหาวิทยาลัยนครพนม (วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครพนม) สถาบันฯ ที่มีความใกล้ชิดกับพื้นที่และดูแลประชาชนในพื้นที่มาโดยตลอด พบว่าในตำบลนาราชควาย ตำบลหนองญาติ และตำบลอาจสามารถ มีจำนวนผู้ที่ต้องการได้รับการพึ่งพิงเป็นจำนวนมาก สถาบันฯ จึงได้จัดตั้ง  ‘โครงการพัฒนาทักษะอาชีพด้านการดูแลสุขภาพกลุ่มที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงโดยใช้ชุมชนเป็นฐานในเขตจังหวัดนครพนม’ เพื่อต่อยอดแนวคิดในการสร้างทักษะอาชีพนี้ให้กับกลุ่มผู้ด้อยโอกาสในพื้นที่ เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนรายได้และการว่างงานในชุมชน รวมถึงตอบความต้องการของตลาดแรงงานประเภทนี้ด้วย

หลังจากที่โครงการฯ ได้ทำการสำรวจพื้นที่ก็ได้พบว่า ประชากรส่วนใหญ่ในพื้นที่ประกอบอาชีพทำการเกษตร รองลงมาคืออยู่ระหว่างการศึกษา และอาชีพรับจ้างทั่วไป โดยทั้งสามกลุ่มนี้ล้วนเป็นแรงงานนอกระบบที่มีรายได้เฉลี่ยต่อวันต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำตามที่กระทรวงแรงงานกำหนดไว้ ทำให้พวกเขาขาดแคลนโอกาสในพัฒนาตัวเอง และต้องประสบกับอุปสรรคหลายๆ ด้านในการใช้ชีวิต โดยเฉพาะปัญหาหนี้สิน

หน่วยพัฒนาฯ จึงได้เชื่อมผู้ด้อยโอกาสกลุ่มนี้เข้ามาฝึกฝนในโครงการ เพื่อที่จะแก้ปัญหาเรื่องรายได้ พร้อมๆ ไปกับการเพิ่มปริมาณของอาชีพผู้ดูแลให้มากขึ้นด้วย

โครงการฯ จึงได้ออกแบบหลักสูตรขึ้น ประกอบไปด้วย

1.การอบรมภาคทฤษฎี เป็นการปูความรู้ให้ผู้เข้าอบรมเข้าใจความต้องการของกลุ่มพึ่งพิงอย่างละเอียด จำนวน 140 ชั่วโมงที่วิทยาลัยพยาบาล 

2.การอบรมภาคทดลอง เป็นการให้ผู้อบรมได้ทดลองดูแลกลุ่มพึ่งพิงในเบื้องต้น เช่น การตรวจร่างกาย การอาบน้ำ การจัดท่า และการปฐมพยาบาลเบื้องต้น

3.การอบรมภาคปฏิบัติ เป็นการให้ผู้เข้าอบรมได้ทำงานจริงภายใต้การดูแลของผู้เชี่ยวชาญในสถาบันฯ เป็นเวลา 2 สัปดาห์ โดยจะได้ลงมือปฏิบัติจริงกับกลุ่มผู้ที่ต้องการได้รับการพึ่งพึงอย่างเด็กอ่อน ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยติดเตียง 

เมื่อกลุ่มเป้าหมายเรียนรู้จนครบทุกหลักสูตร และสามารถลงพื้นที่ไปดูแลกลุ่มที่ต้องการได้รับการพึ่งพิงเองได้ จะส่งผลให้พวกเขามีรายได้จากการจ้างงาน เกิดการปฏิสัมพันธ์ที่ดีของคนในชุมชน มีการไปมาหาสู่กันไปจนกระทั่งเกิดภาพที่ชุมชนสามารถดูแลกันเองได้

ในการจัดทำโครงการฯ ครั้งนี้ทำให้เห็นภาพความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่ใกล้ชิดกับชุมชน โดยมีสถานพยาบาลถึง 15 แห่ง ที่เปิดรับผู้อบรมให้เข้าไปฝึกฝน ซึ่งในอนาคตสถานพยาบาลเหล่านี้ก็จะสามารถจ้างงานกลุ่มเป้าหมายที่ผ่านการอบรมได้ต่อไป รวมถึงโครงการยังได้ประสานกับหน่วยงานเอกชนเพื่อเพิ่มพื้นที่รองรับแรงงานผู้ดูแลที่จบหลักสูตรไปแล้วด้วย ทำให้โครงการพัฒนาทักษะฯ ของม.นครพนมนี้ มีความครบวงจรในแง่ของการสร้างทักษะที่ตอบความต้องการของชุมชน ไปจนถึงการสร้างงานเพื่อแก้ปัญหาแรงงานในพื้นที่อีกด้วย

หากกลุ่มเป้าหมายเรียนรู้จนครบทุกหลักสูตร  สามารถลงพื้นที่ไปดูแลกลุ่มที่ต้องการได้รับการพึ่งพิงเองได้ จะส่งผลให้พวกเขามีรายได้จากการจ้างงาน เกิดการปฏิสัมพันธ์ที่ดีของคนในชุมชน มีการไปมาหาสู่กันไปจนกระทั่งเกิดภาพที่ชุมชนสามารถดูแลกันเองได้

The post ม.นครพนมพัฒนาอาชีพผู้ว่างงานให้มีทักษะสามารถดูแลกลุ่มที่ต้องการได้รับการพึ่งพิง ช่วยหมุนเวียนรายได้ในพื้นที่ first appeared on กสศ..

ตำบลแม่พลู อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ มีพื้นที่อุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม โดยพวกเขานิยมทุเรียน ลางสาด ลองกอง ซึ่งถือเป็นพืชเศรษฐกิจที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคเป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะในประเทศหรือต่างประเทศ อย่างไรก็ดี สิ่งที่เกิดขึ้นจากการที่มีผู้บริโภคจำนวนมาก คือการที่ผลไม้เหล่านั้นกลายเป็นขยะอินทรีย์ โดยเฉพาะเปลือกทุเรียน 

ด้วยเหตุนี้ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม ซึ่งมีเป้าประสงค์สำคัญ ได้แก่ การคำนึงถึงเรื่องการลดปริมาณขยะในชุมชน ผ่านการนำมาใช้ให้เกิดประสิทธิภาพมากที่สุด รวมถึงมีความเชี่ยวชาญในด้านการพัฒนาท้องถิ่นให้ยั่งยืนผ่านการบูรณาการความรู้ควบคู่กับการทำงานเชิงพื้นที่ จึงได้นำเปลือกทุเรียนที่ชุมชนเหลือทิ้งมาสร้างรายได้ ผ่านการร่วมมือกับเทศบาลตำบลแปรรูปเปลือกทุเรียนที่ไม่มีประโยชน์มาเป็นกระถางชีวภาพจากเปลือกทุเรียน ซึ่งสามารถช่วยลดขยะในพื้นที่ได้ถึง 2-3 ตันต่อวัน กล่าวคือ เปลือกทุเรียนจำนวน 25 กิโลกรัมสามารถผลิตกระถางได้ 3 ใบ และในหนึ่งวันชาวบ้านสามารถผลิตกระถางได้ประมาณ 30 ใบ 

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ชุมชนยังขาดคือองค์ความรู้ด้านการจัดการตลาดออนไลน์ การสร้างแบรนด์สินค้า การพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้เหมาะสมต่อการขาย ‘โครงการพัฒนาทักษะอาชีพเพื่อผลิตกระถางชีวภาพเปลือกทุเรียนสู่การสร้างรายได้ในพื้นที่ตำบลแม่พูล อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์’ จึงถือกำเนิดขึ้น เพื่อพัฒนาทักษะอาชีพในการผลิตกระถางชีวภาพเปลือกทุเรียนให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด กล่าวคือ การพัฒนาด้านองค์ความรู้ทั้งหมด เพื่อให้จุดแข็งของชุมชนมีความยิ่งกว่าเดิมทั้งทางด้านวัตถุดิบ เครื่องมือ ภูมิปัญญา รวมถึงที่สำคัญที่สุดคือใจของคนในชุมชนที่อยากจะพัฒนาอาชีพจากต้นทุนที่มีอยู่นี้ให้เห็นผลมากที่สุด

โดยเบื้องต้น ทางโครงการฯ ได้คัดเลือกกลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่เข้าร่วมโครงการฯ เป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์การระบาดของโรคติดต่อโคโรน่า 2019 และผู้ขาดรายได้ในพื้นที่ เป็นหลัก จากนั้นจึงได้ออกแบบหลักสูตรต่างๆ ให้สอดคล้องกับเป้าหมายที่วางเอาไว้ ไม่ว่าจะเป็น การอบรมกระบวนการผลิตกระถางชีวภาพ การออกแบบผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ การอบรมการทำธุรกิจและตลาดออนไลน์ การให้ความรู้เรื่องการเงินและทักษะการทำงานเป็นทีม เพื่อตอบสนองความต้องการของคนในชุมชนให้ได้มากที่สุด 

และหากทุกกระบวนการเรียนรู้ต่าง ๆ ของโครงการฯ ประสบความสำเร็จ สามารถเกิดขึ้นได้อย่างแท้จริง จะส่งผลให้คนในชุมชนสามารถเป็นผู้ประกอบการการผลิตกระถางชีวภาพจากเปลือกทุเรียนได้ตามมาตรฐานสินค้าที่ตลาดต้องการ สามารถนำผลิตภัณฑ์ไปวางจำหน่ายที่ร้านของฝากหรือขายผ่านช่องทางออนไลน์เองได้ เกิดคู่มือการพัฒนาทักษะอาชีพผลิตภัณฑ์กระถางชีวภาพเปลือกทุเรียน และต่อยอด ส่งต่อความรู้อย่างเป็นแบบแผนสำหรับผู้ประกอบการมือใหม่หรือสามารถแจกจ่ายให้กับผู้ที่สนใจได้ต่อไปในอนาคต และยังไม่รวมถึงการเกิดกลุ่มอาชีพผู้ผลิตผลิตภัณฑ์กระถางปลูกต้นไม้ชีวภาพจากเปลือกทุเรียนขึ้นโดยเฉพาะ

สิ่งเหล่านี้คือหมุดหมายสำคัญและเป็นเครื่องยืนยันได้ว่า หากสิ้นสุดโครงการฯ แล้ว คนในพื้นที่จะยังมีกลุ่มอาชีพนี้เป็นแหล่งเรียนรู้ให้คำปรึกษา ส่งต่อความรู้และสะท้อนสู่การเป็นชุมชนที่เข้มแข็งพึ่งพาตนเองได้

เพราะชุมชนมีจุดแข็งอยู่ที่ความพร้อมทั้งทางด้านวัตถุดิบ เครื่องมือ ภูมิปัญญาและที่สำคัญที่สุดคือใจของคนในชุมชนที่อยากจะพัฒนาอาชีพจากต้นทุนที่มีอยู่นี้ให้เห็นผลมากที่สุด

The post มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ชูเปลือกทุเรียนเงินล้าน สร้างกระถางชีวภาพนำรายได้เข้าสู่ตำบลแม่พูล จังหวัดอุตรดิตถ์ first appeared on กสศ..

อย่างเช่นเรือนจำจังหวัดหนองบัวลำภู ที่ต้องหากิจกรรมพัฒนาอาชีพให้ผู้ต้องขังฝึกระหว่างต้องโทษ เพื่อหารายได้และมีทักษะอาชีพติดตัวไว้ใช้ในอนาคตได้ โดยเรือนจำฯ ได้ร่วมมือกับวิทยาลัยชุมชนหนองบัวลำภู สถาบันจัดการศึกษาและเผยแพร่องค์ความรู้ตามความต้องการของชุมชน เพื่อพัฒนาอาชีพ สร้างงาน สร้างรายได้และสร้างชุมชนเข้มแข็ง เน้นการพัฒนาคนทุกช่วงวัยรวมถึงคนที่ขาดโอกาสทางการศึกษา จัดตั้ง ‘โครงการพัฒนาทักษะอาชีพผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดหนองบัวลำภู’ เพื่อให้ผู้ต้องขังมีความรู้และทักษะในการนำของที่เป็นอัตลักษณ์ท้องถิ่นมาผลิตขายเพื่อสร้างรายได้ตั้งแต่อยู่ในเรือนจำและเมื่อพ้นโทษก็จะมีทุนตั้งต้นควบคู่กับการมีความรู้นำไปพัฒนาชีวิตของตัวเองและครอบครัวได้

จากความตั้งใจที่ต้องการการสร้างโอกาสเพื่อไม่ให้ผู้ต้องขังไม่กลับไปกระทำผิดซ้ำ โครงการฯ จึงได้นำองค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น ซึ่งเป็นสิ่งใกล้ตัวพวกเขามาออกแบบเป็นหลักสูตรการสร้างอาชีพทั้งหมด 6 หลักสูตรผ่านการนำอัตลักษณ์ดั้งเดิมท้องถิ่นของจังหวัดหนองบัวลำภูมาใช้ ได้แก่ การผลิตไม้กวาดดอกหญ้าจิ๋ว, การผลิตไม้กวาดทางมะพร้าวจิ๋ว, การผลิตพวงกุญแจไม้กวาดดอกหญ้า, การผลิตพวงกุญแจไม้กวาดทางมะพร้าว, การผลิตพวงกุญแจฉลามไฮโบดอนท์และการผลิตกระเป๋าหอยหิน 

โดยกลุ่มเป้าหมายจะได้ประยุกต์ใช้องค์ความรู้ต่าง ๆ รวมกับความคิดสร้างสรรค์ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เพื่อดึงดูดความสนใจจากกลุ่มลูกค้า โดยเฉพาะหากผู้บริโภครู้ว่าว่าเป็นฝีมือของชาวเรือนจำ ก็จะส่งผลให้เกิดความต้องการสนับสนุนผ่านช่องทางการขายเดิมของทางเรือนจำ ได้แก่ ร้านกาแฟ ซึ่งเป็นร้านค้าที่เปิดให้ผู้ต้องหาได้มาใช้บริการระหว่างรอเยี่ยมผู้ต้องหา อีกทั้งทางโครงการฯ ยังได้ติดต่อช่องทางการขายอื่น ๆ เพื่อกระจายผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น ตลาดในงานสำคัญของจังหวัด หรือช่องทางตลาดออนไลน์ที่เรือนจำฯ ได้จัดทำไว้แล้ว

เพราะสิ่งที่โครงการฯ มุ่งหวัง ไม่ใช่เพียงการที่ให้ผู้ต้องขังสามารถประกอบอาชีพ มีทักษะติดตัวแต่เพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการเสริมสร้างความมั่นใจและภูมิใจในตัวเองในการใช้ชีวิตต่อไปบนสังคมแห่งความเป็นจริงที่ผู้ต้องขังต้องกลับไปเผชิญอีกครั้งหลังจากออกจากเรือนจำ รวมถึงทางโครงการฯ ยังคาดหวังว่ากลุ่มเป้าหมายจะสามารถเป็นแกนนำสำคัญเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับรุ่นถัดไป 

อย่างไรก็ดี ผลจากการทำกิจกรรมนอกเหนือจากโครงการฯ ที่ผ่านมา ทางโครงการพบว่าหลังจากที่ผู้ต้องขังได้ร่วมกิจกรรมนั้นมีสภาพจิตใจดีขึ้นอย่างชัดเจน กล่าวคือ อยากกลับตัวเป็นคนที่ดีขึ้น รอโอกาสที่จะได้รับการพ้นโทษเพื่อไปปรับปรุงชีวิตให้มีคุณภาพและไม่อยากกระทำผิดซ้ำอีก และเมื่อพวกเขามีเป้าหมาย ก็อาจเป็นการการันตีได้ว่าในอนาคตพวกจะมีชีวิตที่ดีขึ้น ด้วยใจที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความต้องการหาช่องทางสร้างรายได้อย่างสุจริตและได้รับการยอมรับจากคนใกล้ตัว

เพราะสิ่งที่โครงการฯ มุ่งหวังไม่ใช่เพียงการที่ให้ผู้ต้องขังสามารถประกอบอาชีพ มีทักษะติดตัวแต่เพียงอย่างเดียวแต่รวมถึงการเสริมสร้างความมั่นใจ และภูมิใจในตัวเองในการใช้ชีวิตต่อไปบนสังคมแห่งความเป็นจริงที่ผู้ต้องขังต้องกลับไปเผชิญอีกครั้ง

The post วิทยาลัยชุมชนหนองบัวลำภูจัดโครงการสร้างโอกาส สร้างทักษะอาชีพ เพื่อให้ผู้ต้องขังในเรือนจำหนองบัวลำภู ป้องกันการทำผิดซ้ำ first appeared on กสศ..

ดังเช่นเกษตรกรในตำบลพรุพี ตำบลควนศรีและตำบลคลองปราบ อำเภอนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี ที่ได้รับผลกระทบจากการขาดแคลนน้ำในการเพาะปลูก ประสบปัญหาน้ำท่วมในฤดูฝน รวมไปถึงผลกระทบจากการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ทำให้เกิดมาตรการควบคุมต่างๆ ส่งผลให้ชาวบ้านไม่สามารถประกอบอาชีพและไม่สามารถส่งขายสินค้าได้ตามปกติ

สภาองค์กรชุมชนตำบลพรุพี หน่วยงานที่ทำงานใกล้ชิดและรู้จักพื้นที่เป็นอย่างดี เห็นถึงความลำบากของชาวบ้านและเล็งเห็นว่าพื้นที่ทำการเกษตรของทั้ง 3 ตำบล มีลักษณะที่แตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นพื้นที่ของตำบลพรุพีเป็นที่ราบลุ่มสลับกับที่ราบและเชิงเขา มีความอุดมสมบูรณ์และไม่ไกลจากตัวอำเภอ ตำบลควนศรีมีแม่น้ำตาปีไหลผ่าน จึงอุดมสมบูรณ์ไปด้วยปลาน้ำจืด แต่มักประสบปัญหาขาดแคลนน้ำและน้ำท่วม ในขณะที่ตำบลคลองปราบมีดินที่เหมาะต่อการทำสวนเงาะ ทุเรียน ยางพาราและมีลำห้วยไหลผ่านทำให้พื้นที่อุดมสมบูรณ์เช่นกัน 

จุดร่วมของทั้ง 3 พื้นที่จึงเป็นเรื่องต้นทุนทางการเกษตรที่มีประสิทธิภาพ เนื่องจากมีดินที่ดีและมีทางน้ำไหลผ่าน แต่อุปสรรคที่ยังมีคือตัวแรงงานในชุมชนเองยังขาดองค์ความรู้ในการจัดการปัญหาและการทำการเกษตรปลอดภัยอยู่ 

สภาองค์กรชุมชนฯ จึงได้จัดทำ ‘โครงการพัฒนาทักษะอาชีพทางการเกษตรสู่การพึ่งตนเองของเครือข่ายสภาองค์กรชุมชน อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี’ เพื่อพัฒนาทักษะความรู้การเกษตรแบบพึ่งพาตนเองและส่งเสริมอาชีพเกษตรกรให้กับคนในพื้นที่ โดยมีภาคีเครือข่ายหลายภาคส่วนเข้ามาช่วย ไม่ว่าจะเป็นจากภาครัฐที่เข้ามาสนับสนุนในเรื่องของทักษะความรู้ด้านการเกษตร ภาคเอกชนที่มุ่งพัฒนาในเรื่องการตลาด และภาควิชาการที่ให้ความรู้เรื่องการจัดทำบัญชีครัวเรือนกับคนในพื้นที่

โดยโครงการฯ ได้ร่วมกับชุมชนและภาคีเครือข่ายออกแบบหลักสูตรเกษตรกรรมตามความต้องการของชุมชน ได้แก่ การอบรมพัฒนาทักษะอาชีพการปลูกผักอินทรีย์ การเลี้ยงปลาและการเลี้ยงไก่ โดยมีการศึกษาดูงานนอกสถานที่และการจัดทำบัญชีครัวเรือนเป็นหลักสูตรเสริม เพื่อให้ชาวบ้านสามารถปรับใช้กับการประกอบอาชีพและชีวิตส่วนตัวได้อย่างครบถ้วน

เพราะสุดท้ายแล้วสิ่งที่โครงการฯ คาดหวังคือ การที่กลุ่มเป้าหมายมีความรู้และทักษะเพิ่มขึ้นจากกิจกรรมครั้งนี้ สามารถสร้างรายได้ลดรายจ่ายครอบครัวลง แก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้อย่างเป็นระบบรวมถึงรับมือกับภัยธรรมชาติได้เป็นอย่างดี และถ้าหากทั้งหมดนี้สามารถพัฒนาได้สำเร็จ จนกระทั่งชุมชนสามารถเป็นต้นแบบในการจัดสรรพื้นที่ มีศูนย์เรียนรู้ มีปราชญ์ชาวบ้านที่เป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นผู้นำให้กับพื้นที่ตนเองไปจนพื้นที่รอบข้างได้สำเร็จ ชุมชนก็จะมีความมั่นคงทางด้านอาหารเพราะมีผลผลิตที่ปลอดสารพิษกินเองในครัวเรือนและเหลือมากพอที่จะขายสร้างรายได้ มีการเกิดผู้ประกอบการรายใหม่ที่ทำการตลาดได้เองและส่งต่อองค์ความรู้ให้เยาวชนในพื้นที่ได้ สู่การสร้างชุมชนอย่างยั่งยืนด้วยตัวเองอย่างแท้จริง

จุดร่วมของทั้ง 3 พื้นที่จึงเป็นเรื่องต้นทุนทางการเกษตรที่มีประสิทธิภาพ เนื่องจากมีดินที่ดีและมีทางน้ำไหลผ่าน สภาองค์กรชุมชนฯ จึงได้จัดทำโครงการฯ เพื่อพัฒนาทักษะความรู้การเกษตรแบบพึ่งพาตนเองและส่งเสริมอาชีพเกษตรกรให้กับคนในพื้นที่

The post สภาองค์กรชุมชนตำบลพรุพีพัฒนาทักษะการเกษตรสู่การพึ่งพาตัวเองของคนใน 3 ชุมชนของจังหวัดสุราษฎ์ธานี first appeared on กสศ..

ชุมชนตำบลจอมปลวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม มีทุนทรัพยากรที่เอื้อต่อเกษตรกรรม เนื่องจากมีแหล่งน้ำจำนวนมาก มีน้ำจืดใช้ตลอดปี และสภาพดินอุดมสมบูรณ์ เกษตรกรในชุมชนส่วนใหญ่นิยมปลูกมะพร้าวเป็นอาชีพหลัก ส่งผลให้ชุมชนกลายเป็นแหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาด้านการเกษตรมากมาย เช่น ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านสารภี เป็นตัวอย่างการสร้างรายได้อย่างยั่งยืน ด้วยการใช้ประโยชน์ภายในพื้นที่ 1 ไร่ ผ่านการเกษตรแบบผสมผสาน การเลี้ยงสัตว์ การจัดการพลังงาน และการแปรรูปอาหาร อีกทั้งยังมีโรงเรือนปลูกผักกางมุ้งบ้านอาจารย์ เป็นแหล่งความรู้ด้านการปลูกผักอินทรีย์ การป้องกันแมลงด้วยวิธีกล การทำแปลงผักและมุ้งกันแมลงราคาประหยัดด้วยวัสดุในท้องถิ่น 

แต่จากสถานการณ์โควิด-19 ปีที่ผ่านมา ถาโถมผลกระทบจนชาวบ้านไม่อาจตั้งตัวทัน มีผู้ได้รับผลกระทบจากการค้าขายผลผลิตทางเกษตรไม่ได้เป็นจำนวนมาก สมัชชาสุขภาพแห่งชาติ (สช.) สนับสนุนให้สภาองค์กรชุมชนตำบลจอมปลวก จังหวัดสมุทรสงคราม จัดเวทีถอดบทเรียนจากสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 เพื่อเฟ้นหาธรรมนูญชุมชนสำหรับป้องกันผลกระทบจากวิกฤติดังกล่าว โดยผลลัพธ์คือแกนนำชุมชนได้ข้อตกลงร่วมกัน ว่าควรมุ่งพัฒนาความมั่นคงทางอาหาร ปลูกผักปลอดภัยเป็นอาชีพเสริม เพราะมีตลาดรองรับผลผลิตอย่างแน่นอน ทั้งยังกลายเป็นที่มาของ “โครงการพัฒนาทักษะอาชีพ การปลูกผักปลอดภัยในพื้นที่ตำบลจอมปลวก จังหวัดสมุทรสงคราม” 

ในเริ่มต้นนั้นทางคณะทำงานเล็งเห็นว่า สวนมะพร้าวของเกษตรกรในชุมชนยังมีพื้นที่ว่าง สามารถปลูกผักสวนครัวหรือผักพื้นบ้านไว้บริโภคหรือจำหน่าย เพิ่มรายได้ให้ครอบครัว ซึ่งสอดคล้องกับตลาดผู้บริโภคในปัจจุบัน ที่ต้องการบริโภคผักที่ปลูกโดยกรรมวิธีที่ปลอดภัย ดังนั้น คณะทำงานจึงมุ่งเป้าไปที่ผู้มีรายได้น้อยและผู้เปราะบางที่ขาดอากาสทางเศรษฐกิจ จำนวน 52 คน จากพื้นที่ชุมชนตำบลจอมปลวกตั้งแต่หมู่ที่ 1 ถึง 7 

ทั้งนี้ โครงการจะนำทุนความรู้และทุนทรัพยากรของชุมชนที่มีอยู่ดั้งเดิม มาผสานรวมกับกระบวนการเรียนรู้และพัฒนาทักษะการผลิตผักปลอดภัย ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ เริ่มจากการเตรียมดินและเมล็ดพันธุ์ ควบคู่กับการสาธิตการทำแปลงผักปลอดภัยในสวนมะพร้าว ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากภาคีเครือข่ายมากมาย อาทิ สภาองค์กรชุมชนตำบลจอมปลวก องค์การบริหารส่วนตำบลจอมปลวก บริษัทประชารัฐรักษามัคคี และสมาพันธ์เกษตรกรรมยั่งยืน สมุทรสงคราม

และเมื่อกระบวนการต้นน้ำอย่างทักษะการผลิตราบรื่น ขั้นตอนต่อไปก็คือการออกแบบบรรจุภัณฑ์ การประชาสัมพันธ์ และการจัดจำหน่าย ซึ่งคณะทำงานเน้นการเสริมสร้างองค์ความรู้ด้านตลาดออนไลน์เป็นหลักผ่านการอบรมวิธีผลิตวิดีโอเพื่อประชาสัมพันธ์และส่งเสริมการขาย บนเพจเฟซบุ๊กและแอปพลิเคชั่นไลน์ 

หากโครงการนี้ประสบความสำเร็จ กลุ่มเป้าหมายซึ่งเป็นผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และผู้ด้อยโอกาส จะมีอาชีพเสริมที่ช่วยเพิ่มรายได้จากอาชีพหลักอย่างมั่นคง โดยไม่ต้องออกไปทำงานข้างนอก ทำให้ครอบครัวอยู่พร้อมหน้า ส่งผลให้ชุมชนมีความเข้มแข็ง และมีความมั่นคงด้านอาหารพร้อมสู้สถานการณ์โควิด-19 อย่างยั่งยืน ตามวิธีคิดการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากแบบ BCG Model กล่าวคือ เกิดเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียนในท้องถิ่น และระบบนิเวศน์ที่ยั่งยืนด้วยเศรษฐกิจสีเขียว

เริ่มต้นนั้นทางคณะทำงานเล็งเห็นว่า สวนมะพร้าวของเกษตรกรในชุมชนยังมีพื้นที่ว่าง สามารถปลูกผักสวนครัวหรือผักพื้นบ้านไว้บริโภคหรือจำหน่าย เพิ่มรายได้ให้ครอบครัว ซึ่งสอดคล้องกับตลาดผู้บริโภคในปัจจุบันที่ต้องการบริโภคผักที่ปลูกโดยกรรมวิธีที่ปลอดภัย

The post สภาองค์กรชุมชนตำบลจอมปลวกสมุทรสงคราม พัฒนาทักษะอาชีพปลูกผักปลอดภัย เสริมสร้างความมั่นคงทางอาหาร สู้โควิด-19 first appeared on กสศ..

สืบเนื่องจากประเด็นการหยุดชะงักของโครงการต่างๆ กลายเป็นกระตุ้นให้เกิดการรวมตัวเป็นกลุ่มของชุมขึ้นใหม่อีกครั้ง ในชื่อ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนพัฒนาคนสร้างอาชีพ จังหวัดสตูล ซึ่งเมื่อชุมชนเป็นคนคิดเอง ริเริ่มเอง ด้วยความตั้งใจอย่างแรงกล้าแล้ว ก็จะทำให้คนในชุมชนสามารถขับเคลื่อนโครงการต่างๆ ได้ต่อไป แม้จะไม่มีทุนเข้ามาสนับสนุนแล้วก็ตาม 

ด้วยเหตุนี้ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนพัฒนาคนสร้างอาชีพ จึงจัดทำ “โครงการพัฒนาทักษะอาชีพวิถีชุมชน” ขึ้น โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาวิธีคิดและวิธีทำงาน เพื่ออุดช่องว่างจากปัญหาที่เกิดขึ้นกับกลุ่มต่างๆ ในอดีต ผ่านการพัฒนาอาชีพให้คนในชุมชนเป็นหลัก และคัดสรรผู้มีความรู้ในชุมชน มาต่อยอดให้เกิดการเรียนรู้และพัฒนาทักษะใหม่ๆ 

ทว่า การพัฒนาอาชีพซึ่งเป็นหัวใจหลักของโครงการดังกล่าว ไม่สามารถที่จะเลือกพัฒนาเฉพาะสมาชิกฐานรากจากกลุ่มที่เคยมีแต่เดิมเท่านั้น เนื่องจากคณะทำงานเชื่อมั่นว่ากลุ่มเพื่อการพัฒนาอาชีพ ต้องพัฒนาอาชีพให้กับทุกคนที่สนใจ ไม่ว่าใครก็ควรได้รับโอกาสในการเข้าร่วมกระบวนการเพิ่มทักษะและพัฒนาอาชีพเช่นกัน จากเหตุผลดังกล่าว คณะทำงานจึงได้วางกลุ่มเป้าหมายไว้ที่ 100 คน จากพื้นที่ทั้งสามชุมชน

วิธีการดำเนินงานของโครงการ จะใช้การอบรมเชิงปฏิบัติการและมุ่งเน้นที่กลุ่มอาชีพช่างเป็นหลัก ซึ่งเป็นอาชีพหนึ่งที่ได้รับผลกระทบเป็นอย่างมาก ไม่ค่อยมีใครจ้างงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 เพราะการเชื้อเชิญคนแปลกหน้าเข้าบ้าน เป็นการเพิ่มอัตราเสี่ยงต่อการติดโรคโควิด-19 คณะทำงานจึงต้องคิดค้นหาวิธีพัฒนาอาชีพด้านนี้ ให้สอดรับกับสถานการณ์ปัจจุบันอย่างมีประสิทธิภาพ 

โดยเบื้องต้นนั้น การอบรมเชิงปฏิบัติการครั้งแรก จะเป็นการเสริมความรู้ด้านกฎหมายและมาตรการที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการทำงานช่างในแต่ละสาขา จากนั้นค่อยแยกเป็นการอบรมทักษะอาชีพในด้านต่างๆ ตามความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย เช่น การอบรมเกี่ยวกับการประกอบติดตั้งอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ การเพิ่มพูนทักษะด้านเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์และการสั่งการ และการควบคุมการทำงานของระบบอิเล็กทรอนิกส์ให้สามารถทำงานด้วยระบบสมาร์ต ในสายงานช่างไฟฟ้า โดยกระบวนการทั้งหมดจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคีเครือข่าย อาทิ ศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงาน จังหวัดสตูล กองทุนฟื้นฟูเกษตรกร จังหวัดสตูล และสำนักงานเกษตรอำเภอท่าแพ เป็นต้น 

หากโครงการนี้ประสบความสำเร็จ ทักษะอาชีพที่กลุ่มเป้าหมายเรียนรู้ จะช่วยให้พวกเขามีภูมิคุ้มกันที่ดี และสามารถนำองค์ความรู้ต่างๆ ไปประยุกต์เพื่อสร้างความมั่นคงให้ชีวิตได้อย่างยั่งยืน โดยที่ไม่ต้องกังวลว่า เมื่องบประมาณหมดไป กระบวนการต่างๆ จะหยุดชะงักซ้ำรอยเดิม เนื่องจากพวกเขามีความพร้อม และความสามารถที่จะขับเคลื่อนโครงการต่างๆ ต่อไปได้ด้วยตนเอง 

การหยุดชะงักของโครงการต่างๆ เมื่อหมดงบประมาณสนับสนุน กระตุ้นให้เกิดการรวมตัวเป็นกลุ่มของชุมชน ในชื่อกลุ่มวิสาหกิจชุมชนพัฒนาคนสร้างอาชีพ จังหวัดสตูล โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาวิธีคิดและวิธีทำงาน เพื่ออุดช่องว่างจากปัญหาที่เกิดขึ้นกับกลุ่มต่างๆ ในอดีต

The post วิสาหกิจชุมชนพัฒนาคนสร้างอาชีพ จังหวัดสตูล สร้างภูมิคุ้มกันให้กลุ่มเป้าหมาย สู่การพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน first appeared on กสศ..

ในอดีต “ส้มจุก” เป็นผลไม้ที่มีชื่อเสียงของอำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา เป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญที่เกษตรกรนิยมปลูกและสร้างชื่อเสียงให้อำเภอจะนะมาอย่างยาวนาน แต่ต่อมาเกษตรกรในพื้นที่ไม่นิยมปลูกเนื่องจากดูแลยาก และมีพืชเศรษฐกิจอย่างอื่นเข้ามาทดแทน เช่น ยางพารา ปาล์มน้ำมัน และพืชสวนอื่น ๆ ทำให้สวนส้มจุกมีจำนวนลดลง 

จากการเปลี่ยนไปปลูกพื้นเศรษฐกิจอย่างอื่นทำให้เกษตรกรที่มีภูมิปัญญาและความเชี่ยวชาญในการปลูก ขยายพันธุ์ และดูแลรักษาส้มจุกมีจำนวนลดลงตามกาลเวลา แต่ในปัจจุบัน ส้มจุกกลายเป็นผลไม้หายาก มีราคาสูงเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณกิโลกรัมละ 200 บาท (ประมาณ 5 ผลต่อ 1 กิโลกรัม) จึงเป็นพืชเศรษฐกิจที่น่าสนใจ เกษตรกรบางส่วนเริ่มหันมาสนใจปลูกส้มจุกเพิ่มขึ้น แต่ขาดองค์ความรู้ในการทำการเกษตรส้มจุก ทำให้อาชีพขยายพันธุ์ส้มจุกและดูแลสวนส้มจุกเป็นที่ต้องการอย่างมากของตลาดในเวลานี้ ประกอบกับสถานการณ์แพร่ระบาดของ โควิด-19 ทำให้แรงงานนอกระบบในพื้นที่ได้รับผลกระทบโดยตรง เนื่องจากไม่มีการจ้างงานเกิดขึ้น 

จึงเป็นโอกาสอันดีที่จะสร้างวิชาชีพเกษตรกรส้มจุกให้กับแรงงานที่ขาดโอกาสในการประกอบวิชาชีพ วิสาหกิจชุมชนส้มจุกจะนะ จึงได้จัดตั้ง “โครงการพัฒนาทักษะอาชีพการขยายพันธุ์และดูแลสวนส้มจุกในพื้นที่ 5 ตำบล อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา” เพื่อสร้างความรู้และทักษะในการประกอบอาชีพเกษตรกรส้มจุก ทั้งการขยายพันธุ์และการดูแลสวนส้มจุก นำไปสู่การเป็นแหล่งจำหน่ายกล้าพันธุ์หรือเป็นผู้ให้บริการดูแลสวนส้มจุก ซึ่งส่วนใหญ่แล้วกลุ่มเป้าหมายของโครงการฯ ดังกล่าวเป็นประชากรวัยแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส 

สำหรับในการออกแบบหลักสูตรการอบรมผู้เข้าร่วมจะได้เรียนรู้ การขยายพันธุ์และดูแลสวนส้มจุก โดยมีทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติควบคู่กันตลอดระยะเวลา 5 วัน และยังมีการมอบเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับใช้ในการประกอบอาชีพเพื่อเป็นต้นทุนอีกด้วย

โดยทางโครงการได้รับการสนับสนุนและความร่วมมือจากองค์กรทั้งในด้านองค์ความรู้ทางการเกษตรและการดำเนินโครงการ ไม่ว่าจะเป็น สำนักงานเกษตรอำเภอจะนะที่ให้การสนับสนุนบุคลากรและองค์ความรู้ด้านการเกษตร องค์การบริหารส่วนตำบลแคที่ให้การสนับสนุนและอำนวยความสะดวกด้านอาคารสถานที่และการบริหารจัดการเชิงนโยบาย สุดท้ายคือ ผู้ประกอบการสวนส้มจุกจะนะที่ช่วยสนับสนุนพื้นที่สวนสำหรับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 

เมื่อโครงการสิ้นสุดลงทางโครงการฯ คาดหวังว่า กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการจะต้องมีความรู้และทักษะในการเกษตรส้มจุก สามารถประกอบอาชีพ มีรายได้ที่มั่นคงและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น พร้อมทั้งสามารถสร้างเครือข่ายเกษตรกรส้มจุกในระดับอำเภอ ระดับจังหวัด และระดับประเทศในท้ายสุด

“ส้มจุก” เป็นผลไม้เฉพาะถิ่นที่หารับประทานได้ไม่ง่ายในปัจจุบัน เพราะเพียงแค่เริ่มออกผลก็ถูกจับจองคาต้นเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ซึ่งส้มจุกที่ขึ้นชื่อที่สุดในประเทศ ก็ต้อง “ส้มจุกจะนะ” ที่ปลูกในสวนอำเภอจะนะเท่านั้น

The post วิสาหกิจชุมชนส้มจุกจะนะ ชู ‘ส้มจุก’ ผลไม้เฉพาะถิ่นเป็นสินค้าประจำชุมชน ช่วยฟื้นคืนเศรษฐกิจในอำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา first appeared on กสศ..