แต่เมื่อเวลาและยุคสมัยที่เปลี่ยนไป ชุมชนไม่สามารถอยู่อย่างโดดเดี่ยวได้ต้องมีการติดต่อสื่อสารกับโลกภายนอกและพึ่งพาอาศัยกัน ดังนั้นการพัฒนาความรู้และทักษะในการนำผลผลิตจากไร่หมุนเวียน ได้แก่ พืชผักอินทรีย์ให้เป็นสินค้าเพื่อออกขายและสร้างรายได้ให้ชุมชนจึงเป็นเรื่องที่ควรตระหนักมากยิ่งขึ้น ภายใต้เงื่อนไขของชุมชนคือ ชุมชนต้องรักษาการทำการเกษตรแบบไร่หมุนเวียนให้ยังคงอยู่ เพื่อให้ธรรมชาติและระบบนิเวศยังอุดมสมบูรณ์เช่นเดิม อีกทั้งยังต้องให้ความใส่ใจในเรื่องของความสมดุลระหว่างธรรมชาติ สิ่งเหนือธรรมชาติและคน เพื่อให้ทุกอย่างอยู่ร่วมกันได้ 

เครือข่ายเยาวชนเบ๊อะบละตู เป็นเครือข่ายที่ประกอบด้วยชาวชุมชนทั้งหมด 2 ตำบล 6 หมู่บ้าน รวมตัวกันเพื่อให้เด็กและเยาวชนในพื้นที่มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกันในเรื่องของการจัดการดูแลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นแนวคิดของการจัดการระบบไร่หมุนเวียน เครือข่ายฯ จึงได้จัดตั้ง ‘โครงการการส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อสร้างระบบการแลกเปลี่ยนและจำหน่ายผลผลิตจากไร่หมุนเวียนของเครือข่ายเยาวชนปกาเกอะญอเบ๊อะบละตู’ ขึ้นเพื่อฝึกฝนให้เยาวชนกลุ่มเป้าหมายเป็นผู้นำในการพัฒนาเศรษฐกิจในพื้นที่โดยใช้ภูมิปัญญาดั้งเดิมอย่างระบบการเกษตรไร่หมุนเวียนเป็นพื้นฐาน ให้เยาวชนมีทักษะความรู้ด้านการจำหน่ายสินค้าชุมชนรวมถึงมีการจัดการเกษตรอย่างเป็นระบบ

โครงการฯ ได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในการช่วยเหลือเยาวชนกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการเพิ่มทักษะตนเองในการเป็นผู้นำเพื่อพัฒนาชุมชนให้มีรายได้เข้ามาเพิ่มมากขึ้น รวมถึงมุ่งเน้นเพิ่มศักยภาพของการพัฒนาที่ยั่งยืน ผ่านการนำภูมิปัญญาไร่หมุนเวียนของบรรพบุรุษมาให้คนรุ่นใหม่เรียนรู้และสืบสานอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ดีงาม ทั้งยังเป็นการนำไปสู่การมีชีวิตที่ดี ชุมชนเข้มแข็งและสามารถพึ่งพาตนเองได้ 

โครงการฯ จึงได้ออกแบบหลักสูตรมารองรับความต้องการของกลุ่มเป้าหมายไม่ว่าจะเป็นการให้ความรู้เรื่องระบบการแลกเปลี่ยนและจำหน่าย การกำหนดอัตราการแลกเปลี่ยนและจำหน่าย การสื่อสารผ่านระบบออนไลน์และไม่ต้องพึ่งพ่อค้าคนกลาง ไปจนถึงการจัดการระบบบัญชี 

เพื่อให้เยาวชนทุกคนมีองค์ความรู้ครบถ้วนในการร่วมกันพัฒนาชุมชนต่อไป และที่สำคัญที่สุดคือเยาวชนจะได้ไม่ลืมรากเหง้าที่ดีของตนเองและพยายามสืบทอดให้คงอยู่นานเท่านาน

โครงการฯ ได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในการช่วยเหลือเยาวชนกลุ่มเป้าหมายผ่านการนำภูมิปัญญาไร่หมุนเวียนของบรรพบุรุษมาให้คนรุ่นใหม่เรียนรู้และสืบสานอนุรักษ์

The post เครือข่ายเยาวชนเบ๊อะบละตู สร้างป่ายั่งยืนผ่านการแลกเปลี่ยนผลผลิตจากไร่หมุนเวียน first appeared on กสศ..

มูลนิธิไทยรักษ์ป่า มองเห็นถึงศักยภาพในการพัฒนาชุมชน จึงก่อตั้ง ‘โครงการการส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาอาชีพกลุ่มวิสาหกิจไผ่’ เพื่อส่งเสริมการปลูกไผ่และทำให้บ้านแม่ยางส้านเป็นพื้นที่นำร่อง โดยมีกลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมโครงการทั้งหมด 50 คน โดยมาจากพื้นที่ อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ร่วมกัน จำนวน 3 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลท่าผา สำนักงานเกษตรอำเภอแม่แจ่ม และกลุ่มวิสาหกิจไผ่เงินล้าน บ้านแม่ยางส้าน

นอกจากนี้อีกหนึ่งเหตุผลที่มูลนิธิสนใจจะเข้ามาพัฒนาชุมชน เพราะเห็นว่าแม้ชุมชนจะต้องเผชิญกับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว แต่ส่วนหนึ่งของพวกเขาก็ยังคงรักษาภูมิปัญญาและวัฒนธรรมเดิมของตนเอาไว้ได้เป็นอย่างดี เพราะมีพวกเขารียนรู้จากปัญหาที่เกิดขึ้น และมีความต้องการที่จะปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตให้กลับไปอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างสมดุล

โครงการฯ ได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งกับ ‘กลุ่มวิสาหกิจไผ่เงินล้าน บ้านแม่ยางส้าน’ ต้นทุนทางอาชีพเดิมที่ชุมชนมีอยู่ ให้เกิดความเข้มแข็งมากขึ้น ที่เด่นชัดที่สุดคือการส่งเสริมให้พวกเขามีองค์ความรู้เกี่ยวกับการปลูกไผ่มากกว่าเดิม และเพิ่มความสามารถในการแข่งขันทางการตลาด ผ่านการจัดอบรมโดยผู้เชี่ยวชาญและภาคีเครือข่ายที่โครงการมี โดยมุ่งหวังตั้งแต่ต้นทางอย่างกระบวนการปลูกไผ่ที่ไม่ก่อให้เกิดการรุกล้ำผืนป่า ผ่านการปลูกพืชที่หลากหลายและเกื้อกูลกัน การเพาะพันธุ์ การจัดการกับไผ่เช่น การตัด การแช่น้ำ และการเผาไม้ไผ่ ไปจนถึงการออกแบบผลิตภัณฑ์หลายรูปแบบเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ไม่ว่าจะเป็น การทำหลังคาจากไม้ไผ่ การทำเฟอร์นิเจอร์อย่างแคร่และเตียงไม้ไผ่ รวมถึงของใช้ในชีวิตประจำวันอย่างแก้วน้ำ ช้อน และหลอด ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการสร้างอาชีพสร้างรายได้ให้กับชุมชนในอนาคต

‘เราเชื่อว่าหากชาวชุมชนพร้อมมากเท่าไรก็จะยิ่งเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้มากเท่านั้น ทั้งยังเป็นการช่วยกันรักษาผืนป่า แหล่งสร้างรายได้ของพวกเราเอาไว้ ส่งต่อให้ลูกหลานทำกินต่อไป โดยยึดหลักแนวคิดที่ว่า คนอยู่ได้ ป่าก็อยู่ได้ พวกเราก็มีความมั่นคงในระยะยาว มีกระบวนการบริหารรายได้และจัดการทรัพยากรธรรมชาติได้ด้วยตัวเอง” หนึ่งในสมาชิกโครงการฯ กล่าว

ในภายภาคหน้าแม้โครงการฯ จะสิ้นสุดการอบรมแล้ว แต่ถ้าชุมชนยังมีจุดหมายร่วมกันคือความพร้อมที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเอง ตั้งใจที่จะปรับเปลี่ยนไปสู่ระบบเกษตรกรรมแบบผสมผสาน มีภูมิปัญญาดั้งเดิมในการรักษาและอยู่ร่วมกับธรรมชาติ และที่สำคัญคือมีโอกาสเข้าถึงการพัฒนา สิ่งเหล่านี้จึงประกอบกันเป็นการต่อยอดที่สำคัญให้กับชุมชนต่อไป เพื่อสร้างผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมจากคุณภาพชีวิตที่ดีและรายได้ที่เพิ่มขึ้นจากการลงมือทำจริงของพื้นที่นำร่องนี้ สู่การสร้างแรงจูงใจในการขยายความต้องการเข้าร่วมโครงการฯ ของคนอื่น ๆ ในชุมชน และเป็นต้นแบบในการนำไปเป็นแนวทางให้กับชุมชนข้างเคียงที่ประสบปัญหาในบริบทที่คล้ายกันได้

The post มูลนิธิไทยรักษ์ป่าร่วมต่อยอด ‘ไผ่’ ความหวังใหม่ของเกษตรกรบ้านแม่ยางส้าน ที่จะช่วยให้ป่าและคนในชุมชนอยู่ร่วมกันได้อย่างสมดุล first appeared on กสศ..