ทว่า การปลูกข้าวโพดก็มาพร้อมกับราคาที่ต้องจ่าย ตั้งแต่การซื้อเมล็ดพันธุ์ทุกฤดูกาล เพราะไม่สามารถเก็บไว้ปลูกเองได้ ต้องซื้อปุ๋ยกับยากำจัดศัตรูเสริม อีกทั้งยังใช้พื้นที่สำหรับปลูกกว้าง ทำให้เกิดค่าใช้จ่ายด้านแรงงานและเครื่องจักรเพิ่มขึ้น ศูนย์การเรียนรู้โจ้โก้ จังหวัดน่าน จึงผลักดันให้เกษตรกรมีหนทางครอบครองเมล็ดพันธุ์ เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารให้ชุมชน เกิดเป็นโครงการเพิ่มศักยภาพทักษะความรู้สู่ผู้มีรายได้น้อย ตำบลเมืองจัง อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน 

อนงค์ อินแสง ผู้รับผิดชอบโครงการ เล่าว่า โครงการนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างอาชีพให้ผู้มีรายได้น้อย และต้องการปรับวิถีการเกษตรแบบใช้สารเคมี และเกษตรเชิงเดี่ยว ให้เป็นวิถีเกษตรทางเลือก ซึ่งให้ความสำคัญกับการที่คนในชุมชนเข้าถึงทรัพยากรในพื้นที่ “ถ้าเขาเข้าใจเรื่องอำนาจและการควบคุม ตั้งแต่เมล็ดพันธุ์ ปุ๋ย ยากำจัดศัตรูพืช เครื่องจักร หรือแม้กระทั่งน้ำ ก็จะทำให้เขามีทางเลือกมากขึ้น ไม่ต้องกู้เงินจำนวนมากเพื่อซื้อปัจจัยการผลิตเหล่านี้อีกต่อไป” อนงค์กล่าว

กระบวนการอบรมจะเน้นที่ความสนใจของกลุ่มเป้าหมายเป็นหลัก ซึ่งมีจำนวน 60 คน และเพิ่มขึ้นอีก 15 คน ระหว่างที่ดำเนินการ โดยมีทั้งผู้สูงอายุและเยาวชนผสมกัน ทั้งนี้ การอบรมจะแบ่งเป็น 3 หลักสูตร ดังนี้ (1) หลักสูตรเพาะกล้า (2) หลักสูตรทำปุ๋ยหมัก และ (3) หลักสูตรช่างชุมชน 

หลักสูตรเพาะกล้าเน้นให้ความรู้เรื่องเมล็ดพันธุ์ ไปจนถึงการเพาะพันธุ์ข้าว พริก มะเขือ และพืชผักพื้นบ้าน เพื่อเสริมความรู้เชิงวิชาการให้กลุ่มเป้าหมาย ซึ่งจะช่วยลดความผิดพลาดจากการเพาะพันธุ์ โดยอนงค์อธิบายว่า “เราจะเพาะเหมือนสมัยพ่ออุ้ย แม่อุ้ย ที่เอาผักสลัดเทลงกระบะแล้วจิ้มๆ ลงไปไม่ได้ เพราะเมล็ดผักสลัดซองนึงมีไม่กี่เมล็ด แถมราคาแพง เราต้องค่อยๆ คัดทีละเมล็ด และใช้ความรู้วิทยาศาสตร์มาเสริมว่า เพาะอย่างไรถึงจะงอกร้อยเปอร์เซ็นต์”

ส่วนหลักสูตรทำปุ๋ยหมักมีเป้าหมายเพื่อลดต้นทุนค่าปุ๋ย ลดการใช้สารเคมี และเป็นการสนับสนุนวิถีเกษตรอินทรีย์ วัตุดิบที่ใช้หมักคือพืชสดที่หาได้ในท้องถิ่น ซึ่งหลักสูตรนี้ได้รับการสนับสนุนจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหลักสูตรสุดท้ายคือหลักสูตรช่างชุมชน ซึ่งเป็นทักษะนอกเหนือจากการเกษตร เนื่องจากคณะทำงานต้องการเพิ่มองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมให้กลุ่มเป้าหมาย จึงเกิดเป็นหลักสูตรช่างประดิษฐ์เตาเผาถ่าน และช่างซ่อมบำรุงอุปกรณ์โซลาร์เซลล์

นอกจากหลักสูตรทั้งสามแล้ว คณะทำงานยังเพิ่มเนื้อหาด้านการตลาดออนไลน์ การออกแบบบรรจุภัณฑ์ รวมถึงการวางแผนธุรกิจ ด้วยการร่วมมือกับองค์กรต่างๆ ในท้องถิ่นจังหวัดน่าน เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายสามารถต่อยอดแปลงเกษตรอินทรีย์ของตนเอง สู่การเป็นเจ้าของกิจการในอนาคตได้อย่างยั่งยืน 

สิ่งหนึ่งที่เห็นได้ชัดหลักจากดำเนินโครงการก็คือ กลุ่มเป้าหมายมีทักษะอาชีพเพิ่มขึ้น มีมุมมองต่อการเกษตรเปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้น และกระตุ้นให้เกิด ‘เกษตรกรหน้าใหม่’ ที่พร้อมจะช่วยพัฒนาและยกระดับเกษตรกรรมในท้องถิ่นให้ปลอดภัย มีคุณภาพ และสร้างรายได้ให้คนในชุมชน 

รัชนีวรรณ เงานอ อายุ 43 ปี หนึ่งในกลุ่มเป้าหมาย เคยทำงานเป็นพนักงานโรงงานและห้างสรรพสินค้าในกรุงเทพฯ ก่อนจะผันตัวมาเป็นเกษตรกรในชุมชน เธอเล่าว่า แม้ว่าการปลูกข้าวจะเป็นเรื่องยาก เพราะไม่เคยทำมาก่อน แต่เธอก็ไม่ยอมแพ้ พอเข้ามาเรียนรู้ในโครงการก็ค่อยๆ ได้นำองค์ความรู้มาปรับใช้จนสามารถปลูกพืชเพื่อเลี้ยงตัวเองได้ ดังที่รัชนีวรรณกล่าวว่า “พอคลุกคลีอยู่ตรงนี้นานๆ ก็สามารถแก้ปัญหาดินแข็งได้ ด้วยการใช้โดโลไมต์ (สารปรับสภาพดิน คล้ายปูนขาว) ปรับดินก่อน และใช้ปุ๋ยหมักที่ทำเองบำรุงดิน” 

นอกจากปัญหาเรื่องความซับซ้อนด้านการเพาะปลูกแล้ว อีกหนึ่งปัญหาที่รัชนีวรรณพบก็คือ ความไม่เข้าใจจากผู้สูงอายุ ที่อุตส่าห์ส่งไปเรียนตั้งไกล สุดท้ายกลับมาทำเกษตรกรรมที่บ้าน ซึ่งต้องอาศัยการปรับตัวและพิสูจน์ให้ผู้สูงอายุเห็นว่า การกลับมาทำงานที่บ้านนั้นสร้างรายได้ที่พอเลี้ยงชีพได้จริง โดยรัชนีวรรณเชื่อว่า “โอกาสในการพัฒนาวิถีเกษตรอินทรีย์ ขึ้นอยู่กับการเชื่อมโยงความรู้ระหว่างคนต่างรุ่น คนรุ่นเก่ามักมองว่าผักชนิดนี้ปลูกได้แค่ฤดูนี้ แต่คนรุ่นใหม่เขาจะรู้จักใช้เครื่องมือมาช่วย เช่น ระบบโรงเรือน ระบบน้ำ รู้จักใช้เทคโนโลยี เป็นสมาร์ตฟาร์มเมอร์ (Smart Farmer)” 

ด้วยเหตุนี้ โครงการนี้จึงเปรียบเสมือนกาวที่เชื่อมประสานความสัมพันธ์ระหว่างคนรุ่นต่างๆ ในชุมชนให้แน่นแฟ้นขึ้น ผ่านการเปิดพื้นที่ให้แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ จนเกิดกระบวนการถ่ายทอดสู่กันและกัน และนำไปสู่การปฏิบัติจริง ซึ่งนอกจากจะช่วยพัฒนาความสัมพันธ์ระดับกลุ่มเป้าหมายแล้ว ยังเกิดความสัมพันธ์ระดับองค์กร ผ่านการทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายในท้องถิ่น เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างศูนย์การเรียนรู้โจ้โก้และกลุ่มพี่น้องเครือข่าย อาทิ วิทยาลัยชุมชนหรือกลุ่มเครือข่ายพี่น้องชนเผ่า เป็นต้น

ทั้งนี้ จากความตั้งใจเริ่มแรกที่ต้องการแก้ปัญหาความเสื่อมโทรมและความเหลื่อมล้ำ จากการทำเกษตรเชิงเดี่ยว ผลลัพธ์ของโครงการได้กลายเป็นหลักสูตรที่เชื่อมโยงกันอย่างรอบด้าน ด้วยการสนับสนุนให้กลุ่มเป้าหมายเข้าถึงทรัพยากรที่จำเป็นต่อการประกอบอาชีพ นั่นคือ เมล็ดพันธุ์และน้ำ พร้อมเสนอวิธีการทำเกษตรอินทรีย์ ซึ่งส่งผลดีทั้งทางตรงและทางอ้อม ทางตรงก็คือช่วยลดปัญหาเรื่องเอกสารสิทธิ์ในที่ดินทำกิน ส่วนทางอ้อมก็คือการได้พื้นที่ป่าเพิ่มขึ้น 

เรียกได้ว่า โครงการเพิ่มศักยภาพทักษะความรู้สู่ผู้มีรายได้น้อย ตำบลเมืองจัง อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน ไม่ใช่เพียงการอบรมเพื่อเปลี่ยนรูปแบบการเกษตรให้กลุ่มเป้าหมายเท่านั้น แต่ยังเป็นการเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างคนในชุมชนกับเครือข่าย เพื่อให้องค์ความรู้อยู่คู่กับคนในชุมชน ซึ่งจะนำไปสู่ความมั่นคงทางอาหาร และช่วยลดความเหลื่อมล้ำในชุมชนในอนาคต

“โอกาสในการพัฒนาวิถีเกษตรอินทรีย์ ขึ้นอยู่กับการเชื่อมโยงความรู้ระหว่างคนต่างรุ่น คนรุ่นเก่ามักมองว่าผักชนิดนี้ปลูกได้แค่ฤดูนี้ แต่คนรุ่นใหม่เขาจะรู้จักใช้เครื่องมือมาช่วย เช่น ระบบโรงเรือน ระบบน้ำ รู้จักใช้เทคโนโลยี เป็นสมาร์ตฟาร์มเมอร์ (Smart Farmer)” รัชนีวรรณ เงานอ อายุ 43 ปี หนึ่งในกลุ่มเป้าหมาย

The post ศูนย์การเรียนรู้โจ้โก้ เปิดโครงการเพิ่มศักยภาพเกษตรกร เพื่อวางรากฐานด้านทักษะอาชีพในชุมชนเมืองจังให้ครบวงจร first appeared on กสศ..

เมื่อเมืองน่านเป็นเมืองท่องเที่ยว และหากมีหมอนวดคุณภาพดี ได้มาตรฐานวิชาชีพตามที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดก็จะยิ่งช่วยดึงดูดนักท่องเที่ยวให้ใช้เวลาอยู่ในเมืองน่านนานกว่าเดิม ซึ่งจะส่งผลดีต่อการสร้างงานให้คนในพื้นที่ได้ อีกทั้งการนวดเป็นมรดกทางภูมิปัญญาและเป็นศาสตร์การบำบัดรักษาโรคที่อาศัยเพียงองค์ความรู้และสองมือเปล่า จึงทำให้มีผู้คนจำนวนมากอยากมาเรียนรู้การนวดไทย โดยหวังใช้เป็นอาชีพเสริมเพื่อสร้างรายได้ 

วิทยาลัยชุมชนน่าน ซึ่งเป็นสถาบันการศึกษาในพื้นที่ที่มีภารกิจพัฒนาอาชีพด้วยนวัตกรรมการเรียนรู้ และการบริการวิชาการเพื่อสร้างความเข้มแข็งของชุมชนบนฐานวัฒนธรรมพื้นถิ่น จึงได้ร่วมมือกับสำนักงานคุมประพฤติจังหวัดน่าน และสำนักงานแรงงานจังหวัดน่าน จัดทำ ‘โครงการส่งเสริมอาชีพนวดไทยเพื่อสุขภาพ’ โดยมีความมุ่งหวังที่จะสร้างงานให้แก่ผู้ด้อยโอกาสและผู้ต้องขัง มีรายได้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างเท่าเทียม โดยมีกลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมโครงการทั้งสิ้น 50 คน แบ่งเป็นผู้เรียนทั่วไป 20 คน และผู้ต้องโทษในเรือนจำจังหวัดน่าน 30 คน

โดยกิจกรรมที่โครงการฯ ได้ริเริ่ม ได้แก่ ‘การสร้างแรงบันดาลใจและยกระดับจิตใจ’ เพื่อวัดความเครียด ความสุข และความตั้งใจ อีกทั้งยังมีการสำรวจทุนเดิมและการตั้งเป้าหมายของชีวิต เพื่อสร้างพลังใจให้พร้อมเดินหน้าประกอบอาชีพภายหลังการพ้นโทษ และไม่หันกลับไปกระทำความผิดซ้ำ

ก่อนจะเข้าสู่กระบวนการอบรม โดยทางวิทยาลัยชุมชนน่านได้ใช้ ‘หลักสูตรนวดไทย 150 ชั่วโมง’ ประกอบไปด้วยการสอนการนวด สอนทฤษฎีเกี่ยวกับร่างกาย กล้ามเนื้อ กายวิภาคศาสตร์ของร่างกายมนุษย์ จริยธรรมการเป็นหมอนวด การประกอบอาชีพ การฝึกการนวดแต่ละส่วน เช่น นวดหัว ตัว แขนและขา โดยวิทยากรที่ให้ความรู้เป็นแพทย์แผนไทยที่อยู่ตามโรงพยาบาลต่าง ๆ ในจังหวัดน่าน ที่ร่วมผลิตหมอนวดให้แก่วิทยาลัยชุมชนน่านมาโดยตลอด การสอนจะเริ่มด้วยทฤษฎีและปฎิบัติควบคู่กัน ทั้งนี้แพทย์แผนไทย 1 คน จะดูแลนักเรียนจำนวน 10 คน

อย่างไรก็ตาม โครงการฯ ไม่ได้มุ่งให้เฉพาะความรู้และทักษะการนวดไทยเพื่อสุขภาพที่ถูกต้องและปลอดภัยเท่านั้น แต่ยังมีแผนเตรียมความพร้อมให้กลุ่มเป้าหมายก่อนไปประกอบอาชีพจริง ด้วยการเติมความรู้เรื่องการตลาดและภาษาอังกฤษ โดยคณะอาจารย์จากวิทยาลัยชุมชนน่าน ร่วมกับภาคีเครือข่าย ทั้งสำนักงานแรงงานจังหวัด กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน หน่วยงานสาธารณสุข รวมถึงสถานประกอบการและโรงแรมในจังหวัด

สำหรับเป้าหมายต่อไปของโครงการฯ คือ การเปิดร้านนวดที่หออัตลักษณ์น่าน บริเวณวิทยาลัยชุมชนน่าน เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีรายได้ มีสถานที่รองรับการทำงานทันที และยังมีแนวคิดที่จะสร้างเครือข่ายหมอนวดไทยของจังหวัดน่าน เพื่อเป็นศูนย์รวมข้อมูลหมอนวดไทยที่มีมาตรฐาน และเป็นศูนย์กลางในการเชื่อมต่อให้เกิดการจ้างงานสร้างอาชีพนวดไทยในจังหวัดน่านให้ยั่งยืนต่อไป

The post วิทยาลัยชุมชนน่าน เปิดหลักสูตรนวดไทยเพื่อสุขภาพให้กับผู้ด้อยโอกาสและผู้ถูกคุมประพฤติ สร้างอาชีพหมอนวดที่สอดคล้องกับการเติบโตของจังหวัดน่าน first appeared on กสศ..

เมื่อมีปัญหาก็ต้องมีทางแก้ โดยศูนย์เรียนรู้โจ้โก้และภาคีเครือข่าย ได้ร่วมกันจัดตั้ง ‘โครงการเพิ่มศักยภาพทักษะความรู้สู่ผู้มีรายได้ ตำบลเมืองจัง อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน’ เพื่อช่วยสนับสนุนให้เกิดอาชีพ เพิ่มทักษะความรู้และสร้างโอกาสให้กับชุมชน โดยมีกลุ่มเป้าหมายหลักที่สำคัญต่อการพัฒนา คือ กลุ่มแรงงานที่ขาดทักษะและโอกาส กลุ่มผู้สูงอายุในพื้นที่ และกลุ่มเกษตรกร 

ศูนย์เรียนรู้โจ้โก้ ได้ลงพื้นที่ชุมชนเพื่อทำความเข้าใจและค้นหาหนทางแก้ไขปัญหา โดยเริ่มจากการพูดคุยกับชุมชนเพื่อค้นหาความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย จากนั้นได้วิเคราะห์พื้นฐานของชุมชนเพื่อนำมาพัฒนา ทำให้ทราบว่าตำบลเมืองจัง อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน มีต้นทุนที่สำคัญ คือ เกษตรกรในพื้นที่ได้รวมกลุ่มกันก่อตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชน เพื่อหาแนวทางการทำการเกษตรที่เหมาะสมกับคนในพื้นที่ เมื่อมีต้นทุนนี้ทำให้ศูนย์เรียนรู้โจ้โก้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนสามารถร่วมกันออกแบบหลักสูตรให้กลุ่มเป้าหมายได้ จึงเกิดเป็นหลักสูตรที่ออกแบบตามความถนัดของกลุ่มเป้าหมาย 3 กลุ่ม ได้แก่ 1.กลุ่มช่างชุมชน 2.กลุ่มเพาะพันธุ์กล้าไม้ และ 3.กลุ่มจัดทำปุ๋ยหมัก

กลุ่มช่างชุมชน สำหรับกลุ่มเป้าหมายเกษตรกร ที่โครงการฯ ได้เข้ามาอบรมในด้านความรู้เพิ่มเติม เช่น การอบรมความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับระบบโซล่าเซลล์ การพาพากลุ่มเป้าหมายไปศึกษาดูงานนอกสถานที่ และการดูแลระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ เป็นต้น เพื่อเป็นการยกระดับความรู้ให้กับเกษตรกร 

กลุ่มเพาะพันธุ์กล้าไม้ เป็นกลุ่มสำหรับผู้สูงอายุและผู้มีความรู้เรื่องการเพาะกล้าพื้นฐาน ที่โครงการฯ ได้เข้ามาเพิ่มพูนความรู้ในการเพาะกล้าพืชผักสวนครัว เช่น พริก มะเขือ คะน้า ต้มหอม เป็นต้น เพราะเป็นสิ่งที่สามารถบริโภคได้ในชีวิตประจำวัน และสามารถนำไปขายเพื่อสร้างรายได้

กลุ่มจัดทำปุ๋ยหมัก เป็นกลุ่มที่เหมาะกับแรงงานที่ขาดทักษะและโอกาส ที่จะเข้ามาเรียนรู้เกี่ยวกับการทำสูตรปุ๋ยหมักต่างๆ การทำน้ำจุลินทรีย์ การบำรุงดินเพื่อให้เหมาะแก่การเพาะปลูก และการหาแนวทางทำฮอร์โมนจากไข่เพื่อไปเสริมกับกลุ่มเพาะพันธุ์กล้าไม้ต่อไป

จะเห็นได้ว่าการออกแบบหลักสูตรทั้ง 3 แบบนี้ เป็นการคิดจากต้นทุนที่มีอยู่ และเป็นหลักสูตรที่มีความเกี่ยวเนื่องกัน โดยกลุ่มเป้าหมายเมื่อได้รับการอบรมแล้วจะสามารถนำหลักสูตรของตัวเองไปปรับใช้ให้เข้ากับหลักสูตรอื่นๆ ได้ เป็นการกระจายความรู้ให้แก่ชุมชน สู่การเกิดเป็นองค์ความรู้ของชุมชนที่ยั่งยืน

เมื่อโครงการเพิ่มศักยภาพทักษะความรู้สู่ผู้มีรายได้ ตำบลเมืองจัง อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน ได้เข้ามาร่วมพัฒนาชุมชนแล้ว ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในเบื้องต้นสะท้อนให้เห็นว่า ชุมชนให้ความร่วมมือในการที่จะพัฒนาให้เกิดองค์ความรู้ พร้อมที่จะพัฒนาตนเอง ผนวกกับการได้รับโอกาสจากโครงการฯ หน่วยงานและภาคี ทำให้ชุมชนมีประสิทธิภาพในการที่จะขจัดปัญหาเรื่องการขาดทักษะและขาดรายได้อย่างดียิ่งขึ้น

The post ศูนย์การเรียนรู้โจ้โก้ เปิดโครงการเพิ่มศักยภาพเกษตรกร เพื่อวางรากฐานด้านทักษะอาชีพในชุมชนเมืองจังให้ครบวงจร first appeared on กสศ..

อย่างที่กล่าวไว้ในข้างต้นว่ากลุ่มเป้าหมายของโครงการนี้มีอยู่ 2 กลุ่มหลักๆ โดยกลุ่มแรกคือแรงงานนอกระบบ มีจำนวนทั้งสิ้น 20 คน ส่วนใหญ่แล้วจะมีอาชีพรับจ้างและเกษตรกร โดยผู้เข้าร่วมบางส่วนมีทักษะการนวดอยู่แล้ว แต่มาเข้าร่วมเพราะต้องการที่จะต่อยอดทักษะจนได้ใบประกอบวิชาชีพ ส่วนอีกกลุ่มที่เป็นอดีตผู้ต้องโทษ มีจำนวนทั้งสิ้น 30 คน ซึ่งเป็นกลุ่มที่ไม่มีประสบการณ์ด้านการนวดมาก่อน แต่มีความพร้อมและกระตือรือร้นในการฝึกฝนกับโครงการเพื่อที่จะได้กลับออกมาใช้ชีวิตโดยมีอาชีพที่มั่นคง

แผนการพัฒนาที่โครงการได้จัดทำขึ้นแบ่งออกได้เป็น 3 ส่วนคือ 

1. หลักสูตรการนวดไทยเพื่อสุขภาพ 
2. การบริหารจัดการธุรกิจ 
3. การตลาดออนไลน์ 

ทั้งสามส่วนนี้นับว่าเป็นหลักสูตรที่นอกจากจะสร้างทักษะอาชีพให้กับสมาชิกแล้ว ยังเสริมทักษะของผู้ประกอบการให้อีกด้วย ซึ่งแน่นอนว่าวันหนึ่งย่อมสามารถสร้างประโยชน์ให้กับผู้เรียนได้ 

ในช่วงแรกที่โครงการเริ่มต้นกลุ่มเป้าหมายบางคนยังไม่ค่อยเปิดใจและกระตือรือร้นมากนัก แต่พอเห็นว่าการเข้าฝึกอบรมนี้จะช่วยสร้างอาชีพและสร้างงานได้จริงจึงค่อยๆ เปิดใจและตั้งใจฝึกฝนมากยิ่งขึ้น จนสมาชิกทั้ง 50 คนสามารถมองเห็นเป้าหมายการพัฒนาทักษะร่วมกัน ทำให้การฝึกฝนอบรมเป็นไปอย่างราบรื่นมากขึ้น

หลังจากนี้จึงน่าติดตามดูกันต่อไปว่าช่องทางการประกอบอาชีพที่โครงการได้เปิดเอาไว้ให้กับสมาชิกที่เข้ามาอบรม จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของกลุ่มเป้าหมายได้มากน้อยอย่างไร ไม่ว่าจะเป็นช่องทางของผู้ประกอบการร้านนวด การเป็นหมอนวดที่ดูแลคนในชุมชน การเป็นหมอนวดตามร้านของผู้ประกอบการ รวมไปถึงการไปทำงานนวดในต่างประเทศที่สามารถทำได้อย่างถูกกฎหมาย หลังจากจบหลักสูตรของโครงการไปแล้ว

The post วิทยาลัยชุมชนน่าน เปิดหลักสูตรนวดไทยเพื่อสุขภาพให้กับผู้ด้อยโอกาสและผู้ถูกคุมประพฤติ สร้างอาชีพหมอนวดที่สอดคล้องกับการเติบโตของจังหวัดน่าน first appeared on กสศ..

การนวดเพื่อสุขภาพนั้นมีประโยชน์หลากหลายและสามารถปรับรูปแบบได้ตามความต้องการของผู้เข้ารับการนวด ไม่ว่าจะเป็นการแก้อาการปวดเมื่อย ช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อ ช่วยคลายความเครียด หรืออย่างในปัจจุบันที่พนักงานออฟฟิศหลายคนต้องพบเจอกับกลุ่มอาการ ‘ออฟฟิศซินโดรม’ ซึ่งก่อให้เกิดความยากลำบากในการใช้ชีวิตเป็นอย่างมาก การนวดก็สามารถช่วยบรรเทาอาการเหล่านั้นได้เป็นอย่างดี

ด้วยประโยชน์ที่มากมายของการนวดทำให้ไม่ว่าชาวไทยหรือต่างชาตินิยมทำกิจกรรมนี้กันทั้งสิ้น ตลาดร้านนวดแผนไทยจึงมีจำนวนมากมาย หาได้ไม่ยากในทุกจังหวัด ซึ่งจังหวัดน่านก็เป็นอีกหนึ่งพื้นที่ซึ่งกำลังเติบโตในฐานะเมืองท่องเที่ยวและเมืองแห่งประวัติศาสตร์ วิทยาลัยชุมชนจังหวัดน่านจึงได้เห็นโอกาสในการสร้างแรงงานฝีมือออกมาเพื่อรองรับการเติบโตของธุรกิจประเภทนี้ ผ่านโครงการ ‘การส่งเสริมอาชีพนวดไทยเพื่อสุขภาพ’

กลุ่มเป้าหมายของโครงการแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มคือ 1.ผู้ด้อยโอกาสที่เป็นแรงงานนอกระบบจำนวน 40 คน และ 2.ผู้ถูกคุมประพฤติที่เป็นบุคคลที่ขาดโอกาสในการทำงานที่มั่นคงจำนวน 10 คน รวมทั้งสิ้นเป็นจำนวน 50 คน โดยสมาชิกทั้งหมดนี้จะได้รับการฝึกฝนอบรบจากแพทย์แผนไทยที่มีความเชี่ยวชาญด้านศาสตร์การนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพเป็นเวลา 150 ชั่วโมงเต็ม

หากมองด้านความพร้อมและศักยภาพในการสอนก็ต้องนับว่าวิทยาลัยชุมชนน่านมีผลงานและความสำเร็จด้านการฝึกทักษะให้กับประชาชน โดยเฉพาะด้านการนวด เพราะวิทยาลัยชุมชนน่านมีหลักสูตรนวดไทยเพื่อสุขภาพที่ผ่านการรับรองจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพมาตั้งแต่ปี 2557 ซึ่งที่ผ่านมาได้มีกลุ่มผู้สำเร็จการศึกษาจากหลักสูตรนี้ออกไปมากมาย โดยบางส่วนได้ออกไปเป็นแรงงานหมอนวด และบางส่วนก็ได้ออกไปเป็นผู้ประกอบการร้านนวดแผนไทยในจังหวัดน่าน ซึ่งสามารถสร้างรายได้ให้กับตัวเองได้อย่างมั่นคง

การจัดโครงการส่งเสริมอาชีพนวดไทยเพื่อสุขภาพนี้ จึงเป็นการเปิดโอกาสให้แรงงานด้อยโอกาสในพื้นที่ที่ขาดแคลนทุนทรัพย์สามารถมีอาชีพที่หาเลี้ยงตัวเองได้อย่างมั่นคง และสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตของตัวเองขึ้นมาให้มีความเป็นอยู่ที่ไม่ลำบากได้ นอกจากนี้การผลิตแรงงานนวดไทยที่ได้มาตรฐานออกมา ย่อมจะช่วยให้ภูมิปัญญาไทยประเภทนี้ได้รับการสืบสานโดยไม่ถูกบิดเบือนหรือเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา

The post วิทยาลัยชุมชนน่าน เปิดหลักสูตรนวดไทยเพื่อสุขภาพให้กับผู้ด้อยโอกาสและผู้ถูกคุมประพฤติ สร้างอาชีพหมอนวดที่สอดคล้องกับการเติบโตของจังหวัดน่าน first appeared on กสศ..

แต่การปลูกข้าวโพดนั้นก็มีข้อสังเกตที่น่าเป็นห่วงหลายประการ เพราะข้าวโพดเป็นพืชที่มีต้นทุนทางการผลิตค่อนข้างสูง ทั้งด้านของปริมาณพื้นที่ปลูกและเงินทุนที่ต้องใช้ในการปลูกทุกขั้นตอน ขณะที่เกษตรกรในพื้นที่ส่วนใหญ่มักมีรายได้จากการขายสินค้าทางการเกษตรแค่ เพียงปีละ 1 ครั้ง ซึ่งรายได้เหล่านั้นก็จะกลายมาเป็นเงินทุนเพื่อปลูกข้าวโพดต่อไปไม่จบไม่สิ้น ทำให้เกษตรกรหลายคนไม่สามารถมีเงินเก็บออมเพราะต้องใช้ไปกับการลงทุน

นอกจากปัญหาด้านเศรษฐกิจแล้ว ชุมชนเมืองจังก็ยังมีปัญหาด้านแรงงานอีกด้วย เนื่องจากเกษตรกรหลายคนในชุมชนเริ่มเข้าสู่วัยสูงอายุ ทำให้ความสามารถในการทำงานไม่คล่องตัวเช่นดั่งเดิม ส่งผลต่อมาเป็นผลผลิตที่น้อยลงหรือสุขภาพที่ย่ำแย่

เกษตรกรรายย่อยกลุ่มหนึ่งรวมตัวกันขึ้นเพื่อจัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชน เพื่อปรับเปลี่ยนแนวทางการทำเกษตรให้มีความยืดหยุ่น เหมาะสมกับพื้นที่และประเภทของแรงงานมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการทำเกษตรแบบผสมผสาน การปลูกพืชระยะสั้นที่สร้างรายได้ต่อเนื่อง การศึกษาเรียนรู้ด้านการแปรรูปผลิตภัณฑ์ เป็นต้น

ศูนย์เรียนรู้โจ้โก้ ซึ่งเป็นหนึ่งในแหล่งเรียนรู้ของชุมชนเมืองจัง ได้เห็นความพยายามในการปรับตัวและเปลี่ยนแปลงของเกษตรกร จึงอยากยื่นมือเข้าไปช่วยเหลือในด้านองค์ความรู้และการพัฒนาศักยภาพของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มนี้ ‘โครงการเพิ่มศักยภาพทักษะความรู้สู่ครอบครัวผู้มีรายได้น้อย’ เลยได้ถือกำเนิดขึ้นมาเพื่อเป็นอีกแรงในการส่งเสริมเกษตรกรผู้ด้อยโอกาสในพื้นที่

กลุ่มเป้าหมายของโครงการนี้แน่นอนว่าคือเหล่าเกษตรกรในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจำนวน 60 คน ซึ่งแนวทางพัฒนาทักษะนั้นจะครอบคลุมองค์ความรู้ในหลายด้าน เช่น ทักษะช่างซ่อมบำรุงอุปกรณ์การเกษตร การตัดแต่งกิ่งไม้ผลให้มีคุณภาพ การเพาะพันธุ์ต้นกล้า การทำน้ำหมัก/ดินปลูก/ปุ๋ยหมัก เพื่อจำหน่ายให้กับกลุ่มผู้ผลิตที่สนใจ โดยศูนย์การเรียนโจ้โก้ได้ไปจับมือกับเครือข่ายพันธมิตร อย่างเช่น องค์การบริหารส่วนตำบล เพื่อมาร่วมกันแบ่งปันความรู้และประสบการณ์

‘โครงการเพิ่มศักยภาพทักษะความรู้สู่ครอบครัวผู้มีรายได้น้อย’ เป็นมากกว่าการแก้ปัญหาที่หวังผลระยะสั้น แต่เป็นการวางรากฐานทักษะที่ครบวงจรในชุมชน เพราะแต่ละทักษะที่มีการอบรมนั้นจะช่วยส่งเสริมเกื้อกูลกันและกัน เช่น การอบรมตัดแต่งกิ่งไม้เพื่อเพิ่มผลผลิตการเกษตร ที่จะสามารถนำกิ่งไม้จากการตัดไปสร้างเป็นถ่านฟืนในครัวเรือนในภายหลังได้ หรือทักษะช่างซ่อมบำรุงฯ ที่จะเป็นการผลิต ‘หมอ’ เพื่อมาเป็นศูนย์กลางในการดูแลเครื่องมือทางการเกษตรของคนในชุมชน

เมื่อมองในภาพใหญ่ การแก้ปัญหานี้อาจจะต้องใช้ระยะเวลาประมาณหนึ่ง แต่เมื่อการวางรางฐานเหล่านี้สมบูรณ์พร้อมแล้ว ชุมชนก็จะสามารถหลุดจากปัญหาอุปสรรคได้อย่างยั่งยืน และพร้อมสำหรับการเติบโตเพื่อพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของคนในพื้นที่ต่อไป

The post ศูนย์การเรียนรู้โจ้โก้ เปิดโครงการเพิ่มศักยภาพเกษตรกร เพื่อวางรากฐานด้านทักษะอาชีพในชุมชนเมืองจังให้ครบวงจร first appeared on กสศ..