‘สถานธรรมไท่ซิวเอวี๋ยน’ ซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชน อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี จึงนำเรื่อง ‘เกษตรอินทรีย์’ มาถ่ายทอดเป็นองค์ความรู้ให้ชาวบ้าน โดยมีเป้าหมายคือ ให้คนในชุมชนมีโอกาสสร้างรายได้เพิ่มขึ้น และได้องค์ความรู้ในการแปรรูปผลิตภัณฑ์มาต่อยอดจากฐานทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชน ซึ่งถือเป็นการขับเคลื่อนเศรษฐกิจจากฐานรากที่แฝงด้วยหลักธรรมจากพุทธศาสนา

พาฝัน ไพรเกษตร หนึ่งในสมาชิกของครอบครัวผู้ก่อตั้งสถานธรรมไท่ซิวเอวี๋ยน เล่าว่า หลังจากที่สถานธรรมแห่งนี้กลายเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้าน จากทั้งอำเภอบ่อพลอยและอำเภอหนองปรือแล้ว เธอเริ่มสังเกตได้ว่า ญาติธรรม (คนที่เข้ามาปฏิบัติธรรม) ส่วนใหญ่จะเข้ามาด้วยความทุกข์ใจ จากปัญหาการขาดรายได้ ซึ่งเกิดขึ้นกับญาติธรรมหลายคน พวกเขาล้วนหวังพึ่งธรรมะเพื่อเยียวยาจิตใจ แต่กระนั้น ปัญหาการขาดรายได้ก็ยังคงอยู่ต่อไป 

จากการมองเห็นปัญหาที่เหล่าญาติธรรมต่างๆ ต้องเผชิญ พาฝันจึงใช้ความรู้ความสามารถที่เคยทำงานกับองค์กรไม่แสวงหากำไร ที่มีพันธกิจขับเคลื่อนประเด็นภาระหนี้ของชาวนา ซึ่งเป็นประเด็นที่สอดคล้องกับพื้นที่แห่งนี้มาประยุกต์ จนเกิดเป็น โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรไทยพอใจในวิถีพอเพียง 

ด้วยเป้าหมายที่อยากยกระดับคุณภาพชีวิตของกลุ่มเป้าหมายทั้ง 50 คน ซึ่งอยู่ในพื้นที่ตำบลหนองรีและตำบลหนองกร่าง อำเภอบ่อพลอย, และตำบลหนองปรือ อำเภอหนองปรือ โดยการเปลี่ยนวิธีการทำเกษตรทั่วไปมาเป็นเกษตรอินทรีย์ เนื่องจากกลุ่มเป้าหมายประกอบอาชีพเกษตรกรเป็นหลัก ภายใต้การสนับสนุนจากโครงการพัฒนาระบบทดลองการพัฒนาทักษะแรงงานที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)

หลังจากที่ประชุมและทำความเข้าใจหลักสูตรการฝึกอบรม และเลือกวิทยากรที่จะเข้ามาหนุนเสริมองค์ความรู้ให้กับกลุ่มเป้าหมายเสร็จแล้ว พาฝัน บอกว่า สิ่งหนึ่งที่คณะทำงานทุกคนเห็นพ้องต้องกัน คือการ ‘ใช้ชุมชนเป็นฐาน’ ซึ่งในที่นี้หมายถึง การเฟ้นหาผู้มีความรู้ความสามารถในชุมชน เพื่อให้เกิดสายสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงกัน ระหว่างวิทยากรกับกลุ่มเป้าหมาย และยังสะท้อนถึงการทำงานแบบภาคีเครือข่ายร่วมกับชุมชน เช่น ให้อาจารย์สุธรรม ใจอ่อน และคณะจากศูนย์เศรษฐกิจพอเพียงปลักไม้ลาย มาเป็นวิทยากรให้ความรู้เรื่องเกษตรอินทรีย์

นอกจากนี้ ยังมีการอบรมการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ ยาไล่แมลงแบบอินทรีย์ รวมทั้งอบรมการเพาะต้นอ่อนแต่ละชนิด เช่น ต้นกล้าอ่อนทานตะวัน ผักบุ้ง และถั่วงอก เนื่องจากเป็นพืชระยะสั้น มีต้นทุนต่ำ โดยโครงการจะมีเมล็ดพันธุ์ไว้แจกจ่ายให้กลุ่มเป้าหมายนำไปปลูก ซึ่งสามารถนำไปปลูกสำหรับบริโภคเพื่อลดรายจ่ายในครัวเรือน หรือจำหน่ายก็ได้เช่นกัน

ทั้งนี้ ระหว่างที่กลุ่มเป้าหมายเรียนรู้การทำเกษตรอินทรีย์เรียบร้อยแล้ว คณะทำงานจะแฝงหลักธรรมคำสอน เรื่องการไม่เบียดเบียนผู้อื่น และการค้าขายโดยสุจริต ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการไม่ใช้สารเคมีเพื่อทำร้ายสุขภาพผู้อื่น เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายปฏิบัติตามหลักธรรมจากพุทธศาสนาอีกด้วย

เมื่อได้รับการหนุนเสริมองค์ความรู้ ตั้งแต่ ‘ต้นน้ำ’ และ ‘กลางน้ำ’ แล้ว อีกหนึ่งสิ่งที่สำคัญที่จะทำให้ความรู้เหล่านี้ ‘กินได้’ อย่างต่อเนื่องและมั่นคง ก็คือขั้นตอนที่ ‘ปลายน้ำ’ นั่นคือการสร้างช่องทางการขายหรือการตลาด ที่จะรองรับสินค้าที่เกิดจากการแปรรูปจากผลิตภัณฑ์ต่างๆ ในชุมชน เช่น กล้วยอบกรอบ ชาสมุนไพร ครีมนวดผมจากมะกรูด เป็นต้น

ด้วยกระแสของ e-commerce หรือ การค้าออนไลน์ ที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก ทั้งยังส่งผลให้ผู้ขายสามารถขยายฐานลูกค้าของตนเองไปได้ไกลขึ้น ซึ่งนั่นอาจหมายถึง การซื้อขายข้ามอำเภอ ข้ามจังหวัด หรือแม้กระทั่ง ข้ามประเทศ พาฝัน จึงเลือกนำหลักสูตรการตลาดออนไลน์มาเติมความรู้ให้กลุ่มเป้าหมายด้วยตัวเอง โดยเฉพาะการซื้อขายผ่านแอปพลิเคชั่นไลน์ จากความรู้และประสบการณ์ที่เคยทำเพจขายสินค้าออนไลน์ และยังจัดตั้งเพจเฟซบุ๊ก ไว้รองรับสินค้าของกลุ่มเป้าหมายทุกคน 

ฐิญกานต์ รื่นบุตร หนึ่งในกลุ่มเป้าหมาย เล่าว่า ความสำเร็จของโครงการทำให้เธอมีรายได้เข้ามาอย่างต่อเนื่อง แม้จะมีรายได้เพียงวันละ 100-300 บาท แต่มันก็เข้ามาอย่างต่อเนื่องในทุกครั้งที่เปิดดูยอดสั่งซื้อ ทำให้เธอมีรายได้ไว้ใช้จ่ายในครัวเรือน นอกจากนี้ เธอยังสามารถนำผลผลิตที่ได้มาบริโภคเองในครัวเรือน ซึ่งช่วยลดรายจ่ายได้จำนวนหนึ่ง ทำให้เธอสามารถสร้างรายได้จากถิ่นฐาน ไม่ต้องออกไปทำงานในพื้นที่อื่นๆ

“เมื่อก่อน เราเคยจากบ้านจากครอบครัวไปนานถึง 10 ปี เพื่อไปหางานทำ แต่พอแต่งงานเราก็ย้ายกลับมาอยู่บ้าน ทำให้ต้องเผชิญกับปัญหาเรื่องรายได้ แต่พอโครงการนี้เข้ามา ก็เป็นเหมือนความหวังที่เกิดขึ้นในใจ เขาสอนวิธีการปลูกพืชโดยไม่ใช้สารเคมี และสอนให้ทำเกษตรอินทรีย์แทน ทั้งยังสอนเรื่องการแปรรูปอาหารจากผลผลิตที่เราปลูก จึงสร้างรายได้จากสิ่งเหล่านี้ได้อย่างต่อเนื่อง แม้ว่าจะไม่มาก แต่เราก็สามารถทำที่บ้านได้ กลายเป็นว่าเราไม่ต้องห่างจากครอบครัวอีกต่อไป ความสุขเพียงเท่านี้เราก็ไม่ต้องการสิ่งใดอีกแล้ว”

การคิดดี พูดดี คือพื้นฐานของการทำความดี สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นธรรมะที่คณะทำงานไม่ลืมที่จะสอดแทรกให้กลุ่มเป้าหมายในทุกๆ ฐานการเรียนรู้ และทุกกิจกรรม จนสามารถดำเนินมาถึงเส้นชัย และทำให้กลุ่มเป้าหมายสามารถสร้างรายได้จากองค์ความรู้ที่ได้รับ ล่าสุด สถานธรรมแห่งนี้ยังต่อยอดโครงการขึ้นอีกขั้น ด้วยการจัดตั้งเป็น ‘วิสาหกิจชุมชนพอใจในวิถีพอเพียง’ ได้สำเร็จ

ซึ่ง พาฝัน เล่าว่า การได้รับการสนับสนุนจากทุนพัฒนาอาชีพและนวัตกรรมที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน คือ ‘หัวใจสำคัญ’ ที่ทำให้เกิดการรวมตัว เกิดการขับเคลื่อนต่างๆ เหล่านี้ได้ และมุ่งหวังให้ผลสำเร็จนี้เป็นตัวอย่างให้ชุมชนอื่นเรียนรู้เป็นแนวทางต่อไป เพื่อที่คนในชุมชนจะได้มีคุณภาพชีวิตที่ดี ควบคู่ไปกับหลักธรรมในหัวใจ

“เมื่อก่อน เราเคยจากบ้านจากครอบครัวไปนานถึง 10 ปี เพื่อไปหางานทำ แต่พอแต่งงานเราก็ย้ายกลับมาอยู่บ้าน ทำให้ต้องเผชิญกับปัญหาเรื่องรายได้ แต่พอโครงการนี้เข้ามา ก็เป็นเหมือนความหวังที่เกิดขึ้นในใจ เขาสอนวิธีการปลูกพืชโดยไม่ใช้สารเคมี และสอนให้ทำเกษตรอินทรีย์แทน ทั้งยังสอนเรื่องการแปรรูปอาหารจากผลผลิตที่เราปลูก จึงสร้างรายได้จากสิ่งเหล่านี้ได้อย่างต่อเนื่อง แม้ว่าจะไม่มาก แต่เราก็สามารถทำที่บ้านได้ กลายเป็นว่าเราไม่ต้องห่างจากครอบครัวอีกต่อไป ความสุขเพียงเท่านี้เราก็ไม่ต้องการสิ่งใดอีกแล้ว” ฐิญกานต์ รื่นบุตร หนึ่งในกลุ่มเป้าหมาย

The post ‘ไท่ซิวเอวี๋ยน’ สถานธรรมที่ขับเคลื่อนชุมชมบ่อพลอยด้วยการเปิดโครงการฝึกทักษะเกษตรอินทรีย์ first appeared on กสศ..

จากความตั้งใจนี้สถานปฏิบัติธรรมจึงได้ทำการสำรวจกลุ่มเกษตรกรที่เข้ามาร่วมกิจกรรมกับสถานธรรมจำนวน 50 คน และพบว่าคนส่วนใหญ่เป็นเกษตรกรที่ขาดโอกาสทางการศึกษา บางส่วนเป็นแรงงานพลัดถิ่น และประสบปัญหาขาดแคลนที่ดินทำกิน ทำให้ชีวิตของคนกลุ่มนี้ไม่มีความมั่นคง

สถานธรรมฯ จึงได้ออกแบบแนวทางพัฒนาทักษะเป็น 3 ส่วนเพื่อแก้ไขปัญหานี้คือ

1. หลักสูตรความรู้พื้นฐานการเกษตรอินทรีย์
2. หลักสูตรการผลิตผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดจากธรรมชาติ
3. หลักสูตรการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรเพื่อเพิ่มมูลค่า โดยมีเป้าหมายในอนาคตคือการพัฒนาชุมชนสู่การเป็นพื้นที่ ‘ตลาดสีเขียว’ ศูนย์กลางการซื้อ-ขายสินค้าอินทรีย์ ทั้งในโลกออนไลน์และออฟไลน์

นอกจากการที่สถานธรรมได้สรรหาวิทยากรผู้มีความเชี่ยวชาญเข้ามาฝึกอบรมสมาชิกในทั้ง 3 หลักสูตรแล้ว ยังมีการทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายอย่างคุณสุธรรม จันทร์อ่อน ซึ่งเป็นปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน สาขาปราชญ์เกษตรเศรษฐกิจพอเพียง โดยคุณสุธรรมได้เข้ามาช่วยเหลือตลอดกระบวนการอบรม ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ จนถึงปลายน้ำ ซึ่งช่วยสร้างความมั่นใจให้กับกลุ่มสมาชิก รวมถึงมีการแบ่งปันประสบการณ์และทิศทางการดำเนินงานให้กับโครงการได้เป็นอย่างดี

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกับกลุ่มเป้าหมายในช่วงเวลาที่ผ่านมานับว่ามีความก้าวหน้าเป็นอย่างมาก โดยจากคำบอกเล่าของหนึ่งในเจ้าหน้าที่โครงการคือ “ก่อนเข้าร่วมอบรมในโครงการ กลุ่มชาวบ้านไม่ค่อยให้ความสำคัญกับการปลูกผักไว้กินเอง แต่ต่อมาเมื่อได้มีการเรียนรู้ถึงโทษของการใช้สารเคมีจากผักในตลาด เขาก็เริ่มตระหนักถึงเรื่องสุขภาพ จึงหันมาปลูกพืชผักไว้กินเองในครอบครัวมากขึ้น”

“นอกจากนี้หลังจากที่ได้เรียนรู้เรื่องการแปรรูปสินค้า สมาชิกก็ได้นำไปปฏิบัติต่อด้วยตัวเอง เช่น จากที่เคยปล่อยให้มะม่วงในสวนหล่นร่วงจนเน่าเสียเพราะขายไม่ได้ราคา ก็นำมากวนและช่วยกันนำมาขายในช่องทางออนไลน์กัน ซึ่งช่วยเพิ่มรายได้ให้กับสมาชิกในโครงการได้ถึง 10 เปอร์เซ็นต์”

ขณะเดียวกัน ในด้านของสมาชิกที่ได้รับการอบรมก็มีความเห็นในแง่บวกต่อโครงการ โดยหนึ่งในสมาชิกได้เล่าให้ฟังว่า “รู้สึกประทับใจในโครงการอย่างมาก เพราะสามารถทำให้คนที่ทำอะไรไม่สำเร็จ ประสบความสำเร็จได้จากความพอเพียงในสิ่งที่เรามีอยู่ และทักษะต่างๆ ที่ได้รับการอบรมก็ช่วยให้พึ่งพาตัวเองได้ดีกว่าเดิม มีชีวิตที่มั่นคงขึ้น”

ความพอเพียงคือหลักปรัชญาที่สถานธรรมไท่ซิวเอวี๋ยนได้ส่งต่อให้กับกลุ่มสมาชิกโครงการอยู่เสมอ เพราะนอกจากการพัฒนาทักษะฝีมือในการประกอบอาชีพแล้ว การพัฒนาหลักคิดควบคู่ไปด้วยย่อมจะทำให้คนผู้นั้นสร้างความมั่นคงให้กับชีวิตตัวเองได้อย่างยั่งยืน จึงเป็นเรื่องน่าติดตามต่อไปว่า ภายหลังจากที่เหล่าสมาชิกได้รับการอบรมครบทุกหลักสูตรแล้ว พวกเขาจะสามารถนำหลักปฏิบัติเหล่านั้นไปต่อยอดกับวิถีชีวิตของตัวเองในรูปแบบใดบ้าง

The post ‘ไท่ซิวเอวี๋ยน’ สถานธรรมที่ขับเคลื่อนชุมชมบ่อพลอยด้วยการเปิดโครงการฝึกทักษะเกษตรอินทรีย์ first appeared on กสศ..

สถานธรรมไท่ซิวเอวี๋ยน เป็นศูนย์การเรียนรู้เพื่อศึกษาธรรม ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2555 โดยมีวัตถุประสงค์แรกเริ่มคือการเป็นศูนย์รวมและแหล่งพักพิงด้านจิตใจให้แก่ชุมชน รวมถึงบุคคลทั่วไปที่ประสบปัญหาในชีวิต ซึ่งทางสถานธรรมแห่งนี้ก็ได้มีการจัดอบรมด้านธรรมะอย่างสม่ำเสมอ ส่งผลให้ครอบครัวที่เข้ามาร่วมกิจกรรมมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นทั้งกายและใจ

แต่ตลอดเวลาที่ผ่านมาเกือบสิบปี สถานธรรมก็ได้พบเจอปัญหาบางรูปแบบที่หยั่งรากลึกลงในชุมชน เช่น การขาดโอกาสในการเข้าถึงการศึกษา ปัญหาราคาสินค้าการเกษตร ปัญหาการขาดความรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพของตัวเอง ซึ่งปัญหาเหล่านี้ไม่อาจแก้ไขได้ด้วยการอบรมด้านธรรมมะแต่เพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีการดำเนินการเพื่อฝึกฝนอบรมอย่างจริงจัง

สถานธรรมฯ จึงได้ร่วมมือกับคนในท้องถิ่นที่มีองค์ความรู้ เช่น ครู ผู้ใหญ่บ้าน และหน่วยงานจากภาครัฐ จัดทำ ‘โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรไทย พอใจในวิถีพอเพียง’ ซึ่งเป็นโครงการที่จะฝึกฝนอบรมให้เกษตรกรในชุมชนได้มีทักษะที่จำเป็นต่อการประกอบอาชีพ รวมถึงปลูกฝังแนวคิดในการทำเกษตยั่งยืน เพื่อให้เกิดความก้าวหน้าและความยั่งยืนของชุมชน

กลุ่มเป้าหมายของโครงการคือกลุ่มผู้ด้อยโอกาส ซึ่งประกอบไปด้วย แรงงานนอกระบบ ผู้ถือบัตรสวัสดิการฯ ผู้ว่างงาน ผู้สูงอายุ และกลุ่มญาติธรรมของสถานธรรมที่เป็นเกษตรกร จำนวนทั้งสิ้น 150 คน โดยโครงการจะทำการคัดเลือกสมาชิกมาจาก 3 พื้นที่ คือ ตำบลหนองกร่าง ตำบลหนองรี และ ตำบลหนองปรือ

เมื่อได้สมาชิกมาแล้ว โครงการก็จะเริ่มต้นอบรมใน 3 เรื่องหลัก คือ 1.ให้ความรู้ด้านเกษตรอินทรีย์ 2.เพิ่มทักษะด้านเทคนิคการแปรรูป3.ปลูกฝั่งคุณธรรมและจริยธรรม ซึ่งตลอดโครงการจะใช้เวลาในการอบรมทั้งสิ้นถึง 6 เดือนเต็มเพื่อให้มั่นใจว่าสมาชิกทุกคนจะสามารถทำตามเป้าประสงค์ได้ครบถ้วน

การขับเคลื่อนชุมชนเพื่อให้เกิดการพัฒนา ไม่จำเป็นจะต้องเริ่มจากนโยบายใหญ่ๆ จากภาครัฐแต่เพียงอย่างเดียว เพราะสถานธรรมไท่ซิวเอวี๋ยนแห่งนี้ก็ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่ามันสามารถเริ่มต้นจากคนในชุมชนเองได้ ซึ่งหากโครงการนี้ประสบความสำเร็จตามเป้าหมาย ประชากรในอำเภอบ่อพลอยอีกอย่างน้อย 150 คน จะมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น จากทักษะอาชีพที่และทัศนคติที่จะเป็นรากฐานให้พวกเขาสามารถสร้างรายได้และใช้ชีวิตอย่างพอเพียงต่อไป

The post ‘ไท่ซิวเอวี๋ยน’ สถานธรรมที่ขับเคลื่อนชุมชมบ่อพลอยด้วยการเปิดโครงการฝึกทักษะเกษตรอินทรีย์ first appeared on กสศ..