เช่นเดียวกับความตั้งใจของ ‘ครูพลับ’ อรุณภพ สอนสูญ ครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 จากมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ ที่ตั้งใจจะมองเห็นเด็ก ๆ ผ่านเลนส์แห่งความเข้าใจเป็นรายบุคคล ตั้งแต่วันแรกที่ได้เข้ามาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู ณ โรงเรียนอนุบาลภูพาน จังหวัดสกลนคร ซึ่งเป็นโรงเรียนปลายทางที่ครูพลับจะกลับมาปฏิบัติหน้าที่ครู

“หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย คณะศึกษาศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ สอนพวกเราว่า การเตรียมการสอนอาจไม่ได้เริ่มจากวิชาการ แต่เริ่มจากจุดเล็ก ๆ ที่ได้จากการสังเกต ทำความเข้าใจ และประเมินความต้องการ ข้อจำกัด รวมถึงศักยภาพที่ซ่อนอยู่ในตัวนักเรียนแต่ละคน”

สิ่งที่ครูพลับได้เรียนรู้จากมหาวิทยาลัย ถูกนำมาปรับใช้กับสถานการณ์จริงระหว่างการฝึกสอนที่โรงเรียนอนุบาลภูพาน ซึ่งเป็นโรงเรียนขยายโอกาส เปิดสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาลถึงมัธยมศึกษาตอนต้น มีนักเรียนรวมกว่า 230 คน

ระหว่างการฝึกสอน ครูพลับได้สังเกตเห็นปัญหาสำคัญอย่างหนึ่งของนักเรียนสามพี่น้องจากครอบครัวเดียวกัน ซึ่งกำลังศึกษาอยู่ในระดับชั้นอนุบาล 2 ประถมศึกษาปีที่ 1 และประถมศึกษาปีที่ 3

“เด็ก ๆ ที่มาจากบ้านนี้แต่งตัวค่อนข้างมอมแมมมาโรงเรียน ครูที่เคยไปเยี่ยมบ้านเล่าว่า พวกเขามาจากครอบครัวที่ประสบปัญหาความยากจน สภาพบ้านพักอาศัยค่อนข้างรกและไม่สะอาด พ่อของเด็กต้องโทษจำคุก พวกเขาอยู่กับแม่ที่ต้องทำงานหนัก ไม่มีเวลาดูแลเอาใจใส่ เด็ก ๆ จึงต้องดูแลกันเอง”

ก่อนหน้านี้ คณะครูในโรงเรียนได้ลงพื้นที่เยี่ยมบ้าน พูดคุยกับผู้ปกครอง และพยายามแก้ไขปัญหาให้กับครอบครัวนี้มาแล้ว แต่ยังไม่ประสบความสำเร็จ ครูพลับจึงคิดว่าอยากเข้าไปช่วยเหลืออีกแรงหนึ่ง เพราะรู้สึกว่าไม่สามารถปล่อยผ่านปัญหานี้ไปได้

เขาจึงเริ่มต้นหาวิธีแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ โดยปรับแนวทางจากการมุ่งเน้นให้ความช่วยเหลือด้านสิ่งของเพียงอย่างเดียว มาเป็นการพยายามปรับพฤติกรรมและทัศนคติของเด็กควบคู่กันไปด้วย

ครูพลับเริ่มจากการระดมความช่วยเหลือจากครูในโรงเรียน ร่วมกันสมทบทุนทรัพย์ส่วนตัวเพื่อจัดซื้อของใช้จำเป็น เช่น สบู่ ยาสระผม และแปรงสีฟันให้แก่เด็กทั้งสามคน พร้อมสอนวิธีใช้และดูแลสุขอนามัยของตนเอง

แต่หลังจากผ่านไปเพียงไม่กี่วัน ก็พบว่าเด็ก ๆ กลับมามีสภาพมอมแมมเหมือนเดิม เนื่องจากที่บ้านไม่มีผู้ใหญ่คอยกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด ครูพลับจึงพยายามปรับวิธีการใหม่ โดยใช้ระบบพี่ดูแลน้อง สอนวิธีใช้อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ครูช่วยกันจัดหาให้ และมอบหมายให้พี่คนโตซึ่งเรียนอยู่ชั้น ป.3 เป็นกำลังหลักในการดูแลน้องอีกสองคน เพื่อให้เด็ก ๆ สามารถพึ่งพาและช่วยเหลือกันเองได้ในช่วงเวลาที่ผู้ปกครองต้องออกไปทำงาน

“นอกจากความช่วยเหลือด้านสิ่งของแล้ว ผมหันมาใช้วิธีสร้างนิสัยด้วยการเสริมแรงทางบวกให้กับพวกเขาอีกทางหนึ่ง โดยคอยสังเกตเด็ก ๆ ทุกเช้า และกล่าวชมเชยเพื่อสร้างความมั่นใจ เมื่อเห็นเด็ก ๆ บ้านนี้แต่งกายสะอาดเรียบร้อย ก็จะบอกว่า วันนี้แต่งตัวน่ารักจังเลย ดูดีมากเลย เพื่อให้พวกเขาเกิดความภาคภูมิใจและมั่นใจในตัวเอง จนอยากดูแลตัวเองและรักษาความสะอาดอย่างสม่ำเสมอ”

นอกเหนือจากการช่วยเหลือเฉพาะหน้าด้านสิ่งของเครื่องใช้แล้ว ในระยะยาว ครูพลับยังได้ดำเนินการส่งข้อมูลของเด็ก ๆ ในครอบครัวนี้ เพื่อขอรับการสนับสนุน “ทุนเสมอภาค” จาก กสศ. ซึ่งปัจจุบันเด็กทั้งสามคนได้รับการจัดสรรทุนแล้ว โดยเงินทุนเสมอภาคสามารถช่วยบรรเทาภาระค่าใช้จ่ายภายในบ้าน และช่วยให้ครอบครัวบริหารจัดการค่าใช้จ่ายได้ดีขึ้น

ครูพลับเล่าอีกว่า หลังจากติดตามและดูแลเด็กทั้งสามคนอย่างใกล้ชิดตลอดหนึ่งภาคเรียนที่ผ่านมา พบว่าปัญหาด้านสุขอนามัยของเด็ก ๆ มีพัฒนาการไปในทางที่ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เด็กสามารถดูแลและช่วยเหลือตัวเองได้ดีขึ้น รวมถึงปรับตัวและเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ในโรงเรียนได้อย่างเป็นปกติสุข

ประสบการณ์ระหว่างการฝึกสอนครั้งนี้จึงเป็นบทเรียนสำคัญที่ครูพลับจะนำติดตัวไปในการเริ่มต้นชีวิตครู ด้วยความเชื่อมั่นว่า การมองเห็นเด็ก ๆ ด้วยความเข้าใจและใส่ใจ จะเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ และออกแบบความช่วยเหลือที่เหมาะสมให้กับเด็กแต่ละคน

กสศ. ขอแสดงความยินดีกับ ‘ครูพลับ’ และครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 ทุกคน ที่สำเร็จการศึกษาและกำลังก้าวสู่บทใหม่ของชีวิตบนเส้นทางวิชาชีพครู พร้อมเชื่อมั่นว่าประสบการณ์ที่ทุกคนได้เรียนรู้และสั่งสมมาตลอดช่วงเวลาของการศึกษาและฝึกประสบการณ์วิชาชีพ จะเป็นพื้นฐานสำคัญในการทำหน้าที่ครู และช่วยลดช่องว่างหรือข้อจำกัดในการเรียนรู้ของเด็ก ๆ โดยเฉพาะข้อจำกัดบางอย่างที่อาจไม่สามารถมองเห็นได้จากภายนอก เพื่อให้เด็กแต่ละคนมีโอกาสเรียนรู้และเติบโตได้อย่างเต็มศักยภาพต่อไป

The post มองให้ลึกกว่าที่ตาเห็น ผ่าน “เลนส์ของครู” ที่พยายามเข้าใจชีวิตเด็กแต่ละคน : ‘ครูพลับ’ อรุณภพ สอนสูญ ครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ first appeared on กสศ..

คำถามเหล่านี้อาจดูเป็นเรื่องธรรมดาสำหรับคนที่ทำงานมาหลายปี แต่สำหรับบัณฑิตจบใหม่ที่กำลังจะมีรายได้ประจำเป็นของตัวเอง คำตอบอาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการสร้างความมั่นคงทางการเงินไปอีกหลายสิบปี

สำหรับบัณฑิตโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 ซึ่งกำลังเตรียมเปลี่ยนผ่านจากชีวิตนักศึกษาทุน สู่การเป็นครูในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกล ณ ชุมชนบ้านเกิด การเตรียมความพร้อมก่อนเริ่มต้นชีวิตการทำงานไม่ได้มีเพียงเรื่องการสอนและการดูแลลูกศิษย์ แต่ยังรวมถึงการเรียนรู้ที่จะดูแลชีวิตและอนาคตทางการเงินของตัวเองด้วย

นี่จึงเป็นที่มาของกิจกรรม ‘KKP FinLit จุดประกายชีวิต ติดอาวุธทางการเงิน’ ซึ่ง กลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร (KKP) ร่วมกับ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จัดขึ้นภายในกิจกรรมปัจฉิมนิเทศ ‘The Next Chapter: ก้าวสู่เส้นทางครูรัก(ษ์)ถิ่น’ รุ่นที่ 3 ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อวันที่ 11 ตุลาคมที่ผ่านมา เพื่อชวนว่าที่คุณครู 78 คน จาก 3 มหาวิทยาลัย ได้แก่ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี และมหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง มาเรียนรู้วิธีบริหารจัดการเงินตั้งแต่วันแรกของการทำงาน ก่อนเตรียมรับการบรรจุกลับไปเป็นครูในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลที่บ้านเกิดของตัวเอง

หนึ่งในบทเรียนสำคัญที่ชวนว่าที่คุณครูคิดใหม่ คือการเปลี่ยนวิธีบริหารเงินจาก ‘ใช้ก่อน เหลือเท่าไรค่อยเก็บ’ มาเป็น ‘เก็บก่อน แล้วค่อยใช้เงินที่เหลือ’ ผ่านหลักการ Pay Yourself First หรือการจ่ายเงินให้ตัวเองก่อน ด้วยสมการง่าย ๆ ว่า ‘รายรับ – เงินออม = เงินที่ใช้จ่ายได้’

แทนที่จะรอให้ถึงสิ้นเดือนแล้วค่อยดูว่ามีเงินเหลือเก็บเท่าไร ลองเปลี่ยนมาแบ่งเงินออมทันทีที่เงินเดือนเข้าบัญชี โดยอาจเริ่มต้นที่ 10–20% ของรายได้ตามความเหมาะสมกับภาระค่าใช้จ่ายของแต่ละคน เพราะในความเป็นจริง เงินที่อยู่ในบัญชีมักมีเรื่องให้ใช้เสมอ ไม่ว่าจะเป็นของที่อยากได้ โปรโมชันลดราคา หรือค่าใช้จ่ายเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่เมื่อรวมกันแล้วอาจกลายเป็นเงินก้อนใหญ่โดยไม่รู้ตัว

การออมก่อนใช้จึงไม่ใช่เพียงเทคนิคเก็บเงิน แต่เป็นการสร้างวินัยทางการเงินให้ตัวเองตั้งแต่วันแรกที่เริ่มมีรายได้ และช่วยให้การเก็บเงินเพื่อเป้าหมายในอนาคตไม่ใช่เรื่องที่ต้องรอให้มีเงินเหลือก่อนเสมอไป

แต่เก็บเงินอย่างเดียวก็ยังไม่พอ เพราะเงินส่วนที่เหลือก็ต้องบริหารให้เป็นด้วย อีกหนึ่งบทเรียนจึงชวนว่าที่คุณครูทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่าง ‘สิ่งที่จำเป็น’ (Need) กับ ‘สิ่งที่อยากได้’ (Want) ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการใช้เงินอย่างมีสติ

ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าที่พัก หรือค่าใช้จ่ายที่จำเป็นต่อการทำงาน เป็นรายจ่ายที่ต้องวางแผนไว้ก่อน ส่วนการซื้อของที่ชอบ การท่องเที่ยว หรือการให้รางวัลตัวเองก็ไม่ใช่เรื่องผิด เพียงแต่ต้องรู้ว่ามีเงินเหลือให้ใช้ได้มากน้อยแค่ไหน โดยไม่กระทบกับค่าใช้จ่ายจำเป็นและเงินออมที่ตั้งใจไว้

การวางแผนการเงินที่ดี ไม่ได้หมายถึงการห้ามตัวเองใช้เงินเพื่อความสุข แต่คือการรู้จักจัดสมดุลระหว่าง ‘ความสุขในวันนี้’ กับ ‘ความมั่นคงในวันข้างหน้า’ เพื่อให้สามารถใช้ชีวิตได้อย่างเหมาะสมกับรายได้ โดยไม่สร้างภาระเกินกำลังของตัวเอง

อีกเรื่องที่คนเริ่มทำงานไม่ควรมองข้าม คือการเตรียมเงินไว้รับมือกับเหตุการณ์ที่ไม่ได้อยู่ในแผน ไม่ว่าจะเป็นการเจ็บป่วย ค่าเดินทางฉุกเฉิน อุปกรณ์จำเป็นเสียหาย หรือภาระครอบครัวที่เกิดขึ้นกะทันหัน ล้วนเป็นเรื่องที่อาจทำให้แผนการเงินสะดุดได้

กิจกรรมจึงแนะนำให้เริ่มสร้าง ‘กองทุนสำรองฉุกเฉิน’ (Emergency Fund) โดยตั้งเป้าสะสมเงินให้เพียงพอกับค่าใช้จ่ายจำเป็นประมาณ 3–6 เดือน และแยกเก็บไว้ในที่ที่สามารถนำออกมาใช้ได้เมื่อจำเป็น

เงินก้อนนี้อาจไม่ได้ทำให้เราร่ำรวยขึ้นในทันที แต่ช่วยให้มีทางเลือกมากขึ้นในวันที่ชีวิตไม่เป็นไปตามแผน โดยไม่จำเป็นต้องรีบกู้ยืมหรือสร้างภาระหนี้ใหม่เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้า

ขณะเดียวกัน อีกหนึ่งบทเรียนสำคัญคือ การรู้เท่าทันหนี้สินและภัยทางการเงิน โดยเฉพาะในยุคที่การใช้เงินและการก่อหนี้ทำได้ง่ายเพียงปลายนิ้ว ตั้งแต่การใช้บัตรเครดิต การผ่อนสินค้า 0% การสมัครบริการออนไลน์แบบรายเดือน ไปจนถึงการค้ำประกันหนี้ให้ผู้อื่น ซึ่งล้วนเป็นภาระผูกพันทางการเงินที่ต้องทำความเข้าใจก่อนตัดสินใจ

บางครั้งปัญหาหนี้ไม่ได้เริ่มจากการซื้อของราคาแพง แต่อาจเริ่มจากรายจ่ายเล็ก ๆ หลายรายการที่สะสมจนเกินกำลังจ่าย การรู้จักตรวจสอบภาระหนี้ของตัวเองอย่างสม่ำเสมอ จึงเป็นอีกหนึ่งวิธีป้องกันไม่ให้การใช้เงินในวันนี้กลายเป็นปัญหาในวันข้างหน้า

นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงจากมิจฉาชีพและการหลอกลวงผ่านธุรกรรมออนไลน์ ซึ่งทำให้การรู้จักตรวจสอบข้อมูล ระมัดระวังก่อนโอนเงิน และไม่หลงเชื่อข้อเสนอที่ดูดีเกินจริง กลายเป็นทักษะจำเป็นไม่แพ้การออมเงิน

คุณพัทนัย เหลืองตระกูล หัวหน้าสำนักสื่อสารองค์กรและการตลาด KKP กล่าวว่า กิจกรรมนี้มีเป้าหมายเพื่อให้ครูรัก(ษ์)ถิ่นที่กำลังจะเริ่มต้นชีวิตการทำงาน มีความรู้และเครื่องมือในการวางแผนการเงินติดตัว ตั้งแต่การจัดการรายรับรายจ่าย การเก็บออม การบริหารหนี้สิน การวางแผนภาษี ไปจนถึงการลงทุนและการเตรียมเงินสำหรับชีวิตหลังเกษียณ

เพราะเมื่อเริ่มทำงานและมีรายได้เป็นของตัวเอง ความรับผิดชอบทางการเงินก็จะค่อย ๆ เพิ่มขึ้นตามช่วงวัย ทั้งการดูแลตัวเอง ดูแลครอบครัว และการสร้างความมั่นคงในระยะยาว ขณะเดียวกัน มูลค่าของเงินก็เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาและสภาพเศรษฐกิจ การเริ่มวางแผนตั้งแต่วันนี้จึงช่วยให้สามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลง และมีโอกาสไปถึงเป้าหมายชีวิตที่ตั้งใจไว้ได้เร็วขึ้น

“KKP ยินดีที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของการเสริมสร้างความเข้มแข็งทางการเงินให้กับครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 ที่กำลังจะเข้าไปเป็นกำลังสำคัญของระบบการศึกษา โดยเฉพาะเมื่อคำนึงว่าความรู้ที่ถ่ายทอดให้คุณครู จะถูกส่งต่อไปถึงเด็ก ๆ และคนอีกจำนวนมากในหลากหลายพื้นที่ที่ครูรัก(ษ์)ถิ่นได้รับการบรรจุ เพราะชุดความรู้นี้จะเป็นทั้งเกราะป้องกัน และเป็นเหมือนเครื่องมือสร้างความมั่นคงให้กับชีวิต”

คุณพัทนัยอธิบายว่า สำหรับครูใหม่ ความเข้าใจหลักการบริหารจัดการเงินจะช่วยให้สามารถวางแผนรับมือกับชีวิตการทำงานที่เพิ่งเริ่มต้น รวมถึงเตรียมพร้อมกับภาระค่าใช้จ่ายที่อาจเพิ่มขึ้นตามความรับผิดชอบในแต่ละช่วงชีวิต การเริ่มเก็บออมตั้งแต่วันนี้จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่จะช่วยให้พร้อมรับมือกับสถานการณ์ต่าง ๆ และสร้างความมั่นคงในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม ความสำคัญของกิจกรรมครั้งนี้ไม่ได้หยุดอยู่ที่การช่วยให้ว่าที่คุณครู 78 คนบริหารเงินเดือนแรกของตัวเองเป็นเท่านั้น เพราะเมื่อครูคนหนึ่งมีความรู้ทางการเงิน ยังสามารถนำความรู้นั้นไปใช้ในชีวิตประจำวัน และมีโอกาสถ่ายทอดต่อให้กับลูกศิษย์ คนในครอบครัว ตลอดจนชุมชนที่ตนเองกลับไปทำงานได้

สำหรับเด็ก ๆ การได้เรียนรู้เรื่องการออม การใช้เงินอย่างมีเหตุผล หรือการรู้เท่าทันภัยทางการเงินตั้งแต่อายุยังน้อย จะเป็นพื้นฐานสำคัญที่ช่วยให้พวกเขาตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ ในชีวิตได้ดีขึ้นเมื่อเติบโต

จากความรู้ทางการเงินที่เริ่มต้นในห้องอบรม จึงมีโอกาสขยายไปสู่ห้องเรียนและชุมชนอีกหลายแห่ง ผ่านคุณครูที่กำลังเดินทางกลับไปทำหน้าที่ของตัวเอง เพราะการเตรียมพร้อมเป็นครูที่ดี ไม่ได้มีเพียงการเรียนรู้ว่าจะดูแลอนาคตของลูกศิษย์อย่างไร แต่ยังรวมถึงการรู้จักวางแผนและดูแลอนาคตของตัวเองด้วย

แม้ความรู้ทางการเงินจะไม่ได้ทำให้ทุกคนร่ำรวยในทันที แต่ก็เปรียบเสมือนการมีเข็มทิศติดตัว ช่วยให้รู้ว่าควรใช้เงินอย่างไร เก็บออมเพื่ออะไร และจะเดินไปสู่เป้าหมายชีวิตที่ตั้งใจไว้ได้อย่างมั่นคง

The post “ความรู้ทางการเงิน คือเข็มทิศสำคัญของชีวิต” KKP เตรียมพร้อมครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 เรียนรู้วิธีจัดการเงิน ก่อนเริ่มต้นชีวิตครูที่บ้านเกิด first appeared on กสศ..

เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2569 ณ โรงแรมรอยัล ริเวอร์ กรุงเทพมหานคร กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ร่วมกับ 5 องค์กรความร่วมมือในโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ประกอบด้วย กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.) และสำนักงานเลขาธิการคุรุสภา จัดกิจกรรมปัจฉิมนิเทศ “The Next Chapter: ก้าวสู่เส้นทางครูรัก(ษ์)ถิ่น” เพื่อร่วมแสดงความยินดีและเตรียมความพร้อมให้บัณฑิตครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 78 คน จาก 3 มหาวิทยาลัย ได้แก่ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ 23 คน มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี 25 คน และมหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง 30 คน

บัณฑิตทั้ง 78 คน สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านครุศาสตร์และศึกษาศาสตร์ สาขาการศึกษาปฐมวัย และสาขาการประถมศึกษา โดยกำลังเตรียมเข้ารับการบรรจุในตำแหน่งครูผู้ช่วย สังกัด สพฐ. เพื่อปฏิบัติหน้าที่ในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลของภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พร้อมก้าวสู่บทบาท ‘ครูนักพัฒนาชุมชน’ ที่ไม่เพียงทำหน้าที่จัดการเรียนรู้ให้เด็ก ๆ แต่ยังเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาโรงเรียนและชุมชนบ้านเกิดให้เติบโตไปด้วยกัน

ภายในงานมีพิธีมอบประกาศนียบัตรและเข็มสัญลักษณ์ครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 เพื่อแสดงความยินดีและเป็นสัญลักษณ์ของการก้าวจากนักศึกษาทุนสู่การเป็นครูอย่างเต็มตัว โดยมีผู้แทน 6 องค์กรความร่วมมือร่วมแสดงความยินดี ได้แก่ นายศุภโชค สุขมาก ผู้อำนวยการกองส่งเสริมและพัฒนากำลังคน ผู้แทนกระทรวง อว. ดร.ธัชกร วงศ์เพ็ง ศึกษาธิการภาค 5 รักษาการตำแหน่งศึกษาธิการภาค 2 ผู้แทนกระทรวงศึกษาธิการ นางอัญสุชา พงศ์พัฒนพาณิชย์ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านพัฒนาระบบบริหารงานบุคคล ผู้แทน ก.ค.ศ. ดร.จักรพรรดิ วะทา และ ผศ.บงกชรัตน์ ล้ำเลิศ ผู้ทรงคุณวุฒิ กสศ. นายนพพร สุวรรณรุจิ คณะอนุกรรมการพัฒนาระบบการผลิตพัฒนาครูเพื่อสร้างโอกาสและลดความเหลื่อมล้ำในระบบนิเวศการเรียนรู้ กสศ. ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาคุณภาพครูและสถานศึกษา กสศ. พร้อมด้วยคณาจารย์จากทั้ง 3 มหาวิทยาลัย ผู้บริหาร และคณะทำงานโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น

นายนพพร สุวรรณรุจิ คณะอนุกรรมการพัฒนาระบบการผลิตพัฒนาครูเพื่อสร้างโอกาสและลดความเหลื่อมล้ำในระบบนิเวศการเรียนรู้ กสศ. กล่าวแสดงความยินดีกับบัณฑิตครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 พร้อมฝากข้อคิดถึงเส้นทางวิชาชีพครูที่กำลังจะเริ่มต้นว่า การเป็นครูไม่ได้มีหน้าที่เพียงถ่ายทอดความรู้ แต่ยังมีบทบาทสำคัญในการสร้างโอกาสและวางรากฐานอนาคตให้กับลูกศิษย์ โดยเฉพาะครูรัก(ษ์)ถิ่นที่ได้รับการเตรียมความพร้อมให้กลับไปทำงานในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกล ซึ่งยังต้องเผชิญกับความเหลื่อมล้ำด้านคุณภาพการศึกษา

นอกจากการทำหน้าที่ครูในห้องเรียนแล้ว สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงในชุมชน โดยนำความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับตลอดระยะเวลาการศึกษาไปช่วยพัฒนาโรงเรียนและท้องถิ่นให้ก้าวหน้าไปพร้อมกัน ซึ่งเป็นภารกิจที่ต้องอาศัยทั้งความมุ่งมั่น ความอดทน และการทำงานร่วมกับผู้คนหลากหลายภาคส่วน

“การเดินหน้าสู่ชีวิตบทใหม่นี้ เชื่อว่าครูทุกคนทราบดีว่าเป้าหมายและภารกิจต่าง ๆ ไม่อาจบรรลุได้ในเวลาสั้น ๆ ดังนั้น ครูทุกคนจึงต้องอดทน มุ่งมั่น รักษาอุดมการณ์และเป้าหมายของตัวเองไว้ พร้อมเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง รวมถึงสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อช่วยกันขับเคลื่อนการศึกษาและพัฒนาชุมชน ขอให้คุณครูคนใหม่ทุกคนทำงานอย่างมีความสุข มีความมั่นคงในชีวิต สามารถเป็นที่พึ่งให้กับลูกศิษย์และชุมชน และเติบโตอย่างภาคภูมิใจบนเส้นทางวิชาชีพครู” นายนพพรกล่าว

ขณะที่ นายสุเมธ ควินรัมย์ บัณฑิตจากมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ ซึ่งเป็นตัวแทนครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กล่าวขอบคุณทุกหน่วยงานและผู้มีส่วนร่วมที่มอบโอกาสทางการศึกษาให้กับบัณฑิตทั้ง 78 คน พร้อมสะท้อนว่า สำหรับเด็กจากพื้นที่ห่างไกล การได้เรียนต่อมหาวิทยาลัยไม่ใช่เรื่องง่าย แม้หลายคนมีความฝันอยากเป็นครู แต่ข้อจำกัดของครอบครัว ทั้งค่าใช้จ่าย การเดินทาง และภาระในการดำรงชีวิต ทำให้บางคนเคยคิดว่าจะต้องหยุดความฝันไว้เพียงเท่านั้น

“ถ้าไม่มีโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่นในวันนั้น พวกเราทุกคนคงไม่ได้มายืนอยู่ตรงนี้ เพราะสำหรับเด็ก ม.6 ในพื้นที่ห่างไกล การเรียนต่อของพวกเราไม่ได้ง่ายดายเลย เราต่างพยายามดิ้นรนท่ามกลางความไม่พร้อม ทั้งเรื่องครอบครัว ค่าใช้จ่าย การเดินทาง และความเป็นอยู่ แม้หลายคนจะรู้ว่าตัวเองอยากเป็นครู อยากเรียนต่อในระดับมหาวิทยาลัย แต่เมื่อมองถึงข้อจำกัดเหล่านั้น บางคนก็จำเป็นต้องตัดใจจากความฝัน”

นายสุเมธกล่าวว่า การได้เป็นนักศึกษาทุนครูรัก(ษ์)ถิ่นจึงเปรียบเสมือนการได้รับโอกาสเริ่มต้นชีวิตใหม่ จากวันที่เคยไม่แน่ใจว่าจะได้เรียนต่อหรือไม่ กลับมีผู้คนมากมายยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือ ทั้งคณาจารย์ คณะทำงานโครงการ และคนในชุมชนที่ร่วมกันสนับสนุน ประคับประคอง และให้กำลังใจตลอดระยะเวลา 4 ปี จนทุกคนสามารถเดินมาถึงวันที่สำเร็จการศึกษาได้ 

สำหรับบัณฑิตทั้ง 78 คน การได้รับประกาศนียบัตรในวันนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงเครื่องหมายของความสำเร็จทางการศึกษา แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นของความรับผิดชอบครั้งใหม่ ที่ทุกคนตั้งใจจะนำโอกาสที่ตัวเองได้รับกลับไปส่งต่อให้เด็กและชุมชนบ้านเกิด

ด้าน ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาคุณภาพครูและสถานศึกษา กสศ. กล่าวว่า โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ระยะที่ 1 มีเป้าหมายผลิตและพัฒนาครูรวม 5 รุ่น จำนวน 1,500 คน เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนครูและยกระดับคุณภาพการศึกษาในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกล โดยเฉพาะโรงเรียนขนาดเล็กที่มีความต้องการครูซึ่งเข้าใจบริบทของชุมชนและพร้อมทำงานในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง

สำหรับครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 มีผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีแล้ว 232 คน จาก 7 มหาวิทยาลัย ได้แก่ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยเตรียมเข้ารับการบรรจุในตำแหน่งครูผู้ช่วย สังกัด สพฐ. เพื่อปฏิบัติหน้าที่ใน โรงเรียน 213 แห่ง ครอบคลุม 36 จังหวัด 58 เขตพื้นที่การศึกษา

โรงเรียนปลายทางของครูรัก(ษ์)ถิ่นกระจายอยู่ในพื้นที่ที่มีบริบทและความท้าทายแตกต่างกัน ทั้งพื้นที่ภูเขา ชายแดน พื้นที่เสี่ยงภัย พื้นที่ทุรกันดาร พื้นที่พิเศษตามประกาศกระทรวงการคลัง โรงเรียนบนเกาะ โรงเรียนในโครงการพระราชดำริ โรงเรียนที่มีนักเรียนกลุ่มชาติพันธุ์ โรงเรียนในโครงการหนึ่งตำบลหนึ่งโรงเรียนคุณภาพ และโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกล ซึ่งล้วนเป็นพื้นที่ที่การมีครูคุณภาพและเข้าใจชุมชนสามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับโอกาสทางการศึกษาของเด็กได้อย่างมีความหมาย

เมื่อรวมกับครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 1 และ 2 ปัจจุบันมีครูรัก(ษ์)ถิ่นมากกว่า 800 คน ที่สำเร็จการศึกษาหรือกำลังเตรียมเข้าสู่เส้นทางวิชาชีพครูในโรงเรียนที่มีความต้องการครูทั่วประเทศ สะท้อนความก้าวหน้าของความร่วมมือในการสร้างครูรุ่นใหม่จากคนในพื้นที่ เพื่อกลับไปพัฒนาการศึกษาในชุมชนของตนเอง

ดร.อุดมกล่าวเพิ่มเติมว่า ตลอดเส้นทางการผลิตและพัฒนาครูหนึ่งคน ความสำเร็จไม่ได้เกิดจากความพยายามของนักศึกษาเพียงลำพัง แต่เกิดจากความร่วมมือของหลายฝ่ายที่ช่วยกันสร้างโอกาส ตั้งแต่การค้นหาและคัดเลือกเยาวชนที่มีความตั้งใจอยากเป็นครู การสนับสนุนทุนการศึกษา การพัฒนาความรู้และทักษะวิชาชีพ ตลอดจนการเตรียมความพร้อมให้กลับไปปฏิบัติหน้าที่ในโรงเรียนบ้านเกิด

“กสศ. อยากส่งเสียงถึงครูใหม่ทุกคนว่า ไม่มีใครเป็นผู้ยื่นมือออกไปฝ่ายเดียว เพราะความสำเร็จเกิดขึ้นได้เมื่อมีมือหนึ่งยื่นออกไป และมีอีกมือหนึ่งยื่นกลับมา ก่อนจะมีอีกหลายมือเข้ามาช่วยกันประคับประคองให้เด็กคนหนึ่งที่อาจไม่ได้มีความพร้อมตั้งแต่จุดเริ่มต้น สามารถเดินมาถึงวันที่กำลังจะได้กลับไปทำหน้าที่ครูอย่างภาคภูมิใจ”

ดร.อุดมกล่าวทิ้งท้ายว่า กสศ. ขอขอบคุณทุกสถาบันผลิตและพัฒนาครู ตลอดจนหน่วยงานและภาคีที่ร่วมกันสนับสนุนโครงการมาตลอดเส้นทาง พร้อมยืนยันว่า แม้บัณฑิตจะสำเร็จการศึกษาและก้าวเข้าสู่เส้นทางวิชาชีพแล้ว แต่เครือข่ายครูรัก(ษ์)ถิ่นจะยังคงเชื่อมโยงและสนับสนุนกันต่อไป เพื่อให้ครูทุกคนสามารถทำงานร่วมกับโรงเรียนและชุมชนได้อย่างเข้มแข็ง โดยมีลูกศิษย์เป็นศูนย์กลาง และภาคภูมิใจกับการเป็นครูที่ไม่เพียงเปลี่ยนชีวิตเด็กคนหนึ่ง แต่ยังมีส่วนสร้างอนาคตให้กับชุมชนบ้านเกิดของตัวเอง

The post ร่วมยินดี ‘ครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 ภาคกลาง–ตะวันออกเฉียงเหนือ’ จากนักศึกษาทุนสู่ครูคุณภาพ เตรียมกลับบ้านเกิด ส่งต่อโอกาสให้เด็กในโรงเรียนห่างไกล first appeared on กสศ..

เพราะเคยเป็นเด็ก ‘ตายไมค์’ มาก่อน จากพื้นฐานภาษาไทยที่ไม่คล่อง รอฮายู ซูเด็ง ครูรัก(ษ์)ถิ่นรุ่น 3 หรือ ‘ครูอายู’ ของเด็ก ๆ ที่โรงเรียนบ้านตาเซะใต้ ต.ปะลุรู อ.สุไหงปาดี จ.นราธิวาส จึงร่างแผนงานส่วนตัวว่า เมื่อไหร่ที่บรรจุเป็นครูเต็มตัว เธอจะอัปสกิลลูกศิษย์ ให้สื่อสารได้แตกฉานทั้งภาษาไทยและภาษามลายู เพื่อเพิ่มโอกาสศึกษาต่อในระดับสูง และช่วยให้เส้นทางอาชีพในอนาคตมีทางเลือกมากขึ้น

อายูเพิ่งจบการศึกษาครุศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการประถมศึกษา จากคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต เธอตกผลึกจากบทเรียนส่วนตัวว่า ‘โจทย์ใหญ่ที่สุดที่ขวางเด็กไว้จากโอกาสคือเรื่องภาษา’ เพราะร้อยเปอร์เซ็นต์ของคนพื้นที่ จะสื่อสารกันด้วยภาษามลายูตั้งแต่เกิด กว่าจะได้เรียนภาษาไทยหรือภาษาอื่น ๆ ก็ตอนเข้าโรงเรียนแล้ว ซึ่งเธอคิดว่า ‘ช้าเกินไป’ โดยเฉพาะยิ่งคำนึงว่าหลักสูตรแกนกลางทั้งหมด ล้วนยืนพื้นด้วยภาษาไทย

“เราเป็นเด็กที่ไม่เคยมั่นใจการใช้ภาษาไทยเลย ซึ่งมันไม่ได้ส่งผลแค่เรียนไม่รู้เรื่องจนเบื่อไม่อยากเรียน แต่มันกระทบหมดทั้งความมั่นใจในตัวเองหรือบุคลิกภาพ ที่พอต้องใช้ภาษาไทยเราจะก้มหน้างุด ไม่พูดไม่สบตาใคร เราถึงเข้าใจว่าอุปสรรคเรื่องภาษานี่เอง ที่กั้นเด็กเราจากโอกาส จนไม่กล้าฝัน ไม่กล้าตั้งเป้าหมายไกล ๆ”

จนได้เป็นนักศึกษาครูรัก(ษ์)ถิ่น ที่เธอก็นึกภาพไม่ออกเหมือนกันว่า ‘ถ้าไม่ได้ทุนวันนั้น วันนี้ชีวิตจะไปทำอะไรอยู่ตรงไหน’ อายูบอกว่า ‘ทุน’ ไม่เพียงเป็นจุดเปลี่ยนให้ข้ามรอยต่อ ม.ปลาย มาถึงระดับอุดมศึกษาได้ แต่ในหลักสูตรตลอดสี่ปีที่ให้ความสำคัญกับ ‘Enrichment Program’ หรือโปรแกรมเสริมศักยภาพเฉพาะจุด เพื่อกลับไปเป็นครูในพื้นที่เฉพาะ เธอเรียนรู้จนพบคำตอบของตัวเองว่า ความหมายของการ ‘กลับบ้าน’ ไปเป็นครูที่ปะลุรูนั้น มีภารกิจสำคัญคือ ‘ครูคนนี้จะต้องมีส่วนทำให้บางสิ่งเปลี่ยนแปลง’

และ ‘บางสิ่ง’ ในที่นี้ของอายูก็คือการ ‘ยกระดับทักษะภาษา’ ให้เป็นเครื่องมือทุบทำลายทุกกำแพงที่ขังเด็กไว้ ไม่ให้กล้าคิดกล้าฝัน กล้าเชื่อว่าตัวเองทำได้

อายูไม่รอถึงวันบรรจุ เพราะอีกสองสามปีก็อาจนานเกินไป จึงลงมือทำตั้งแต่เริ่มเป็นผู้ช่วยครู เป็นครูฝึกสอน หรือแม้ในชั่วโมงว่าง ๆ ที่เป็นแค่พี่นักศึกษาคนหนึ่งที่มาเล่นกับเด็ก ๆ

ความรู้ที่ได้ร่ำเรียนช่วยเสริมความมั่นใจว่าความพิเศษของเด็กเล็ก ๆ คือความพร้อมเรียนรู้มากกว่าหนึ่งหรือสองภาษา และทักษะที่เกิดในช่วงเวลาสั้น ๆ นั้น จะติดตัวต่อไปอีกนาน  

“สิ่งที่เราพยามทำให้เป็นปกติ คือชวนเด็ก ๆ ใช้ภาษาไทยและภาษามลายูไปพร้อมกัน ไม่ใช่แค่ในห้องเรียน แต่เราพาเขาเรียนรู้ผ่านเรื่องราวในชีวิตประจำวัน ชวนเด็ก ๆ เล่นนับเลขสองภาษา ชวนเล่าเรื่องอาหารกลางวันสองภาษาสลับกัน บางคนพื้นฐานดีหน่อยก็ให้ลองเขียน ช่วยกันคิดสตอรีสนุก ๆ ให้เด็ก ๆ ช่วยกันเล่า ช่วยกันแปล ทำบ่อยทุก ๆ วัน เพื่อ ‘สร้างทางด่วนในสมอง’ จากการจดจำระดับลึก”

อายูบอกว่า ‘ทักษะภาษา’ ที่แข็งแรง มีขอบเขตความหมายกว้างไกลกว่าเพียง ‘การสื่อสาร’ แต่ยังเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อการหล่อหลอมวิธีคิด ทัศนคติ และคือวัตถุดิบชั้นดีของการก่อร่างสร้างบุคลิกภาพ

“เพราะทักษะภาษาเชื่อมต่อโดยตรงกับระบบความคิด มันช่วยให้ฝึกใช้ไหวพริบ การรับมือสถานการณ์ต่าง ๆ หรือการจัดการอารมณ์ความรู้สึก และสิ่งเหล่านี้เองที่จะค่อย ๆ สลักเสลาตัวตน สะท้อนออกมาในบุคลิกภาพ และกลายเป็น ‘เลนส์’ ที่เด็กใช้มองโลกไปจนโตเป็นผู้ใหญ่”

ส่วนในห้องเรียน เมื่อวันที่ได้ฝึกสอน ‘ครูอายู’ เริ่มทำสื่อการสอน ปรับชั่วโมงเรียนให้ผ่อนคลาย เน้นใช้ภาษาถิ่นเป็นจุดเริ่มต้น ก่อนค่อย ๆ ปูพื้นภาษาไทยในบทเรียน แล้วจึงเพิ่มระดับความยากตามความพร้อมของเด็กแต่ละคน

“เราเองเป็นเด็กที่มีภาษามลายูเป็นภาษาแม่ เคยติดขัดไม่เข้าใจ เคยกังวลจนเรียนไม่รู้เรื่องมาก่อน เราก็เอาประสบการณ์ส่วนตัวมาใช้ออกแบบการสอน เอาใจใส่กับจังหวะการเพิ่มหรือลดระดับความยากง่ายของบทเรียน แล้วการเรียนภาษาสำคัญมากที่เด็ก ๆ ต้องสนุก ไม่เบื่อ เพราะจะช่วยให้เรียนรู้เร็วขึ้นและเข้าใจสองภาษาไปพร้อมกันได้ดี”

ครูอายูพูดถึงความท้าทายในภารกิจยกระดับทักษะภาษา ว่าในช่วงแรก ๆ ก็มีบ้าง เพราะต้องพยายามปรับแผนการสอนให้ทันกับช่วงเวลาที่ยืดยาวออกไป ด้วยต้องแปลสลับไปมาสองภาษา แต่เธอบอกว่า “ระยะยาวถือว่าคุ้มค่ะ เมื่อเด็กเข้าใจมากขึ้นเวลาที่ใช้ก็จะน้อยลงเอง”

อีกหนึ่งจุดเด่นของ ‘วิชาครูอายู’ คือการพัฒนาสื่อการสอน เธอนำโซเชียลมีเดียและเอไอมาเป็นผู้ช่วยสอน ห้องเรียนจึงมักหรรษาด้วยรอยยิ้ม เสียงหัวเราะ และกลายเป็นการจุดประกายให้เด็กสนใจอยากเรียนรู้ด้วยตัวเอง      

“เราพบว่าถ้าเอาสื่อมาใช้ถูกจุด ปรับเอาเทคโนโลยีเอไอมามีส่วนร่วม บรรยากาศในห้องเรียนจะลื่นไหล เด็กจะเข้าใจแก่นของภาษาว่าคือการสื่อสาร คือการทดลองฝึกพูดฝึกฟังให้บ่อย ถึงตรงนั้นวิธีคิดจึงเปลี่ยน เขาจะกล้าพูดกล้าแสดงออก กล้าโต้ตอบปฏิสัมพันธ์ หยิบถ้อยคำมาใช้งานได้ทันทีเป็นธรรมชาติ ซึ่งเรามองว่าทักษะนี้จะช่วยมากในวันที่โตไปเรียนระดับสูงขึ้นหรือในการทำงาน ที่ไม่ว่าจะอยากไปไหน เขาก็สามารถจะไปได้”   

วันนี้ที่พบกัน คือช่วงนับถอยหลังก่อนบรรจุเป็นครูเต็มตัว เธอบอกว่าสี่ปีผ่านมาคือประสบการณ์ล้ำค่า แต่ก็มีบ้างบางครั้งที่แอบนึกถึง ‘เด็กคนนั้น’ ที่เขินอายทุกครั้งเมื่อต้องใช้ภาษาไทย เด็กที่เคยก้มหน้านิ่งไม่สบตาเพราะกลัวพูดติดสำเนียง และ ‘ตายไมค์ทุกครั้ง’ เมื่อต้องสื่อสารต่อหน้าผู้คน

ภาพนั้นเป็นอย่างไร คงมีแต่เธอเท่านั้นที่รู้ เพราะตรงหน้านี้เราเห็นเพียงครูคนหนึ่ง ที่เผยเรื่องราวของเธอด้วยรอยยิ้ม เรียบเรียงความคิดลื่นไหล เป็นคุณครูที่เปี่ยมชีวิตชีวา มีเป้าหมาย และพร้อมมากกับเส้นทางใหม่ในบทต่อไปของชีวิต ณ โรงเรียนที่ชุมชนบ้านเกิด   

“เราคิดว่าที่นั่นคือที่ของเรา เราเกิดที่นั่น โตที่นั่น และเตรียมเริ่มเส้นทางใหม่ที่นั่น เรามองตัวเองเป็นครูที่ยังต้องพัฒนาอีกมาก แต่แน่นอนว่าเราจะไม่ยืนอยู่แค่จุดนี้ …เพราะการเป็นส่วนหนึ่งของความเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ ที่นั่น คือเป้าหมายสุงสุดที่เราตัดสินใจมาเป็นครู”

กสศ. ขอแสดงความยินดีกับ ‘ครูรอฮายู’ และครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 ทุกคน ในโอกาสสำเร็จการศึกษาและก้าวสู่บทใหม่ของชีวิตบนเส้นทางวิชาชีพครู พร้อมเป็นกำลังใจและอยู่เคียงข้างสนับสนุนทุกความตั้งใจ เพื่อให้คุณครูได้เติบโตและสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับเด็ก ๆ และชุมชนบ้านเกิดดังที่ตั้งใจไว้

The post ‘อดีตเด็กตายไมค์’ ขอเป็นครูผู้ทลายกำแพงภาษา พาเด็กเปิดโลกกว้าง : ‘อายู’ รอฮายู ซูเด็ง ครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 3 มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต first appeared on กสศ..

เพราะการฟื้นฟูการศึกษาไม่ใช่เพียงการพาเด็กกลับเข้าห้องเรียน หรือชดเชยบทเรียนที่ขาดหาย แต่ยังต้องมองเห็น “เด็กที่เส้นทางการศึกษาเปลี่ยนไป” เงื่อนไขชีวิตและครอบครัวที่เปลี่ยนแปลง ตลอดจนความรู้สึกที่เด็กอาจยังแบกติดตัวกลับเข้ามาในโรงเรียน และช่วยกันสร้างความมั่นคงผ่านความร่วมมือระหว่าง โรงเรียน–บ้าน–ชุมชน

เพื่อให้หลังเสียงระเบิดเงียบลง ไม่เพียงตัวเด็กที่ได้กลับสู่ห้องเรียน แต่ ‘หัวใจเด็ก’ ได้กลับมาพร้อมกันด้วย

The post ถอดบทเรียนฟื้นฟูห้องเรียนชายแดนของ ‘ครูหนูดี’ ครูรัก(ษ์)ถิ่น first appeared on กสศ..

ในเวลานั้น เธอคิดเพียงว่า การเรียนรู้และพัฒนาการของเด็ก ๆ จะต้องไม่ขาดช่วง ขณะเดียวกันก็ต้องดูให้แน่ใจว่า ท่ามกลางเสียงปะทะและความไม่แน่นอน เด็ก ๆ จะได้รับการประคับประคองจิตใจ เพื่อให้เมื่อเหตุการณ์ผ่านพ้นไป ร่องรอยจากวิกฤตจะทิ้งค้างหลงเหลืออยู่ในความทรงจำของพวกเขาน้อยที่สุด

ปี 2569 ไม่มีเสียงระเบิด ไม่มีการปะทะ ศูนย์อพยพชั่วคราวทุกแห่งปิดลง ผู้คนกลับบ้าน โรงเรียนเปิดสอนตามปกติ และเด็ก ๆ ได้กลับคืนสู่ห้องเรียน

ดูเหมือนว่าวิกฤตจะผ่านพ้นไปแล้ว

แต่การเปิดประตูโรงเรียนอีกครั้ง ไม่ได้หมายความว่าทุกอย่างจะกลับคืนสู่จุดเดิม เพราะเมื่อเสียงระเบิดเงียบลง ‘ครูหนูดี’ กลับเริ่มมองเห็นร่องรอยบางอย่างที่ยังหลงเหลืออยู่ ทั้งในชีวิต ความเป็นอยู่ และหัวใจของเด็ก ๆ

เราได้พบ ‘ครูหนูดี’ เสาวณีย์ สุขแสนศรี ครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่น 2 จากโรงเรียนนิคมสร้างตนเองปราสาท 2 ตำบลแนงมุด อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์ ในวันที่เธอขี่มอเตอร์ไซค์ออกจากบ้านแต่เช้ามืด เดินทางกว่า 40 กิโลเมตร เพื่อมาร่วมกิจกรรมธนาคารโอกาสและถนนครูเดิน ที่โรงเรียนเชื้อเพลิงวิทยา อำเภอปราสาท กิจกรรมที่ กสศ. และภาคีจัดขึ้นเพื่อส่งต่อทรัพยากรการศึกษาให้โรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลและขาดแคลน เพื่อให้ครูนำกลับไปเติมโอกาสการเรียนรู้ให้เด็ก ๆ ที่กำลังรออยู่

ท่ามกลางครูจากโรงเรียนกว่า 70 แห่งที่กำลังเลือกสิ่งของจำเป็นกลับไปให้ลูกศิษย์ ครูหนูดีเล่าถึงความแตกต่างระหว่าง ‘ปีนี้’ กับ ‘ปีก่อน’ ว่าแทบไม่มีอะไรเหมือนกันเลย

“ตอนนี้เราไม่ต้องคิดแล้วว่า พรุ่งนี้จะให้เด็ก ๆ นั่งเรียนตรงไหน ไม่ต้องกังวลว่าสมุดดินสอจะพอกับจำนวนเด็ก ๆ หรือไม่ เราไม่ต้องมองหาเด็กที่เงียบไป หรืออาจหลบไปนั่งตัวสั่นเพราะกลัวเสียงปืนเสียงระเบิด เพื่อจะคอยกอดเขา อยู่เป็นเพื่อนเขา เพราะเทอมนี้เราได้อยู่ในโรงเรียนที่ห้อมล้อมด้วยชุมชน ไม่ต้องพะวงเรื่องเสียงระเบิด เรามีห้องเรียน มีอุปกรณ์การเรียนให้เด็ก ๆ เราได้จัดงานวันแม่ มีสัปดาห์วิทยาศาสตร์ ได้เตรียมงานกีฬาสี ซึ่งทั้งหมดทำไม่ได้เลยเมื่อปีก่อน”

“…เหมือนวันนี้โรงเรียนกลับมาเป็นปกติแล้ว เราไปสอนที่โรงเรียนทุกวัน ได้เห็นเด็ก ๆ วิ่งเล่น กินข้าวกลางวันในโรงอาหาร ได้ทำกิจกรรม ซึ่งเชื่อว่าครูทุกคนก็คงวาดภาพไว้ไม่ต่างกัน ว่าความหมายของโรงเรียนควรจะเป็นแบบนี้”

ใต้ ‘ความปกติ’ ยังมีบางสิ่งที่ไม่เหมือนเดิม

หากมองลึกลงไปใน ‘ความปกติ’ นั้น ครูหนูดีกลับพบสัญญาณบางอย่างที่น่ากังวลซ่อนอยู่ลาง ๆ ทั้งจำนวนลูกศิษย์ในปีการศึกษาใหม่ ความเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ ในพฤติกรรมของนักเรียน และความไม่แน่นอนของวิถีชีวิตในชุมชน ซึ่งอาจส่งผลต่อเส้นทางการศึกษาของเด็กในระยะต่อไป

“อย่างแรก ปีนี้จำนวนนักเรียนลดลงชัดมาก จากโรงเรียนเราที่เคยมีเด็กราว 170 ปีนี้ลดลงมาเหลือ 120 คน หลายคนที่หายไปคือเด็กที่ติดตามผู้ปกครองไปอยู่ที่อื่นตั้งแต่ตอนที่สถานการณ์รุนแรง แล้วเมื่อปีการศึกษาใหม่เปิดขึ้น เราพยายามติดตาม จนรู้ว่าบางคนได้ไปเข้าเรียนต่อที่โรงเรียนใหม่แล้ว แต่มีอีกบางคนที่ติดต่อไม่ได้เลย จึงยังไม่รู้ว่าปีนี้เขาได้เรียนไหม”

แม้เหตุปะทะจะผ่านไป แต่แรงสั่นสะเทือนยังคงอยู่ในชุมชน ทั้งเรื่องปากท้อง เศรษฐกิจ และสภาพจิตใจของผู้คน ก่อนส่งผลต่อเนื่องเข้ามาถึงโรงเรียนและเด็กที่ยังเรียนอยู่ที่เดิม

“ข้อเท็จจริงผ่านสายตา คือเด็กที่ส่วนใหญ่อยู่กับปู่ย่าตายายซึ่งไม่มีรายได้ประจำ ความขาดแคลนเสื้อผ้าอุปกรณ์การเรียนซึ่งเดิมมีอยู่แล้ว ก็ยิ่งขาดแคลนเพิ่มขึ้น เทอมนี้เห็นชัด เด็กไม่มีชุดนักเรียน ไม่มีสมุดดินสอ ไม่มีเงินมาโรงเรียน แล้วจุดเล็ก ๆ นี้เอง ที่เราประเมินได้ว่าจะยิ่งเพิ่มโอกาสเสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษา ไม่ว่าตรงกลางทาง หรือตรงรอยต่อระหว่างชั้น”

ยังมีผลกระทบอีกด้านที่ไม่อาจมองเห็นได้จากจำนวนเด็กหรือสิ่งของที่ขาดแคลน หากต้องอาศัยการสังเกตและเอา ‘หัวใจของครู’ เข้าไปสัมผัส

ครูหนูดีพบพฤติกรรมของเด็ก ๆ ที่เปลี่ยนไป เด็กบางคนขาดสมาธิ อยู่ไม่นิ่ง หรือไม่เชื่อฟัง พฤติกรรมเล็ก ๆ เหล่านี้อาจกำลังบอกถึงความรู้สึกไม่แน่นอนและความวิตกกังวลที่ยังหลงเหลืออยู่ แม้สถานการณ์รอบตัวจะสงบลงแล้ว

“ในความปกติของการกลับมาเรียน เราเห็นความสวิงขึ้น ๆ ลง ๆ ผ่านอารมณ์และการแสดงออกจากเด็ก ซึ่งปัจจัยหนึ่งมาจากการกลับคืนสู่ชีวิตปกติรอบนี้ หลายสิ่งรอบตัวเขาไม่เหมือนเดิม แล้วถึงที่โรงเรียนครูทุกคนจะพยายามช่วยกันประคับประคองรอบด้าน ทั้งจิตใจ การเรียน พัฒนาการ แต่เมื่อเด็กอยู่บ้าน ในท่ามกลางช่วงเวลาที่แทบทุกครอบครัวต้องกอบกู้วิกฤตจากการทำมาหากิน จากความเสียหายของที่พักอาศัย หรือจากความสูญเสียอื่น ๆ ที่ยังทิ้งร่องรอยไว้ เด็ก ๆ จึงเหมือนถูกปล่อยให้ต่อสู้ด้วยตัวเอง”

เมื่อนั้น ภารกิจของโรงเรียนจึงไม่ใช่เพียงการฟื้นฟูการเรียนรู้ แต่ยังหมายถึงการสร้างจุดเชื่อมต่อระหว่าง โรงเรียน–บ้าน–ชุมชน เพื่อช่วยกันประคับประคองเด็กให้กลับมาตั้งหลักได้อีกครั้ง

“ถ้าใจเด็กยังไม่นิ่งพอ ก็ไม่มีทางจะเติมอะไรลงไปได้”

ประสบการณ์หลายเดือนในฐานะ ‘คุณครูในศูนย์พักพิง’ ทำให้ครูหนูดีพบว่า ก่อนจะพาเด็กกลับไปสู่บทเรียน สิ่งสำคัญกว่าคือการช่วยให้พวกเขา ‘กลับมารู้สึกมั่นคงในจิตใจ’

“ทั้งปีนี้และปีต่อ ๆ ไป งานของครูในพื้นที่ปะทะตรงชายแดน เรามีโจทย์ของการพาเด็กไปให้ตรงกับความคาดหวังมากมาย ทั้งจากความห่างหายไปนานจากบทเรียนมาตรฐาน เรามีเด็กที่กลับมาแล้วยังไม่พร้อมเรียน หรือตามบทเรียนไม่ทัน ข้อแม้พวกนี้ทำให้เรายังไม่ต้องพูดถึงการยกระดับผลการเรียนรู้ เพราะการจัดการเรียนรู้ในศูนย์อพยพให้บทเรียนสำคัญกับเราว่า ถ้าใจเด็กยังไม่นิ่งพอ ก็ไม่มีทางจะเติมอะไรลงไปได้”

เมื่อตระหนักแล้วว่า ภารกิจฟื้นฟูการศึกษาต้องเริ่มจาก ‘การดูแลหัวใจ’ ครูหนูดีจึงนำบทเรียนจากช่วงเวลาที่สอนในศูนย์พักพิงกลับมาใช้ทบทวนในห้องเรียน โดยในทุก ๆ วันจะต้องมีช่วงเวลาสำหรับ ‘สำรวจความรู้สึกและรับฟังเด็ก ๆ’

ก่อนเข้าสู่บทเรียน เด็ก ๆ จะได้พูดคุยเรื่องทั่วไป เล่าเหตุการณ์ที่พบเจอ หรือแบ่งปันสิ่งที่อยู่ในใจ เพื่อให้ครูมองเห็นไปไกลกว่าสิ่งที่เกิดขึ้นในห้องเรียนว่า เด็กคนหนึ่งกำลังเผชิญอะไร ชีวิตที่บ้านเป็นอย่างไร และในสถานการณ์เหล่านั้น ครูหรือโรงเรียนจะเข้าไปเป็นที่พึ่งให้เขาได้อย่างไร

“เรามองย้อนไปว่าทุกความรุนแรงของปัญหา ล้วนเริ่มขึ้นจากสิ่งเล็ก ๆ ที่สะสมในตัวเด็กคนหนึ่ง ฉะนั้นก่อนไปถึงบทเรียน เราจะพยายามชวนเด็กคุยเรื่องทั่วไป หรือคุยกันถึงเหตุการณ์ประจำวันรอบตัว แล้วใครอยากจะพูด อยากแสดงความรู้สึก เขาจะต้องได้ทำ ซึ่งเราจะตั้งใจฟังทุกเรื่องทุกเสียง ไม่ว่าเรื่องนั้นจะเล็กน้อยแค่ไหน”

สำหรับครูหนูดี เรื่องเล็ก ๆ ที่เด็กเล่าอาจไม่ได้เป็นเรื่องเล็กเสมอไป เพราะในถ้อยคำหรือความรู้สึกเหล่านั้น อาจมีบางสิ่งที่เด็กกำลังพยายามบอกผู้ใหญ่

“เราเชื่อว่าในเรื่องราวที่เหมือนไม่มีแก่นสารอะไร มันมีบางสิ่งที่เด็กต้องการสื่อสาร ทุกสิ่งที่เด็กพูดหรือรู้สึก มันกำลังบอกถึงสิ่งที่เขาเผชิญ ไม่ว่าสถานการณ์ทางบ้านเป็นยังไง หรือมีความกังวลกดดันอะไรซ่อนอยู่ เด็กบางคน เราไม่รู้เลยว่าประสบการณ์จากช่วงการปะทะตรงชายแดนยังทิ้งรอยค้างไว้มากน้อยแค่ไหน ในฐานะครูจึงต้องทำให้เขาเชื่อว่า เราคือคนที่เขาคุยได้ทุกเรื่องทุกเวลา แล้ววิธีนี้อาจช่วยให้เรายับยั้งอีกหลายปัญหาได้ ก่อนที่มันจะเกิด”

เมื่อสิ่งของคือ ‘กำลังใจที่จับต้องได้’

เรื่องราวจากครูหนูดีทำให้ภาพของ ‘ห้องเรียนปกติ’ ในโรงเรียนพื้นที่ชายแดนมีความหมายต่างออกไป

การที่เด็กกลับมานั่งเรียน วิ่งเล่น กินข้าวกลางวัน และทำกิจกรรมร่วมกับเพื่อนอีกครั้ง อาจเป็นสัญญาณว่าสถานการณ์ภายนอกกำลังกลับคืนสู่ความปกติ แต่ไม่ได้หมายความว่าร่องรอยของวิกฤตในชีวิตเด็กจะหายไปพร้อมกับเสียงระเบิด

ก่อนเดินเลือกสิ่งของจำเป็นใน ‘ถนนครูเดิน’ กลับไปให้ลูกศิษย์ ครูหนูดีฝากคำขอบคุณถึงทุกฝ่ายที่ร่วมกันส่งต่ออุปกรณ์การเรียน สื่อการสอน เสื้อผ้า รองเท้า ชุดนักเรียน ของเล่น สมุดดินสอ และคอมพิวเตอร์มายังพื้นที่

สำหรับเธอ สิ่งของเหล่านี้ไม่ได้มีความหมายเพียงการเติมทรัพยากรที่ขาดแคลนหรือลดความเหลื่อมล้ำเฉพาะหน้า แต่ยังเป็น ‘กำลังใจที่จับต้องได้’ สำหรับเด็ก ครู และโรงเรียนที่กำลังพยายามกลับมาตั้งหลักอีกครั้ง

เพราะหลังเสียงระเบิดเงียบลง การเปิดประตูโรงเรียนอาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้น

ภารกิจที่ยังดำเนินต่อไปของครู คือการค่อย ๆ ช่วยให้เด็กเชื่ออีกครั้งว่า ห้องเรียนเป็นพื้นที่ที่พวกเขารู้สึกมั่นคง มีคนพร้อมรับฟัง และสามารถกลับมาเรียนรู้ เติบโต และมองไปข้างหน้าได้อีกครั้ง

เพื่อให้ไม่เพียงตัวเด็กที่ได้กลับสู่ห้องเรียน แต่ ‘หัวใจของเด็ก’ ได้กลับมาพร้อมกันด้วย

The post หลังเสียงระเบิดเงียบลง ภารกิจของครูคือพา ‘หัวใจเด็ก’ กลับสู่ห้องเรียน first appeared on กสศ..

“และไม่รู้ว่าเกี่ยวกันแค่ไหน แต่อาจเพราะเป็นอย่างนี้ แม้แต่ ‘ความฝัน’ ก็เลยแทบไม่เคยเดินทางมาถึง ความสงสัยนี้ทำให้เราอยากเป็นครู อยากกลับมาสอน และอยากเอาความฝันมาปลูกไว้ในใจเด็ก ๆ”

คำบอกเล่าของ ‘ครูภา’ ศุภามน ทองผาภูมิขจร ข้าราชการครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 2 สะท้อนภาพของโรงเรียนบ้านทุ่งเสือโทน อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี ได้ชัดเจนกว่าคำบรรยายใด ๆ

โรงเรียนเล็ก ๆ แห่งนี้ตั้งอยู่ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร รายล้อมด้วยภูเขาและชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยง การเดินทางไม่สะดวก สัญญาณโทรศัพท์และอินเทอร์เน็ตมีอย่างจำกัด ไฟฟ้าดับเป็นเรื่องปกติ

ความห่างไกลไม่ได้เป็นเพียงอุปสรรคของการใช้ชีวิต แต่ยังทำให้โอกาสทางการศึกษาและการมองเห็นโลกกว้างเดินทางมาถึงได้ช้ากว่าพื้นที่อื่น

“ที่นี่คือหมู่บ้านสุดท้ายริมชายแดนที่จะมีครูใหม่เวียนมาแล้วย้ายจากไปเป็นเรื่องปกติ ครูต้องปรับตัวมากเรื่องวิถีชีวิต การสื่อสาร หรือวัฒนธรรมประเพณี จึงไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่จะมีครูคนไหนอยู่ได้ยาว ๆ และเมื่อช่วงเวลาสั้น ๆ ของครูหมดไปกับการปรับตัว การเรียนรู้ของเด็กจึงไม่ปะติดปะต่อ และทำให้เราไม่เคยมีแผนรองรับการพัฒนาการศึกษาระยะยาว 

“ฉะนั้นอย่าว่าแต่ฝันจะเรียนต่อหรือวางแผนอนาคต เพราะเอาแค่ประคองเด็กให้จบการศึกษาแบบปีต่อปี ก็คืองานสาหัสของคุณครูแล้ว”

เมื่อโรงเรียนอยู่ไกล จนความฝันแทบเดินทางมาไม่ถึง

ครูภาเติบโตในหมู่บ้านแห่งนี้ นี่เองที่ทำให้เธอฝันว่าถ้าได้เป็น ‘ครู’ และกลับมาทำงานที่ชุมชนนบ้านเกิด บางทีอาจพบเส้นทางที่ทำให้ความหวังความฝันเดินทางมาถึงได้สะดวกขึ้น  

“ที่นี่ครอบครัวส่วนใหญ่จะทำไร่ทำนา เด็ก ๆ ทุกคนโตมากับภาพนั้น เราเกิดมาก็เล่นในทุ่ง ปีนต้นไม้ ช่วยพ่อแม่ทำงาน ถึงเวลาก็ไปโรงเรียน แต่ไม่เคยรู้ว่าเรียนไปทำไม ตัวหนูเองเรียนถึงแค่ ม.3 จบแล้วก็ไปได้งานในโรงงาน ทำตรงนั้นอยู่หนึ่งปีเต็ม ๆ รู้สึกว่ามันทั้งเหนื่อยและหนักเกินวัย จึงเริ่มคิดว่าไม่อยากหยุดทั้งชีวิตไว้แค่ตรงนั้น”

จากเด็กที่ไม่รู้ว่าเรียนไปทำไม

ครูภาเล่าว่า สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ใช่แค่เรื่องราวของตัวเอง แต่เธอกำลังสะท้อนถึงชีวิตเด็กวัยเดียวกันที่บ้านคลิตี้  

“เกินครึ่งของคนในชุมชนเรียนแค่ ป.6 มีจบถึง ม.3 บ้าง แต่แทบไม่มีใครไปไกลกว่านั้น …ตอนไปทำงานโรงงาน หนูถึงเริ่มคิดว่าพวกเราหลายคนอายุยังน้อย พอ ๆ กับการมองเห็นช่องทางอนาคตที่น้อยยิ่งกว่า จนเราแทบไม่มีโอกาสรู้จักความฝัน และมีเพียงเส้นทางชีวิตที่ขีดไว้แล้วว่าจบ ป.6 จบ ม.3 คือพอ ถึงเวลาทำงาน สร้างครอบครัว วนเวียนต่อไป 

“หนูเลยขอแม่กลับมาเรียน และถึงรายได้ครอบครัวจะทำให้มีทางเลือกไม่มาก แต่ขอแค่โรงเรียนเล็ก ๆ สักแห่งที่มีชั้น ม.ปลาย รับเข้าเรียน หนูก็พร้อมสู้สุดชีวิต” 

ครูภาเผยเบื้องหลังการตัดสินใจ ที่เป็นจุดหักเหให้ได้มายืนอยู่ตรงนี้ เมื่อการกลับมาเรียน ม.ปลาย คือจุดเชื่อมต่อให้ได้รับโอกาสเป็นนักศึกษาทุนครูรัก(ษ์)ถิ่นในช่วงกำลังจะจบ ม.6 และมันคือการปลุกฝันวัยเด็กที่อยากเป็นครู ให้ประกอบรูปร่างเค้าโครงขึ้น จนกลายเป็นความจริงในที่สุด

กลับบ้านมาเป็น ‘ครู’ พร้อมความเชื่อว่าเด็กทุกคนมีสิทธิ์ฝัน

หลังสำเร็จการศึกษาจากคณะครุศาสตร์ สาขาการศึกษาปฐมวัย มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง ครูภาได้กลับมายังโรงเรียนบ้านทุ่งเสือโทนในฐานะข้าราชการครู

โดยในพิธีปฐมนิเทศครูใหม่ ณ หอประชุมคุรุสภา ครูภาในเครื่องแบบสีกากี ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นเพียงฝันก็ได้กล่าวถึงช่วงเวลาแรกที่กลับไปยังหมู่บ้านในฐานะครู เมื่อมองเด็ก ๆ ในโรงเรียนเดียวกับที่เธอเคยเรียน เธอมั่นใจยิ่งกว่าเดิมว่า ความห่างไกลไม่ควรเป็นข้อจำกัดของอนาคต

“ในเมื่อเราพาตัวเองมาถึงตรงนี้ได้ มันก็คือข้อพิสูจน์หนึ่งว่าเด็กที่นี่ทุกคนฝันได้ เติบโตได้ และไม่ว่าทางจะไกล ไฟจะตก อินเทอร์เน็ตจะติด ๆ ดับ ๆ ก็จะต้องไม่ใช่ข้อแม้อีกต่อไปให้ทุกคนไม่กล้าฝัน เพียงแต่เด็ก ๆ จะเจอฝันได้ยังไง หรือฝันแล้วจะพาตัวเองไปต่อได้ไหม เราเป็นครูจะต้องหาทางให้เขา”

สำหรับครูภา หน้าที่ของครูจึงไม่ใช่เพียงการสอนหนังสือ แต่คือการช่วยให้เด็กค้นพบความฝันของตัวเอง และมีโอกาสเดินไปถึงฝันนั้น

เป็น ‘ครู’ ที่เชื่อมสะพานแห่งโอกาส

ครูภาบอกว่างานสำคัญที่ต้องเริ่มทันที คือพาเด็กไปสู่วุฒิการศึกษาแบบไม่ให้ใครตกหล่น ซึ่งจะเป็นไปได้ด้วยการปรับรูปแบบเรียนรู้ให้เชื่อมโยงไปที่งานอาชีพ ตั้งต้นจากฐานทุนที่ชุมชนมี 

เธอเชื่อว่า อย่างน้อยที่สุดความรู้ที่ได้จากโรงเรียน จะต้องเอาไปใช้พัฒนาอาชีพและมองเห็นเส้นทางเติบโตในชุมชนได้ ไม่ว่าการทำเกษตร ค้าขาย การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาดั้งเดิม 

และไม่ใช่แค่โรงเรียน แต่จะต้องได้รับความร่วมมือจากผู้ปกครอง จากคนในชุมชน โดยตัวแปรสำคัญคือครูที่จะเป็นเป็นสื่อกลาง ทั้งระหว่างผู้คน และเป็นผู้นำเอาความรู้หรือนวัตกรรมใหม่ ๆ มาใช้ ก่อนจะกล่าวไปถึงลูกศิษย์ของเธอว่า 

“ทุกเวลาที่ได้อยู่กับเด็ก ทำให้เรายิ่งชัดในเป้าหมายว่าการเป็นครูรัก(ษ์)ถิ่น เราไม่ได้กลับบ้านมาเพื่อตัวเองคนเดียว แต่จะต้องเอาทุกสิ่งที่ร่ำเรียนมาทำให้เกิดโอกาส เกิดแรงบันดาลใจที่ส่งต่อกันไป ในหมู่บ้านที่เราเคยสงสัยว่ามันไกลจนความฝันเดินทางมาไม่ถึง”

ความฝันคือสิทธิ์ของเด็กทุกคน

ท้ายที่สุด ครูภาบอกว่า สิ่งที่เธออยากมอบให้ลูกศิษย์ ไม่ใช่เพียงความรู้ แต่คือความเชื่อมั่นในตัวเอง

“สำหรับเด็ก ๆ ทุกความฝัน ทุกทางเลือกในชีวิต คือสิทธิ์ของเขา”

หน้าที่ของครู คือการเติมความรัก เติมกำลังใจ และช่วยให้เด็กมองเห็นศักยภาพของตัวเอง ได้รู้จักโลกที่กว้างขึ้น ได้ลองค้นหาคำตอบของชีวิต ก่อนตัดสินใจเลือกเส้นทางในอนาคต

“ครูสัญญาว่าจะอยู่ตรงนี้เพื่อรับฟัง แนะแนวสนับสนุน จะเป็นคนทำให้เด็กเขาเชื่อว่าเราฝันได้ และถ้าเราอดทนพยายามพอมันก็มีโอกาสที่ฝันจะเป็นจริงได้ หรือถึงแม้ไม่อาจไปถึงได้ตามที่ฝันไว้ วันหนึ่งที่มองย้อนกลับมา ขอแค่จะไม่คิดเสียดายโอกาส หรือเสียใจกับการตัดสินใจในชีวิตที่ผ่านไป ก็คือดีที่สุดแล้ว”

เรื่องราวของครูภาสะท้อนให้เห็นว่า บางครั้งสิ่งที่ขาดหายไปในพื้นที่ห่างไกล ไม่ใช่เพียงสัญญาณโทรศัพท์หรืออินเทอร์เน็ต หากแต่คือใครสักคนที่ทำให้เด็กเชื่อว่า “ความฝันเดินทางมาถึงที่นี่ได้” และวันนี้ ครูภาได้เลือกกลับมาเป็นคนคนนั้นแล้ว

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ขอแสดงความยินดีกับ ‘ครูภา’ ศุภามน ทองผาภูมิขจร ข้าราชการครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 2 ที่ได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการครูในปีการศึกษา 2568 และขอร่วมส่งกำลังใจให้ครูภาประสบความสำเร็จบนเส้นทางวิชาชีพ พร้อมสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็ก ๆ และชุมชนชายแดนไทยอย่างที่ตั้งใจไว้

The post “เราเป็นครูเพื่อพิสูจน์ความเชื่อ ว่าที่นี่ไม่ได้อยู่ไกลเกินกว่าความฝันจะเดินทางมาถึง” first appeared on กสศ..

นี่คือบทเรียนแรกของชีวิตครูที่ ‘ครูหนูดี’ เสาวณีย์ สุขแสนศรี ข้าราชการครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 2 ไม่มีวันลืม ซึ่งได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการครูในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 ที่โรงเรียนนิคมสร้างตนเองปราสาท 2 อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์ 

แทนที่วันแรกของการเป็นครูจะเริ่มต้นในห้องเรียน กลับต้องเริ่มต้นท่ามกลางสถานการณ์ความไม่สงบบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา ทางโรงเรียนปิดการเรียนการสอน เด็ก ๆ และครูต้องอพยพไปอยู่ในศูนย์พักพิงชั่วคราว และที่นั่นเอง เธอได้ค้นพบความหมายของคำว่า “ครูผู้ถูกสร้างมาเพื่อรับมือกับทุกข้อจำกัด”

ห้องเรียนหายไป แต่หน้าที่ของครูยังคงอยู่

ในศูนย์พักพิง ครูหนูดีใช้ชีวิตร่วมกับเด็ก ๆ กว่า 70 คน ทั้งลูกศิษย์ของตัวเองและเด็กจากหลายหมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์เดียวกัน

ช่วงแรก เธอได้แต่มองโรงเรียนที่ปิดลงด้วยความเสียดาย

“เราได้แต่คิดว่าทำไมโรงเรียนต้องปิด ทำไมเราถึงไม่ได้ใช้ศักยภาพที่อุตส่าห์เรียนมาให้เกิดประโยชน์”

แต่เมื่อเวลาผ่านไป คำถามนั้นค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นอีกคำถามหนึ่ง

“ทำไมเราไม่ลุกขึ้น แล้วหาทางพาเด็ก ๆ ไปต่อให้ได้  เพราะนั่นแหละคือความหมายจริง ๆ ของครูรัก(ษ์)ถิ่น ที่ปลูกฝังในใจเรามาตลอดหลายปี”

ความคิดนี้ ได้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของ “โรงเรียน” แห่งใหม่ ที่ไม่มีอาคารเรียน ไม่มีโต๊ะ ไม่มีเก้าอี้ แต่เต็มไปด้วยความหวัง

เปลี่ยนศูนย์พักพิงให้เป็น “พื้นที่พักใจ”

ครูหนูดีมองหาที่เหมาะ ๆ ในศูนย์พักพิงจนพบ แล้วค่อย ๆ เปลี่ยนเป็น “พื้นที่พิงใจ” สำหรับเด็ก ๆ แล้วเริ่มใช้กิจกรรมศิลปะมาชวนเด็ก ๆ วาดภาพระบายสี และปั้นดินน้ำมันอย่างอิสระ โดยเบื้องหน้านั้นมุ่งสร้างความรู้สึกผ่อนคลาย ทว่าลึกลงไป กิจกรรมนี้คือการตรวจจับอารมณ์ความรู้สึก เพื่อค้นหาตะกอนคั่งค้างจากผลกระทบของความรุนแรง และหาทางช่วยบำบัดเยียวยาหัวใจ

“เราเลือกกิจกรรมศิลปะ เพราะต้องการสำรวจอารมณ์ความรู้สึกของเด็ก ๆ โดยเลี่ยงการสื่อสารผ่านถ้อยคำ ที่มันอาจไปย้ำบาดแผลทางใจของเขา ใจความสำคัญคืออยากให้เด็กมีพื้นที่ระบายความรู้สึก ได้หนีไปจากเรื่องราวความรุนแรง และมีความหวัง”

จากนั้นเมื่อสภาพจิตใจของเด็ก ๆ เริ่มมีความพร้อมมากขึ้น เธอจึงค่อย ๆ จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามช่วงวัยเท่าที่จะทำได้ ซึ่งหวังเพียงว่า อย่างน้อยก็ไม่ให้พัฒนาการของเด็กต้องขาดช่วงหยุดชะงัก แม้จะอยู่ในภาวะวิกฤตก็ตาม

วันที่เข้าใจความหมายใหม่ของคำว่า “โรงเรียน”

หลายเดือนผ่านไป โรงเรียนเปิด ก่อนจะปิดจากสถานการณ์ปะทะอีกครั้ง และกลับมาเปิดใหม่ ครูหนูดีผ่านหลากหลายประสบการณ์ทั้งในห้องเรียน โรงเรียน และในศูนย์อพยพหลายรอบ 

เธอบอกว่า บทเรียนจากช่วงเวลานั้น ได้เข้ามาเปลี่ยนนิยามความหมายของคำว่า “ครู” คำว่า “โรงเรียน” และรวมไปถึงเปลี่ยนความหมายของการศึกษาที่รับรู้ตลอดมา ตอนนี้เธอเข้าใจแล้วว่า ครู โรงเรียน หรือการศึกษา จะมีหน้าตาอย่างไรไม่สำคัญเท่ากับที่สามสิ่งนี้จะต้องเป็นที่พึ่งของเด็ก ๆ ให้ได้ในทุกสถานการณ์

ถึงวันนี้ วันที่สวมเครื่องแบบข้าราชการครูในพิธีปฐมนิเทศครูใหม่ ครูหนูดีบอกว่าเธอไม่เคยลืมภาพวันที่อยู่กับเด็กกว่า 70 ชีวิต กับคำถามจากเด็ก ๆ ที่ดังระงมว่า “ทำไมพวกหนูไม่ได้ไปโรงเรียน” และความทรงจำนี้ ก็คือแรงผลักให้เธออยากมีความรู้ เครื่องมือ หรือสื่อการสอนมากขึ้น เพื่อรองรับทุกเหตุฉุกเฉินซึ่งคาดเดาไม่ได้ ไม่ว่าจากความไม่สงบตรงพื้นที่ชายแดน ภัยพิบัติ โรคระบาด หรืออะไรก็ตามที่จะมาหยุดเด็ก ๆ ไว้จากการเรียนรู้

เตรียมพร้อมก่อนวิกฤตจะมาถึงอีกครั้ง

แม้ในวันนี้โรงเรียนจะกลับมาเปิดตามปกติแล้ว แต่ครูหนูดียังคงเตรียมตัวสำหรับเหตุการณ์ไม่คาดฝันในอนาคต และเตรียมพร้อมสำหรับจัดการเรียนรู้ในภาวะฉุกเฉิน ทั้งทำใบงาน การบ้าน ออกแบบกิจกรรมหลากหลายสำหรับเด็ก ๆ ต่างระดับชั้นเอาไว้ เพื่อที่เมื่อถึงคราวจำเป็นจะหยิบมาใช้ได้ทันที

“ประสบการณ์ทำให้รู้ว่าต้องเตรียมพร้อม หลังจากนี้เราเตรียมทำแบบฝึกหัด เตรียมกิจกรรม เตรียมบทเรียนออนไลน์ที่ครอบคลุมช่วงวัยและความเหมาะสมไว้ อย่างเด็กเล็กก็เน้นเรื่องพัฒนาการ เช่น ทำวิดีโอสอนปั้น สอนเขียน เตรียมไว้กระทั่งแผนที่เส้นทางไปบ้านลูกศิษย์ทุกคน เผื่อคนไหนไปได้เราก็จะเข้าไปด้วยตัวเอง เพราะสิ่งที่เราไม่ต้องการจะเจออีกแล้ว คือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินขึ้นแล้วทุกอย่างหยุดนิ่งสนิท ซึ่งเราได้แต่นั่งรอคอยโดยทำอะไรไม่ได้เลย” 

ครูจะไม่ทิ้งเด็กไปไหน

“เมื่อไหร่พวกหนูจะได้กลับไปโรงเรียน” คำถามจากเด็ก ๆ ในวันนั้น ทำให้ครูหนูดีตั้งปณิธานกับตัวเองว่า ไม่ว่าจะเกิดเหตุการณ์ใดขึ้นอีก เด็ก ๆ จะต้องไม่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง

“ปณิธานของเรา คืออยากให้เด็ก ๆ รู้ว่าไม่ว่าเกิดอะไรขึ้น ครูจะไม่มีวันทิ้งเขาไปไหน และหน้าตาของ ‘โรงเรียน’ นั้น อาจจะเป็นแบบไหนก็ได้ ขอแค่เขายังมีความหวัง และเชื่อว่าตัวเองจะพัฒนาต่อไปได้” ครูหนูดีทิ้งท้ายด้วยใจอันเชื่อมั่น

เรื่องราวของครูหนูดีสะท้อนว่า บางครั้งบทเรียนสำคัญที่สุดของชีวิตครู ไม่ได้เกิดขึ้นในห้องเรียน แต่เกิดขึ้นในวันที่ห้องเรียนไม่มีอยู่เลย

และนั่นเอง คือวันที่เธอได้เรียนรู้ว่า ครูที่แท้จริง คือผู้ที่ไม่หยุดสร้างการเรียนรู้ ไม่ว่าสถานการณ์จะยากลำบากเพียงใด

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ขอแสดงความยินดีกับ ‘ครูหนูดี’ เสาวณีย์ สุขแสนศรี ข้าราชการครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 2 ที่ได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการครูในปีการศึกษา 2568 และขอร่วมส่งกำลังใจให้ครูหนูดีประสบความสำเร็จบนเส้นทางวิชาชีพ พร้อมสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็ก ๆ และชุมชนชายแดนไทยอย่างที่ตั้งใจไว้

The post “ชีวิตครูที่เริ่มในศูนย์พักพิง ย้ำเตือนว่า เราคือครูที่ถูกสร้างให้รับมือทุกข้อจำกัด” first appeared on กสศ..

คำบอกเล่าของ ‘ครูซี’ ฟูอาดี เอียดหวัง ข้าราชการครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 2 สะท้อนความหมายของการ “กลับบ้าน” ได้ชัดเจนที่สุด

สำหรับครูซี การกลับมาเป็นครูที่โรงเรียนชุมชนบ้านนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา ไม่ใช่เพียงการเริ่มต้นชีวิตราชการ แต่คือการกลับมารับผิดชอบบ้านเกิด ในฐานะเด็กคนหนึ่งที่เคยได้รับโอกาสจากชุมชน และวันนี้พร้อมส่งต่อโอกาสนั้นให้กับลูกหลานรุ่นต่อไป

เพราะเชื่อว่า… 

คนที่เข้าใจความยากลำบากของเด็กในชุมชนที่สุด คือคนที่เคยอยู่ตรงนั้น
คนที่เข้าใจชุมชนที่สุด คือเด็กที่เติบโตจากที่นั่น
และคนที่อยากให้ชุมชนพัฒนาที่สุด ก็คือคนที่เรียกชุมชนนั้นว่าบ้านจริง ๆ

เมื่อ “ชุมชน” กลายเป็นห้องเรียนที่ใหญ่ที่สุด

ด้วยความเชื่อนั้น ตลอด 4 ปีในฐานะนักศึกษาครู ครูซีพยายามค้นหารูปแบบการเรียนรู้ที่เหมาะกับเด็กในชุมชนบ้านนาทับ จนค้นพบคำตอบว่า “ภูมิปัญญาท้องถิ่น” คือทรัพยากรทางการศึกษาที่มีคุณค่าที่สุด

เขาเชื่อว่าการเรียนรู้ที่มีคุณภาพไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากตำราเสมอไป แต่สามารถเริ่มต้นจากผู้คน วิถีชีวิต และเรื่องราวที่อยู่รอบตัวเด็ก

“หลายปีของการเป็นนักศึกษาครู ผมเรียนรู้ว่าการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ เราสร้างขึ้นได้จากทุนทรัพยากรในชุมชน โดยชุมชนจะเป็นห้องเรียนใหญ่ และมีครูภูมิปัญญาที่มาจากคนในชุมชนเป็นผู้ถ่ายทอด”

เมื่อได้ทดลองจัดการเรียนรู้ในรูปแบบ “ห้องเรียนชุมชน” เขาได้เห็นทั้งประกายตาของผู้เฒ่าผู้แก่ที่ได้ถ่ายทอดองค์ความรู้ และความตื่นตัวของเด็ก ๆ ที่ค้นพบว่า เรื่องราวรอบตัวที่เคยมองข้าม ล้วนเป็นองค์ความรู้ที่มีคุณค่า

พลังคนรุ่นใหม่ที่รัก ผูกพัน ภาคภูมิใจ และอยากเติบโตขึ้นมาเป็นกำลังสำคัญของการพัฒนาบ้านเกิด คือ  “หัวใจของครูรัก(ษ์)ถิ่น ” ที่ครูซีได้ซึมซับ

“ทุกพื้นที่มีเรื่องราว มีวัฒนธรรม มีประวัติศาสตร์ และมีทักษะชีวิตที่ส่งต่อกันจากรุ่นสู่รุ่น เมื่อคุณค่าเหล่านี้ถูกมองเห็น สิ่งที่ตามมาจึงเป็นความรักความภูมิใจที่จะพาเด็ก ๆ ไปไกลกว่าการอ่านออกเขียนได้ แต่เขายังได้เข้าใจตัวเองและสังคมชุมชนของเขา”

บทเรียนที่ไม่มีอยู่ในหนังสือเรียน

หนึ่งในบทเรียนที่ครูซีตั้งใจผลักดันให้พัฒนาเป็นหลักสูตรท้องถิ่น คือการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ชุมชนบ้านนาทับ โดยพานักเรียนเรียนรู้ประวัติศาสตร์ชุมชน ชวนเด็ก ๆ กอบเก็บเรื่องราวจากรอบตัว ทั้งจากผู้คนเก่าแก่ สิ่งก่อสร้าง สิ่งของ เมนูอาหาร หรือจากกิจวัตรในชุมชนที่เด็ก ๆ เห็นอยู่ทุกวัน จนเด็ก ๆ ค่อย ๆ รับรู้ความเป็นมาของพื้นที่ ของชื่อหมู่บ้านและตำบล ได้บันทึกภาพความเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลาของชุมชน อย่างเข้าใจ และนำข้อมูลเหล่านั้นมาจัดทำเป็นบทเรียนเฉพาะตัว อย่างที่ไม่เคยมีบันทึกในหนังสือเรียนเล่มไหน

“พอมีรากของเรื่องราว เด็ก ๆ จึงตื่นเต้นกับที่มาของประวัติศาสตร์ชุมชนที่ส่งต่อกันมานับร้อยปี แล้วที่น่าสนใจคือบทเรียนของเราจะไม่เป็นแบบปลายปิด แต่มันยังเปิดโลกการเรียนรู้ให้พร้อมค้นหาข้อมูลใหม่ เพื่อนำมาวิเคราะห์แลกเปลี่ยนหรือหักล้าง ตั้งคำถามกับข้อมูลใหม่ ๆ ได้เสมอ”

สำหรับครูซี นี่คือแก่นของการศึกษาในโลกปัจจุบัน ที่ผู้เรียนต้องสามารถแสวงหาความรู้จากหลายแหล่ง และพร้อมเรียนรู้ตลอดชีวิต

ขณะเดียวกัน บทเรียนเหล่านี้ยังเชื่อมโยงสาระวิชาต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์ เช่น การแสดงจำลองเหตุการณ์ การออกแบบฉาก การเรียบเรียงเรื่องราว และการตีความประวัติศาสตร์ เพื่อให้เด็กเข้าใจอดีต เชื่อมโยงกับปัจจุบัน และมองเห็นอนาคตของชุมชนที่พวกเขาอยากร่วมกันสร้าง

“ในฐานะครู เราคือผู้พาเขาไปหาความรู้และพยายามออกแบบการเรียนรู้ที่จะบูรณาการสาระวิชาต่าง ๆ เอาไว้ เช่น การตีความเรื่องราวให้เป็นภาพผ่านกิจกรรมการแสดงจำลองสถานการณ์ที่เด็ก ๆ ต้องช่วยกันคิดฉาก ตัวละคร ลำดับเหตุการณ์ย้อนรอยจากอดีตมาถึงปัจจุบัน เพื่อให้เด็ก ๆ รับรู้เรื่องราวจากหลายมิติ และเข้าใจความหมายของการเกิดขึ้นและหายไปของสิ่งต่าง ๆ แล้วมันจะพาพวกเขาไปสู่อนาคตว่าอยากจะให้ชุมชนของเขาเป็นยังไงต่อไป”

เครื่องแบบสีกากี กับคำสัญญาที่ไม่ต้องเอ่ยออกมา

นอกจากการเปลี่ยนบทบาทจากนักศึกษาครูสู่ข้าราชการครูแล้ว สิ่งที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจนคือสายตาของผู้คนในชุมชน

“เครื่องแบบใหม่เหมือนมอบสถานะใหม่ให้กับเรา เพราะมันช่วยเปลี่ยนสายตาที่เด็ก ๆ และชุมชนเคยเห็นตัวเราจากนักศึกษาครูคนหนึ่ง หรือพี่ซีของน้อง ๆ วันนั้นที่มาฝึกสอนที่ยังต้องเทียวไปมาระหว่างโรงเรียนบ้านนาทับกับมหาวิทยาลัย แต่เมื่อเราใส่ชุดข้าราชการมาที่โรงเรียน เด็ก ๆ เห็นก็ดีใจกันมากครับ เพราะเขารับรู้ได้ว่าต่อจากนี้เราจะอยู่ที่นี่และไม่จากไปไหนแล้ว”  

สำหรับครูซี เครื่องแบบสีกากีจึงไม่ใช่เพียงเครื่องแบบของวิชาชีพ แต่เป็นสัญลักษณ์ของความมั่นคง ความไว้วางใจ และคำสัญญาที่มีต่อชุมชนว่า เขาจะอยู่เคียงข้างเด็ก ๆ ในฐานะครูของบ้านเกิด

ทุกคำแสดงความยินดีจากชาวบ้าน ทุกสายตาที่เปี่ยมด้วยความหวัง ยิ่งทำให้เขาตระหนักว่าหน้าที่ของครูคนหนึ่ง ไม่ได้มีเพียงการถ่ายทอดความรู้ แต่คือการสร้างอนาคตของชุมชนไปพร้อมกับลูกศิษย์’

ความหวังจากพื้นที่เล็ก ๆ

ครูซีเชื่อว่า การเริ่มต้นจากโรงเรียนเล็ก ๆ ในบ้านเกิด อาจเป็นเพียงจุดเล็ก ๆ บนแผนที่ประเทศไทย

แต่หากมีครูรัก(ษ์)ถิ่นจำนวนมากที่เลือกกลับไปพัฒนาชุมชนของตัวเอง ความเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ เหล่านี้จะค่อย ๆ เชื่อมโยงกัน จนกลายเป็นพลังในการยกระดับคุณภาพการศึกษาของประเทศ

“ท้ายสุดผมเชื่อว่าการเริ่มต้นที่บ้านเกิดของเรา อาจเป็นแค่จุดเล็ก ๆ จุดหนึ่งของประเทศไทย แต่ถ้าพื้นที่เล็ก ๆ หลายแห่งรวมกันด้วยครูรัก(ษ์)ถิ่นแต่ละรุ่น ที่หอบเอาความฝันความตั้งใจกลับไปยังบ้านเกิด มันก็อาจเป็นจุดเริ่มของความหวัง ว่าเราอาจทำให้การศึกษาที่มีคุณภาพ หยั่งรากลงในทุกพื้นที่ของประเทศได้จริง ในสักวันหนึ่ง”     

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ขอแสดงความยินดีกับ ‘ครูซี’ ฟูอาดี เอียดหวัง ข้าราชการครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 2 ที่ได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการครูในปีการศึกษา 2568 และขอร่วมส่งกำลังใจให้ครูซีประสบความสำเร็จบนเส้นทางวิชาชีพ พร้อมสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็ก ๆ และชุมชนบ้านเกิดอย่างที่ตั้งใจไว้

The post “เมื่อใส่ชุดข้าราชการครูมาที่โรงเรียน เด็ก ๆ ก็รับรู้ว่าจากนี้เราจะอยู่ที่นี่และไม่จากไปไหนแล้ว” first appeared on กสศ..

ถ้อยคำของ ‘ครูเต้’ ชุติพงษ์ ใจ๋ยู้ ข้าราชการครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 2 ที่กล่าวในพิธีปฐมนิเทศข้าราชการครู ณ หอประชุมคุรุสภา กระทรวงศึกษาธิการ เปรียบเสมือนคำปฏิญาณของครูคนหนึ่งที่กำลังเริ่มต้นเส้นทางวิชาชีพ พร้อมความตั้งใจแน่วแน่ว่าจะกลับไปสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็ก ๆ บนดอย เช่นเดียวกับที่ครั้งหนึ่งเขาเคยได้รับ

ปลายทางของครูเต้คือ โรงเรียนบ้านกองลอย อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ โรงเรียนบนภูเขาสูง ซึ่งเป็นโรงเรียนเดียวกับที่เขาเคยศึกษาเล่าเรียนจนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

เมื่อเด็กเรียนดีจากโรงเรียนบนดอย ได้เห็นความเหลื่อมล้ำด้วยตัวเอง

ตลอดช่วงประถมศึกษาจนเรียนจบ ม.3 ครูเต้เป็นนักเรียนที่มีผลการเรียนยอดเยี่ยม ได้อันดับหนึ่งของโรงเรียนมาโดยตลอด เขาเชื่อมั่นว่าการศึกษาจะพาชีวิตก้าวไปข้างหน้า จึงตั้งใจเรียนอย่างเต็มที่

แต่เมื่อย้ายไปเรียนต่อในโรงเรียนขนาดใหญ่ระดับ ม.ปลาย เขาจึงได้พบกับความจริงอีกด้านหนึ่ง

“ผมเป็นเด็กที่ผลการเรียนดีมาตลอด แต่พอขึ้น ม.ปลาย ย้ายไปเรียนโรงเรียนใหญ่ ถึงเพิ่งรู้ว่าสิ่งที่เรียนมามันยังไม่พอจะทำให้เรียนตามเพื่อนทัน หลายวิชามีพื้นฐานที่เพื่อน ๆ รู้กันอยู่แล้ว แต่ผมไม่เคยเรียนมาก่อน”

ประสบการณ์ครั้งนั้นทำให้เขาไม่ได้ตั้งคำถามกับตัวเอง หากแต่เริ่มเข้าใจข้อจำกัดของระบบการศึกษาที่เด็กในพื้นที่ห่างไกลต้องเผชิญ

“ผมรับรู้เสมอว่าโรงเรียนและคุณครูที่บ้านเต็มที่ที่สุดแล้ว แต่ด้วยข้อจำกัดหลายอย่าง ทั้งความห่างไกล การขาดแคลนทรัพยากร และบริบทของพื้นที่ ทำให้โรงเรียนบนดอยไม่สามารถมีโอกาสเท่าโรงเรียนใหญ่ในเมืองได้”

ความรู้สึกที่เคยเป็นเพียงความสงสัย ค่อย ๆ กลายเป็นแรงบันดาลใจสำคัญ เขาตัดสินใจว่า วันหนึ่งจะกลับมาเป็นครูที่โรงเรียนแห่งนี้ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลง

กลับบ้านพร้อมความรู้และแผนพัฒนาการเรียนรู้

ความตั้งใจนั้นพาครูเต้เข้าสู่โครงการ “ครูรัก(ษ์)ถิ่น” โดยศึกษาต่อที่คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ระหว่างการเรียน เขาได้ทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งถึงความท้าทายของการจัดการศึกษาในพื้นที่สูง ทั้งความหลากหลายของภาษา วัฒนธรรม ชาติพันธุ์ ตลอดจนข้อจำกัดด้านทรัพยากรและโอกาสในการเรียนรู้

“ผมไม่ได้กลับมาพร้อมความหวังอย่างเดียว แต่กลับมาพร้อมแผนการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะกับบริบทของพื้นที่”

ครูเต้ตั้งใจพัฒนาสื่อการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของเด็ก ๆ ใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือช่วยการเรียนการสอน และประยุกต์แนวทางจากพื้นที่ต้นแบบต่าง ๆ ให้เหมาะกับโรงเรียนบ้านกองลอย

นอกจากนี้ เขายังมองเห็นโอกาสในการเชื่อมโยงการเรียนรู้กับการดำรงชีวิตจริง ผ่านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน การเรียนรู้เรื่องกระบวนการผลิต การคำนวณต้นทุนและกำไร การตลาด และการขายออนไลน์ เพื่อให้เด็ก ๆ ได้ฝึกทั้งทักษะวิชาการและทักษะชีวิตไปพร้อมกัน

เมื่อห้องเรียนกลายเป็นพื้นที่แห่งความหวัง

ตลอดระยะเวลากว่าครึ่งปีหลังได้รับการบรรจุ แนวคิดที่ครูเต้วางไว้เริ่มหยั่งรากในห้องเรียนของโรงเรียนบ้านกองลอย

เขาทำงานร่วมกับผู้ปกครอง ส่งเสริมให้เด็กฝึกอ่าน ฝึกเขียนอย่างต่อเนื่อง พร้อมออกแบบสื่อการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับสิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิตของชุมชน เพื่อให้เด็กเข้าใจบทเรียนได้ง่ายขึ้น และเห็นว่าการศึกษาเป็นเรื่องใกล้ตัว

เหนือสิ่งอื่นใด ครูเต้อยากให้เด็ก ๆ มองเห็นว่า การเกิดในพื้นที่ห่างไกลไม่ใช่ข้อจำกัดของความฝัน

“ผมอยากบอกเด็ก ๆ ทุกคนว่า อย่าคิดว่าการเกิดบนดอยหรือในพื้นที่ห่างไกลเป็นข้อจำกัดของชีวิต เพราะถ้าเราพยายามและได้รับการศึกษาที่ดี การเรียนนี่แหละครับจะพาเราไปสู่ความสำเร็จ”

สำหรับครูเต้ คำพูดนี้ไม่ใช่เพียงคำให้กำลังใจ แต่คือเรื่องจริงที่เขาพิสูจน์ด้วยชีวิตของตัวเอง

ส่งต่อโอกาสให้คนรุ่นต่อไป

ครูเต้บอกว่า สิ่งที่ทำให้เขาภูมิใจที่สุด ไม่ใช่เพียงการได้เป็นข้าราชการครู แต่คือการได้กลับมาทำงานในบ้านเกิด ท่ามกลางความยินดีของผู้ปกครองและคนในชุมชนที่เฝ้ามองการเติบโตของเขามาตั้งแต่ยังเป็นเด็ก

“ขอบคุณโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ที่ทำให้เด็กจากพื้นที่ห่างไกลคนหนึ่งมีโอกาสพัฒนาตัวเอง และได้กลับมาทำงานเพื่อบ้านเกิด”

เขากล่าวว่า นับตั้งแต่วันที่ได้รับการบรรจุเป็นครู เขาตระหนักอยู่เสมอว่าหน้าที่นี้คือความไว้วางใจจากชุมชน ที่ฝากความหวังของคนรุ่นต่อไปไว้ในมือของครู

“ผมอยากให้เด็ก ๆ ได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพ ใช้ความใฝ่รู้และความพยายามพาตัวเองไปถึงเป้าหมายของชีวิต และนี่คือภารกิจของครูคนหนึ่ง ที่ผมตั้งใจว่าจะทำให้ดีที่สุดครับ”

เรื่องราวของครูเต้สะท้อนให้เห็นว่า การกลับบ้านของครูคนหนึ่ง อาจไม่ใช่เพียงการกลับไปสอนหนังสือ แต่คือการกลับไปเปลี่ยนแปลงอนาคตของเด็ก ๆ และทั้งชุมชน

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ขอแสดงความยินดีกับ ‘ครูเต้’ ชุติพงษ์ ใจ๋ยู้ ข้าราชการครูรัก(ษ์)ถิ่น รุ่นที่ 2 ที่ได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการครูในปีการศึกษา 2568 และขอร่วมส่งกำลังใจให้ครูเต้ประสบความสำเร็จบนเส้นทางวิชาชีพ พร้อมสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็ก ๆ และชุมชนบ้านเกิดอย่างที่ตั้งใจไว้

The post “ผมมาเป็นครูเพื่อกลับไปบอกเด็ก ๆ บนดอยว่า ทุกคนพัฒนาตัวเองได้ โดยไม่จำกัดว่าใครเกิดที่ไหนหรือโตมาอย่างไร” first appeared on กสศ..