ในปีการศึกษาที่ผ่านมา บริษัท สยามมิชลิน จำกัด สาขาระยอง ได้เปิดให้นักศึกษาผู้พิการทางการได้ยิน ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) จากวิทยาลัยเทคนิคบางแสน จำนวน 4 คน เข้าฝึกประสบการณ์การทำงานและมอบโอกาสในการพัฒนาตนเองเพื่อก้าวเข้าสู่การเป็นพนักงานประจำ สร้างอาชีพและรายได้ที่มั่นคงต่อไป

เบื้องหลังความมุ่งมั่นนี้คือวิสัยทัศน์ของมิชลิน (Michelin) บริษัทผลิตยางรถยนต์จากประเทศฝรั่งเศส ซึ่งสะท้อนผ่านคำบอกเล่าของ วิกร เนตรหิน ผู้จัดการฝ่ายบุคคล, ทัศน์นัย คณิตศิลป์ SHOP Manager RCD23 และ วรรณดี สุนทรชัยกิจ Site Recruiter ซึ่งไม่เพียงเปิดพื้นที่ให้ผู้พิการได้แสดงศักยภาพ ยังเชื่อมโยงภาคธุรกิจอุตสาหกรรมเข้ากับการลดความเหลื่อมล้ำในสังคมอย่างแท้จริง

แนวคิด ‘ความหลากหลายและเท่าเทียม’ ขับเคลื่อนด้วยวิสัยทัศน์ขององค์กร

จากวิสัยทัศน์ที่เห็นความสำคัญกับความหลากหลายและความเท่าเทียม บริษัทสยามมิชลินได้ทำ MOU ร่วมกับวิทยาลัยเทคนิคบางแสน ในการเปิดรับนักศึกษาที่มีความต้องการพิเศษ โดยเริ่มจากโรงงานแหลมฉบัง ก่อนจะต่อยอดสู่จังหวัดระยอง ภายใต้กลยุทธ์สำคัญคือ Michelin Metal หรือ ‘กลยุทธ์เพื่อการเอาชนะ 6 เรื่อง’ ซึ่ง วิกร เนตรหิน ผู้จัดการฝ่ายบุคคล อธิบายว่า เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายในการดูแลเรื่องความเสมอภาค ที่มองว่า ‘ทรัพยากรบุคคล’ ไม่ได้เป็นเพียงกำลังแรงงาน แต่เป็นหัวใจของความสำเร็จขององค์กร

 “ใน 6 เรื่องนี้ จะมีทั้งด้านธุรกิจและด้านผู้คน โดยในส่วนของผู้คน เราแยกออกมาเป็นอีกหนึ่งแกนสำคัญ โดยใช้แนวคิดเรื่องการสร้าง ‘ประสบการณ์ที่ดี’ และ ‘แรงดึงดูด’ เพื่อดึงดูดคนเข้ามาร่วมงานกับองค์กรในระดับโลก”

สำหรับแนวคิดเรื่องผู้คน คีย์เวิร์ดสำคัญคือ ‘Equity’ และ ‘Inclusion’ มิชลินมุ่งเน้นที่ความหลากหลายที่นำไปสู่ความเท่าเทียมอย่างแท้จริง โดยเฉพาะ ความเท่าเทียมในการจ้างงาน 

“ในช่วง 3–4 ปีที่ผ่านมา สิ่งที่เราเน้นมากขึ้นคือเรื่องของ Inclusion คือการทำให้ความหลากหลายและความเท่าเทียมสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างกลมกลืน ทำงานร่วมกันได้ และประสบความสำเร็จไปด้วยกัน”

นอกจากกรอบแนวคิดในระดับนโยบายแล้ว สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือ ‘ความเชื่อ’ ที่องค์กรมีต่อศักยภาพของคน

“มิชลินมีความเชื่อเรื่อง ‘ศักยภาพของคน’ เรามองว่าทุกคนสามารถประสบความสำเร็จในงานที่ตัวเองรักได้ เพราะถ้าเราไม่เชื่อแบบนี้จริงๆ เราก็คงไม่เปิดรับน้องผู้พิการเข้ามาทำงาน”

“ในเรื่องของ Performance (ผลงาน) เรายอมรับว่าคนทั่วไปกับคนพิการอาจมีความแตกต่างกันบ้าง ซึ่งตรงนี้เราเข้าใจและยอมรับได้ เพราะเราเชื่อว่าโลกนี้มีความหลากหลาย และมิชลินเองก็มองว่าความหลากหลายเป็นสิ่งสำคัญ เป็นเหมือนทรัพยากรหรือสินทรัพย์ที่ทำให้เราได้เรียนรู้ซึ่งกันและกัน”

“คนพิการเองก็เข้ามาเติมเต็มมุมมองบางอย่าง ทำให้สังคมการทำงานของเรามีความสมบูรณ์มากขึ้น เป็นสังคมที่ประกอบไปด้วยคนที่หลากหลาย และเราก็เชื่อมั่นว่าความหลากหลายนี้ สามารถสร้างสิ่งที่พิเศษได้เสมอครับ”

สำหรับการดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรม สยามมิชลินได้ตั้งเป้าหมายว่า ภายในสิ้นปี 2026 บริษัทจะต้องมีพนักงานคนพิการไม่น้อยกว่า 2% ของจำนวนพนักงานทั้งหมด ทว่าสิ่งที่สำคัญกว่าตัวเลข คือการทำให้พนักงานทุกคนสามารถทำงานร่วมกันได้อย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ

ก้าวข้ามกำแพงการสื่อสาร เมื่อใจเปิดกว้าง หน้างานก็ไร้อุปสรรค

แม้แนวคิดระดับนโยบายจะชัดเจน แต่ความท้าทายที่แท้จริงอยู่ที่การปฏิบัติงาน โดยเฉพาะในโรงงานอุตสาหกรรมที่มีข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและกระบวนการทำงานที่เข้มงวด ทัศน์นัย คณิตศิลป์ SHOP Manager RCD23 อธิบายว่า จุดเริ่มต้นของความเป็นไปได้อยู่ที่การปรับมุมมองของทีมงานต่อความแตกต่างและข้อจำกัดทางกายภาพ

“ในส่วนของหน้างานหรือในช็อป สิ่งสำคัญอันดับแรกเลยคือเรื่องของมายด์เซ็ตครับ มายด์เซ็ตนี้ต้องเริ่มตั้งแต่ตัวผมเอง รวมถึงทีมงานที่ดูแลน้อง ๆ ด้วย ว่าเราต้องเปิดใจและเปิดรับก่อนว่าเรารับน้องเข้ามาเพื่ออะไร”

เมื่อใจเปิดกว้าง วิธีการสื่อสารจึงตามมา สำหรับนักศึกษาผู้พิการทางการได้ยิน อุปสรรคสำคัญคือการสื่อสาร ซึ่งต้องอาศัยการปรับตัวของทั้งสองฝ่าย

“ตอนแรกเรายังใช้ภาษามือไม่เป็น หัวหน้างานก็ยังใช้ไม่เป็นเหมือนกัน เราเลยใช้การเขียนเป็นหลัก ซึ่งน้อง ๆ เขียนเก่งมาก เรามีแท็บเล็ตให้หัวหน้างานใช้สื่อสาร เวลามีอะไรก็สามารถเขียนคุยกันได้ หรือใช้จอในหน้างานที่เป็นลักษณะทัชสกรีนช่วยอธิบาย บางครั้งเราต้องอธิบายงานให้ละเอียดกว่าปกติ ใช้วิธีสาธิตให้ดูจริง หรือทำให้เห็นเป็นขั้นตอน เพื่อให้น้องมั่นใจว่าเขาเข้าใจถูกต้องก่อนลงมือทำ”

เมื่อเวลาผ่านไป การเรียนรู้ร่วมกันก็เริ่มเกิดขึ้นในทีม จนหัวหน้างานเริ่มเรียนรู้ภาษามือพื้นฐาน เช่น การทักทายง่าย ๆ อย่าง “เป็นยังไงบ้าง สบายดีไหม” อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่แท้จริงไม่ได้มีแค่เรื่องภาษา แต่สะท้อนผ่านตัวเลขกราฟ Performance ที่ทางทีมเก็บข้อมูลอย่างละเอียด

ข้อค้นพบที่น่าสนใจคือ พนักงานทั่วไปอาจใช้เวลาเพียง 4 สัปดาห์ในการเรียนรู้งานจนได้มาตรฐาน 80% แต่สำหรับน้องผู้พิการทางการได้ยิน ในช่วงแรกอาจต้องใช้เวลาถึง 10 สัปดาห์ ถึงอย่างนั้น วิกร เนตรหิน อธิบายว่า บริษัทเลือกที่จะไม่กดดันและไม่ถอยกลับ แต่คอยเติม Resource (ทรัพยากร) และความพยายามลงไปเพิ่ม ทั้งระบบพี่เลี้ยงตัวต่อตัว การใช้คลิปวิดีโอแอนิเมชันช่วยสอนงานเครื่องจักร และการปรับวิธีการสื่อสาร จนสามารถย่นระยะเวลาการพัฒนาให้เร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัด สิ่งนี้พิสูจน์ว่า หากองค์กรกล้าลงทุนกับ ‘เวลา’ ศักยภาพที่ซ่อนอยู่จะพัฒนาขึ้นได้จริง

และแม้จะยืดหยุ่นให้กับระยะเวลาในการเรียนรู้ของผู้พิการ แต่สิ่งหนึ่งที่สยามมิชลินระยองไม่เคยผ่อนปรนคือเรื่อง ‘ความปลอดภัย’ 

“เราจะไม่ให้มีการฝ่าฝืนกฎเด็ดขาด เพราะเครื่องจักรมีจุดหนีบ จุดหมุน ซึ่งมีความเสี่ยงสูง เราต้องให้น้องทำตามมาตรฐาน และต้องมั่นใจ 100% ก่อนถึงจะให้ลงเครื่องจริง” ทัศน์นัย ย้ำชัด

วางรากฐานสู่ความยั่งยืน สร้างระบบซัพพอร์ตที่ ‘แคร์คน’ มากกว่าแค่ ‘จ้างงาน’

การเปิดโอกาสให้ผู้พิการเข้ามาทำงาน ไม่สามารถเกิดขึ้นได้จากความตั้งใจเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีระบบสนับสนุนที่ออกแบบมาอย่างเหมาะสม วรรณดี สุนทรชัยกิจ Site Recruiter อธิบายว่า ในช่วงเริ่มต้นบริษัทจำเป็นต้องมีตัวช่วยในการสื่อสาร

“ในช่วงแรกเราจะมีการนำล่ามภาษามือเข้ามาช่วยดูแลน้อง ๆ ประมาณ 3–4 สัปดาห์ เพราะต้องมีการแปลที่หน้างาน เพื่อให้น้องสามารถเข้าใจงานและการสื่อสารต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง”

หลังจากนั้นในส่วนของกระบวนการเรียนรู้และปฏิบัติงานก็จะเริ่มจากพื้นฐานก่อน แล้วค่อย ๆ พัฒนาขึ้นตามลำดับ 

“เราจะไม่ได้ให้เขาเริ่มจากงานที่ยากเลยนะคะ แต่จะค่อย ๆ ให้เรียนรู้แล้วดูศักยภาพของแต่ละคนว่าเขาถนัดอะไร และสามารถพัฒนาไปทางไหนได้บ้าง ซึ่งเราไม่ได้คาดหวังให้น้อง ๆ ต้องปรับตัวฝ่ายเดียว แต่เราเองก็ต้องปรับตัวเข้าหาน้อง ๆ ด้วย เพราะเรื่องภาษามือก็เป็นสิ่งใหม่สำหรับเราเหมือนกัน” 

นอกจากนี้ เพื่อประสิทธิภาพและความปลอดภัย สภาพแวดล้อมในการทำงานก็ได้รับการออกแบบให้รองรับความแตกต่างหลากหลายของพนักงานด้วย

“เราจะใช้สัญญาณไฟเป็นหลัก เช่น ถ้ามีไฟสัญญาณขึ้น ก็ให้เข้าไปยังจุดอพยพตามที่กำหนด และเราก็มีระบบพี่เลี้ยง มีครูผู้ฝึกสอน และมีการมอบหมายพี่เลี้ยงในแต่ละหน่วยงาน เพื่อคอยดูแล ให้คำแนะนำ และช่วยประคับประคองน้อง ๆ” 

วรรณดี อธิบายต่อว่าไม่ใช่แค่ความปลอดภัยด้านร่างกายเท่านั้น แต่จิตใจก็จะมีพี่ ๆ คอยพูดคุยเป็นระยะ

“เราจะมีการคุยกับน้องว่ามีปัญหาอะไรไหม ทำงานตรงไหนแล้วรู้สึกยาก หรืออยากพัฒนาเพิ่มเติมตรงไหน เพื่อที่เราจะได้ช่วยซัพพอร์ตเขาได้ตรงจุดมากขึ้น” 

ทั้งหมดนี้สะท้อนว่า ‘ความเท่าเทียม’ ที่แท้จริง ต้องมาพร้อม ‘หัวใจ’ ที่เปิดกว้าง และ ‘ระบบ’ ที่คิดมาอย่างรอบคอบและยืดหยุ่นพอที่จะไม่ทำให้ความแตกต่างกลายเป็นข้อจำกัด

พิสูจน์ด้วยผลงาน เปลี่ยนคำว่า ‘สงสาร’ เป็น ‘โอกาส’ ที่จับต้องได้

ปลายทางของโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ไม่ได้อยู่ที่วุฒิการศึกษาเท่านั้น ความมุ่งหวังสำคัญคือ การทำให้ผู้เรียนมีงานทำหลังเรียนจบ มีรายได้พอที่จะดูแลตัวเองและครอบครัวในก้าวข้ามความยากจนได้

ในมุมของสถานประกอบการ วรรณดีอธิบายว่า หลังจากฝึกงานแล้ว การพิจารณารับเข้าทำงานจะอิงจากความสามารถในการปฏิบัติงานเป็นหลัก “ถ้าน้องทำงานได้จริง และมีตำแหน่งว่างอยู่ เราก็พร้อมที่จะรับเข้าทำงานค่ะ”

ทัศน์นัย กล่าวเสริมถึงจุดเด่นของนักศึกษากลุ่มนี้ว่า คือ ‘การเรียนรู้’ และ ‘ขยัน อดทน ไม่ย่อท้อ’ “บางคนสามารถปรับตัวและมีแรงผลักดันตัวเองได้ดี” พร้อมกันนี้เขายังแสดงความคาดหวังว่า อยากเห็นคนในองค์กรปรับทัศนคติต่อคนพิการด้วยเช่นกัน

“สิ่งที่เราอยากให้เกิดขึ้นในองค์กรก่อนเลยคือ อยากให้ตัดคำว่า ‘สงสาร’ ออกไปครับ แล้วเปลี่ยนมาเป็นคำว่า ‘โอกาส’ แทน” 

ด้วยวิสัยทัศน์เช่นนี้ ความสำเร็จของสยามมิชลินอาจไม่ใช่แค่การเพิ่มจำนวนพนักงานตามตัวเลข KPI แต่คือการเปลี่ยนแปลงมุมมองความคิดของผู้คนต่อความแตกต่างหลากหลาย เปลี่ยนอคติเป็นการยอมรับ เห็นคุณค่า และสนับสนุนซึ่งกันและกัน เพื่อสร้างโอกาสที่เท่าเทียมในการทำงาน

“สิ่งสำคัญที่สุดคือ เราต้องเริ่มจาก ‘ความเชื่อ’ ก่อน ว่าคนพิการก็สามารถประสบความสำเร็จได้เหมือนกับคนทั่วไปครับ” วิกร กล่าวทิ้งท้าย

The post เมื่อศักยภาพที่แตกต่างถูกโอบรับด้วย ‘ระบบ’ และ ‘หัวใจ’ โอกาสการทำงานย่อมไม่ถูกปิดกั้น: เปิดวิสัยทัศน์ระดับโกลบอล บริษัท สยามมิชลิน จำกัด สาขาระยอง first appeared on กสศ..

ภายใต้ความร่วมมือของวิทยาลัยเทคนิคถลาง จังหวัดภูเก็ต และบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) ทุนนี้ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแค่จ่ายค่าเทอมหรือมอบเงินสนับสนุนรายเดือนเท่านั้น แต่ยังเปิดประตูให้พวกเขาได้ก้าวเข้าสู่โลกการทำงานจริงผ่านการฝึกทักษะช่างอากาศยาน 

จนในวันนี้ทั้งสามคนไม่ได้เป็นเพียงนักศึกษาที่รอคอยโอกาสอีกต่อไป แต่เป็นบัณฑิตใหม่ที่พร้อมก้าวสู่โลกการทำงานด้วยความภาคภูมิใจ ตอกย้ำความตั้งใจของทุนนวัตกรรมฯ ที่ต้องการให้เด็กทุกคน ‘เรียนจบแล้วมีงานทำ’ และสามารถหยัดยืนได้ด้วยศักยภาพของตัวเองอย่างแท้จริง

‘ไฟซอล’ จากวันที่เกือบต้องหยุดเรียน สู่เส้นทางใหม่บนรันเวย์

เส้นทางของ ‘ไฟซอล’ หรือ กฤษฎา อินตัน นักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ไม่ได้เริ่มต้นจากความพร้อม แต่เริ่มจากช่วงเวลาที่ชีวิตเกือบต้องหยุดลง

ในช่วงปลาย ม.6 ขณะที่คนอื่นกำลังเตรียมตัวสอบเข้ามหาวิทยาลัย เขากลับต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ไม่คาดคิด เมื่อพ่อซึ่งเป็นเสาหลักของครอบครัวล้มป่วยกะทันหัน ภาระทางบ้านถาโถมเข้ามาพร้อมกับคำถามสำคัญในชีวิตว่า ‘จะได้เรียนต่อไหม’

“ตอนนั้นเป็นจังหวะที่ชีวิตพลิกมากครับ พ่อป่วย แล้วผมก็สมัครเรียนไว้แล้ว แต่ติดเรื่องค่าใช้จ่าย มันไม่ค่อยพอ ก็เลยไม่แน่ใจว่าจะได้เรียนต่อไหม ตอนนั้นก็คิดเผื่อไว้เลยว่าถ้าไม่ได้เรียนต่อ ก็คงต้องออกไปทำงานก่อน เก็บเงิน แล้วค่อยพยายามกลับมาเรียนอีกทีครับ”

แต่ท่ามกลางความสิ้นหวังนั้น โอกาสกลับค่อย ๆ ปรากฏขึ้น

ไฟซอลเริ่มต้นจากการค้นหาข้อมูลด้วยตัวเอง ก่อนจะได้รับคำแนะนำจากรุ่นพี่และอาจารย์ จนได้รู้จักทุนนวัตกรรมวิชาชีพชั้นสูง กสศ. ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของชีวิต

“ตอนแรกผมหาเองจากในอินเทอร์เน็ต ทั้งเฟซบุ๊ก ทั้งติ๊กต๊อกแล้วก็มาถามรุ่นพี่ที่โรงเรียน เขาก็แนะนำให้ครับ แล้วก็เลยลองสมัครดู ตอนนั้นก็ไม่ได้หวังว่าจะได้หรือไม่ได้ แค่คิดว่าเอาเลย สมัครไปก่อน ได้ไม่ได้ค่อยว่ากันอีกที”

และวันที่ผลประกาศออก กลายเป็นวันที่ทั้งเขาและครอบครัวไม่มีวันลืม

“ตอนที่รู้ว่าได้ทุน ดีใจมากครับ ตอนนั้นแม่ร้องไห้เลย ผมเองก็รู้สึกตื้นตัน เพราะก่อนหน้านั้นเหมือนเราหมดหวังไปแล้ว แต่จู่ ๆ มันมีโอกาสเข้ามา ทำให้เรารู้สึกว่ายังมีความหวัง แล้วก็สู้ต่อได้ครับ”

ทุน กสศ. ไม่ได้เป็นเพียงโอกาสในการเรียนต่อ แต่ยังเป็นหลักประกันให้กับชีวิตในช่วงเวลาที่ยากลำบาก ทั้งค่าเล่าเรียน ค่าครองชีพรายเดือน และเงินออมตั้งต้นหลังเรียนจบ

โอกาสที่ได้รับ ทำให้เขาเลือกก้าวเข้าสู่สายอาชีพช่างอากาศยาน ที่วิทยาลัยเทคนิคถลาง จังหวัดภูเก็ต แม้จะไม่ใช่เส้นทางแรกที่เคยฝันไว้

“ตั้งแต่เด็กผมชอบเครื่องบินอยู่แล้ว แล้วก็เคยฝันอยากเป็นพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน แต่รู้สึกว่าทางนี้มันเป็นโอกาสที่เข้ามาก่อน ก็เลยเลือกคว้าไว้ แล้วค่อยเอาไปต่อยอดครับ”

ตลอดระยะเวลา 2 ปีในระดับ ปวส. เขาได้เรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ รวมถึงการฝึกงานจริงกับการบินไทย ที่สนามบินสุวรรณภูมิและดอนเมือง ซึ่งเป็นประสบการณ์สำคัญที่ทำให้เขาเห็นภาพของอาชีพชัดขึ้น โดยเขาวางแผนเริ่มต้นทำงานในสาย Line Maintenance เพื่อเก็บเกี่ยวประสบการณ์ ก่อนจะค่อย ๆ ก้าวไปสู่ความฝันที่วางไว้

“ตอนฝึกงานก็ได้ทำงานจริงเลยครับ เช่น รับเครื่อง ตรวจเครื่อง เดินเช็กสภาพทั่วไปว่าเครื่องมีความเสียหายไหม แล้วก็เรียนรู้การเปิดเอกสารต่าง ๆ ว่าถ้ามีปัญหาแล้วสามารถปล่อยเครื่องต่อได้ไหม โดยการตัดสินใจจะเป็นของวิศวกร ส่วนเราจะเป็นในส่วนของช่างที่ได้เรียนรู้และช่วยงาน ตอนนี้ก็อยากทำงานในสายที่เรียนมาก่อนครับ ค่อย ๆ เก็บประสบการณ์ไปเรื่อย ๆ แล้วค่อยไปต่อในสิ่งที่ตัวเองฝันไว้”

สิ่งที่เปลี่ยนไปมากที่สุด ไม่ใช่แค่โอกาสทางการศึกษา แต่คือมุมมองต่อชีวิต

“จากเราที่เคยหมดหวัง ตอนนี้รู้สึกว่าเรามาไกลเกินกว่าจะหันกลับไปจุดเดิมแล้วครับ อะไรที่ผ่านมา มันก็ยังอยู่ในใจ แต่มันกลายเป็นแรงผลักดันให้เราเดินต่อ”

และในฐานะคนที่เคยเกือบไม่มีโอกาสเรียนต่อ ไฟซอลขอส่งต่อกำลังใจให้กับคนที่อาจกำลังยืนอยู่ในจุดเดียวกับเขาในวันนั้น

“อยากฝากถึงน้องๆ ว่า อย่าหมดหวังนะครับ พยายามต่อไป ไม่มีอะไรเกินความสามารถของเรา ถ้าเราตั้งใจจริง สักวันเราจะได้มันมา ความพยายามไม่เคยทรยศใคร แล้วก็อยากขอบคุณ กสศ. มาก ๆ ครับ ถึงผมจะไม่รู้ว่าพี่ ๆ เบื้องหลังเป็นใครบ้าง แต่ผมรู้สึกขอบคุณจริง ๆ ที่ทำให้เด็กคนหนึ่งมีโอกาสมีชีวิตที่ดีขึ้น ผมไม่คิดเลยว่าจะได้มายืนอยู่ตรงนี้ รู้สึกเป็นเกียรติและภูมิใจมากครับ ขอบคุณครับ”

จากหยาดเหงื่อในป่ายาง สู่เส้นทางการศึกษาที่เปลี่ยนชีวิต ‘ซารีน่า’

ความลำบากในชีวิตของใครบางคน อาจเป็นเพียงช่วงเวลาที่ต้องผ่านไป แต่สำหรับบางคน มันคือจุดตั้งต้นของแรงผลักดันที่ทำให้ไม่ยอมแพ้ต่อโชคชะตา เช่นเดียวกับเรื่องราวของ ‘ซารีน่า-นารีรัตน์ จันทร์สมุทร’ วัย 20 ปี นักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง สาขาช่างอากาศยาน วิทยาลัยเทคนิคถลาง

เธอเติบโตมาในครอบครัวที่มีข้อจำกัดด้านการเงิน ชีวิตในวัยเรียนจึงไม่ใช่แค่การไปโรงเรียน แต่คือการแบ่งเวลาระหว่างหน้าที่ของลูกและหน้าที่ของนักเรียน ตั้งแต่ช่วยแม่กรีดยางยามเช้ามืด ไปจนถึงงานในบ้านที่ต้องรับผิดชอบอย่างต่อเนื่อง

“หนูช่วยแม่ทำงานมาตลอดค่ะ ทั้งกรีดยางและงานที่บ้าน ตื่นตี 5 ไปกรีดยางก่อน แล้วค่อยไปโรงเรียน ทำแบบนี้ทุกวัน จนเรียนมาถึง ม.6 ตอนนั้นหนูเคยคิดว่าจะไม่เรียนต่อแล้ว เพราะอยากลดภาระพ่อแม่”

แม้จะพยายามเรียนจนจบมัธยมปลาย แต่ความจริงเรื่องฐานะครอบครัวยังคงเป็นกำแพงสำคัญ ทำให้เธอไม่กล้ามองไกลไปถึงการเรียนต่อ

“พอเห็นเพื่อน ๆ สมัครมหาวิทยาลัยกัน หนูก็คิดว่าเราคงไม่ได้เรียนต่อ เลยตัดสินใจว่าจะไม่เรียนต่อ ไม่กู้ กยศ. ไม่ทำพอร์ตเลยค่ะ”

จนกระทั่งโอกาสที่ไม่คาดคิดได้เข้ามาเปลี่ยนเส้นทางชีวิตของเธออย่างสิ้นเชิง เมื่ออาจารย์แนะแนวเรื่องทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงของ กสศ. ให้รู้จัก ทำให้ในวันที่เกือบจะยอมแพ้ โอกาสนี้กลับกลายเป็นความหวังที่เธอเลือกจะคว้าไว้

“หนูรู้สึกเลยว่านี่แหละคือโอกาสที่จะเปลี่ยนชีวิต ก็เลยลองสมัคร ทำทุกขั้นตอนเต็มที่ คิดว่าได้หรือไม่ได้ค่อยว่ากัน”

ในที่สุดซารีน่าก็ได้รับทุนและกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในชีวิต

“ตอนรู้ว่าได้ทุน หนูร้องไห้เลยค่ะ ดีใจมาก ไม่คิดว่าจะมาถึงจุดนี้ได้จริง ๆ”

ทุนนวัตกรรมฯ ไม่เพียงช่วยเปิดประตูสู่การศึกษา แต่ยังช่วยปลดภาระทางการเงินของครอบครัว ทำให้เธอสามารถก้าวต่อได้โดยไม่ต้องหันกลับไปกังวลเรื่องค่าใช้จ่าย

“หนูแทบไม่ได้ใช้เงินจากที่บ้านเลยค่ะ ค่าเทอม ค่าชุด ทางทุนดูแลให้หมด แล้วก็มีค่าครองชีพเดือนละ 7,500 บาท มีหอพักให้ จ่ายแค่ค่าน้ำค่าไฟประมาณ 300 บาท แล้วก็ต้องออมเงินเดือนละ 750 บาท หนูก็พยายามใช้แบบประหยัดที่สุด จะได้ไม่ต้องขอเงินที่บ้านเพิ่ม”

จากเด็กคนหนึ่งที่เกือบหลุดออกจากระบบการศึกษา วันนี้ซารีน่ากำลังเดินอยู่บนเส้นทางวิชาชีพที่ต้องใช้ทั้งความรู้ ความอดทน และการพัฒนาตัวเองอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอุปสรรคเรื่องภาษาอังกฤษที่เธอเคยกังวล

“ตอนแรกหนูไม่เก่งภาษาอังกฤษเลยค่ะ แต่พอมาเรียนสาขานี้ต้องใช้ทั้งหมด มันเลยค่อย ๆ ซึมซับ ตอนนี้อ่านได้ เข้าใจมากขึ้น รู้สึกภูมิใจในตัวเองมาก”

การศึกษาสำหรับซารีน่าไม่ได้เพียงให้ความรู้ แต่ยังสร้างความเป็นไปได้ใหม่ให้กับชีวิต จากคนที่เคยมองไม่เห็นอนาคต วันนี้เธอกำลังจะก้าวเข้าสู่โลกการทำงานด้วยความมั่นใจมากขึ้น

“ถ้าวันนั้นหนูเลือกไม่เรียน วันนี้อาจยังต้องขอเงินแม่อยู่ก็ได้ แต่ตอนนี้หนูกำลังจะได้เริ่มทำงาน มีรายได้ และเริ่มตั้งตัวได้แล้วค่ะ”

เป้าหมายของเธอในวันนี้จึงไม่ใช่แค่การมีงานทำ แต่คือการสร้างความมั่นคงให้กับชีวิตตัวเองและตอบแทนครอบครัว

“หนูอยากทำงานเป็นช่างอากาศยานของการบินไทยค่ะ ในส่วน Base Maintenance เป็นงานในโรงซ่อม งานใหญ่ ๆ อย่าง C-check หนูชอบงานลุย ๆ แล้วในอนาคตก็อยากเป็น Licensed Engineer จะได้มีอาชีพที่มั่นคง และช่วยแม่ได้มากขึ้น”

เมื่อมองย้อนกลับไป ซารีน่ามองว่า ‘ความกล้าที่จะไม่ปล่อยโอกาส’ ในวันนั้น คือสิ่งที่พาเธอมาถึงวันนี้

“เราอาจไม่ได้เริ่มต้นดีที่สุด แต่พอมีโอกาสเข้ามาแล้ว ดีใจที่เราไม่ปล่อยมันไป”

และสำหรับใครก็ตามที่กำลังเผชิญข้อจำกัดในชีวิต เธอมีสิ่งหนึ่งที่อยากฝากไว้

“ถ้ามีโอกาสเข้ามา อยากให้คว้าไว้ อย่าทิ้งมันไป ถึงแม้จะยังไม่รู้ว่าจะทำได้ดีแค่ไหน แต่โอกาสสำคัญมากจริง ๆ อย่ามองว่าทุนเป็นแค่ทุน แต่มันคือความหวังของหลายคน อยากให้ตั้งใจและอย่าหยุดพยายาม สุดท้ายอยากขอบคุณ กสศ. มาก ๆ ที่มองเห็นความตั้งใจของเด็กคนหนึ่ง หนูจะใช้โอกาสนี้ให้ดีที่สุดค่ะ”

‘จ๊ะจ๋า’ ลบภาพอดีตเด็กที่เคยหลงทาง เป็นสาวแกร่งที่หยัดยืนด้วยตัวเอง

ชีวิตของบางคนไม่ได้เริ่มต้นจากความพร้อม แต่เต็มไปด้วยช่องว่างที่ต้องเรียนรู้จะยืนด้วยตัวเองให้ได้ เช่นเดียวกับ ‘จ๊ะจ๋า – ปัณณภร ปิติรัตนวรนาท’ วัย 21 ปี นักศึกษาสาขาช่างอากาศยาน ที่เติบโตมาโดยไม่มีพ่อแม่อยู่เคียงข้างตั้งแต่ยังเล็ก

เธออาศัยลุงและป้าจนถึงระดับมัธยมต้น ก่อนที่ชีวิตจะเปลี่ยนเข้าสู่ช่วงที่ต้องดูแลตัวเองอย่างจริงจัง โดยตั้งแต่หลังจบ ม.3 เธอเริ่มทำงานหาเงินส่งตัวเองเรียน ควบคู่ไปกับการใช้ชีวิตในวัยเรียนด้วยตัวเอง

“หนูไม่มีพ่อแม่ตั้งแต่เด็กเลยค่ะ ลุงกับป้าเป็นคนส่งเรียนมาตลอดจนถึง ม.3 หลังจากนั้นหนูก็เริ่มดูแลตัวเองแล้วค่ะ ตอน ม.3 หนูเป็นเด็กเกเร เคยมีประวัติเกี่ยวกับสารเสพติดด้วย แต่พอขึ้น ม.4 ก็เริ่มคิดว่าอยากทำให้เขาเห็นว่า ถึงเราจะเคยเป็นแบบนั้น แต่เราก็ยังเรียนต่อได้ ยังส่งตัวเองเรียนได้ แล้วก็มีพี่คนหนึ่งที่ช่วยให้หนูเลิกสิ่งพวกนี้ได้ทั้งหมดเลยค่ะ หลังจากนั้นก็กลับมาตั้งใจเรียนใหม่”

เส้นทางของเธอไม่ได้ราบรื่น ทั้งเรื่องพฤติกรรมในอดีต และภาระทางการเงินที่ต้องแบกรับด้วยตัวเอง เธอทำงานมาตลอดเพื่อให้มีเงินเรียน และในบางช่วงก็จำเป็นต้องกู้ กยศ. เพื่อประคองตัวเองให้อยู่ในระบบการศึกษาต่อไป

“ตอน ม.6 หนูคิดว่าจะไม่เรียนต่อค่ะ กะว่าจะไปสอบเป็นอาสาสมัครทหารพรานหญิง เพราะอยากมีงาน มีรายได้ แต่พอดีได้คุยกับรุ่นพี่ เขาแนะนำเรื่องทุน กสศ. ซึ่งเป็นทุนให้เปล่าก็เลยลองสมัครดูค่ะ”

จากจุดที่เกือบจะออกจากระบบการศึกษา เธอเลือกเสี่ยงอีกครั้งกับโอกาสที่เพิ่งเข้ามา แม้จะไม่ได้มั่นใจในตัวเองนัก โดยเฉพาะเรื่องภาษาอังกฤษ

“ตอนนั้นหนูสมัครหลายทุนเลยค่ะ แต่จริง ๆ ไม่ได้คาดหวังว่าจะติด เพราะหนูไม่เก่งภาษาอังกฤษ แต่อาศัยว่ามีพื้นฐานจากการทำงานช่วงปิดเทอม เลยพอสื่อสารได้บ้าง”

ในที่สุด เธอได้รับทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ซึ่งกลายเป็นแรงพยุงสำคัญที่ทำให้เธอสามารถเรียนต่อได้ โดยไม่ต้องแบกรับทุกอย่างเพียงลำพัง

“ทุนนี้ช่วยได้เยอะเลยค่ะ อย่างน้อยก็ช่วยเรื่องค่าเรียน ทำให้หนูไม่ต้องแบกทั้งหมดคนเดียว แล้วที่สำคัญคือมีงานรองรับหลังเรียนจบ ทำให้หนูมั่นใจมากขึ้นว่าอย่างน้อยเราจะไม่ตกงาน และสามารถดูแลตัวเองต่อได้”

แม้จะได้โอกาสแล้ว เส้นทางก็ยังคงมีบททดสอบ โดยเฉพาะช่วงที่เธอเคยรู้สึกไม่เข้ากับสภาพแวดล้อมใหม่ จนเกือบถอดใจกับการเรียนต่ออีกครั้ง แต่เมื่อคิดถึงอนาคตที่ต้องหยัดยืนตามลำพัง เธอจึงเปลี่ยนความคิดและใช้โอกาสที่มีให้คุ้มค่าที่สุด

“ถ้าย้อนกลับไปมองตัวเองตอนเด็ก ๆ ที่เคยเกเร ก็รู้สึกว่าตัวเองโตขึ้นมากค่ะ ตอนนั้นไม่เอาอะไรเลย เที่ยวกับเพื่อน แต่ตอนนี้เลิกทุกอย่างได้แล้ว แล้วก็สามารถดูแลตัวเองได้ ก็ภูมิใจในตัวเองมาก”

ประสบการณ์ชีวิตที่ต้องดิ้นรนมาตลอด ทำให้เธอมีความชัดเจนในเป้าหมายมากขึ้น ทั้งในเรื่องงานและอนาคต

“ตอนนี้หนูสมัครงาน Line Maintenance ไปแล้วค่ะ รอสัมภาษณ์ ถ้าได้งานก็อยากพัฒนาตัวเองไปเป็นตัวจริงให้เร็วที่สุด แล้วก็อยากมีธุรกิจของตัวเองในอนาคต ให้มีทั้งงานหลักและงานเสริม”

จากเด็กคนหนึ่งที่เคยหลงทาง วันนี้จ๊ะจ๋ากำลังสร้างเส้นทางของตัวเองด้วยความตั้งใจ และไม่ยอมให้ข้อจำกัดในอดีตมาฉุดรั้งอนาคต

“คนเราไม่มีใครเก่งตั้งแต่แรก ทุกคนเริ่มจากศูนย์เหมือนกัน ถ้าไม่เก่งก็ต้องขยัน ทำไปเรื่อย ๆ เดี๋ยวมันจะดีขึ้นเองค่ะ”

ท้ายที่สุด เธอฝากข้อความถึงน้อง ๆ หรือใครก็ตามที่อาจกำลังรู้สึกว่าตัวเองไปต่อไม่ได้

“อยากฝากถึงน้อง ๆ ที่อาจกำลังเกเร หรือรู้สึกว่าตัวเองไม่มีทางไปนะคะ ว่าอย่าเพิ่งตัดสินตัวเองเร็วเกินไป มันเริ่มใหม่ได้เสมอ ขอบคุณที่มองเห็นและให้โอกาสหนูตรงนี้ค่ะ”

The post ‘การศึกษาพาเด็กพ้นจากปากเหวได้’ ชีวิตติดปีกของ 3 นักศึกษาทุนฯ ช่างอากาศยาน สู่อนาคตสดใสในอุตสาหกรรมการบิน first appeared on กสศ..

“ผมคิดว่าจะไม่เรียนต่อแล้ว เพราะที่บ้านมีปัญหาเรื่องค่าใช้จ่าย แต่พออาจารย์บอกว่ามีโครงการที่สนับสนุนให้เรียนต่อและมีทุนเรียนฟรี ผมก็เลยสมัครดู สุดท้ายก็ได้รับทุนครับ” ซีวาย-อัครพล นาคสูงเนิน 

“ตอนแรกที่ผมคิดไว้ ถ้าจบ ม.6 ผมก็คงไปทำงานก่อสร้าง หรือทำงานรับจ้างรายวันไปก่อน จนวันหนึ่งอาจารย์โทรมาบอกว่าผมได้รับทุนนี้ ก็เลยทำให้ผมมีโอกาสได้มาเรียนที่นี่ครับ” ปาย-อุรุปัญญา สิริหงษ์ 

ตัวแทนนักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคชลบุรี กล่าวถึงจุดเปลี่ยนในชีวิตหลังจากได้รับทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ภายใต้การสนับสนุนของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ซึ่งเป็นทุนให้เปล่าสำหรับเยาวชนจากครัวเรือนที่รายได้น้อยที่สุดร้อยละ 20 ของประเทศ เพื่อศึกษาต่อในสายอาชีพซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาดแรงงาน 

โดยทุนนี้จะสนับสนุน 3 ด้าน คือ ทุนพัฒนาสถาบันการศึกษาที่ผ่านการพิจารณา ทุนการศึกษาแก่นักเรียน/นักศึกษา (ค่าเทอมและค่าใช้จ่ายรายเดือน) และกิจกรรมสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพสถาบันการศึกษาและผู้รับทุน ตามแนวคิดที่ว่า ‘สร้างคน สร้างโอกาส สร้างงาน’ ซึ่งไม่เพียงเปิดโอกาสให้เยาวชนเข้าถึงการศึกษาเต็มตามศักยภาพ ยังเชื่อมโยงสู่การมีงานทำ ที่จะช่วยให้เขาสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตของตนเองและครอบครัวต่อไป

วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี ประตูสู่โอกาสและอาชีพในอนาคต

จากคำบอกเล่าของนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี สิ่งที่พวกเขามีเหมือน ๆ กัน คือ ‘ศักยภาพ’ แต่ข้อจำกัดที่พวกเขาเผชิญไม่ต่างกัน ก็คือ ‘ทุนทรัพย์’ ที่จะศึกษาต่อในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย หรือระดับอุดมศึกษา การได้รับทุนที่สนับสนุนทั้งค่าเล่าเรียนและค่าใช้จ่ายส่วนตัว ในสายอาชีพที่เชื่อมั่นได้ว่าจบแล้วจะมีงานทำจริง จึงเป็นทางเลือกที่ตอบโจทย์เป็นอย่างยิ่ง 

ปัจจุบันวิทยาลัยเทคนิคชลบุรี ได้เปิดประตูสู่โอกาสให้กับเด็ก ๆ ใน 3 สาขา ซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาดแรงงาน ได้แก่ สาขาเทคนิคยานยนต์ไฟฟ้า สาขาเทคนิคควบคุมและซ่อมบำรุงระบบขนส่งทางราง สาขาเมคคาทรอนิกส์ โดยเป็นทุนประเภท 2 ปี (ปวส.) พร้อมโอกาสไปศึกษาต่อยังประเทศจีน หรือฝึกงานกับสถานประกอบการในสาขาที่เรียนมาโดยตรง

‘ปอนด์’ พิจักษณ์ กองแก้ว นักศึกษาทุนฯ ปวส. ปี 2 สาขาเมคคาทรอนิกส์ ซึ่งมีโอกาสไปเรียนต่อที่ Laiwu Vocational and Technical College เล่าถึงรูปแบบการเรียนการสอนแบบทวิภาคีของวิทยาลัยเทคนิคชลบุรีให้ฟังว่า

“ที่นี่เราจะเข้ามาเรียน ปวส.1 ประมาณ 1 ปี ก่อนครับ พอขึ้น ปวส.2 ก็จะเป็นระบบทวิภาคี คือให้ไปฝึกงาน แต่ก็มีบางคนที่เลือกไปเรียนต่อที่ประเทศจีน ซึ่งการไปเรียนที่จีนจะนับเป็นวิชาฝึกงานไปเลย ถ้าใครไม่ได้ไปก็จะฝึกงานที่โรงงานในประเทศไทยแทน

“ส่วนคนที่ไปศึกษาต่อก็จะไปกันคนละมณฑล คนละวิทยาลัยกัน เพราะแต่ละมหาวิทยาลัยมีความถนัดแตกต่างกัน และมีชื่อเสียงในคนละด้าน อย่างเช่นที่ จี๋หลิน (Jilin) จะเด่นเรื่องระบบรางรถไฟ ส่วนของผมไปเรียนที่ไหลอู๋ (Laiwu) จะเรียนเกี่ยวกับระบบโรงงานครับ มีทั้งช่างกล และเมคคาทรอนิกส์ แต่บางคนพอกลับมาก็ไปเรียนต่อปริญญาตรีก็มีครับ”

‘แม็ก’ ซาย เฮเมียน นักศึกษาทุนฯ ปวส. ปี 2 สาขาเทคนิคยานยนต์ไฟฟ้า ได้แชร์ประสบการณ์ในการไปเรียนที่ Shandong Polytechnic College มาเป็นเวลา 1 ปี ให้ฟังว่า 

“ถ้าพูดถึงเรื่องการเรียน ผมรู้สึกว่ามันต่างจากประเทศไทยมากครับ โดยเฉพาะเรื่องเทคโนโลยีต่าง ๆ ที่ค่อนข้างล้ำสมัยกว่า รูปแบบการเรียนการสอนก็ไม่เหมือนกัน อย่างที่นั่นจะไม่ได้เรียนวันละประมาณ 7 ชั่วโมงเหมือนที่ไทย ตอนเช้าจะเรียนประมาณ 2 วิชา แล้วช่วงบ่ายก็เรียนต่อ และเลิกเร็วกว่าที่นี่

“สำหรับผมก็ต้องกดดันตัวเองนิดหน่อย เพราะว่าเรียนเป็นภาษาของเขา เราก็ต้องตั้งใจและพยายามให้มากกว่าคนอื่น เพราะภาษาจีนสำหรับผมถือว่ายาก เนื่องจากไม่ได้เขียนเหมือนภาษาไทย มันเป็นเหมือนภาษาภาพ แต่พอได้ไปเรียนจริง ๆ ก็ทำให้ได้คำศัพท์เยอะขึ้น โดยเฉพาะคำศัพท์ที่เกี่ยวกับสาขาที่เราเรียน อย่างผมเรียนยานยนต์ไฟฟ้า ก็ได้คำศัพท์เฉพาะด้านนี้เยอะครับ ซึ่งที่จีนเขาอยากได้ผลสอบ HSK อย่างน้อยระดับ 4 ขึ้นไป แต่ของทุน กสศ. กำหนดไว้ระดับ 2 ขึ้นไปครับ”

ขอบคุณโอกาสที่เข้ามา และขอบคุณตัวเองที่ยังไม่หมดหวัง

วันนี้นักศึกษาทุนฯ รุ่นที่ 6 ที่เข้ารับทุนตั้งแต่ปีการศึกษา 2567 กำลังจะก้าวสู่โลกการทำงาน ซึ่งหลาย ๆ คนที่ไม่ประสงค์จะเรียนต่อ ก็ได้รับเลือกเข้าทำงานเรียบร้อยแล้ว ‘ธีร์’ ณรงค์ศักดิ์ นาค นักศึกษาทุนฯ ปวส. ปี 2 สาขาเทคนิคยานยนต์ไฟฟ้า ซึ่งได้ไปศึกษาต่อที่ Shandong Polytechnic College บอกว่าทุนนี้การันตีโอกาสในการมีงานทำแน่นอน

“สำหรับผมมันเป็นอะไรที่ท้าทายตัวเองดีครับ เพราะถ้าอยู่แบบเดิมผมก็คงไม่ได้ไปไหนต่อ แต่พอได้เข้าร่วมโครงการนี้ ผมรู้สึกว่าตัวเองมีทางเลือกและมีเส้นทางที่จะไปต่อมากขึ้น ทั้งการได้ไปเรียนที่ประเทศจีน และการได้ไปฝึกงานกับบริษัทจีน ซึ่งตรงกับสายที่ผมเรียนยานยนต์ไฟฟ้าพอดี 

“อีกอย่างมันเหมือนมีการการันตีโอกาสในการทำงานด้วย ผมเลยรู้สึกว่าไม่อยากพลาดโอกาสนี้ เพราะมันทำให้ผมได้พัฒนาตัวเอง และในอนาคตก็สามารถมีรายได้ไปดูแลครอบครัวด้วยครับ”

ด้าน ‘ทาย’ อภิฤดี จันทเสน นักศึกษาทุนฯ ปวส. ปี 2 สาขาเทคนิคควบคุมและซ่อมบำรุงระบบขนส่งทางราง ซึ่งได้ไปศึกษาต่อที่ Jilin Railway Technology College กล่าวถึงความรู้สึกว่า การได้มีโอกาสไปเรียนต่อในต่างแดนคือประสบการณ์ที่คุ้มค่าและหาได้ยาก

“สำหรับผม การที่ได้ทุนนี้ทำให้ผมมีโอกาสได้ไปเรียนที่ประเทศจีน ได้เรียนรู้ทั้งวัฒนธรรมและการใช้ชีวิตด้วยตัวเอง ต้องดูแลตัวเองคนเดียว ทำให้ได้ฝึกการใช้ชีวิตมากขึ้น และทำให้เห็นอนาคตของตัวเองชัดขึ้น ได้เรียนในระบบใหม่ ๆ ได้เจอเพื่อนใหม่ ๆ และได้ประสบการณ์ทั้งด้านการเรียนและการฝึกงาน

“ตอน ปวช. ผมเรียนช่างยนต์มา แต่พอมาเรียนระบบราง ก็เหมือนได้เรียนรู้ทักษะของทั้งสองด้าน ทั้งระบบรางและช่างยนต์ ก็ทำให้ผมมีประสบการณ์และทักษะในการเอาตัวรอดมากขึ้นครับ”

เช่นกันกับ ‘ซีวาย’ อัครพล นาคสูงเนิน นักศึกษาทุนฯ ปวส. ปี 2 สาขาเทคนิคควบคุมและซ่อมบำรุงระบบขนส่งทางราง และเรียนต่อที่ Jilin Railway Technology College กล่าวถึงความรู้สึกที่ได้รับทุนนวัตกรรมฯ ว่าเป็นโอกาสที่ดีที่ทำให้ชีวิตไปต่อได้ไกลกว่าเดิม

“สำหรับผม ทุนนี้ทำให้เส้นทางการศึกษาของผมที่กำลังจะจบ ได้มีโอกาสไปต่อไกลขึ้นครับ ผมมีโอกาสได้ไปเรียนต่อที่ประเทศจีนอีกหนึ่งปี ซึ่งถือว่าเป็นประสบการณ์ที่ดีมาก เพราะการได้ไปเรียนต่างประเทศไม่ใช่ว่าใคร ๆ ก็มีโอกาสได้ไป”

ปัจจุุบันซีวายกำลังจะเข้าทำงานที่บริษัทซันโวด้า ชลบุรี ซึ่งเจ้าตัวบอกว่าจะใช้ความรู้และความสามารถที่เรียนมาให้เกิดประโยชน์มากที่สุด

“การที่ผมได้รับทุน กสศ. และได้ไปไกลขนาดนี้ ผมรู้สึกดีใจและขอบคุณครูทุกคนมากครับ”

สำหรับ ‘ปอนด์’ พิจักษณ์ กองแก้ว นักศึกษาทุนฯ ปวส. ปี 2 สาขาเมคคาทรอนิกส์ ซึ่งได้ไปเรียนต่อที่ Laiwu Vocational and Technical College กล่าวถึงความรู้สึกที่ได้รับทุนนี้ว่า “เป็นโอกาสที่ดีมาก เพราะมันช่วยยกระดับคุณภาพชีวิต และเปิดทางในเรื่องการศึกษาและการทำงาน”

“สำหรับเด็กหลายคนที่คิดว่าตัวเองไม่มีทางไปต่อแล้ว ทุนนี้ก็เหมือนเป็นโอกาสที่ช่วยให้เดินต่อได้ เพราะผมเองก็เป็นหนึ่งในนั้นเหมือนกัน มันเปิดโอกาสให้ผมได้เรียนต่อในสาขาที่ตัวเองสนใจ และเป็นโอกาสที่ดีในการพัฒนาตัวเอง เพื่อก้าวไปข้างหน้าครับ”

สำหรับนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงของวิทยาลัยเทคนิคชลบุรี ที่ไม่ได้ไปเรียนต่อที่ประเทศจีน พวกเขาจะได้รับการอัพสกิลจากการฝึกงานในสถานประกอบการที่ทำความร่วมมือกับวิทยาลัย ซึ่งส่วนใหญ่จะมีรายได้ระหว่างการฝึกงานด้วย 

‘ปาย’ อุรุปัญญา สิริหงษ์ นักศึกษาทุนฯ ปวส.ปี 2 จากสาขาเทคนิคยานยนต์ไฟฟ้า เล่าว่าการฝึกงานในประเทศไทยเป็นประสบการณ์ที่ดีมากเหมือนกัน เพราะนอกจากจะปูทางสู่การทำงานแล้ว ยังลดภาระค่าใช้จ่ายหลายอย่าง

“เวลาฝึกงานเราก็ยังมีรายได้ ทั้งจากเงินสนับสนุนของโครงการและสถานประกอบการที่ไปฝึกงาน ซึ่งช่วยแบ่งเบาภาระในชีวิตประจำวัน ทั้งค่าอยู่ ค่ากิน และค่าเดินทาง ที่สำคัญทำให้ผมได้ประสบการณ์ ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ และได้เจออะไรหลายอย่างมากขึ้นครับ”

‘ซันโวด้า’ เปิดทางลงสนามจริง การันตีโอกาสมีงานทำ 

เพื่อเพิ่มโอกาสการมีงานทำให้นักศึกษา ปัจจุบันวิทยาลัยเทคนิคชลบุรี ได้มีการทำความร่วมมือกับสถานประกอบการหลายแห่ง รวมถึง บริษัท ซันโวด้า ออโตโมทีฟ เอนเนอร์จี เทคโนโลยี (ประเทศไทย) จำกัด ซึ่งเปิดรับทั้งนักศึกษาฝึกงาน และพนักงานจำนวนมาก โดยหากผ่านการสัมภาษณ์และฝึกงานแล้ว สามารถทำงานต่อได้ทันที

สำหรับข้อมูลเบื้องต้นของ บริษัทซันโวด้า ออโตโมทีฟ เอนเนอร์จี เทคโนโลยี (ประเทศไทย) จำกัด อำเภอหนองใหญ่ จังหวัดชลบุรี ทิพรัตน์ อตัญที เจ้าหน้าที่สรรหาบุคคล เล่าว่า บริษัทซันโวด้า เป็นบริษัทสัญชาติจีน ที่ดำเนินกิจการในประเทศจีนมาแล้วกว่า 30 ปี โดยผลิตแบตเตอรีลิเทียมไอออน แบตเตอรีรถยนต์ไฟฟ้า EV แต่เพิ่งมาเปิดทำการที่ประเทศไทยเมื่อปี 2024 จึงมีความต้องการคนทำงานที่มีพื้นฐานความรู้ในด้านนี้เป็นจำนวนมาก ซึ่งนักศึกษาจากวิทยาลัยเทคนิคชลบุรี ถือว่ามีข้อได้เปรียบกว่าสถาบันการศึกษาอื่น เนื่องจากสามารถสื่อสารภาษาจีนได้

ทิพรัตน์ เล่าต่อว่า คุณสมบัติคนทำงานที่ทางบริษัทต้องการ นอกจากความรู้ความสามารถพื้นฐานในสายงาน ทักษะด้านภาษาโดยเฉพาะภาษาจีนจะได้รับการพิจารณาเป็นพิเศษ แต่นอกเหนือจากนั้นคือทักษะชีวิต เช่น ความมุ่งมั่นตั้งใจ ขยันอดทน มีความรับผิดชอบ มีทัศนคติที่ดีในการทำงาน ซึ่งเด็กทุนฯ กสศ. ส่วนใหญ่มักจะมีคุณสมบัติที่ว่านี้ครบถ้วน 

“เวลาสัมภาษณ์เด็ก เราชอบที่ความมุ่งมั่น คนจีนเขาก็ชอบด้วยค่ะ คือสกิลการทำงานฝึกให้ได้ไม่ยาก เพราะว่าบางทีคนเก่งมา แต่ไม่สู้งาน คือหน้างานฉันก็ทำแค่นี้ ไม่อยากรู้อะไรเพิ่มเติมแล้ว ซึ่งเด็กทุนฯ กสศ. ไม่เป็นแบบนั้น น้องเขาต้องรักษาเกรด เขาจะต้องมีความรับผิดชอบในผลการเรียนของตัวเอง 

“ตอนนี้ทางบริษัทเพิ่งรับเด็กจบใหม่จากวิทยาลัยเทคนิคชลบุรีเข้ามาทำงานกลุ่มแรก จะเริ่มงานในช่วงเดือนเมษายนนี้ ส่วนเด็กฝึกงานจะเข้ามาฝึกงานในช่วงเดือนพฤษภาคม ประมาณประมาณ 15-20 คนได้”

สำหรับฐานเงินเดือนของพนังงานใหม่ที่จบ ปวส. หากได้ทักษะภาษาจีนด้วย จะเริ่มต้นที่ 20,000 – 25,000 บาท และเมื่อได้เข้ามาทำงานแล้ว ทางบริษัทมีนโยบายส่งพนักงานที่ได้รับคัดเลือกไปฝึกอบรมที่ประเทศจีนประมาณ 2-3 เดือน

สุดท้าย ทิพรัตน์พูดถึงการเรียนในสายอาชีพและโอกาสในการมีงานทำ ว่าค่อนข้างได้เปรียบ และอยากให้เด็ก ๆ รวมถึงผู้เกี่ยวข้องเห็นโอกาสตรงนี้

“ถ้าน้องเรียน ปวส. แสดงว่าน้องมีประสบการณ์การทำงานมาบ้างแล้ว รู้พื้นฐานบ้างแล้ว สามารถทำงานได้เลย หรือถ้าจบ ปวส. ทำงานอีกสักประมาณ 1-2 ปี ก็สามารถไปเรียนต่อปริญญาตรีได้ แล้วหลังจากจบปริญญาตรีน้องจะมีสกิลที่มากกว่าเพื่อนที่จบจากสายสามัญแล้วมาเรียนปริญญาตรีอย่างแน่นอน” 

การเรียนในสายอาชีพที่เป็นที่ต้องการของตลาดแรงงาน จึงถือเป็นทางเลือกที่ตอบโจทย์สำหรับเด็กที่ขาดแคลนทุนทรััพย์ และต้องการทำงานมีรายได้ทันทีหลังเรียนจบ ซึ่งจะช่วยให้พวกเขาสามารถนำพาชีวิตของตนเองและครอบครัวก้าวพ้นความยากลำบากได้

The post ‘อนาคตที่เอื้อมถึง’ บนเส้นทางอาชีพที่ตอบโจทย์ตลาดแรงงานของนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี first appeared on กสศ..

ทุกวันที่ 1 พฤษภาคม เรานึกถึงแรงงาน แต่มักนึกถึงในฐานะ “คนที่มีงานทำแล้ว” หรือผู้ที่เข้าสู่ตลาดแรงงาน มีสัญญาจ้าง มีรายได้ มีสวัสดิการ

แต่จริงๆ แล้ว อาจถึงเวลาที่สังคมไทยควรทบทวนนิยาม หรือมองแรงงานในมุมใหม่ ที่ครอบคลุมภาพรวมทั้งชีวิตของมนุษย์คนหนึ่ง ซึ่งรวมถึงช่วงที่เขาอยู่ในระบบการศึกษาด้วย

สำหรับกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา แรงงานที่มีคุณค่าไม่ได้เกิดขึ้นในวันสมัครงาน แต่ฝังรากอยู่ในวันที่เด็กคนหนึ่งได้รับ (หรือไม่ได้รับ)โอกาสการเรียนรู้ที่ดี ในระบบที่ออกแบบมาเพื่อเขา ในเส้นทางที่พาเขาไปถึงอาชีพ รายได้ และศักดิ์ศรีที่เขาสมควรได้

ธันว์ธิดา วงศ์ประสงค์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนานวัตกรรมเพื่อสร้างโอกาสการเรียนรู้ กสศ. พูดถึงเรื่องนี้ในฐานะคนที่ทำงานด้านการศึกษา โดยมาพร้อมกับมุมมองของงานวิจัย ข้อมูลช่องว่างในระบบการศึกษาที่มองเห็นได้ชัด พูดถึงตัวเลขและสถิติที่บอกเล่าชะตากรรมของแรงงานหลากหลายรุ่น และพูดถึงทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงในฐานะกลไกที่พิสูจน์แล้วว่าเปลี่ยนชีวิตได้จริง ไม่ใช่แค่ในตัวเด็กหนึ่งคน แต่ในครอบครัว และในรุ่นถัดไป

วันแรงงานปีนี้ กสศ. อยากชวนสังคมมอง “แรงงาน” ใหม่อย่างไร ในมุมไหนบ้าง

ถ้าพูดถึงนิยามใหม่ของแรงงาน คิดว่ามีอยู่ 2 เรื่องที่ต้องมองพร้อมกัน หนึ่งคือการให้โอกาสในการพัฒนาและฝึกทักษะ สองคือทำอย่างไรให้โอกาสที่เข้าถึงนั้นเป็นการเรียนรู้ที่มีคุณภาพด้วย ไม่ใช่แค่ได้เข้าถึง

แต่มีอีกมิติหนึ่งที่คนมักมองข้าม ในภาพรวมของประเทศ การลงทุนเรื่องการเรียนรู้สำหรับ “วัยแรงงาน” ยังมีน้อยมาก เพราะเรามักนึกถึงแต่วัยเรียน ซึ่งก็มีความสำคัญ แต่ต้องใช้เวลายาวนานถึง 12 ปีกว่าจะเห็นผล

ในขณะที่คนอายุ 18 ปีขึ้นไปที่อยู่ในตลาดแรงงานแล้ว ถ้าเราใช้หลักสูตรที่ใช่ ส่งเสริมทักษะที่ใช่ เพียงแค่ 6 เดือนหรือ 1 ปี เขาก็สามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองได้ทันที กลายเป็นกำลังสำคัญให้กับตัวเอง ครอบครัว และชุมชนได้เลย นี่คือนัยยะของการพัฒนาที่รวดเร็วของกลุ่มวัยแรงงาน ที่เรายังให้ความสำคัญน้อยเกินไป

แต่ถึงแม้จะลงทุน ก็ยังมีโจทย์สำคัญเรื่องการจับคู่ระหว่างฝั่งซัพพลายกับดีมานด์ (supply / demand) ที่ผ่านมาเรารู้ว่าสถานศึกษามีหลักสูตรอะไร ตั้งอยู่ที่ไหน แต่เราไม่ค่อยรู้ว่าตลาดแรงงานต้องการอะไรจริงๆ ช่องว่างตรงนี้ทำให้เกิดผลลัพธ์ที่ไม่ดีสำหรับทุกฝ่าย ทั้งตัวแรงงานเอง ทั้งนายจ้าง และทั้งต่อประเทศไทยในภาพรวม

ทำไมแรงงานที่มีคุณค่าจึงต้องเริ่มจากโอกาสการเรียนรู้ที่เสมอภาค

เด็กและเยาวชนใช้ชีวิตในสถานศึกษาเป็นเวลา 9 – 12 ปี นั่นคือเวลาส่วนใหญ่ของช่วงที่สำคัญที่สุดในชีวิต และนั่นคือหน้าต่างที่ระบบการศึกษามีโอกาสส่งเสริมเขา ก่อนที่เขาจะออกไปเผชิญโลก

แต่บทบาทที่แท้จริงของการศึกษาไม่ใช่แค่การให้ทักษะทางเทคนิค สิ่งที่สำคัญกว่านั้นคือการสร้างจินตภาพใหม่ให้เด็ก โดยเฉพาะเด็กที่ยากจนด้อยโอกาส ว่าชีวิตสามารถดีกว่าที่เป็นอยู่ได้ คือระบบการศึกษาต้องทำให้เขาเชื่อมั่นในตัวเอง ค้นพบตัวเอง และเห็นทางเลือกในชีวิตที่หลากหลาย ไม่ใช่แค่รู้ว่าต้องทำงานอะไร

เราไม่ได้ส่งเสริมเขาเพราะเขายากจนแล้วสงสาร แต่เพราะเราเห็นศักยภาพของเขา ถ้าระบบการศึกษาทำงานตรงนี้ได้ แนวคิดเรื่องการพึ่งพาตัวเองและมีศักดิ์ศรีในชีวิตก็จะเป็นไปได้จริง ไม่ใช่แค่ฝัน

ในมุม กสศ. คำว่า “งานที่มีคุณค่า” หมายถึงอะไร

บางทีเราเผลอมองแคบไป คิดว่างานที่มีคุณค่าคือ “การได้เข้าสู่ตลาดแรงงาน” แต่จริงๆ แล้ว ปลายทางของการเรียนรู้ที่แท้จริงต้องนำไปสู่สองสิ่ง หนึ่งคือการค้นพบศักยภาพของตัวเอง และสองคือพึ่งพาตัวเองได้ มีอาชีพ มีรายได้ที่มั่นคง และมีศักดิ์ศรี

คำว่า “ศักดิ์ศรี” นี้สำคัญมาก เราไม่ได้มองเขาเป็นแรงงานชั้นสอง ไม่ว่าเขาจะประกอบอาชีพอะไร ทุกคนมีคุณค่าหมด และการเรียนรู้มีความหมาย

แรงงานที่มีคุณค่าจึงหมายถึงคนที่มีทักษะวิชาชีพ มีทักษะวิชาการ และมีทักษะชีวิตที่ดีไปพร้อมกัน เป็นการบูรณาการทั้งสามเรื่องนี้ ไม่ใช่แค่เรียนจบแล้วไปทำงานได้ แต่ต้องมีชีวิตที่ดีด้วย

แล้วยังมีเรื่องที่หลายคนมองข้ามอีกอย่างหนึ่ง ก็คือเรื่องการเรียนรู้ที่ทันต่อการเปลี่ยนแปลง เราเจอเด็กที่เรียน 4 ปีจบมาแล้วทักษะตกยุคไปแล้ว (outdated) เพราะหลักสูตรไม่ทันโลก นั่นคือการสูญเปล่า ทั้งของเขาและของระบบ เพราะฉะนั้นแรงงานที่มีคุณค่าต้องได้รับการเรียนรู้ที่อัปเดต ที่ตอบโจทย์ชีวิตจริง และที่ช่วยให้เขาค้นพบว่าตัวเองชอบอะไร ถนัดอะไร ก่อนที่จะก้าวสู่ตลาดแรงงาน

กสศ. เห็นช่องว่างอะไรบ้างในระบบที่ทำให้เด็กจำนวนหนึ่งยังไปไม่ถึงงานที่มีคุณค่า

ช่องว่างแรกที่เห็นชัดคือคุณภาพของการเรียนรู้และฝึกอบรม มีผลสำรวจจากทั้งยูนิเซฟ สภาพัฒน์ และ TDRI พบว่าเกือบ 39% ของคนที่ผ่านการฝึกอบรมบอกว่าหลังจบแล้วเอาไปใช้ไม่ค่อยได้ หรือไม่ได้นำไปสู่การมีงานทำ นั่นแปลว่าเกือบครึ่งหนึ่งของการลงทุนเรื่องนี้ยังไม่ตอบโจทย์ชีวิตจริง

ช่องว่างที่สองคือมายาคติเรื่องการศึกษาสายอาชีพ สังคมยังมองว่าสายอาชีพเป็น “แรงงานชั้นสอง” ทั้งที่ความจริงแล้วโลกของสายอาชีพเปลี่ยนไปเยอะมากแล้ว มันไม่ได้เป็นงานสายพานแบบเดิมอีกต่อไป แต่ต้องการทักษะ STEM แบบประยุกต์ใช้จริง ซึ่งเป็นแนวทางเดียวกับที่ประเทศที่ปฏิรูปการศึกษาสำเร็จอย่างจีน ไต้หวัน สิงคโปร์ และแม้แต่เวียดนาม กำลังเดินอยู่ กลุ่มคนที่เรียนสายอาชีพสามารถเป็นนวัตกรในอุตสาหกรรม เช่น EV โซลาร์เซลล์ ดิจิทัล ได้เลย งานฝีมือก็ไม่ได้เป็นแค่งานฝีมืออีกต่อไป แต่กลายเป็นงานคราฟต์และงานสร้างสรรค์ที่มีมูลค่าสูง

ช่องว่างที่สามคือซัพพลายกับดีมานด์ไม่สอดคล้องกัน เรารู้ว่าสถานศึกษามีหลักสูตรอะไร แต่ไม่รู้ว่าตลาดต้องการอะไร ทำให้เด็กเรียนจบมาแล้วทำงานต่ำกว่าวุฒิ หรือทักษะที่เรียนมาล้าสมัยไปแล้วก่อนจะเริ่มทำงาน มันเป็นวงจรที่ไม่ดีเลย ทั้งสำหรับตัวแรงงานและประเทศ

และช่องว่างที่สี่ ซึ่งเชื่อมกับทุกอย่างที่พูดมา คือระบบยังไม่มีความเชื่อมโยงที่ชัดเจนระหว่างวุฒิการศึกษา ใบรับรองสมรรถนะ และระบบค่าตอบแทน ถ้าระบบสามารถบอกได้ว่า “ถ้าคุณมีทักษะระดับนี้ คุณจะได้ค่าตอบแทนแบบนี้” มันจะสร้างแรงจูงใจและความชัดเจนให้กับทั้งเด็กและนายจ้างได้อย่างมาก ตรงนี้ยังเป็นโจทย์การปฏิรูปที่ยังค้างอยู่

ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงเข้ามาเป็นคำตอบของช่องว่างนี้อย่างไร และทำอย่างไรให้ทุนการศึกษาไม่ได้หยุดแค่ “การได้เรียน” แต่พาเด็กไปถึงการมีทักษะ มีงานทำ และมีเส้นทางเติบโตจริง

สิ่งที่ กสศ. พยายามทำกับทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงก็คือ เราไม่ได้เอาหลักสูตรที่มีอยู่แล้วมาเป็นตัวตั้ง แต่เริ่มจากดีมานด์ (demand) ก่อน ลงไปดูในแต่ละจังหวัด แต่ละพื้นที่ว่ามีอาชีพอะไรที่กำลังเปลี่ยน อะไรที่ตลาดต้องการจริงๆ แล้วค่อยชวนสถานศึกษามาร่วมออกแบบหลักสูตร

เพราะถ้าทำแบบเดิม คือส่งเด็กยากจนเข้าไปเรียนหลักสูตรที่มีอยู่แล้วออกมาตกงาน มันก็คือการซ้ำเดิม ไม่ต่างจากวงจรความยากจนที่ไม่หลุดออกไป

ตัวอย่างที่ชัดมากคือสายสุขภาพ เราพบว่าความต้องการบุคลากรด้านนี้สูงมาก ทั้งจากปัญหาสังคมสูงวัย โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และความต้องการดูแลผู้ป่วยระยะยาว เราจึงนำทุนมาเปิดหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาลและผู้ช่วยทันตแพทย์ ระยะเวลาเพียง 1 ปี สำหรับเยาวชนที่จบ ม.6 หรือ ปวช.3 ที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ผลที่ได้คือน้องกลุ่มนี้มีงานทำ 100% หลังเรียนจบ รายได้เฉลี่ย 12,000 – 26,000 บาทต่อเดือน

แต่ที่เราทำไม่ได้หยุดแค่ “ได้วุฒิ” เราส่งเสริมให้เขามีสิ่งที่เรียกว่า “1 + X” คือวุฒิประกาศนียบัตรผู้ช่วยพยาบาลบวกกับใบรับรองจากสภาวิชาชีพ มาตรฐานฝีมือแรงงาน และความเชี่ยวชาญเฉพาะทางตามความต้องการของพื้นที่ บางพื้นที่เน้นการดูแลผู้สูงอายุ บางพื้นที่เน้นผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้าย บางพื้นที่มีปัญหายาเสพติดก็เน้นผู้ป่วยจิตเวช ไอ้ X ตัวนี้แหละที่สร้างมูลค่าเพิ่มจริงๆ และในบางกรณีก็สามารถแปลงตรงๆ เป็นรายได้ที่สูงขึ้นด้วย เช่น มีภาษาอังกฤษระดับหนึ่งก็ได้เพิ่มอีกสองพันบาทต่อเดือน

อีกตัวอย่างที่น่าสนใจคืออาชีพใหม่อย่าง “ช่างบริหารอาคาร” ที่เกิดจากการที่ธุรกิจโรงแรมและอพาร์ตเมนต์บอกว่าเขาไม่ต้องการช่างไฟ ช่างทีวี ช่างแอร์แยกกัน 3 คน แต่ต้องการคนคนเดียวที่ทำได้หมด ซึ่งเป็นทักษะบูรณาการที่หลักสูตรเดิมไม่มี กสศ. จึงเข้าไปช่วยออกแบบหลักสูตรนี้ร่วมกับสถาบันและสถานประกอบการ โดยนำร่องอยู่ใน 5 จังหวัดแล้ว ได้แก่ ขอนแก่น ภูเก็ต กำแพงเพชร ฉะเชิงเทรา และนครราชสีมา ร่วมกับหอการค้าไทย หอการค้าภาค และหอการค้าจังหวัด

กระบวนการทำงานคือเราเริ่มจากยุทธศาสตร์จังหวัด ดูว่าพื้นที่นั้นกำลังขับเคลื่อนอะไร มีอะไรที่กำลังเติบโต แล้วค่อยชวนสถานประกอบการในพื้นที่เข้ามาร่วมตั้งแต่วันแรก ทั้งช่วยออกแบบหลักสูตร ช่วยคัดเลือกเยาวชน รับนักศึกษาไปฝึกงาน และรับเข้าทำงานหลังจบ ทำให้เด็กที่ได้ทุนเป็นเด็กในพื้นที่ ทำงานในพื้นที่ ไม่ต้องย้ายถิ่น เป็นวินวิน (win-win) สำหรับทุกฝ่าย ทั้งจังหวัด สถานประกอบการ และเยาวชน

ปัจจุบัน ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงดำเนินมาถึงปีที่ 7 แล้ว นักศึกษาประมาณ 2,500 ทุนต่อปี ตลอด 7 ปีที่ผ่านมา ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงได้สนับสนุนนักศึกษาทุนสะสมแล้ว 15,278 ทุน ครอบคลุมสถานศึกษาสายอาชีพทั้งภาครัฐและเอกชน 150 แห่ง ใน 60 จังหวัดทั่วประเทศ และจากการศึกษาผลตอบแทนทางเศรษฐกิจและสังคม จากการลงทุน (Social Return on Investment : SROI) ในโครงการนี้ โดยประเมินรายได้ตลอดช่วงชีวิต พบว่า ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง โดยเฉลี่ย SROI ส่วนใหญ่อยู่ที่ประมาณ 2 – 4 เท่า

กสศ. มองความสัมพันธ์ระหว่างการศึกษา งาน รายได้ กับการลดความยากจนข้ามรุ่นอย่างไร โดยเฉพาะเมื่อเด็กยากจนหนึ่งคนได้เข้าถึงทักษะและงานที่มีอนาคต

มีข้อมูลที่น่าสนใจมากจากนักศึกษาทุนกลุ่มนี้ ตอนที่เขาเข้ามา รายได้เฉลี่ยของครัวเรือนอยู่ที่ 3,000 บาทต่อเดือน หลังเรียนจบในวุฒิเทียบเท่า ม.6 หรือ ปวส.เพียง 1 ปี รายได้ของเขาสูงกว่าพ่อแม่ถึง 4-8 เท่า

และนักศึกษากลุ่มนี้ส่วนใหญ่เป็นคนแรกในครอบครัวที่เรียนสูงที่สุด และมีรายได้สูงที่สุดในบ้าน พ่อแม่ส่วนใหญ่จบไม่เกิน ม.3

นอกจากนี้ เรายังพบด้วยว่า เมื่อมีคนใดคนหนึ่งได้ทุนและเรียนจบจนได้งานทำ สิ่งที่ตามมาคือผลกระทบที่เกิดนั้นจะกระจายออกไปเกินกว่าตัวเขา ส่งผลทางบวกไปถึงน้องชายหรือน้องสาวในครอบครัวด้วย โดยอาจจะทำให้น้องๆ ไม่ต้องหลุดจากระบบการศึกษา หรือมีโอกาสอยู่ในระบบการศึกษาได้นานขึ้น บ้านได้รับการซ่อมแซม คุณภาพชีวิตของคนทั้งบ้านเปลี่ยน ในทางวิชาการนั้น เมื่อรายได้และระดับการศึกษาของคนรุ่นนี้สูงขึ้นแล้ว รุ่นต่อไปก็มีแนวโน้มจะเรียนสูงกว่าและมีรายได้สูงกว่าขึ้นไปอีก

ลองคิดภาพดูว่าถ้าคนพี่ได้รับโอกาส แล้วคนน้องก็ตามมา รายได้ในบ้านก็จะสะสม โอกาสก็เพิ่ม วงจรความยากจนก็จะไม่ซ้ำรอยเดิมอีก นี่คือสิ่งที่เราเรียกว่าการลดความยากจนข้ามรุ่น ผ่านการลงทุนในทักษะที่ใช้งานได้จริง

โลกแรงงานวันนี้เปลี่ยนเร็วมาก ทั้งจากเทคโนโลยี สังคมสูงวัย และเศรษฐกิจใหม่ ในมุมของ กสศ. ระบบการศึกษาควรเตรียมเด็กและเยาวชนอย่างไร โดยเฉพาะการสร้าง Foundational skills หรือหรือทักษะพื้นฐานชีวิตที่ทำให้เขาเรียนรู้ต่อ ทำงานได้ และปรับตัวได้ตลอดชีวิต

มีข้อค้นพบสำคัญจากการทำงานร่วมกับธนาคารโลก ซึ่งเราสำรวจขีดความสามารถของเยาวชนและแรงงานไทย แล้วพบว่าปัญหาหลักไม่ได้อยู่ที่การขาดทักษะเฉพาะด้าน แต่อยู่ที่ “ทักษะพื้นฐานชีวิต” หรือ Foundational Skills ซึ่งเป็นทักษะที่ทุกอาชีพ ทุกบริบทการทำงาน ต้องการเหมือนกันหมด และมี 3 ด้านด้วยกัน

ด้านแรกคือทักษะการรู้หนังสือ ซึ่งไม่ได้หมายถึงอ่านออกเขียนได้ แต่หมายถึงการจับใจความ วิเคราะห์ และประมวลผลข้อมูลเป็น ตอนนี้เรายังตกเกณฑ์ถึง 60% ของประชากร

ด้านที่สองคือทักษะดิจิทัล ไม่ใช่แค่ใช้สมาร์ทโฟนได้ แต่คือรู้เท่าทันข้อมูลออนไลน์ สามารถเปรียบเทียบราคาสินค้าได้ ไม่ถูกหลอก มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยีแก้ปัญหาในชีวิตจริง ตรงนี้น่าเป็นห่วงที่สุด เพราะเรามีเยาวชนและแรงงานไทยที่ทักษะดิจิทัลต่ำกว่าเกณฑ์ถึง 74.1%

ด้านที่สามคือทักษะสังคมและอารมณ์ ซึ่งรวมถึงการมีส่วนร่วมกับผู้อื่น การใส่ใจคนรอบข้าง การทำงานเพื่อเป้าหมาย การจัดการอารมณ์ และการค้นหาสิ่งใหม่ เราก็ตกเกณฑ์ตรงนี้เช่นกันถึง 30%

ที่น่าสนใจมากคือจากข้อมูลที่เราเก็บ พบว่าคนที่มีทักษะพื้นฐานชีวิตสูงกับต่ำนั้นมีรายได้ต่างกันถึง 6,300 บาทต่อคนต่อเดือน ซึ่งพอรวมกันเป็นรายปีแล้วสูงมาก ทักษะ 3 ด้านนี้จึงไม่ใช่แค่ทักษะสำหรับอนาคต แต่ส่งผลต่อรายได้ปัจจุบันทันที และที่สำคัญกว่านั้น เมื่อเจอวิกฤต ไม่ว่าจะเป็นโควิด น้ำท่วม หรือการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ คนที่มีทักษะพื้นฐานชีวิตสูงก็จะปรับตัวและรับมือได้เร็วกว่ามาก

ดังนั้นโจทย์ของระบบการศึกษาในวันนี้จึงไม่ใช่แค่สอนให้เรียนจบ แต่ต้องสร้างทักษะพื้นฐานที่ทำให้เขาเรียนรู้ต่อได้เอง ทำงานได้ และปรับตัวได้ตลอดชีวิต

หากมองไปอีก 1-2 ปีข้างหน้า ประเทศไทยต้องการแรงงานคุณภาพแบบใด และวันนี้เราควรเริ่มลงทุนกับใคร ลงทุนอย่างไร  นโยบายที่จำเป็นเร่งด่วน  เพื่อให้การสร้างกำลังคนเป็นทั้งวาระด้านเศรษฐกิจและวาระด้านความเสมอภาคไปพร้อมกัน

ถ้าถามว่าแรงงานที่ประเทศไทยต้องการมีลักษณะอย่างไร คิดว่าต้องมีทักษะพื้นฐานชีวิตทั้ง 3 ด้านที่พูดไปก่อนหน้านี้ (รู้หนังสือ ดิจิทัล และทักษะสังคมอารมณ์) นอกจากนี้ ควรมีความรู้รอบด้านวิชาชีพ มีทักษะสูงที่ตลาดต้องการและทำงานได้ทันที รู้จักใช้เทคโนโลยี และที่สำคัญที่สุดคือมีความสามารถยกระดับตัวเอง ครอบครัว และขับเคลื่อนเศรษฐกิจได้ ไม่ใช่แรงงานที่ต้องรอให้คนอื่นมาออกแบบชีวิตให้

กลุ่มที่สำคัญที่สุดและยังขาดการลงทุนอยู่มากคือเยาวชนรุ่นใหม่อายุ 15-24 ปี ถ้าเราปล่อยให้กลุ่มนี้ตกราง มีการศึกษาน้อย ทักษะน้อย รายได้น้อย เขาจะกลายเป็นแรงงานนอกระบบตลอดชีวิต นั่นคือปัญหาไม่ใช่แค่ของตัวเขา แต่ของประเทศด้วย แต่ถ้าลงทุนกับคนกลุ่มนี้วันนี้ เขาสามารถเป็นกำลังสำคัญได้อีกกว่า 40 ปีจนถึงวัยเกษียณ ซึ่งระยะยาวผลตอบแทนนั้นคุ้มมาก ถ้าเราลงทุนกับกลุ่มเยาวชน การลงทุนนี้สามารถพลิกชีวิตเขาได้เลย แล้วก็ยังพลิกชีวิตประเทศไทยได้ด้วย 

นอกจากนั้นยังมีแรงงานนอกระบบที่อายุ 24-64 ปีอีกกว่า 20 ล้านคน ที่หลังจบการศึกษา แทบไม่เคยได้รับการฝึกอบรมเพิ่มเติมอีกเลย มีข้อมูลว่ากลุ่มนี้มีโอกาสได้รับการฝึกอบรมหลังจบการศึกษาเพียง 4% เท่านั้น แปลว่าวันสุดท้ายที่เขาได้เรียนอาจเป็นวันที่เขาจบ ม.3 หรือ ม.6 และหลังจากนั้นก็ไม่มีโอกาสพัฒนาตัวเองอีกเลยตลอดช่วงชีวิตการทำงานของเขา ทั้งๆ ที่โลกเปลี่ยนไปแล้วมากมายแล้ว โลกอาจต้องการทักษะใหม่ๆ แล้ว ซึ่งเขาควรต้องเติมตรงนี้เพิ่ม

ในส่วนนโยบายที่จำเป็นเร่งด่วน คิดว่ามี 3 เรื่อง นั่นคือ

หนึ่งคือลงทุนกับกลุ่มวัยแรงงานอย่างจริงจัง โดยเฉพาะเยาวชนรุ่นใหม่ และถ้างบมีจำกัดก็เน้นตรงนี้ก่อน เพราะผลตอบแทนระยะยาวสูงที่สุด

สองคือออกแบบการยกระดับทักษะที่ตอบโจทย์อนาคต ไม่ใช่ทักษะ sunset อย่างอุตสาหกรรมสันดาปที่กำลังจะหายไป แต่เน้นไปที่ภาคเศรษฐกิจที่กำลังเติบโต เช่น เกษตรอัจฉริยะ บริการดิจิทัล เศรษฐกิจสุขภาพ และยังต้องกระจายไปยังพื้นที่ด้อยโอกาส เพื่อลดความเหลื่อมล้ำระหว่างเมืองและชนบทด้วย

สามคือดึงนายจ้างและภาคเอกชนเข้ามาร่วมตั้งแต่ต้น ไม่ใช่แค่มารับแรงงานตอนจบ เพราะท้ายสุดแล้ว ถ้าไม่มีส่วนนี้เข้ามาร่วม การเปลี่ยนแปลงภาพรวมของระบบแรงงานไทยก็จะเกิดขึ้นได้ยากมาก
ท้ายที่สุด สิ่งสำคัญไม่แพ้กันคือการเปลี่ยนจินตภาพของสังคมว่าประชาชนทุกคน ไม่ว่าจะยากจน ด้อยโอกาส หรือพิการ ไม่ใช่ภาระ แต่เป็นทรัพยากรที่มีศักยภาพ ถ้าเราร่วมกันส่งเสริม ไม่ใช่สงเคราะห์ ประเทศไทยก็จะเดินออกจากกับดักรายได้ปานกลางได้ในที่สุด และการสร้างกำลังคนที่มีคุณค่าก็จะเป็นทั้งวาระด้านเศรษฐกิจและวาระด้านความเสมอภาคไปพร้อมกัน

The post วันแรงงานในโลกทักษะใหม่: เด็กทุกคนจะไปถึงงานที่ดีและมีศักดิ์ศรีได้อย่างไร first appeared on กสศ..

ยะสาน – อัตพล ท่องเที่ยว เด็กหนุ่มที่ฝ่ามรสุมชีวิตจนมีวันนี้ที่ได้เขยิบเข้าใกล้ความฝัน กับอาชีพ ‘ช่างซ่อมเรือยอร์ช’ กล่าวถึงความรู้สึกในวัยเด็ก ก่อนจะเล่าต่อว่าเขาเคยออกทะเลไปจับปลากับพ่อ ทั้งยังทำงานรับจ้างแทบทุกรูปแบบ แม้จะเหน็ดเหนื่อย แต่ก็ไม่เคยท้อ และพยายามมองหาโอกาสที่จะทำให้ชีวิตตัวเองและครอบครัวดีขึ้น กระทั่งได้รับทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง สาขาช่างซ่อมบำรุงเรือยอร์ช  วิทยาลัยเทคนิคภูเก็ต โดยการสนับสนุนของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.)

“ผมเป็นคนบ้านบางเทา จังหวัดภูเก็ต สมัยเด็ก ๆ พ่อกับแม่เลี้ยงดูผมอย่างดี พ่อของผมประกอบอาชีพชาวประมง ต้องออกทะเลไปหาปลาบ่อย ๆ ส่วนแม่ทำงานเป็นหัวหน้าเชฟที่โรงแรมแห่งหนึ่งในภูเก็ต เรียกได้ว่าวัยเด็กผมไม่ต้องลำบากมากนัก  หลังจากจบ ม.3 ที่โรงเรียนบ้านบางเทา ผมเรียนต่อสายอาชีพที่วิทยาลัยเทคนิคถลาง สาขาช่างไฟฟ้ากำลังครับ”

แต่แล้วในคืนหนึ่งชีวิตก็พลิกผัน เมื่อเสียงโทรศัพท์มือถือดังขึ้น พร้อมกับปลายสายที่แจ้งข่าวร้ายว่า แม่ประสบอุบัติเหตุ กำลังเข้ารับการผ่าตัด

“ตอนนั้นผมอายุ 18 ปี กำลังเรียนอยู่ชั้น ปวช.3 มีคนโทรมาบอกว่าแม่ประสบอุบัติเหตุถูกรถเก๋งชนนะ ต้องผ่าตัดศีรษะด้วย แม้หมอจะบอกให้สบายใจว่าอาการไม่ได้รุนแรงหรือกระทบกระเทือนมากนัก แต่ช่วงแรกแม่จะมีอาการหลง ๆ ลืม ๆ บ้าง ทีนี้พอแม่กลับมารักษาตัวที่บ้าน ช่วงนั้นแม่ก็ถูกจ้างออกจากงานอีก  ทำให้นอกจากช่วยดูแลแม่ ผมก็จะใช้เวลาว่างออกทะเลไปกับพ่อเพื่อจับปลามาขายหารายได้  ซึ่งก็ไม่มากครับ เพราะด้วยความที่พ่อเป็นลูกจ้างก็ต้องถูกหักค่าเรือ ค่าน้ำมัน และค่าอะไรต่าง ๆ กว่าจะได้เงินมาใช้คือเหนื่อยเลยครับ ส่วนแม่พออาการดีขึ้นก็หันมาทำวุ้นมะพร้าวขาย ซึ่งผมจะมาเป็นลูกมือ ช่วยแม่ตามที่แม่สั่ง เก็บของ แพ็กของ และนำวุ้นมะพร้าวไปส่งให้ลูกค้าครับ”

ยะสานบอกว่านอกจากกิจวัตรที่เล่ามาแล้ว หากเข้าสู่ช่วงฤดูมรสุม เขาก็จะเปลี่ยนไปรับจ้างทำงานอื่น ๆ เพื่อช่วยแบ่งเบาภาระครอบครัว ซึ่งพอได้ออกไปทำงานมากขึ้น เขาจึงเข้าใจถึงเศษเสี้ยวของความเหนื่อยที่พ่อแม่อดทนเสียสละเพื่อเขามาตั้งแต่เด็ก 

“สมัยก่อนเวลาเห็นพ่อแม่เหนื่อย ผมก็ไม่รู้หรอกว่าที่ว่าเหนื่อยมันเหนื่อยแบบไหนยังไง แต่พอออกทะเลกับพ่อและลองหางานอื่น ๆ ทำ ผมถึงเข้าใจมากขึ้นว่าที่ผ่านมาพ่อกับแม่ต้องเหนื่อยมากกว่านี้แน่นอน แต่ก็ไม่เคยมีใครบ่นออกมา ดังนั้นถ้าเป็นหน้ามรสุมที่ออกเรือไม่ได้ ผมก็จะตามญาติที่ทำงานเป็นแม่บ้านไปช่วยทำความสะอาดตามบ้านที่เขาจ้าง พอทำไปสักพักรู้สึกงานไม่ตอบโจทย์ ผมเลยออกมาทำงานรับจ้างเป็นฟรีแลนซ์ เริ่มจากการเป็นคนติดตั้งและขึ้นโครงเวทีตามงานคอนเสิร์ตให้พวกร้านอาหารกับโรงแรม ซึ่งเขาก็ให้เงินเราเท่ากับพนักงานประจำ พอหมดคอนเสิร์ตผมก็มีไปรับงานอื่น ๆ ทั้งเด็กเสิร์ฟ และบาร์เทนเดอร์ ได้ค่าแรงวันละ 500 บาท เป็นงานที่ผมถือว่าเหนื่อยมากครับแต่ก็คุ้มค่ากับความเหนื่อยและได้เงินเร็วกว่าการออกทะเล”

ยะสานบอกว่าช่วงใกล้จะเรียนจบ ปวช. เขาไม่ได้คิดเรื่องเรียนต่อเลย เพราะอยากทำงานหารายได้มาช่วยเหลือครอบครัว “ตอนนั้นก็มีคนมาติดต่อให้ผมไปเป็นช่างประจำโรงแรมแห่งหนึ่ง เขาเสนอเงินเดือนที่ 14,000-15,000 บาท ไม่รวมเซอร์วิสชาร์จ แถมยังมีสวัสดิการดี ๆ ให้พนักงานอีกด้วย ผมยอมรับว่าแทบจะปฏิญาณกับตัวเองแล้วว่าเราจะไปทำงานที่นี่ แม้ว่าลึก ๆ จะอยากเรียนต่อ แต่ผมก็รู้ว่าพ่อแม่เองก็ลำบาก ส่วนพี่สาวต่างพ่อที่ทำงานในกรุงเทพก็รายได้พอใช้แบบเดือนชนเดือน ผมเลยไม่อยากเพิ่มภาระตรงนี้อีกแล้ว”

แต่แล้วในวันที่เขาเกือบจะหันหลังให้กับเส้นทางการศึกษา ได้มีอาจารย์จากวิทยาลัยเทคนิคภูเก็ตมาแนะนำโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง สาขาช่างซ่อมบำรุงเรือยอร์ช ซึ่งเป็นสาขาที่น่าจะพาเขาเข้าใกล้ความใฝ่ฝันได้มากที่สุด

“บอกตรง ๆ ครับว่าตอนแรกด้วยความไม่รู้ เลยเข้าใจผิดไปเองว่าทุน กสศ. ก็คือการกู้ยืมเงินจาก กยศ. แต่พอกลับบ้านมาปรึกษาครอบครัว ปรากฏว่าพี่สาวบอกว่า ทุน กสศ. ดีมากนะ เพราะเป็นทุนให้เปล่า ไม่มีการเอาเงินคืน ขอแค่เรียนจบตามเงื่อนไขของกองทุน ผมฟังก็รู้สึกตกใจว่ามันดีแบบนี้เลยหรอ ส่วนทางพ่อกับแม่เองพอฟังก็ยื่นคำขาดเลยว่าให้เรียนต่อ จะมัวรออะไร เพราะถึงไปทำงานตอนนี้ก็ยังต้องเริ่มจากการเป็นลูกมือของคนอื่น แต่ถ้าเรียนสูงขึ้นเราก็สามารถหางานที่รายได้ดีกว่าได้ ประกอบกับส่วนตัวเป็นคนชอบฝัน อยากไปให้ได้ไกล อยากทำงานดี ๆ ให้ได้เหมือนคนอื่น ซึ่งถ้าผมยังอยู่แบบนี้ยังไงผมก็ไปไม่ถึง ดังนั้นผมจึงตัดสินใจยื่นสมัครขอทุน”

ยะสานเล่าต่อว่าวันที่ไปสัมภาษณ์กับ กสศ. เขาบอกไปว่า ทุกครั้งเวลาเห็นเรือยอร์ชจะรู้สึกชอบมากๆ “…ผมคิดแบบนี้ว่าถ้าได้ทำงานกับเรือยอร์ชจริง ๆ ยิ่งขยัน คนที่ได้เงินก็คือตัวเรา แถมยังได้ความเท่พ่วงติดตัวมาด้วยอีก”  และในที่สุดเขาก็ได้รับเลือกให้เป็นนักศึกษาทุนนวัตกรรมฯ หนึ่งเดียวของสาขาช่างซ่อมบำรุงเรือยอร์ช วิทยาลัยเทคนิคภูเก็ต 

“ชีวิตผมสบายขึ้นทันทีครับ ผมได้รับเงินเดือนจากทุน 7,500 บาทต่อเดือน ทำให้ไม่ต้องรบกวนเงินพ่อแม่ และยังนำเงินเก็บส่วนหนึ่งไปสอบใบเซอร์วิชาชีพจนสอบผ่านแล้วครับ ระหว่างเรียน กสศ. จะมีอบรมทักษะต่าง ๆ ให้เรื่อย ๆ ครับ มีการบริหารจัดการเงิน การดูแลจิตใจ 

แต่ที่ประทับใจมาก ๆ คืองานก้อนหินเปล่งแสงครับ จะเป็นงานประชุมกลุ่มใหญ่ของเด็กทุน กสศ. ซึ่งรุ่นที่ผมเจอในงานมีประมาณ 400-500 คน ทั้งหมดเป็นเพียงเด็กทุนส่วนหนึ่งของทั้งประเทศ การได้เข้ากลุ่มทำให้ผมได้เจอรุ่นพี่ ได้เจอเพื่อน ๆ ที่มาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ของตัวเอง ทำให้ผมรู้สึกทั้งมั่นใจทั้งภูมิใจในตัวเองมากขึ้น เพราะส่วนตัวผมเป็นคนขี้อาย กลัวการนำเสนอตัวเอง แต่พี่ ๆ เขาจะมีวิธีปรับจูนให้เรากล้าแสดงออก 

อย่างครั้งหนึ่งพี่ ๆ ถามว่า “ถ้าเลือกย้อนเวลากลับไปได้…เราจะแก้ไขอะไร” ผมก็พูดไปว่า ถ้าย้อนเวลากลับไปได้ ผมจะไม่ทำให้แม่ร้องไห้ครับ เพราะที่ผ่านมาผมมักจะตามเพื่อนมากกว่าฟังคำเตือนของแม่ แต่ตอนนี้ผมเห็นแล้วว่าแม่ต้องเสียสละอะไรให้เราไปบ้าง ผมเลยบอกตัวเองว่าจากนี้จะไม่ทำให้แม่ร้องไห้อีก”

ยะสานบอกว่าเขามีความสุขกับการเรียนมาก เพราะวิทยาลัยมีเครื่องมือที่ทันสมัยครบครัน ทำให้เขาได้เรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติควบคู่กันไป โดยในปีการศึกษาหน้าจะเป็นการฝึกงานที่บริษัทภูเก็ตโบ๊ทลากูน

“ตอนนี้ผมกำลังจะเรียนจบชั้น ปวส.1 แล้วครับ ยังเหลืออีกหนึ่งปี ซึ่งจะเป็นการไปฝึกงานที่ภูเก็ตโบ๊ทลากูนครับ” เขากล่าวด้วยน้ำเสียงตื่นเต้นที่กำลังจะได้นำความรู้ที่เรียนมาไปปฏิบัติจริงบนเรือยอร์ชสุดหรู ที่ในวัยเด็กเคยมองว่าไกลเกินเอื้อม

กว่าจะมาถึงวันนี้ ยะสานยอมรับว่าเกือบถอดใจไปแล้วกับการเรียนต่อ แต่เพราะมีทุนการศึกษาที่เป็นทุนให้เปล่าแบบทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ทำให้ตนเองกล้าที่จะฝัน เพราะมั่นใจในการดูแลสนับสนุนของทั้งอาจารย์ รุ่นพี่ ทีมงาน กสศ. รวมถึงผู้ประกอบการที่เห็นความสำคัญของการให้โอกาส

“ผมมองว่าเรียนสาขานี้ยังไงก็ออกมามีงานทำ เพราะภูเก็ตมีทั้งท่าเรือน้ำลึก มีมารีน่า และบริษัทเกี่ยวกับเรือยอร์ชอีกมากมาย แถมเงินเดือนสตาร์ทก็สูงด้วยครับ”

“อยากฝากไปยังน้อง ๆ  ว่า ขอให้กล้าฝัน กล้าลงมือทำ และสู้เพื่ออนาคต อย่ามัวแต่กลัวหรืออายว่าเราคู่ควรกับทุนไหม เพราะการไม่กล้าลงมือทำนั่นแหละคือสิ่งที่น่าอายกว่าครับ”

‘ภูเก็ตโบ๊ทลากูน’ พลังความร่วมมือของผู้ประกอบการ พาเด็กทุนฯ ถึงฝั่งฝัน

ภารกิจของโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงไม่ได้จบลงแค่วุฒิการศึกษา แต่ยังสร้างสะพานเชื่อมสู่โลกของการทำงาน ด้วยการประสานความร่วมมือกับผู้ประกอบการในพื้นที่ โดยในสาขาช่างซ่อมบำรุงเรือยอร์ช วิทยาลัยเทคนิคภูเก็ตได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดีจากภูเก็ตโบ๊ทลากูน

“เราทำ MOU ความร่วมมือกับเทคนิคภูเก็ตมาหลายปีแล้ว ซึ่งในส่วนนี้เราก็ให้ความร่วมมือเต็มที่ เพราะบุคลากรในส่วนของเรือยังมีน้อย แล้วตลาดมันขยายตัวเร็วกว่าภาคการศึกษา เพราะการศึกษาตอนนี้ยังตามตลาดไม่ทัน ทำให้มันไม่บาลานซ์กัน อย่างตลาดมีความต้องการประมาณ 70-80% แต่นักศึกษาที่เข้าสู่ตลาดมีเพียง 30-40% เท่านั้น”

คุณรัญสิพนธ์ มีอิ่ม ผู้จัดการฝ่ายบริหารงานกลาง บริษัทภูเก็ตโบ๊ทลากูน จำกัด กล่าวถึงสถานการณ์ปัจจุบัน และแม้ว่าในส่วนของมารีน่าที่เขารับผิดชอบโดยตรงจะไม่มีงานที่ตรงกับสาขาซ่อมเรือยอร์ช แต่ที่ผ่านมาคุณรัญสิพนธ์ก็ทำหน้าที่ประสานงานกับบริษัทพาร์ทเนอร์ เช่น ภูเก็ตอินเตอร์วู้ดเวอร์ค ภูเก็ตมารีน เพื่อส่งต่อนักศึกษาไปฝึกงานไปพัฒนาทักษะอาชีพให้ได้มากที่สุด

“ปัจจุบันเรือยอร์ชที่เข้ามาในจังหวัดภูเก็ต มีมากกว่าจำนวนมารีน่าที่รองรับได้ ทำให้อัตราความต้องการช่างซ่อมบำรุงเรือยอร์ชในแต่ละปีค่อนข้างสูง ผมไม่มั่นใจจำนวนตัวเลขที่แน่นอน แต่คิดว่าในปี ๆ หนึ่งไม่น่าต่ำกว่า 100 คน เพราะบางครั้งช่างเก่ง ๆ ก็ไม่ได้อยู่หน้างาน เนื่องจากเจ้าของเรืออาจซื้อตัวไปประจำอยู่บนเรือเลย เพื่อคอยดูแลและซ่อมบำรุงเรือให้เขา ซึ่งเจ้าของเรือส่วนใหญ่มักไม่ได้มีเรือแค่ลำเดียว แต่อาจมีประมาณ 2-5 ลำ”

พร้อมกันนี้ คุณรัญสิพนธ์ ให้ข้อมูลเกี่ยวกับรายได้ของงานซ่อมเรือยอร์ชว่า ขั้นต่ำจะอยู่ประมาณ 18,000-20,000 บาทต่อเดือน ในกรณีที่ใช้แรงงานอย่างเดียวโดยไม่มีทักษะเฉพาะ

“แต่ถ้ามีความรู้ด้านเครื่องยนต์ รายได้ก็จะขยับไปที่ 20,000 บาทขึ้นไป และหากสามารถซ่อมเรือขนาดใหญ่หรือเรือราคาแพง ๆ ได้ ก็อาจคิดค่าบริการเป็นรายชั่วโมง ชั่วโมงละ 2,000 บาท รายได้ดีพอสมควรเลยครับ แต่ทีนี้ประเด็นสำคัญก็จะกลับมาที่เรื่องภาษาว่าการที่จะรายได้ดีนั้นคุณจำเป็นต้องมีทักษะภาษาเบื้องต้นด้วย ลองคิดดูว่าถ้าช่างซ่อมเรือต้องสื่อสารผ่านล่าม ความเชื่อใจของเจ้าของเรือจะเป็นยังไง แล้วตัวล่ามเองจะบอกต่อได้รู้เรื่องหรือไม่ กลับกันถ้าเจ้าของเรือสื่อสารกับช่างได้โดยตรง แล้วช่างซ่อมได้ทันที ต่อไปนี้ช่างคนนั้นจะถูกเรียกใช้บริการอย่างต่อเนื่อง”

ในฐานะของตัวแทนสถานประกอบการที่เคยเข้าร่วมค้นหานักศึกษาทุนให้กับ กสศ. คุณรัญสิพนธ์มองว่าแม้ภูเก็ตจะเป็นจังหวัดท่องเที่ยวสำคัญ แต่ยังมีอีกหลายครอบครัวที่เข้าใจว่าความได้เปรียบนี้เอื้อเฉพาะอาชีพด้านโรงแรมเท่านั้น ทั้งที่ในความเป็นจริง การเป็นช่างซ่อมบำรุงเรือยอร์ชสามารถสร้างรายได้อย่างต่อเนื่องโดยไม่ต้องพึ่งพาปัจจัยด้านสภาพอากาศและฤดูกาลท่องเที่ยว

“ผมเคยไปร่วมค้นหาเด็ก แต่พบว่าพ่อแม่หลายคนไม่เข้าใจว่าเรียนสาขานี้ไปทำไม หรืออาจคิดว่ามันก็เหมือนการซ่อมเรือหรือสปีดโบ๊ททั่วไป ซึ่งก็ทำได้จริง แต่ก็ได้เพียงชั่วครั้งชั่วคราว ผมจึงมักบอกพ่อแม่เด็กว่า ถ้าคุณให้ลูกไปเรียนสายนี้ เขาจะสามารถดูแลคุณและครอบครัวได้ในระยะยาว 

หรือแม้แต่ตัวเด็กภูเก็ตเองก็มักมองว่างานท่องเที่ยวหมายถึงงานโรงแรมแค่นั้น เขาไม่ได้มองว่าศักยภาพของเขามันไปได้มากกว่านั้น ทำให้กลายเป็นว่าตลาดฝั่งนี้มันไกลเกินเอื้อม ทั้ง ๆ ที่การทำงานด้านนี้ เงินเดือนสูง และตลาดมันยังโตได้อีกไกล ไม่หยุดอยู่แค่การท่องเที่ยว เพราะการท่องเที่ยวยังมีโลว์ซีซั่น แต่ในธุรกิจนี้ ต่อให้โลว์ซีซั่น กัปตันก็ต้องอยู่กับเรือ และเจ้าของเรือก็ยังต้องเอาเรือมาซ่อมตามปกติ รายได้จึงเข้าประจำอยู่แล้วชัวร์ ๆ”

สุดท้าย คุณรัญสิพนธ์ฝากความเห็นไปยังผู้เกี่ยวข้องว่า นอกจากงานซ่อมบำรุงเรือยอร์ชแล้ว ธุรกิจมารีน่าก็เป็นอีกหนึ่งอาชีพที่มีอนาคตและต้องการบุคลากรจำนวนมาก ซึ่งตัวเขาเองพร้อมที่จะถ่ายทอดประสบการณ์เพื่อสร้างโอกาสในการมีชีวิตที่ดีให้กับเยาวชนอีกหลาย ๆ คนที่ยังขาดโอกาส

The post ชีวิตที่ไม่จมหายในมรสุมชีวิต ของ ‘ยะสาน – อัตพล ท่องเที่ยว’ นักศึกษาทุนนวัตกรรมฯ วิทยาลัยเทคนิคภูเก็ต first appeared on กสศ..

นี่คือปณิธานของวิทยาลัยเทคนิคชลบุรี ที่เป็นส่วนหนึ่งของโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ภายใต้สนับสนุนของกองทุนเพื่อความเสมอทางการศึกษา (กสศ.) ต่อเนื่องกันหลายปี โดยในปัจจุบันมี 3 สาขาที่ได้รับทุนหลักสูตร 2 ปี ได้แก่ สาขาระบบขนส่งรถราง, สาขาเมคคาทรอนิคและหุ่นยนต์ และสาขายานยนต์ไฟฟ้า รับนักศึกษาทุนฯ จำนวนสาขาละ 15 คน รวม 45 ทุน

“ผมกล้าพูดได้เลยว่าเด็กของผมรุ่นที่กำลังจะจบนี้ ตอนนี้ถ้าใครที่สนใจทำงานก็คือมีงานทำ 100% ครับ อย่างล่าสุดบริษัทซันโวด้าที่ผลิตแบตเตอรี่ เขาก็มาสัมภาษณ์เด็กถึงวิทยาลัยเลย เงินเดือนสตาร์ต 29,000 บาท แล้วเขาก็รับนักศึกษาฝึกงานด้วย ซึ่งสวัสดิการของนักศีกษาฝึกงานเงินเดือนเริ่มต้นที่ 11,000 บาท มีรถตู้รับส่ง มีหอพักให้” ครูอธิเบศร์ ผินสุวรรณ์ จากสาขายานยนต์ไฟฟ้า เล่าถึงความสำเร็จในการดูแลเด็กจนถึงปลายทางของการมีงานทำ

จากประสบการณ์ในการดูแลนักศึกษาในโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงมาหลายรุ่น วิทยาลัยเทคนิคชลบุรีมีทีมบริหารจัดการที่เข้มแข็ง มุ่งมั่นในการค้นหาเด็กที่ขาดแคลนทุนทรัพย์อย่างเต็มกำลังและทั่วถึง มีระบบการดูแลเด็กในระหว่างเรียนที่เอาใจใส่เด็กทุกคนเท่าเทียมกัน ทั้งในด้านวิชาการ สุขภาวะ (Well-being) ความเป็นอยู่ และที่สำคัญคือจุดแข็งด้านทักษะภาษาจีน ซึ่งตรงกับความต้องการของตลาดแรงงานในพื้นที่ EEC ตลอดจนมีความร่วมมือ (MOU) กับสถานประกอบการหลายแห่ง เช่น บริษัทไฮเออร์, บริษัทซันโวด้า, รถไฟฟ้า APM ให้นักศึกษาได้ฝึกงานจริง สร้างโอกาสในการมีทำงานหลังเรียนจบ รวมไปถึงยังมีโอกาสศึกษาต่อที่ประเทศจีนด้วย

‘นักเรียนไม่ท้อ ครูไม่ถอย’ ไกลแค่ไหนก็พร้อมเดินทางไปมอบโอกาสทางการศึกษา

แม้ตัววิทยาลัยจะตั้งอยู่ในพื้นที่ที่เศรษฐกิจค่อนข้างดี แต่เพื่อกระจายโอกาสให้กับเด็กจากครอบครัวยากจน คณะครูของวิทยาลัยเทคนิคชลบุรีจึงมุ่งมั่นที่จะลงพื้นที่ค้นหาเด็ก ไม่ว่าจะไกลหรือยากลำบากแค่ไหน

“เรายึดนโยบายของ กสศ. คือเสมอภาค แล้วความเสมอจะเสมอภาคเฉพาะบ้านเราไม่ได้ ก็ต้องทั่วประเทศ” 

ครูวิทยา แสนคำ จากสาขาระบบขนส่งทางราง เล่าว่าที่ผ่านมาวิทยาลัยไม่ได้รับเด็กเฉพาะในพื้นที่จังหวัดชลบุรี แต่กระจายการค้นหาไปยังพื้นที่อื่นๆ ด้วย โดยในปีนี้ได้รับการสนับสนุนจากเครือข่ายที่มีอยู่ ทำให้สามารถเข้าถึงเด็กได้มากขึ้น

“ในการลงพื้นที่ไปหาเด็ก ไปเจอครอบครัวของเด็ก ไปเห็นถึงสภาพความเป็นอยู่ของเด็ก ยิ่งทำให้ทางวิทยาลัยมุ่งมั่นที่จะค้นหาและดูแลจนจบการศึกษา ก่อนจะส่งต่อไปยังเส้นทางสายอาชีพเพื่ออนาคตที่ดีกว่าเดิม” 

อนุชิต อนุศรี รองผู้อำนวยการฝ่ายแผนงานและความร่วมมือ เล่าถึงประสบการณ์ในการลงพื้นที่ว่า 

“เราไปเจอเด็กคนหนึ่ง น้องมีแม่แต่แม่มีปัญหาอยู่ในพื้นที่ไม่ได้ น้องก็เลยตัวคนเดียว แต่ก็มีญาติห่าง ๆ อยู่คนหนึ่ง ตอนไปคัดกรอง น้องไปขออาศัยอยู่บ้านญาติเพื่อที่จะทำการคัดกรอง เราขึ้นไปดูที่นอน ก็เอ๊ะ มันเหมือนจัดฉากนิดนึง ซึ่งก็ไม่ได้ดูดีนะ แต่ว่าเราอยากไปเห็นที่นอนจริง ๆ น้องเลยพาไปอีกที่หนึ่ง มันเป็นยุ้งข้าวที่ไม่มีข้าว แล้วน้องก็ปูที่นอนแล้วกางมุ้งไว้อย่างนั้นแล้วก็นอน คือเราไปเห็นสภาพแล้ว เราก็น้ำตาตกนั่นแหละครับ แล้วน้องก็ผ่านเกณฑ์ ได้มาเรียนในสาขาระบบราง ตอนนี้น้องกำลังจะสำเร็จการศึกษา แล้วน้องได้งานแล้วด้วย”

ครูอธิเบศร์ ผินสุวรรณ์ จากสาขายานยนต์ไฟฟ้า เล่าเสริมว่า “ผมมีโอกาสได้ไปลงพื้นที่กับท่านรอง ทั้งทางภาคอีสาน ไปหนองบัวลำภู เลย สุรินทร์ บุรีรัมย์ ระยะทาง 500-600 กิโลเมตร เราก็ต้องไปให้ความเชื่อมั่นเด็กครับว่า เรากำลังเอาอนาคตไปให้เขานะ หลายขั้นตอนมากครับกว่าจะไปถึงจุดที่เราจะไปเยี่ยมบ้านเขาได้ “แต่พอเราไปถึงแล้ว เรารู้สึกว่าชีวิตเรามันสบายนะ เราไปดูชีวิตเขาแล้วก็คิดได้ว่า ถ้าเราไม่มีทุนนี้หรือเราไม่มีโอกาสให้เขา เขาจะไปทำอะไร เขาก็ต้องขุดมัน กรีดยาง ค่าแรง 200-300 บาท เราก็ไปบอกเขาว่า วิทยาลัยเราดียังไง สาขาเราดียังไง เรามีมายด์เซ็ตยังไง เราพร้อมสานฝันเขา และเชื่อว่าเขาทำได้ แค่ต้องลงมือทำ”

หลักสูตรได้มาตรฐาน ตอบโจทย์สถานประกอบการ เพิ่มโอกาสการมีงานทำ 

สำหรับ 3 สาขา ที่ได้รับทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง คือ สาขาระบบขนส่งรถราง, สาขาเมคคาทรอนิคและหุ่นยนต์ และสาขายานยนต์ไฟฟ้า เป็นสาขาที่มีความต้องการของตลาดแรงงานในพื้นที่จังหวัดชลบุรี ครูผู้ดูแลแต่ละท่านต่างมุ่งมั่นเสริมทั้งทักษะพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับสายงานของแต่ละสาขา เสริมทักษะภาษาจีน และเตรียมความพร้อมด้านทัศนคติในการทำงาน เพื่อส่งเด็กไปให้ถึงฝั่งฝันของตนเอง

เริ่มที่สาขาระบบขนส่งรถราง ครูวิทยา เล่าว่า สาขาระบบขนส่งรถรางของวิทยาลัยเทคนิคชลบุรี เป็นศูนย์ CVM (Center of Vocational Manpower Networking Management) 

“CVM เป็นหน่วยงานที่เราเป็นคนเขียนหลักสูตรของระบบขนส่งทางรางที่ใช้กับทั้งประเทศ แล้วความพร้อมของระบบรางของเทคนิคชลบุรี เราเป็นศูนย์ทดสอบมาตรฐานฝีมือคุณวุฒิวิชาชีพ ของ TPQI เพราะฉะนั้นในเรื่องของการให้ความรู้กับเด็กคือครบสมบูรณ์

“สำหรับการร่วมมือกับภาคเอกชน เรามี กรอ.อศ.(คณะกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชนเพื่อพัฒนากำลังคนอาชีวศึกษา) ซึ่งเป็นภาคเอกชนที่ร่วมมือกับเรา เริ่มตั้งแต่เขียนหลักสูตร ซึ่งแน่นอนว่าองค์กรที่เข้ามาช่วยเขารู้แล้วว่าความต้องการมีในภาคส่วนใดบ้าง ก็คือนอกจากได้หลักสูตรที่ตรงกับความต้องการของภาคประกอบการแล้ว เรายังมั่นใจว่าเด็กเราได้ความรู้ที่เอาไปใช้ได้จริงด้วย”

โดยรูปแบบการเรียนการสอนของวิทยาลัยเทคนิคชลบุรีนั้น จะเรียนที่วิทยาลัยเป็นเวลา 1 ปี จากนั้นปีที่ 2 เด็กแต่ละคนจะได้ไปฝึกงานจริงกับสถานประกอบการที่เลือกเอง โดยสาขาระบบขนส่งรถราง สามารถเลือกไปเรียนต่อกับมหาวิทยาลัยที่ประเทศจีนได้ด้วย 

“หลัก ๆ ในประเทศไทยก็จะมีรถไฟฟ้าสายสีทอง สายสีแดงนี่จะเป็นตัวหลัก หรือแม้กระทั่ง รถไฟฟ้า APM ในสนามบินสุวรรณภูมิ (เป็นระบบขนส่งผู้โดยสารอัตโนมัติแบบไร้คนขับ) เราก็ MOU ด้วยเหมือนกัน แล้วก็จะมี AMR Asia อีกหลายๆ ที่ที่พร้อมซัพพอร์ตเราอยู่”

ในส่วนของสาขาเมคคาทรอนิคและหุ่นยนต์ ครูเจติยา ภพภูมิดินันท์ เล่าถึงอัตราการเปิดรับของตลาดแรงงานในภาคตะวันออก (EEC) ว่า เด็กที่จบ ปวส. มีความต้องการอยู่ที่ประมาณ 2,000 กว่าตำแหน่ง แต่เด็กที่จบจริง ๆ ทั่วประเทศมีไม่ถึง 200 คน 

“ต้องยอมรับว่าสาขาเมคคาทรอนิคเด็กจบน้อยมาก ทั้งปวช. ปวส. ทุก ๆ วิทยาลัยก็พยายามเปิด แต่ไม่สำเร็จด้วยเรื่องของคุรุภัณฑ์ที่มีราคาค่อนข้างสูง แต่สำหรับวิทยาลัยเทคนิคชลบุรี สาขาเมคคาทรอนิคเรามีคุรุภัณฑ์เข้ามาตลอดต่อเนื่อง เป็นหุ่นยนต์อุตสาหกรรม เป็นชุดโคบอท อันนี้ก็คือเอามาจากโรงงานจริง ๆ เลย เด็กก็จะได้ใช้ก่อนที่จะออกไปฝึกงาน”

นอกจากนี้ ครูเจติยายังเล่าว่า สาขาเมคคาทรอนิคและหุ่นยนต์มีเป้าหมายในการผลิตกำลังคนเพื่อเข้าสู่โรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งภาคอุตสาหกรรมจะถูกบังคับโดยกระทรวงแรงงานว่าจะต้องรับเจ้าหน้าที่หรือช่างที่มีใบผ่านมาตรฐานฝีมือแรงงานอย่างน้อย 10% จึงมีการจัดตั้งศูนย์ทดสอบมาตรฐานฝีมือแรงงาน และเด็กทุกคนต้องสอบผ่านก่อนที่จะสำเร็จการศึกษา ซึ่งนอกจากจะเป็นใบเบิกทางในการมีงานแล้ว ยังเป็นการรับประกันว่าเด็กมีศักยภาพพร้อมทำงานอีกด้วย

ในส่วนของสาขาสาขายานยนต์ไฟฟ้า ครูอธิเบศร์ เล่าว่า “สาขายานยนต์ไฟฟ้าเป็นสาขาเทคโนโลยีที่มาใหม่ และได้เป็นศูนย์บริหารเครือข่ายหรือ CBM ทำหน้าที่ออกแบบหลักสูตร พัฒนากำลังคน อบรมครูส่งครูไปต่างประเทศ ซึ่งวิทยาลัยเทคนิคชลบุรีเป็นคนจัดการทั้งหมด ในส่วนของการมีงานทำ ถ้าเรามองรอบ ๆ ชลบุรี บริษัทค่ายรถยนต์ไฟฟ้าเข้ามาตั้งโรงงาน เขาก็คาดหวังว่าจะให้เราผลิตบุคลากรเพื่อไปป้อนอุตสาหกรรมของเขา”

ความรู้พื้นฐานแน่น ทักษะรอบด้าน สื่อสารภาษาจีนได้ อนาคตไม่ไกลเกินเอื้อม

นอกจากนักศึกษาทุนนวัตกรรมฯ วิทยาลัยเทคนิคชลบุรีจะได้รับความรู้และทักษะที่พร้อมในการปฏิบัติงานจริงในสายอาชีพนั้น ๆ พร้อมด้วยจุดแข็งด้านภาษาจีน และการเสริมทักษะด้านการบริหารจัดการเงิน ยังได้รับการดูแลด้านจิตใจและบุคลิกภาพเป็นอย่างดี

“เรื่องการออมเงิน เราได้ผู้ใหญ่จากออมสินมาอบรมอย่างเข้มข้น เรื่องของสุขอนามัยเรามีบุคลากรจากสาธารณสุขจังหวัดมาให้ความรู้ ส่วนด้านบุคลิกภาพ เราได้แอร์โฮสเตสจากสิงคโปร์แอร์ไลน์มาแนะนำ ก็คืออย่างที่ กสศ. ต้องการว่าสอนเด็กไม่ใช่แค่ให้มีความรู้อย่างเดียวแต่เอาตัวไม่รอดไม่ได้ มันต้องเตรียมเด็กระหว่างนี้ให้เขาพร้อม แต่ที่เข้มข้นที่สุดก็คือภาษาจีน เด็ก กสศ. ของเราทุกสาขา เทอม 1 HSK 2  ต้องผ่าน (HSK คือการสอบวัดระดับภาษาจีนขั้นต้นที่เน้นการใช้ภาษาจีนสื่อสารในชีวิตประจำวันอย่างง่าย) เราหวังว่าเด็กของเราถ้าใครจะไปเรียนจีนตอนปี 2 จะต้องไม่มีช่วงสะดุด” ครูวิทยา เล่าถึงการเสริมทักษะชีวิตให้กับเด็ก

ในส่วนของเด็กที่มีปัญหาด้านจิตใจ มาจากครอบครัวที่มีปัญหา ทางวิทยาลัยเทคทิคชลบุรีก็ไม่ได้ละเลย รองอนุชิต เล่าว่า “ก่อนเด็กเข้ามาเรารู้สภาพเด็กอยู่แล้ว ทีมใหญ่ของเราดูแลภาพรวม พอลงไปในแผนกเราจะมีทีม กสศ. 3 ท่านนี้ (ครูวิทยา ครูเจติยา ครูอธิเบศร์) ดูแลเด็กของท่านเอง ในเรื่องสภาพจิตใจ เด็กไม่เหมือนกันแน่นอนนะครับ แต่พวกเราก็สามารถแก้ได้ พอเราพบปัญหาเราจะมาคุยกันว่าเราจะแก้ปัญหาเด็กคนนี้ยังไง”

“เราพยายามจะทำให้เด็กทั่วไปกับเด็กทุนไม่รู้สึกถึงความแตกต่าง ดังนั้นเวลาเราจะคุยกันเรื่องการดูแลเด็กทุน เราจะนัดประชุมย่อยเท่านั้น เราจะไม่ไปลงกับเด็กทั้งหมด เพื่อที่จะไม่เกิดความแตกต่างนะครับ นี่คือสิ่งที่พวกผมทำอยู่ เราจะมีกลุ่มทำงาน เราจะมีกลุ่มเด็ก กสศ. เราจะมีกลุ่มหอพัก ดูแลเด็กในทุก ๆ ด้าน”

ทั้งหมดนี้คือความทุ่มเทของทีมบริหารโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี เพื่อลบคำว่า ‘ด้อยโอกาส’ ออกจากชีวิตของเด็ก ๆ แม้จะเป็นภารกิจที่เหนื่อย แต่เมื่อได้เห็นความสำเร็จของนักศึกษาที่จบออกไปแล้วมีงานทำ พึ่งพาตัวเองได้ ดูแลครอบครัวได้ ทุกคนก็มีความสุขและภาคภูมิใจที่ได้ทำหน้าที่ ‘ครู’ อย่างดีที่สุด 

“ช่วงแรกผมรู้สึกเหนื่อยนะครับ เพราะว่างานมันค่อนข้างเยอะ แต่พอได้เข้ามาสัมผัสจริง ๆ ตั้งแต่ไปประชาสัมพันธ์ หนักสุดคือการออกคัดกรอง มันรู้สึกผูกพัน หลายครั้งที่เราร้องไห้ เราต้องนั่งเช็ดน้ำตาเวลาไปที่บ้านเด็ก ไปคุยกับโรงเรียนมัธยมของเด็ก มันรู้สึกว่าไม่อยากทำ รู้สึกหดหู่ครับ แต่พอทำไปแล้ว เราก็มีความความสุขนะ” รองอนุชิต เล่าถึงความรู้สึก

ขณะที่ ครูวิทยากล่าวทิ้งท้ายว่า “ดีใจที่ กสศ. ให้โอกาสเราตั้งแต่แรกเริ่มจนมาถึงตอนนี้ มันหมายความว่าวิทยาลัยของเราเป็นวิทยาลัยที่มีคุณภาพ มีมาตรฐาน ไม่ใช่แค่ว่าเรามีเด็กจนแล้วจะได้ทุน กสศ. ดูรอบด้าน ไม่ได้ดูแค่เด็กอย่างเดียว แต่พัฒนาครูด้วย คือให้ไปพร้อม ๆ กัน ก็เป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้วิทยาลัยของเรายังคงอยู่กับ กสศ. และครูทุกคนเห็นคุณค่าในการทำงานตรงนี้” 

The post ลบคำว่า ‘ด้อยโอกาส’ ด้วยความทุ่มเทของครู และความพร้อมของหลักสูตร first appeared on กสศ..

ครูนิตย์นิรันดร์ พิลาไชย จากวิทยาลัยเทคนิคอำนาจเจริญ มองเห็นคำตอบที่เรียบง่ายแต่ทรงพลังว่า หัวใจของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ อาจเริ่มต้นจากสองคำสำคัญ คือ “ทุน” และ “โอกาส”

บนเวที “สร้างโอกาสทางการศึกษา สร้างกำลังคนทักษะสูงก้าวสู่อนาคต” ช่วง Teacher Talks & Shares บอกเล่าเรื่องราวของครูทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2569 ณ อาคารอิมแพ็คฟอรั่ม เมืองทองธานี ครูนิตย์นิรันดร์เล่าว่า ตลอด 37 ปีในชีวิตครูอาชีวศึกษา และ 7 ปีของการทำงานกับนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ได้ทำให้เขาเห็นอย่างชัดเจนว่า หากระบบการศึกษาสามารถเปิดโอกาสให้เด็กทุกคนเข้าถึงได้อย่างเสมอภาค พร้อมกับการจัดการเรียนรู้ที่มุ่งยกระดับทั้งสมรรถนะ ทักษะ และประสบการณ์

การเปลี่ยนแปลงของเด็กคนหนึ่งให้เติบโตเป็นบุคลากรทรงคุณค่าของประเทศ ไม่ใช่เรื่องไกลเกินจริงอีกต่อไป

ตลอดเส้นทางการทำงาน ครูนิตย์นิรันดร์ได้เผชิญกับความเปลี่ยนแปลงของสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตของเด็ก ๆ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เด็กจำนวนไม่น้อยค่อย ๆ หลุดออกจากระบบการศึกษา และกลายเป็นการสูญเสีย “ทรัพยากรมนุษย์” ที่สำคัญของประเทศอย่างน่าเสียดาย

“37 ปีของชีวิตครู สิ่งที่ผมพบตลอดมาคือความเปลี่ยนแปลงของสภาพเศรษฐกิจและสังคม ทุกครั้งล้วนกระทบถึงเด็ก ๆ และคือจุดเริ่มต้นที่พาเยาวชนจำนวนมากห่างไกลออกมาจากระบบการศึกษา จนกลายเป็นความเสื่อมถอยของสังคมที่ค่อย ๆ ขยายขนาดขึ้น ซึ่งเป็นเรื่องน่าเสียดาย เพราะทรัพยากรสำคัญที่สุดของประเทศ ก็คือเด็ก ๆ เหล่านั้น ที่กำลังต่อสู้กับกำแพงซึ่งแทบไม่อาจปีนข้าม” 

กระทั่งในปี 2562 การเกิดขึ้นของโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ทำให้ครูนิตย์นิรันดร์ได้พบว่า “ทุน” และ “โอกาส” คือกลไกสำคัญที่ช่วยรองรับชีวิตของคนคนหนึ่งเอาไว้ให้มีพื้นที่ยืน และมีโอกาสเติบโต โอกาสที่เริ่มต้นจากนโยบาย ถูกส่งต่อผ่านสถาบันการศึกษา ผู้บริหาร และครู ก่อนจะไปถึงมือของเด็ก ๆ

“ทุนและโอกาส สองคำสำคัญที่ไปถึงมือเด็ก ๆ ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลง เราได้เห็นครูผู้สร้างโอกาสที่ขยับเข้ามาใกล้กับเด็ก ๆ ผู้เปี่ยมด้วยเป้าหมายชีวิต ขณะที่ช่องว่างของการสูญเสียทรัพยากรทรงคุณค่าก็ค่อย ๆ ถูกทำลายลง”

ที่สำคัญยิ่งไปกว่านั้น “ทุน” และ “โอกาส” ไม่ได้เปลี่ยนแค่ชีวิตของเด็กคนหนึ่ง แต่กำลังเปลี่ยนชีวิตของทั้งครอบครัว เพราะเมื่อเด็กคนหนึ่งได้เรียนจบ มีงานทำ เขาไม่ได้ยกระดับเพียงตัวเอง แต่กำลังพาอีกหลายชีวิตในครอบครัว ก้าวไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นพร้อมกัน

จากประสบการณ์ตลอด 7 ปี ครูนิตย์นิรันดร์จึงถอดบทเรียนการพัฒนานักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงออกเป็น 3 ขั้นตอนสำคัญ ตั้งแต่การดูแลสวัสดิภาพความเป็นอยู่ของผู้เรียน การยกระดับการเรียนรู้ด้วยแนวคิดใหม่ ไปจนถึงการส่งต่อสู่การเป็นกำลังคนคุณภาพในตลาดแรงงาน

และทั้งหมดนี้คือสิ่งที่ยืนยันว่า ไม่ว่ากาลเวลาจะเปลี่ยนไปอีกนานเพียงใด “ทุน” และ “โอกาส” จะยังคงเป็น “หัวใจของการพัฒนาคน” และเป็นที่พึ่งพาสำคัญของผู้ที่ต้องการโอกาสในชีวิตเสมอไป

กสศ. ขอขอบคุณ ครูนิตย์นิรันดร์ พิลาไชย รวมถึงครูและภาคีสถานศึกษาทุกแห่ง คณาจารย์ ทีมหนุนเสริม และผู้มีส่วนร่วมทุกภาคส่วนในโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ที่ร่วมกันออกไปค้นหาเด็กและเยาวชน เพื่อพาโอกาสทางการศึกษาไปถึงพวกเขา  แม้ในจุดที่โอกาสอาจไม่เคยเดินทางไปถึง

The post ครูนิตย์นิรันดร์ พิลาไชย: 37 ปีในชีวิตครูอาชีวะ ที่พบว่า ‘ทุนและโอกาส’ คือหัวใจของการพัฒนาคน first appeared on กสศ..

บนเวที “สร้างโอกาสทางการศึกษา สร้างกำลังคนทักษะสูงก้าวสู่อนาคต” ช่วง Teacher Talks & Shares บอกเล่าเรื่องราวของครูทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2569 ณ อาคารอิมแพ็คฟอรั่ม เมืองทองธานี ครูมะยมเล่าว่า จากวันแรกของการทำงาน จนถึงวันนี้ หน้าที่และความรับผิดชอบที่มีต่อ “นักศึกษาทุน” ได้ค่อย ๆ เปลี่ยนมุมมองของครูคนหนึ่ง ให้มองการศึกษา ชีวิต และศักยภาพของผู้เรียน แตกต่างไปจากเดิมโดยสิ้นเชิง

“เราเรียนรู้ว่าการดูแลนักศึกษาต้องใช้หัวใจ เพื่อ ‘เข้าใจ’ ซึ่งพูดได้ว่าทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงเปลี่ยนมายด์เซ็ตของเราไปตลอดชีวิต วันนี้เราตระหนักว่า ‘ครู’ เป็นได้มากกว่าผู้สอน แต่สามารถเป็น ‘พี่เลี้ยงของชีวิต’ ให้กับนักศึกษาได้”   

สำหรับครูมะยม ‘ทุน’ นี้ไม่ได้เปลี่ยนแค่ชีวิตของนักศึกษา แต่ยังเปลี่ยนครู และยกระดับทั้งวิทยาลัยไปพร้อมกัน ผ่านองค์ความรู้ แนวคิด และระบบการติดตามดูแลนักศึกษาอย่างต่อเนื่อง จนหลายแห่งสามารถพัฒนาโครงสร้างการจัดการเรียนการสอนและระบบดูแลผู้เรียนสายอาชีพให้เข้มแข็งขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

หนึ่งในภาพสะท้อนที่ชัดเจนที่สุด คือการพัฒนาหลักสูตรร่วมกับสถานประกอบการ ซึ่งทำให้การเรียนรู้ไม่ได้แยกขาดจากโลกการทำงาน แต่เชื่อมโยงเข้าหากันอย่างเป็นระบบ นักศึกษาจึงได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง และสามารถก้าวเข้าสู่การทำงานได้ทันทีหลังสำเร็จการศึกษา กลายเป็นหลักประกันสำคัญของโอกาสในชีวิตและความมั่นคงในอนาคต

อย่างไรก็ตาม เบื้องหลังความสำเร็จของนักศึกษาหนึ่งคน ไม่เคยเป็นหน้าที่ของใครเพียงลำพัง “สิ่งสำคัญคือความร่วมมือที่ทำให้เรารู้ว่าเราไม่ได้อยู่ลำพัง” ตั้งแต่ผู้บริหารที่ร่วมลงพื้นที่ค้นหาและเข้าใจชีวิตของนักศึกษา คณาจารย์ นักจิตวิทยา ทีมหนุนเสริม ไปจนถึงคณะทำงานของ กสศ. รวมถึงเพื่อนนักศึกษาในวิทยาลัย

ทุกฝ่ายล้วนเป็น “ซัพพอร์ตเตอร์” ที่ช่วยประคับประคอง ให้เด็กคนหนึ่งก้าวผ่านอุปสรรคไปจนถึงวันที่เรียนจบ มีงานทำและมีเส้นทางชีวิตที่มั่นคง

“ทั้งหมดนี้จะเป็นไปไม่ได้เลย ถ้าไม่มี ‘ความร่วมมือ’ ที่คอยย้ำเตือนถึงครูที่หน้างานเสมอว่าเราไม่ได้อยู่ลำพัง ทุกฝ่ายล้วนคือ ‘ซัพพอร์ตเตอร์’ คนสำคัญ ซึ่งทำให้งานที่ดูเหมือนจะยากเย็น หนักหนา และเหน็ดเหนื่อย ผ่านพ้นได้สำเร็จ” ครูมะยมกล่าว

ประสบการณ์ตลอดหลายปีที่ผ่านมา จึงเปรียบเสมือนกระบวนการ “ตกตะกอน” ที่ทำให้ครูมะยมเห็นชัดว่า เมื่อครูดูแลนักศึกษาด้วยหัวใจ พร้อมพัฒนาทั้งความรู้ ทักษะอาชีพ และทักษะชีวิต ควบคู่กับการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ร่วมกับสถานประกอบการ ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น “ไม่ใช่เพียงความสำเร็จทางการศึกษา” แต่คือ “ความเปลี่ยนแปลงของชีวิตคนหนึ่ง” ซึ่งไม่อาจประเมินค่าได้ด้วยตัวเลขใด 

และนั่นคือเหตุผลที่ครูมะยมยืนยันกับตัวเองว่า “เราจะตั้งมั่นในแนวทางนี้ต่อไปตลอดชีวิตการเป็นครูที่เหลืออยู่”

กสศ. ขอขอบคุณ ‘ครูมะยม’ ชนัญพัทร์ โปธามูล รวมถึงครูและภาคีสถานศึกษาทุกแห่ง คณาจารย์ ทีมหนุนเสริม และผู้มีส่วนร่วมทุกภาคส่วนในโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ที่ร่วมกันออกไปค้นหาเด็กและเยาวชน เพื่อพาโอกาสทางการศึกษาไปถึงพวกเขา  แม้ในจุดที่โอกาสอาจไม่เคยเดินทางไปถึง

The post ครูชนัญพัทร์ โปธามูล: 8 ปีของการดูแลเด็ก ที่เปลี่ยนครูคนหนึ่งไปตลอดชีวิต first appeared on กสศ..

“ถ้าไม่ได้ทุนของ กสศ. ตอนนี้คงดรอปเรียนไปแล้ว และทำงานรับจ้างสู้ชีวิตอยู่ที่ไหนสักแห่ง”  นิส เล่าถึงเส้นทางชีวิตหากเธอไม่ได้รับทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง 

ทั้งสามคน นิส ปัท และดา อาศัยและเติบโตในจังหวัดตาก แม้พวกเธอจะมาจากต่างครอบครัว ต่างโรงเรียน และต่างความฝัน แต่มีจุดร่วมเดียวกัน คือข้อจำกัดทางทุนทรัพย์และโอกาส ที่ทำให้ไม่สามารถตามฝันเข้าสู่รั้วมหาวิทยาลัยหลังเรียนจบชั้น ม.6 ได้

นิส เล่าว่าเธออยู่กับยายตั้งแต่เล็ก เพราะพ่อแม่ต้องไปทำงาน หลังเรียนจบ ม.6 พ่อแม่ไม่มีเงินพอที่จะส่งเรียนต่อ จึงตั้งใจว่าจะทำงานเก็บเงินเพื่อช่วยแบ่งเบาภาระครอบครัว เพราะที่บ้านยังต้องส่งเสียน้องชายอีก 2 คน ซึ่งกำลังเรียนอยู่ชั้น ม.2 และ ป.6

ไม่ต่างจาก ดา ที่ครอบครัวมีสมาชิกทั้งหมด 5 คน คือพ่อ แม่ พี่สาว พี่ชาย และเธอเป็นลูกคนสุดท้อง ที่บ้านของดาทำอาชีพปลูกข้าวโพดและมันสำปะหลัง ซึ่งจะปลูกและเก็บเกี่ยวได้เพียงปีละครั้ง ทำให้มีรายได้ไม่มากนัก ยิ่งช่วงหลังราคาข้าวโพดและมันสำปะหลังตกต่ำ เงินที่ได้มายิ่งไม่พอใช้จ่ายในครอบครัว 

“หลังเรียนจบ ม.6 ได้ไปสมัครสอบเข้าคณะสาธารณสุข มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร  ซึ่งตอนนั้นประกาศผลแล้วว่าเราสอบติด ดีใจมาก แต่แม่บอกว่าไม่มีเงินส่งเสีย อาจจะต้องกู้ กยศ. ลึก ๆ ก็เสียใจและเสียดายโอกาส เพราะตั้งใจเรียน ตั้งใจทำข้อสอบอย่างเต็มที่ แต่ก็เข้าใจครอบครัว ปลอบใจตัวเองว่าไม่เป็นไรหรอก มันต้องมีทางอื่น ตราบใดที่เราไม่หยุดเรียนรู้ ไม่หยุดพยายาม ก็เชื่อว่าจะต้องมีทางเดินไปให้ถึงปลายทางได้เช่นกัน แม้จะต้องเดินอ้อมไปสักหน่อย ก็ไม่เป็นไร ตอนนั้นเลยบอกแม่ว่าเดี๋ยวออกมาทำงานแล้วค่อย ๆ เก็บเงินไปเรียนต่อ” 

ทว่าในจังหวะที่เส้นทางเหมือนจะตีบตัน รุ่นพี่ในโรงเรียนได้มาแนะนำโครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพขั้นสูง ในหลักสูตรประกาศนียบัตรพนักงานให้การดูแล ซึ่งเป็นหลักสูตรระยะสั้น มีทุนสนับสนุนค่าเล่าเรียนและมีค่าครองชีพให้เดือนละ 6,500 บาท 

ดา บอกว่า “พอรู้ก็รีบสมัครเลย เพราะจะได้ช่วยแบ่งเบาภาระพ่อแม่ด้วย ที่สำคัญหลักสูตรที่เปิดรับคือพนักงานให้การดูแล ก็ตรงกับใจเราที่ฝันอยากเป็นพยาบาลอยู่แล้ว เรารู้สึกว่าการได้ดูแลผู้ป่วย หรือผู้สูงอายุก็เหมือนได้ช่วยชีวิตคน เวลาได้เห็นผู้ป่วยมีสุขภาพแข็งแรงก็จะดีใจ รวมถึงการได้เห็นคนรอบข้างผู้ป่วยมีความสุข หรือยิ้มได้ เราก็ยิ้มด้วยและมีความสุขไปด้วยเช่นกัน”

ขณะที่ นิส บอกว่า เดิมทีฝันอยากเป็นครู อยากดูแลเด็ก ๆ แต่พอได้มาเห็นหลักสูตรนี้ก็สนใจ เพราะว่าเป็นงานบริการช่วยเหลือคนไม่ต่างกัน 

“การทำงานเป็นผู้ให้การดูแลก็แค่เปลี่ยนจากดูแลเด็ก ๆ มาเป็นผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุแทน ซึ่งที่ผ่านมาเราอยู่กับยายมาตลอด การได้เรียนหลักสูตรผู้ดูแลก็จะช่วยให้เราได้ความรู้กลับไปดูแลยายหรือคนในครอบครัวได้ด้วย ดังนั้นพอรู้ว่ามีทุนก็ตัดสินใจสมัครทันที” 

ปัทเองที่แม้จะมีความฝันตอนเด็กๆ ว่าอยากเป็นนักดนตรี  ก็มีความสนใจงานด้านสาธารณสุขเป็นทุนเดิม พอมีรุ่นพี่มาแนะนำทุนของ กสศ. จึงสนใจ เพราะมองว่าเป็นโอกาสที่ดี

“การดูแลคนป่วย ผู้สูงอายุ เป็นพื้นฐานการทำงานด้านสาธารณสุข ที่สำคัญเป็นหลักสูตรระยะสั้นแค่ 6 เดือน ทำให้เราได้พิสูจน์ตัวเองด้วยว่า เราสนใจเรียนด้านนี้จริงๆ หรือเปล่า ถ้าชอบ ก็หาโอกาสเรียนต่อในสายนี้ต่อไปได้”

หลักสูตรระยะสั้น ทางลัดสู่อาชีพในระยะยาว

หลักสูตรประกาศนียบัตรพนักงานให้การดูแล (Caregiver: CG) คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ แม้จะเป็นหลักสูตรระยะสั้นเพียง 6 เดือน แต่ก็เป็นหลักสูตรที่นักศึกษาทุกคนได้เรียนรู้ทั้งด้านวิชาการและการปฏิบัติอย่างครบถ้วน ที่สำคัญคือตอบโจทย์ชีวิตเยาวชนจากครอบครัวยากจน เพราะใช้เวลาในการเรียนไม่นานก็สามารถทำงานและมีรายได้ทันที

“ขอบคุณ กสศ. ที่ทำโครงการดี ๆ ช่วยให้เด็กได้มีโอกาสทางการศึกษา มีอาชีพ และมีรายได้ที่จะแบ่งเบาครอบครัว อีกทั้งความรู้ที่ได้ยังนำกลับไปใช้ดูแลครอบครัว ผู้สูงอายุ หรือคนในชุมชนได้ด้วย” นิส กล่าว

เช่นเดียวกับ ดา ที่บอกว่าการได้รับทุน กสศ. เป็นสิ่งที่มีคุณค่า “ให้ทุนเรียนแล้วก็ยังสนับสนุนค่าใช้จ่าย ทำให้เราเรียนได้เต็มที่ ไม่ต้องกังวล หรือเป็นภาระของพ่อแม่ ที่สำคัญพอเป็นหลักสูตรระยะสั้น เรียนจบเร็ว มีงานทำ ก็จะได้ช่วยเหลือครอบครัว รวมทั้งช่วยให้เรามีโอกาสนำความรู้ไปตั้งต้นทำงานเพื่อเป็นทุนให้เราได้กลับไปศึกษาต่อตามเส้นทางที่เราตั้งใจ”

นอกจากนี้ทั้งสามคนยังบอกว่า การเป็นนักศึกษาทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ทำให้พวกเธอได้รับความเอาใจใส่จากรุ่นพี่และอาจารย์ รวมถึงได้อบรมทักษะต่าง ๆ ที่สามารถนำไปปรับใช้ในการทำงานและการใช้ชีวิตได้ 

“พวกเราเป็นเด็กต่างจังหวัด พอต้องทิ้งบ้านมาเรียนไกล ๆ ก็รู้สึกกังวล แต่ดีว่ามีอาจารย์และพี่เลี้ยงคอยช่วยเหลือดูแลเราดีมาก ประทับใจมาก ดูแลทั้งการใช้ชีวิต การอยู่หอพัก การกินอยู่ การปรับตัวกับเพื่อน ๆ ตลอดเวลาที่เรียนถ้ามีปัญหาไม่ว่าจะเรื่องการเรียน ปัญหาชีวิตครอบครัว ไม่สบายใจเรื่องอะไร อาจารย์พร้อมช่วยเหลือและให้คำแนะนำตลอด” 

“การได้มาเรียนหลักสูตรนี้ รู้สึกดีใจมาก ทุนการศึกษาช่วยเพิ่มโอกาสให้เรามีความรู้ ได้พลิกชีวิตมีงานที่ดี ที่สำคัญพอเป็นหลักสูตรระยะสั้น ก็ทำให้เราเรียนจบไว ทำงานได้เร็ว  สามารถที่จะเก็บเงิน เพื่อเป็นทุนเอาไปใช้ในการศึกษาต่อได้  หลังจากนี้วางแผนว่าจะทำงานสักระยะหนึ่ง แล้วก็สมัครเรียนต่อด้านสาธารณสุข ซึ่งความรู้ในหลักสูตรผู้ให้การดูแลเป็นความรู้พื้นฐานที่นำไปต่อยอดในการเรียนและการทำงานได้” นิส กล่าวอย่างมีความหวัง

เรียนรู้จากประสบการณ์จริง เข้าถึงหัวใจของวิชาชีพ

หลังเรียนจบภาคทฤษฎีแล้ว นิส ปัท และดา ได้มีโอกาสไปฝึกงานในสถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุคามิลเลียน ปราจีนบุรี เป็นเวลา 3 เดือน ถือเป็นอีกหนึ่งด่านสำคัญในการฝึกฝน เสริมทักษะ เพื่อให้พร้อมก้าวสู่สนามการทำงานจริงอย่างมั่นใจ

ปัท เล่าว่า การได้ฝึกงานที่สถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุคามิลเลียนฯ ทำให้รับประสบการณ์ที่มีประโยชน์มาก เพราะตอนเรียนเป็นการฝึกปฏิบัติกับหุ่น แต่พอทำงานจริงต้องเจอผู้สูงอายุที่มีน้ำหนักค่อนข้างเยอะ ต้องรู้วิธีการยกตัว หรือพลิกตัวอย่างปลอดภัย ไม่บาดเจ็บทั้งผู้สูงอายุและตัวเอง 

“เรื่องการจัดยาของผู้ป่วยแต่ละคนก็ต้องใส่ใจและละเอียดมาก ๆ ผู้สูงอายุบางท่านเป็นหลายโรคจึงต้องระวังเป็นพิเศษ  ซึ่งตลอดระยะเวลาการฝึกงานจะมีพี่เลี้ยงคอยประกบเพื่อสอนและช่วยเหลือ”

ที่สำคัญสิ่งที่พวกเธอได้เรียนรู้จากการฝึกงานคือ งานดูแลผู้สูงอายุไม่ได้เอาใจใส่เฉพาะบาดแผลบนร่างกายเท่านั้น แต่ต้องคอยสังเกตบาดแผลในจิตใจด้วย  ดาเล่าว่า “ผู้สูงอายุมีหลากหลายอารมณ์ บางคนพูดน้อย หรือไม่พูดเลย พวกเราก็ต้องปรับตัว ค่อย ๆ เข้าไปคุยทุกวัน ๆ จนท่านเริ่มเปิดใจก็จะคุยกับเรามากขึ้น ผู้สูงอายุบางคนคุยเก่ง แต่ในใจลึก ๆ ท่านอาจจะเหงาและเศร้ามาก ก็ต้องคอยสังเกต”

แม้ในการทำงานบางครั้งอาจต้องเผชิญอารมณ์ฉุนเฉียวของผู้สูงวัย สิ่งสำคัญคือการไม่เก็บคำพูดหรืออารมณ์เหล่านั้นมาเป็นความทุกข์หรือความน้อยใจ 

“เวลาเจอผู้สูงอายุหงุดหงิดใส่ พวกเราจะไม่เก็บมาคิดมาก เพราะการทำงานเป็นผู้ให้การดูแล เราต้องเตรียมใจ และต้องเข้าใจสภาพร่างกายและจิตใจของผู้สูงอายุว่าอาจจะมีอารมณ์ที่แปรปรวนได้ เราก็ต้องพยายามปรับตัว” นิส บอก

ขณะที่ ดา เล่าว่า หลังจากทำงานกับผู้สูงอายุที่ถูกทอดทิ้ง ทำให้รู้สึกอยากดูแลช่วยเหลือผู้สูงอายุมากขึ้น และได้เรียนรู้ว่าหัวใจสำคัญในการทำอาชีพนี้ คือความรักและความเข้าใจ ที่ผ่านมาเราก็จะดูแลผู้สูงอายุเหมือนคนในครอบครัว พยายามดูแลเขาอย่างเข้าใจ 

นิส เล่าเสริมว่า ตอนไปฝึกงานเจอผู้สูงอายุหลายคนเลยที่ต้องอยู่อย่างโดดเดี่ยว ไม่มีญาติ ไม่มีใครมาเยี่ยมเลย เราต้องเป็นให้เขาทุกอย่าง ดังนั้นการทำงานเป็นผู้ให้การดูแล ต้องมีใจรักในการบริการมาก ๆ 

การฝึกงานตลอด 3 เดือน ไม่เพียงเป็นบททดสอบทักษะความรู้ที่ได้ร่ำเรียนมา หากยังเป็นช่วงเวลาที่พิสูจน์ความพร้อมในการทำงาน ซึ่ง ทั้งสามคนได้พิสูจน์แล้วว่าหลักสูตรนี้ได้สร้าง Caregiver คุณภาพ ทำให้สถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุคามิลเลียน ปราจีนบุรี เปิดรับทั้งสามคนเข้าทำงานด้วยความมั่นใจ  

“มุมหนึ่งเราก็เหมือนได้รับโอกาส เพื่อส่งต่อโอกาสและความสุขให้กับผู้สูงอายุ ดังนั้นเราจะอยากนำโอกาสที่ได้มาพัฒนาตนเอง แล้วไปช่วยเหลือส่งต่อความสุขให้ผู้สูงวัย เพราะว่าเขาก็เหมือนย่ายายเรา เวลาเห็นเขายิ้มได้ เราก็มีความสุข”  ดา กล่าว

หลังจากได้รับ ‘โอกาสทางการศึกษา’  เธอฝากส่งแรงใจไปถึงเด็กที่กำลังเผชิญความยากลำบากว่า อย่ายอมแพ้ต่อข้อจำกัดของชีวิต 

“แม้เราจะขาดโอกาสในบางเรื่อง แต่อย่าเพิ่งหมดหวัง ให้ลองพยายามมองหาโอกาสที่อยู่รอบตัว และเมื่อได้โอกาสนั้นมาแล้วก็ต้องมีความตั้งใจและพยายามให้มากที่สุด ถึงจะเรียนไม่เก่ง ก็ทำให้สุดความสามารถ และดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ คิดว่าถ้าเราตั้งใจจริงก็ไม่มีอะไรที่เกินเอื้อม” 

สำหรับเส้นทางหลังจากนี้ นิส ปัท และดา บอกว่าพวกเธอจะทำหน้าที่เป็นผู้ให้การดูแลให้ดีที่สุด

The post หลักสูตร 6 เดือน เปลี่ยนชีวิต 3 เยาวชนสู่อาชีพ Caregiver: เมื่อโอกาสทางการศึกษา ไม่ใช่แค่ให้เรียนต่อแต่พาไปถึงอาชีพ first appeared on กสศ..

ทางลัดที่ไม่ใช่การข้ามขั้น แต่คือการลงทุนถูกจุด

‘ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง’ จะเป็น “ทางลัด” ในการยกระดับทุนมนุษย์ไทย และพาประเทศพ้นกับดักรายได้ปานกลางได้อย่างไร?

คำถามนี้ถูกตั้งขึ้นโดย ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) บนเวที “สร้างโอกาสทางการศึกษา สร้างกำลังคนทักษะสูงก้าวสู่อนาคต” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 3 เมษายน 2569 ณ อาคารอิมแพ็คฟอรั่ม เมืองทองธานี

คำถามนี้ไม่ได้ชวนมองเพียง “ปลายทางของประเทศ” แต่กำลังชี้ให้เห็น “เครื่องมือสำคัญ” ที่จะพาไปถึงจุดนั้น นั่นคือ ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ซึ่ง กสศ. ดำเนินงานร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) อย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2562

ตลอด 7 ปีที่ผ่านมา โครงการนี้ได้สนับสนุนนักศึกษาทุนสะสมแล้วกว่า 15,278 ทุน ครอบคลุมสถานศึกษาสายอาชีพทั้งภาครัฐและเอกชน 150 แห่ง ใน 60 จังหวัดทั่วประเทศ และกำลังเดินหน้าสู่การคัดเลือกนักศึกษาทุนรุ่นที่ 8

โลกเปลี่ยนเร็ว แต่ความพร้อมของคนไทยยังตามไม่ทัน

ก่อนจะไปถึงคำตอบปลายทาง ดร.ไกรยส ชวนมองภาพใหญ่ของโลกปัจจุบันว่า เด็กและเยาวชนในวันนี้เติบโตท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว และต้องเผชิญกับการ “ดิสรัป” (Disruption) ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

โจทย์สำคัญของระบบการศึกษาจึงไม่ใช่เพียง “จะสอนอะไร” แต่คือ จะพัฒนาผู้เรียนอย่างไรให้ก้าวทันโลกที่เปลี่ยนเร็วขึ้นทุกวัน

รายงาน The Future of Jobs 2025 โดย World Economic Forum (WEF) ชี้ชัดว่า ตลาดแรงงานในอนาคตจะขับเคลื่อนด้วย 3 กลุ่มอาชีพหลัก ได้แก่

• งานด้านเทคโนโลยีและข้อมูล (รวมถึง AI)
• งานด้านเศรษฐกิจสีเขียวและเกษตรสมัยใหม่
• งานด้านสังคมสูงวัย โดยเฉพาะภาคสุขภาพ

ในขณะที่ “งานซ้ำ” กำลังลดความสำคัญลง ทักษะด้านความคิดสร้างสรรค์ นวัตกรรม และการใช้เทคโนโลยี กลับกลายเป็นหัวใจของการอยู่รอด  “งานที่เน้นทำซ้ำ ทำเร็ว หรือผลิตให้เหมือนต้นแบบ จะถูกแทนที่ด้วยระบบอัตโนมัติ แต่ทักษะการสร้างสิ่งใหม่ จะเป็นทักษะที่มีคุณค่าในโลกอนาคต” 

นี่ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงาน แต่คือการเปลี่ยนกติกาของเศรษฐกิจทั้งระบบ

ทักษะแห่งอนาคต: ความเสี่ยงใหม่ของประเทศ 

ดร.ไกรยส อธิบายว่าการพัฒนาคนในโลกยุคใหม่ ต้องอาศัย 3 ทักษะสำคัญ

• ทักษะเทคโนโลยี
• ทักษะอารมณ์และสังคม
• ทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต

โดยมีการประเมินว่า 39% ของทักษะแรงงานในปัจจุบัน จะเปลี่ยนแปลงภายใน 5 ปี นั่นหมายความว่าคนที่ “เรียนรู้และปรับตัวได้” เท่านั้นที่จะอยู่รอด

แต่ปัญหาคือ แรงงานไทยจำนวนมากยังขาดทักษะพื้นฐานสำคัญ ทั้งการอ่านเขียน ทักษะดิจิทัล และทักษะอารมณ์สังคม โดยมีสัดส่วนต่ำกว่ามาตรฐานถึงประมาณ 60% ดังนั้นในกระบวนการพัฒนาคน ต้องมุ่งทักษะชุดนี้ เพื่อโอกาสในอาชีพ และระดับรายได้

กับดักที่มองไม่เห็น: ความยากจนข้ามรุ่น

ยิ่งไปกว่านั้น ประเทศไทยยังเผชิญกับ “กับดักซ้ำซ้อน” คือความยากจนที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น เด็กจากครอบครัวที่ผู้ปกครองจบการศึกษาเพียงระดับประถมศึกษา กว่าครึ่งหนึ่งมีแนวโน้มจะจบการศึกษาไม่เกินระดับเดียวกัน วงจรนี้ทำให้ “เพดานชีวิต” ถูกกำหนดตั้งแต่ยังไม่เริ่มต้น 

และนี่คือจุดที่นโยบายด้านการศึกษา ต้องทำหน้าที่ “ตัดวงจร” ไม่ใช่เพียง “ประคอง”

“ข้อมูลนี้เชื่อมโยงมาที่การทำงานของทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง ที่ทุกฝ่ายมีเป้าหมายในการส่งเสริมนักเรียนนักศึกษาผู้ขาดแคลนโอกาส ให้ได้รับการศึกษาในสายอาชีพ โดยเฉพาะสาขาวิชาซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาดแรงงาน”

จาก “ทุนการศึกษา” สู่ “เครื่องมือพัฒนาประเทศ”

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ “ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง” ถูกออกแบบขึ้น ไม่ใช่เพียงเพื่อให้ทุน แต่เพื่อสร้างระบบพัฒนาผู้เรียนที่เชื่อมโยงการศึกษาเข้ากับตลาดแรงงานจริง นี่คือ “ทางลัด” ที่ไม่ได้ข้ามขั้น แต่คือการลงทุนที่ “ถูกจุด” ในทุนมนุษย์ โดยผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นตลอด 7 ปีที่ผ่านมา คือเยาวชนจำนวนมากสามารถก้าวข้ามข้อจำกัดของชีวิต มีงานทำ มีรายได้ และยกระดับคุณภาพชีวิตของครอบครัวได้จริง

หลักฐานที่มีชีวิต: เมื่อโอกาสทางการศึกษาเปลี่ยนเส้นทางชีวิต

ตัวอย่างที่เกิดขึ้นจริง เช่น

• “นัจมี” นักศึกษาทุนฯ รุ่น 5 จากคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สำเร็จการศึกษาในหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล ก่อนเข้าทำงานที่โรงพยาบาลวชิระ ภูเก็ต และสามารถยกระดับความเป็นอยู่ของครอบครัวได้ภายในเวลาเพียง 1 ปี
• “วรวัฒน์” นักศึกษาทุนฯ รุ่น 1 จากวิทยาลัยเทคนิคอำนาจเจริญ หลังสำเร็จการศึกษาระดับ ปวส. ได้รับ “ทุนพระกนิษฐาสัมมาชีพ” รุ่น 3 เพื่อศึกษาต่อในระดับปริญญาตรี คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม สาขาวิศวกรรมไฟฟ้า ก่อนกลับมาทำงานเป็นครูอัตราจ้าง ณ วิทยาลัยเทคนิคอำนาจเจริญ
• “อาชัญ” นักศึกษาทุนฯ รุ่น 2 สาขาแมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ จากวิทยาลัยเทคนิคสิงห์บุรี ได้รับโอกาสฝึกงานในต่างประเทศ และปัจจุบันทำงานในตำแหน่ง Technician Automation พร้อมเส้นทางความก้าวหน้าในสายอาชีพที่เปิดกว้างในอนาคต 

มากกว่าทุน คือการเปลี่ยนประเทศ

นักศึกษาทุนเหล่านี้พิสูจน์ให้เห็นว่า เมื่อความมุ่งมั่นได้รับการสนับสนุนอย่างถูกทาง ผลลัพธ์คือการก้าวพ้นข้อจำกัด และสร้างเส้นทางชีวิตใหม่ได้จริง และไม่ใช่เพียงตัวอย่างไม่กี่คน แต่นักศึกษาทุนมากกว่า 15,000 คน คือหลักฐานของความสำเร็จในการพัฒนาทุนมนุษย์

“เมื่อทุนการศึกษาถูกออกแบบให้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาผู้เรียนอย่างเป็นระบบ ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงตัวนักศึกษา แต่ขยายไปสู่สถานศึกษา ผู้เรียนทั้งวิทยาลัย ชุมชน และท้ายที่สุดคือการเปลี่ยนแปลงในระดับประเทศ”

และนี่คือที่มาของ “ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง” ซึ่งตั้งอยู่บนความเชื่อสำคัญว่า ความเสมอภาคทางการศึกษา คือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง และเป็นกุญแจสำคัญในการพาไทยพ้นกับดักรายได้ปานกลาง

The post “ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง” ทางลัดยกระดับทุนมนุษย์ไทย สู่การพ้นกับดักรายได้ปานกลาง first appeared on กสศ..